Saltar ao contido

Nepal

Na Galipedia, a Wikipedia en galego.
Nepal
 Nome orixinal
    नेपाल (ne) Editar o valor en Wikidata
 Nome oficial
नेपाल (ne) dende 2020
Nepal (en) dende 2020
la République démocratique fédérale du Népal (fr) ata 2020
Federal Democratic Republic of Nepal (en) ata 2020
Republica Federal Democrática de Nepal (es) Editar o valor en Wikidata
 Xentilicio
Nepalese (en)
Népalaise (fr)
nepałezo (vec)
nepałezi (vec)
Népalais (fr)
nepalés (ast)
nepalesa (ast)
nepali (lfn)
nepalesi (it)
nepalès (ca)
نيپالي (ary)
nepalí (es)
Neipealach (ga)
nepalesa (ca)
نيپاليات (ary)
نيپالية (ary)
نيپاليين (ary)
Nepalec (sl)
nepalese (it)
nepaleză (ro)
نيبالي (ar)
نيباليون (ar)
نيبالية (ar)
Nepalänan (vo)
Nepali (en)
Nepalano (io)
nepáli (hu)
নেপালী (bn)
непалец (ru)
непальцы (ru)
nepalezi (ro)
nepalez (ro)
непалка (ru)
נפאלית (he)
നേപ്പാളി (ml)
נפאלי (he)
Nepalka (sl) Editar o valor en Wikidata
Imaxe
 Lema
 Himno
 Lista do elemento
Características
 Cultura
 Grupo cultural
 Lingua oficial
 Lingua usada
 Economía
 Demografía
 Moeda
 Caracterizado por
Implicados
 Xefe de estado
Cargo: Lista de presidentes do Nepal (pt) Traducir Editar o valor en Wikidata
Ram Chandra Poudel (pt) Traducir (2023 - )
Ram Baran Yadav (pt) Traducir (2008 - 2015)
Bidhya Devi Bhandari (pt) Traducir (2015 - 2023) Editar o valor en Wikidata
 Xefe do goberno
Cargo: Primeiro-ministro do Nepal (pt) Traducir Editar o valor en Wikidata
Pushpa Kamal Dahal (pt) Traducir (2022 - )
K. P. Sharma Oli (2018 - 2022)
K. P. Sharma Oli (2015 - 2016)
Sushil Koirala (pt) Traducir (2014 - 2015)
Sher Bahadur Deuba (pt) Traducir (2017 - 2018)
Pushpa Kamal Dahal (pt) Traducir (2016 - 2017)
Baburam Bhattarai (pt) Traducir (2011 - 2013) Editar o valor en Wikidata
 Órgano lexislativo
Parliament of Nepal (en) Traducir (2017 - )
Parliament of Nepal (en) Traducir (1990 - 2002)
Interim legislature of Nepal (en) Traducir (2007 - 2008)
1st Nepalese Constituent Assembly (en) Traducir (2008 - 2012)
2nd Nepalese Constituent Assembly (en) Traducir (2013 - 2017)
Rastriya Panchayat (en) Traducir (1960 - 1990) Editar o valor en Wikidata
 Órgano executivo
 Máxima autoridade xudicial
 Banco central
Datas
 Fundación / creación
28 de maio de 2008
25 de setembro de 1768 Editar o valor en Wikidata
 Día festivo
Historia
 Historia
 Substitúe
Reino do Nepal (1768 - 2008) Editar o valor en Wikidata
Localización
 Situado na entidade xeográfica
 País
 Xeografía
 Continente
 Capital
 Comparte fronteira con
 Irmandado con
 Área urbana máis poboada
 OpenStreetMap
Mapa
 Mapas
Mapa de localización
 Coordenadas
Cifras e dimensións
 Poboación
5.638.479 (1911) censo
5.573.588 (1920) censo
5.532.574 (1930) censo
6.238.649 (1941) censo
8.325.079 (1952) censo
8.256.625 (1952) censo
9.544.938 (1960)
9.710.150 (1961)
9.412.996 (1961) censo
9.881.783 (1962)
10.060.686 (1963)
10.247.834 (1964)
10.443.932 (1965)
10.649.467 (1966)
10.864.396 (1967)
11.088.215 (1968)
11.320.100 (1969)
11.559.455 (1970)
11.806.296 (1971)
11.556.983 (1971) censo
12.060.891 (1972)
12.323.203 (1973)
12.593.223 (1974)
12.871.016 (1975)
13.156.441 (1976)
13.449.680 (1977)
13.751.522 (1978)
14.063.010 (1979)
14.384.864 (1980)
14.718.228 (1981)
15.022.839 (1981) censo
15.062.998 (1982)
15.417.207 (1983)
15.778.051 (1984)
16.143.975 (1985)
16.513.244 (1986)
16.887.696 (1987)
17.273.606 (1988)
17.679.536 (1989)
18.111.200 (1990)
18.569.445 (1991)
19.050.879 (1992)
19.551.500 (1993)
20.065.413 (1994)
20.587.157 (1995)
