<?xml version="1.0" encoding="utf-8"?>

<!-- EN-Revision: f94d903985119d3ac00f4528551df947f57b667f Maintainer: nilgun Status: ready -->

<sect1 xml:id="language.types.type-juggling">

<title>Tür Dönüşümü</title>

<simpara>

PHP değişken bildiriminde tür tanımlamayı gerektirmez. Bu durumda

değişkenin türü saklanan değere göre saptanır. Yani,

<type>string</type> türünde bir değer <varname>$var</varname> değişkenine

atanırsa, <varname>$var</varname> <type>string</type> türünde bir değişken

haline gelir. <varname>$var</varname> değişkenine bir <type>int</type>

değer atanırsa, <varname>$var</varname> <type>int</type> türünde bir

değişken haline gelir.

</simpara>

<para>

PHP belli bağlamlarda bir değerin türünü otomatik olarak dönüştürmeyi

deneyebilir:

<itemizedlist>

<listitem>

<simpara>Sayısal</simpara>

</listitem>

<listitem>

<simpara>Dizgesel</simpara>

</listitem>

<listitem>

<simpara>Mantıksal</simpara>

</listitem>

<listitem>

<simpara>Tamsayılar ve dizge</simpara>

</listitem>

<listitem>

<simpara>Karşılaştırmalı</simpara>

</listitem>

<listitem>

<simpara>İşlevsel</simpara>

</listitem>

</itemizedlist>

</para>

<note>

<simpara>

Bir değerin farklı bir türde yorumlanması gerektiğinde değerin kendisinde

tür değişikliği yapılmaz.

</simpara>

</note>

<simpara>

Bir değişkeni belli bir türde değerlendirilmeye zorlamak için

<link linkend="language.types.typecasting">Tür Çarpıtma</link>, bir

değişkenin türünü değiştirmek için ise <function>settype</function>

işlevinin açıklamasına bakılabilir.

</simpara>

<sect2>

<title>Sayısal bağlamlar</title>

<simpara>

<link linkend="language.operators.arithmetic">Aritmetik işleçlerin</link>

kullanıldığı bağlamlardır.

</simpara>

<simpara>

Bu bağlamlarda, terimlerden biri <type>float</type> türündeyse her

iki terim <type>float</type> olarak ele alınır ve sonuç <type>float</type>

türünde olur. Aksi takdirde, terimler <type>int</type> olarak

yorumlanır ve sonuç <type>int</type> türünde olur. PHP 8.0.0 ve sonrasında,

terimlerden birinin yorumlanamaması <classname>TypeError</classname>

istisnasına yol açabilir.

</simpara>

</sect2>

<sect2>

<title>Dizgesel bağlamlar</title>

<simpara>

<function>echo</function>, <function>print</function>,

<link linkend="language.types.string.parsing">dizge çözümlemesi</link>

veya

<link linkend="language.operators.string">dizge birleştirme işleci</link>

kullanılan bağlamlardır.

</simpara>

<simpara>

Bu bağlamlarda değer <type>string</type> olarak yorumlanır. Değer

yorumlanabilir değilse <classname>TypeError</classname> oluşur..

PHP 7.4.0 öncesinde <constant>E_RECOVERABLE_ERROR</constant> hatası

oluşurdu.

</simpara>

</sect2>

<sect2>

<title>Mantıksal bağlamlar</title>

<simpara>

<link linkend="language.operators.comparison.ternary">Üç terimli

işleç</link> veya <link linkend="language.operators.logical">mantıksal

işleçlerin</link> kullanıldığı koşullu deyimler içeren bağlamlardır.

</simpara>

<simpara>

Bu bağlamlarda değer <type>bool</type> türünde ele alınır.

</simpara>

</sect2>

<sect2>

<title>Tamsayı ve dizge bağlamlar</title>

<simpara>

<link linkend="language.operators.bitwise">Bitsel işleç</link> kullanılan

bağlamlardır.

</simpara>

<simpara>

Bu bağlamlarda tüm terimler <type>string</type> türündeyse sonuç da

<type>string</type> türünde olur. Aksi takdirde, terimler <type>int</type>

türünde yorumlanır ve sonuç da <type>int</type> türünde olur. PHP 8.0.0 ve

sonrasında, terimlerden birinin yorumlanamaması

<classname>TypeError</classname> istisnasına yol açabilir.

