<?xml version="1.0" encoding="utf-8"?>

<!-- EN-Revision: affa37e16f562d9297e83b2e21ec416aadc8b72d Maintainer: nilgun Status: ready -->

<sect1 xml:id="language.types.string">

<title>string</title>

<para>

Bir dize <type>string</type> türünde bir sayıl değer olup bir dizi

tek baytlık karakterden oluşur. Yani, olası karakter sayısı 256'dan

ibarettir. Bu yüzden PHP Unicode için yerleşik desteğe sahip olamıyor.

<link linkend="language.types.string.details">Dize türünün ayrıntıları</link>

belgesine bakınız.

</para>

<note>

<simpara>

32 bitlik derlemelerde, dize uzunluğu en fazla 2GB (2147483647 bayt)

olabilir.

</simpara>

</note>

<sect2 xml:id="language.types.string.syntax">

<title>Sözdizimi</title>

<para>

<type>string</type> türünde bir sayıl dört şekilde belirtilebilir:

</para>

<itemizedlist>

<listitem>

<simpara>

<link linkend="language.types.string.syntax.single">tek tırnaklı dize

</link>

</simpara>

</listitem>

<listitem>

<simpara>

<link linkend="language.types.string.syntax.double">çift tırnaklı dize

</link>

</simpara>

</listitem>

<listitem>

<simpara>

<link linkend="language.types.string.syntax.heredoc">yorumlu metin

</link> (heredoc)

</simpara>

</listitem>

<listitem>

<simpara>

<link linkend="language.types.string.syntax.nowdoc">yorumsuz metin

</link> (nowdoc)

</simpara>

</listitem>

</itemizedlist>

<sect3 xml:id="language.types.string.syntax.single">

<title>Tek tırnaklı dizeler</title>

<para>

Bir dizeyi belirtmenin en basit yolu dizeyi tek tırnak

(<literal>'</literal>) imlerinin arasına almaktır.

</para>

<para>

Tek tırnaklı bir dize içinde tek tırnağı sayıl değeriyle kullanmak

isterseniz önüne bir tersbölü imi getirmelisiniz (<literal>\</literal>).

Bir tersbölü imini sayıl değeriyle kullanmak isterseniz onun da önüne bir

tersbölü imi getirmelisiniz (<literal>\\</literal>). Tersbölü imini

bunlardan başka bir karakterin önünde kullanırsanız, tersbölü imi

karakterle birlikte basılır. <literal>\r</literal> veya

<literal>\n</literal> gibi özel anlamı olan öncelemeler özel anlamı yoksayılarak olduğu gibi basılır.

</para>

<note>

<simpara>

<link linkend="language.types.string.syntax.double">çift tırnak</link> ve

<link linkend="language.types.string.syntax.heredoc">yorumlu metin</link>

sözdizimlerinin aksine, <link linkend="language.variables">değişkenler</link>

ve özel karakterlerin öncelemleri tek tırnaklı dizelerin içinde

kullanıldıklarında yorumlanmazlar.

</simpara>

</note>

<informalexample>

<programlisting role="php">

<![CDATA[

<?php

echo 'Bu basit bir dizedir';

echo 'Dizgelerin içinde satırsonu karakterlerini

tıpkı buradaki gibi

kullanabilirsiniz';

// Çıktısı: Arnold dedi ki: "I'll be back"

echo 'Arnold dedi ki: "I\'ll be back"';

// Çıktısı: You deleted C:\*.*?

echo 'You deleted C:\\*.*?';

// Çıktısı: You deleted C:\*.*?

echo 'You deleted C:\*.*?';

// Çıktısı: This will not expand: \n a newline

echo 'This will not expand: \n a newline';

// Çıktısı: Variables do not $expand $either

echo 'Variables do not $expand $either';

?>

]]>

</programlisting>

</informalexample>

</sect3>

<sect3 xml:id="language.types.string.syntax.double">

<title>Çift tırnaklı dizeler</title>

<para>

Eğer bir dize çift tırnak (") içine alınmışsa PHP, aşağıdaki özel

karakter öncelemlerini yorumlayacaktır:

</para>

<table>

<title>Tersbölü ile öncelenmiş karakterler</title>

<tgroup cols="2">

<thead>

<row>

<entry>Öncelem</entry>

<entry>Anlamı</entry>

</row>

</thead>

<tbody>

<row>

<entry><literal>\n</literal></entry>

<entry>satırsonu (LF veya ASCII 10 (0x0A))</entry>

</row>

<row>

<entry><literal>\r</literal></entry>

<entry>satırbaşı (CR veya ASCII 13 (0x0D))</entry>

</row>

<row>

<entry><literal>\t</literal></entry>

<entry>yatay sekme (HT veya ASCII 9 (0x09))</entry>

</row>

<row>

<entry><literal>\v</literal></entry>

<entry>düşey sekme (VT veya ASCII 11 (0x0B))</entry>

</row>

<row>

<entry><literal>\e</literal></entry>

<entry>escape (ESC veya ASCII 27 (0x1B)</entry>

</row>

<row>

<entry><literal>\f</literal></entry>

<entry>sayfa ileri (FF veya ASCII 12 (0x0C))</entry>

</row>

<row>

<entry><literal>\\</literal></entry>

<entry>tersbölü</entry>

</row>

<row>

<entry><literal>\$</literal></entry>

<entry>dolar imi</entry>

</row>

<row>

<entry><literal>\"</literal></entry>

<entry>çift tırnak</entry>

</row>

<row>

<entry><literal>\[0-7]{1,3}</literal></entry>

<entry>

Sekizlik: Bu düzenli ifade ile eşleşen dizilim, karakterin sekizlik

gösterimi (örn, <literal>"\101" === "A"</literal>) olup bir bayta

sığmak için sessizce taşar (örn, <literal>"\400" === "\000"</literal>).