21.115.271 (1996)
21.647.305 (1997)
22.175.431 (1998)
22.690.158 (1999)
23.184.177 (2000)
23.655.119 (2001)
23.151.423 (2001) censo
24.102.862 (2002)
24.525.527 (2003)
24.921.910 (2004)
25.292.058 (2005)
25.634.043 (2006)
25.950.022 (2007)
26.249.412 (2008)
26.544.943 (2009)
26.846.016 (2010)
27.156.367 (2011)
26.494.504 (2011) censo
27.474.377 (2012)
27.797.457 (2013)
30.327.877 (2020) estimación
29.164.578 (2021) censo Editar o valor en Wikidata
 Poboación feminina
   14.911.027 (2021) Editar o valor en Wikidata
 Poboación masculina
   14.253.551 (2021) Editar o valor en Wikidata
 Poboación rural
23.021.883 (2019)
23.309.854 (2020)
23.725.239 (2021)
23.994.819 (2022) Editar o valor en Wikidata
 Poboación urbana
5.810.613 (2019)
6.038.773 (2020)
6.309.750 (2021)
6.552.761 (2022) Editar o valor en Wikidata
 Número de fogares
   6.666.937 (2021) Editar o valor en Wikidata
 Índice desenvolvemento humano
0,399 (1990)
0,408 (1991)
0,416 (1992)
0,421 (1993)
0,428 (1994)
0,433 (1995)
0,442 (1996)
0,449 (1997)
0,455 (1998)
0,461 (1999)
0,467 (2000)
0,469 (2001)
0,476 (2002)
0,482 (2003)
0,489 (2004)
0,495 (2005)
0,505 (2006)
0,509 (2007)
0,518 (2008)
0,53 (2009)
0,543 (2010)
0,553 (2011)
0,561 (2012)
0,57 (2013)
0,576 (2014)
0,579 (2015)
0,586 (2016)
0,594 (2017)
0,601 (2018)
0,611 (2019)
0,604 (2020)
0,602 (2021) Editar o valor en Wikidata
 Índice desenvolvemento humano desigualdade
0,404 (2011)
0,411 (2012)
0,419 (2013)
0,421 (2014)
0,423 (2015)
0,434 (2016)
0,441 (2017)
0,447 (2018)
0,454 (2019)
0,451 (2020)
0,449 (2021) Editar o valor en Wikidata
 Taxa desemprego
   3 % (2014) Editar o valor en Wikidata
 Taxa nataliade
20,868 (2019)
20,64 (2020)
20,402 (2021)
20,165 (2022) Editar o valor en Wikidata
 Taxa mortandade
6,871 (2019)
7,209 (2020)
7,776 (2021)
6,651 (2022) Editar o valor en Wikidata
 PIB nominal
36.924.841.430 $ (2021)
40.828.247.302 $ (2022) Editar o valor en Wikidata
 Taxa imposto sobre valor engadido
13 %
0 % Editar o valor en Wikidata
 Superficie
   147.181,254346 km² Editar o valor en Wikidata
 Voltaxe doméstica
   230 V Editar o valor en Wikidata
 Esperanza de vida
70 a (2022)
68 a (2021)
72,12 a (2021)
69 a (2020)
70 a (2019)
70,253 a (2016)
69,887 a (2015)
69,511 a (2014)
69,126 a (2013)
68,732 a (2012)
68,329 a (2011)
67,914 a (2010)
67,484 a (2009)
67,036 a (2008)
66,565 a (2007)
66,066 a (2006)
65,537 a (2005)
64,973 a (2004)
64,376 a (2003)
63,745 a (2002)
63,082 a (2001)
62,386 a (2000)
61,661 a (1999) Editar o valor en Wikidata
 Punto máis alto
   8.848,86 m Everest Editar o valor en Wikidata
 Punto máis baixo
   70 m Kechana Kawal (pt) Traducir Editar o valor en Wikidata
 Fuso horario
Fontes e ligazóns
OpenStreetMap184633 Editar o valor en Wikidata
VIAF155689607 Editar o valor en Wikidata
TasteAtlasnepal Editar o valor en Wikidata
Freebase/m/016zwt Editar o valor en Wikidata
MeSHD009390 Editar o valor en Wikidata
 Páxina WEB
 Prefixo telefónico
+977 Editar o valor en Wikidata
 Teléfono de emerxencia
100, 101 e 102 Editar o valor en Wikidata
 Dominio
Enciclopedia Galega Universal: 156525 BNE: XX451566
Wikidata G:Commons C:Commons

O Nepal, cuxo nome oficial é República Federal Democrática do Nepal (en nepalés: सङ्घीय लोकतान्त्रिक गणतन्त्र नेपाल), é un país do sur de Asia, con fronteiras coa China (Tíbet) ao norte e a India ao sur. A súa capital e Katmandú; a lingua oficial é o nepalés e a moeda é a rupia nepalesa. O país foi unha monarquía ata 2008, sendo Gyanendra o seu derradeiro rei.