</simpara>

</sect2>

<sect2>

<title>Kaşılaştırmalı bağlamlar</title>

<simpara>

<link linkend="language.operators.comparison">Karşılaştıma işleçleri</link>

kullanılan bağlamlardır.

</simpara>

<simpara>

Bu bağlamlarda görülen tür dönüşümleri

<link linkend="language.operators.comparison.types">Çeşitli Türlerin

Karşılaştırılması</link> tablosunda açıklanmıştır.

</simpara>

</sect2>

<sect2 xml:id="language.types.type-juggling.function">

<title>İşlevsel bağlamlar</title>

<simpara>

Bir değerin belli bir türdeki bir bağımsız değişkene veya özelliğe

atandığı veya dönüş türü bildiren bir işlevden döndürüldüğü bağlamlardır.

</simpara>

<para>

Bu bağlamlarda değerin bir türü olmalıdır. Bunun iki istisnası vardır.

İlk istisna: Değer <type>int</type> türündeyse ve bildirilen tür

<type>float</type> ise tamsayı gerçek sayıya dönüştürülür.

İkinci istisna: Bildirim türü <emphasis>sayıl</emphasis>

türlerden biriyse değer bir sayıl türe dönüştürülebilir, zorlayıcı tür

kipi etkinse (öntanımlıdır), değer uygun bir sayıl türe dönüştürülebilir.

Bu davranışın açıklaması aşağıda bulunabilir.

</para>

<warning>

<simpara>

<link linkend="functions.internal">Dahili işlevler</link> sayıl türleri

otomatik olarak &null;'a dönüşmeye zorlar; bu davranışın PHP 8.1.0

itibariyle <emphasis>KULLANIMI ÖNERİLMEMEKTEDİR</emphasis>.

</simpara>

</warning>

<sect3 xml:id="language.types.type-juggling.function.simple">

<title>Basit tür bildirimli zorlayıcı tür kipi</title>

<itemizedlist>

<listitem>

<simpara>

<type>bool</type> türünde bildirim: değer <type>bool</type> türünde

değerlendirilir.

</simpara>

</listitem>

<listitem>

<simpara>

<type>int</type> türünde bildirim: dönüşüm olması gerektiği gibi ise

değer <type>int</type> türünde değerlendirilir. Örnek:

<link linkend="language.types.numeric-strings">Sayısal dizgeler</link>.

</simpara>

</listitem>

<listitem>

<simpara>

<type>float</type> türünde bildirim: dönüşüm olması gerektiği gibi ise

değer <type>float</type> türünde değerlendirilir. Örnek:

<link linkend="language.types.numeric-strings">Sayısal dizgeler</link>.

</simpara>

</listitem>

<listitem>

<simpara>

<type>string</type> türünde bildirim: değer <type>string</type> türünde

değerlendirilir.

</simpara>

</listitem>

</itemizedlist>

</sect3>

<sect3 xml:id="language.types.type-juggling.function.union">

<title>Birleşim türleriyle zorlanmış tür dönüşümü</title>

<para>

<literal>strict_types</literal> etkin olduğunda sayıl tür bildirimlerine

örtük olarak sınırlı tür zorlamaları uygulanır. Değerin asıl türü

birleşimin (<type>union</type>) parçası değilse hedef tür aşağıdaki

öncelik sırasına göre belirlenir:

<orderedlist>

<listitem>

<simpara>

<type>int</type>

</simpara>

</listitem>

<listitem>

<simpara>

<type>float</type>

</simpara>

</listitem>

<listitem>

<simpara>

<type>string</type>

</simpara>

</listitem>

<listitem>

<simpara>

<type>bool</type>

</simpara>

</listitem>

</orderedlist>

Tür hem birleşimde hem de değerde mevcutsa, PHP'nin mevcut tür sınama

anlamlandırmasına uygun olarak değerin türü zorlanarak tür seçilir,

değilse birleşimin sonraki türü denenir.