Xeografía

[editar | editar a fonte]

Nepal ten, máis ou menos, a forma dun trapecio irregular, formando un pequeno país que de leste a oeste ten unha lonxitude duns 800 km e de norte e sur unha anchura máxima duns 200 km, cubrindo unha área de 147.181 km².

Desde unha perspectiva fisiográfica, Nepal pode ser dividido en tres zonas, que dun xeito groseiro, están orientadas de leste a oeste: a zona montañosa, a zona dos outeiros e a rexión do Terai. Estas tres zonas están irrigadas polos maiores cursos de auga do país. A altitude varía desde os 60 metros no Terai, até os 8.848 metros na cima do Everest. Este gradiente tan enorme entraña unha diversidade de climas e de terras.

A grandes trazos hai tres variedades climáticas básicas:

  • subtropical nas chairas do Terai, que bordean no sur do país á India, e por onde corren os tres ríos principais, Kosi, Narayani e Karnali, que pertencen á marxe norte da grande chaira indo-ganxética. Caracterízase por unha estación chuviosa, entre xuño e setembro, causada polo monzón, e outra estación, seca, que cobre o resto do ano;
  • temperado na rexión central, de montañas medianas e outeiros;
  • frío e seco na rexión das altas montañas do Himalaia.

Soamente un 20 % da superficie total do país é cultivábel, de xeito que as necesidades acrecentadas unha poboación que medra, tanto en combustíbel como en arroz, o alimento básico, arrastran a unha deforestación preocupante.

Terremoto de 2015

[editar | editar a fonte]

O 25 de abril de 2015 produciuse o devastador terremoto de magnitude 7,8 na escala de Richter. O terremoto rexistrouse ás 06:11 GMT, e o seu epicentro localizouse no distrito de Lamjung, a 81 quilómetros ao noroeste da capital, Katmandú, e a unha profundidade de 15 quilómetros. O número de mortos superou os 8.700 e o total de feridos foi de 20.000, sen incluír o total de desaparecidos, que ascendeu a 273 persoas, entre elas 80 estranxeiros. A maioría dos falecidos concentráronse nos distritos de Sindhupalchowk, ao norte da capital nepalesa, e no distrito administrativo de Katmandú, mentres que outras persoas morreron en Nuwakot.

O Centro Nacional de Operacións de Emerxencia de Nepal indicou que o terremoto destruíu totalmente 10.744 edificios e causou danos parciais en 14.741. As vivendas irrecuperables superan as 191.000, mentres que outras 175.000 sufriron graves danos. O Goberno considerou que se necesitarían uns 2.000 millóns de dólares para a reconstrución. O terremoto causou unha destrución xeneralizada en todo o país e cuantiosos danos materiais. Unha parte importante dos edificios máis emblemáticos e históricos do chamado Val de Katmandú, declarado Patrimonio da Humanidade, quedaron reducidos a cascallos.

Economía

[editar | editar a fonte]
Artigo principal: Economía do Nepal.
Nepal Nepal divídese en 14 zonas

Demografía

[editar | editar a fonte]
Cantidade de poboaciónAno5.000.00010.000.00015.000.00020.000.00025.000.00030.000.000192019401960198020002020NepalEstatísticas de poboaciónNota: Este gráfico xerouse automaticamente a partir de datos recollidos de Wikidata. Se precisa cambiar ou actualizar algún dos datos, fágao no propio Wikidata.

Relixión

[editar | editar a fonte]

Segundo o censo do ano 2001, o 80,6 % dos habitantes do Nepal son hinduístas. Os budistas constitúen o 10,7 %, os musulmáns o 4,2 % e outras relixións o 3,5 %, tamén existen minorías de ateos e cristiáns.

Segundo o censo do 2001, fálanse 92 linguas no Nepal. As principais (porcentaxes como lingua nai) son: nepalés (49%), maithili (12%), bhojpuri (8%), Tharu (6%), Tamang (5%), Newari/Nepal Bhasa (4%), Magar (3%), awadhi (2%), Bantawa (2%), Limbu (1%), e Bajjika (1%). As restantes 81 son faladas por menos do 1%.

Evolución da demografía entre 1960 e 2010 (cifra da FAO, 2012). Poboación en milleiros de habitantes.


Véxase tamén

[editar | editar a fonte]

Outros artigos

[editar | editar a fonte]