</para>

<caution>

<para>

Bir istisna olarak, değer bir dizgeyse ve hem int hem de float

birleşime dahilse tercihli tür mevcut "<link

linkend="language.types.numeric-strings">sayısal dizge</link>"

anlamlandırmasına göre belirlenir. Örneğin, <literal>"42"</literal>

değeri için <type>int</type> seçilirken, <literal>"42.0"</literal>

değeri için <type>float</type> seçilir.

</para>

</caution>

<note>

<para>

Yukarıdaki tercih listesine dahil olmayan türler örtük zorlama için

seçilebilir hedefler değildir. Özellikle, <type>null</type>,

<type>false</type> ve <type>true</type> değerlere hiçbir örtük zorlama

uygulanmaz.

</para>

</note>

<example>

<title>- Birleşimin türlerinden birine zorlama örneği</title>

<programlisting role="php">

<![CDATA[

<?php

// int|string

42 --> 42 // kesin tür

"42" --> "42" // kesin tür

new ObjectWithToString --> "__toString() sonucu"

// nesne int ile uyumsuz, son çare: string

42.0 --> 42 // float ile int uyumlu

42.1 --> 42 // float ile int uyumlu

1e100 --> "1.0E+100" // float; int için çok büyük, son çare: string

INF --> "INF" // float; int için çok büyük, son çare: string

true --> 1 // bool ile int uyumlu

[] --> TypeError // array ile int veya string uyumlu değil

// int|float|bool

"45" --> 45 // int sayısal dizge

"45.0" --> 45.0 // float sayısal dizge

"45X" --> true // sayısal dizge değil, son çare: bool

"" --> false // sayısal dizge değil, son çare: bool

"X" --> true // sayısal dizge değil, son çare: bool

[] --> TypeError // array ile int, float veya bool uyumlu değil

?>

]]>

</programlisting>

</example>

</sect3>

</sect2>

<sect2 xml:id="language.types.typecasting">

<title>Tür Çarpıtma</title>

<para>

İstenen türün ismi yaylı ayraçlar arasında türü çarpıtılacak değişkenin

önüne yazılır.

</para>

<informalexample>

<programlisting role="php">

<![CDATA[

<?php

$foo = 10; // $foo bir tamsayıdır

$bar = (bool) $foo; // $bar mantıksal türdedir

?>

]]>

</programlisting>

</informalexample>

<simpara>

İzin verilen çarpıtmalar:

</simpara>

<simplelist>

<member><literal>(int)</literal> - <type>int</type> türüne dönüşüm</member>

<member><literal>(bool)</literal> - <type>bool</type> türüne dönüşüm</member>

<member><literal>(float)</literal> - <type>float</type> türüne dönüşüm</member>

<member><literal>(string)</literal> - <type>string</type> türüne dönüşüm</member>

<member><literal>(array)</literal> - <type>array</type> türüne dönüşüm</member>

<member><literal>(object)</literal> - <type>object</type> türüne dönüşüm</member>

<member><literal>(unset)</literal> - <type>NULL</type>'a dönüşüm</member>

</simplelist>

<note>

<para>

<literal>(integer)</literal> çarpıtması <literal>(int)</literal> için

takma addır. <literal>(boolean)</literal> çarpıtması

<literal>(bool)</literal> için takma addır. <literal>(binary)</literal>

çarpıtması <literal>(string)</literal> için takma addır.

<literal>(double)</literal> ve <literal>(real)</literal> çarpıtması

<literal>(float)</literal> için takma addır. Meşru tür isimleri

kullanılmayan bu çarpıtmaların kullanımı önerilmemektedir.

</para>

</note>

<warning>

<simpara>

PHP 8.0.0 ve sonrasında <literal>(real)</literal> dönüşüm takma adının

kullanımı önerilmemektedir.

</simpara>

</warning>

<warning>

<simpara>

<literal>(unset)</literal> çarpıtması PHP 7.2.0 ve sonrasında

önerilmemektedir. <literal>(unset)</literal> çarpıtması değişken veya

çağrıya <type>NULL</type> değer atanmasıyla aynıdır.

<literal>(unset)</literal> çarpıtması PHP 8.0.0 sürümünde kaldırılmıştır.

</simpara>

</warning>

<caution>

<simpara>

<literal>(binary)</literal> çarpıtması ve <literal>b</literal> öneki

ileriye dönük desteklenmektedir. Halen <literal>(binary)</literal>

çarpıtması <literal>(string)</literal> ile aynı olsa da buna

güvenilmemelidir.

</simpara>

</caution>

<note>

<para>

Çarpıtmada yaylı ayraçların içinde sekmelere ve boşluklara izin

verildiğinden aşağıdaki iki deyim eşdeğerdir:

<informalexample>

<programlisting role="php">

<![CDATA[

<?php

$foo = (int) $bar;

$foo = ( int ) $bar;

?>

]]>

</programlisting>

</informalexample>

</para>

</note>

<informalexample>

<simpara>

Normal dizgelerin ikil dizgelere dönüştürülmesi:

</simpara>

<programlisting role="php">

<![CDATA[

<?php

$binary = (binary) $string;

$binary = b"ikil dizge";

?>

]]>

</programlisting>

</informalexample>

<note>

<simpara>

Bir değişkenin türünü <type>string</type> türüne çarpıtmak yerine

değişkeni çift tırnak içine almak aynı sonucu sağlar:

</simpara>

<informalexample>

<programlisting role="php">

<![CDATA[

<?php

$foo = 10; // $foo integer türündedir

$str = "$foo"; // $str string türündedir

$fst = (string) $foo; // $fst de string türündedir

// "bunlar aynı" basar

if ($fst === $str) {

echo "bunlar aynı";

}

?>

]]>

</programlisting>

</informalexample>

</note>

<para>

Belli türler arasında çarpıtma yapılırken tam olarak ne olup bittiği

açıkça belli olmayabilir. Daha fazla bilgi için şu bölümlere bakınız:

</para>

<simplelist>

<member>

<link linkend="language.types.boolean.casting"><code>bool</code>

türüne dönüşüm</link>

</member>

<member>

<link linkend="language.types.integer.casting"><code>integer</code>

türüne dönüşüm</link>

</member>

<member>

<link linkend="language.types.float.casting"><code>float</code> türüne

dönüşüm</link>

</member>

<member>

<link linkend="language.types.string.casting"><code>string</code> türüne

dönüşüm</link>

</member>

<member>

<link linkend="language.types.array.casting"><code>array</code> türüne

dönüşüm</link>

</member>

<member>

<link linkend="language.types.object.casting"><code>object</code> türüne

dönüşüm</link>

</member>

<member>

<link linkend="language.types.resource.casting"><code>resource</code>

türüne dönüşüm</link>

</member>

<member>

<link linkend="language.types.null.casting"><code>NULL</code>'a

dönüşüm</link>

</member>

<member>

<link linkend="types.comparisons">Tür karşılaştırma tabloları</link>

</member>

</simplelist>

<note>

<simpara>

PHP dizgelerde dizge içi konumlar üzerinden dizilerdeki gibi indislemeyi

desteklemektedir. Aşağıdaki örnekler tüm PHP sürümlerinde çalışır:

</simpara>

<informalexample>

<programlisting role="php">

<![CDATA[

<?php

$a = 'car'; // $a bir dizgedir

$a[0] = 'b'; // $a hala bir dizgedir

echo $a; // bar

?>

]]>

</programlisting>

</informalexample>

<simpara>

Daha ayrıntılı bilgi için bkz:

<link linkend="language.types.string.substr">Karakter Karakter

Dizgeye Erişim</link>.

</simpara>

</note>

</sect2>

</sect1>

<!-- Keep this comment at the end of the file

Local variables:

mode: sgml

sgml-omittag:t

sgml-shorttag:t

sgml-minimize-attributes:nil

sgml-always-quote-attributes:t

sgml-indent-step:1

sgml-indent-data:t

indent-tabs-mode:nil

sgml-parent-document:nil

sgml-default-dtd-file:"~/.phpdoc/manual.ced"

sgml-exposed-tags:nil

sgml-local-catalogs:nil

sgml-local-ecat-files:nil

End:

vim600: syn=xml fen fdm=syntax fdl=2 si

vim: et tw=78 syn=sgml

vi: ts=1 sw=1

-->