</entry>

</row>

<row>

<entry><literal>\x[0-9A-Fa-f]{1,2}</literal></entry>

<entry>

Onaltılık: Bu düzenli ifade ile eşleşen dizilim, karakterin onaltılık

gösterimidir (örn, <literal>"\x41" === "A"</literal>).

</entry>

</row>

<row>

<entry><literal>\u{[0-9A-Fa-f]+}</literal></entry>

<entry>

Unicode: Bu düzenli ifade ile eşleşen dizilim bir Unicode karakter

kodu olup, dizeye karakter kodunun UTF-8 gösterimini çıktılar.

Kod kaşlı ayraçlarla sarmalanmalıdır

(örn, <literal>"\u{41}" === "A"</literal>).

</entry>

</row>

</tbody>

</tgroup>

</table>

<para>

Tersbölü imini bunlardan başka bir karakterin önünde kullanırsanız,

tersbölü imi karakterle birlikte basılır.

</para>

<para>

Çift tırnaklı dizelerin en önemli özelliği içerdiği değişkenlerin

yorumlanmasıdır. Bu konuda daha ayrıntılı bilgi edinmek için <link

linkend="language.types.string.parsing">Değişken çözümleme</link>

bölümüne bakınız.

</para>

</sect3>

<sect3 xml:id="language.types.string.syntax.heredoc">

<title>Yorumlu metinler</title>

<simpara>

Bir dizenin sınırlarını belirlemenin üçüncü yolu, <emphasis>yorumlu

metin</emphasis> sözdizimidir. Bir yorumlu metin daima

<literal>&lt;&lt;&lt;</literal> karakterleri ile başlar ve hemen ardından

bir betimleyici ve bir satırsonu karakteri gelir. Asıl dize satırsonu

karakterinden sonra yer alır. Dizgenin sonunu belirtmek üzere dizenin

sonuna, baştaki betimleyici konur.

</simpara>

<simpara>

Kapanış betimleyicisinin dizeden sonraki satırın başında olması

gerekmez. Boşluk veya sekme karakterleriyle girintilenebilir. Bu durumda

girinti miktarı dizedeki tüm satırlardan ayıklanır. PHP 7.3.0 öncesinde

kapanış betimleyicisinin satırın başında olması

<emphasis>gerekirdi</emphasis>.

</simpara>

<simpara>

Ayrıca, betimleyici PHP'deki diğer isimlere uygulanan kurallara uygun

olmalıdır: Sadece bir harfle veya alt çizgi imi ile başlayabilir; sadece

harfler, rakamlar veya alt çizgi imleri içerebilir.

</simpara>

<example>

<title>- PHP 7.3.0 ve sonrası için Yorumlu Metin örneği</title>

<programlisting role="php">

<![CDATA[

<?php

// girintisiz

echo <<<END

a

b

c

\n

END;

// 4 boşluk girintili

echo <<<END

a

b

c

END;

]]>

</programlisting>

&example.outputs.73;

<screen>

<![CDATA[

a

b

c

a

b

c

]]>

</screen>

</example>

<simpara>

Kapanış betimleyicisi, dizedeki tüm satırlardan daha uzun girintilenmişse

<classname>ParseError</classname> istisnası yavrulanır:

</simpara>

<example>

<title>- Kapanış betimleyicisi, dizedeki tüm satırlardan daha uzun girintilenmemeli</title>

<programlisting role="php">

<![CDATA[

<?php

echo <<<END

a

b

c

END;

]]>

</programlisting>

&example.outputs.73;

<screen>

<![CDATA[

PHP Parse error: Invalid body indentation level (expecting an indentation level of at least 3) in example.php on line 4

]]>

</screen>

</example>

<simpara>

Kapanış betimleyicisi ve metin girintilenirken sekmeler kullanılabilir,

ancak sekmeler ve boşluklar birlikte kullanılmamalıdır. Böyle bir durumda

<classname>ParseError</classname> istisnası yavrulanır. Girinti için

sekmeleri ve boşlukları karıştırmak okunabilirliğe zararlı olduğundan bu

kısıtlamaya gidilmiştir.

</simpara>

<example>

<title>- Kapanış betimleyicisin girintilenirken sekmeler ve boşluklar

birlikte kullanılmamalı</title>

<programlisting role="php">

<![CDATA[

<?php

// Aşağıdaki kod çalışmaz.

// Metin boşluklarla kapanış betimleyici sekmelerle girintilenmiş

{

echo <<<END

a

END;

}

// Metinde boşluk ve sekmelerin karışık kullanımı

{

echo <<<END

a

END;

}

// Kapanış betimleyicide boşluk ve sekmelerin karışık kullanımı

{

echo <<<END

a

END;

}

]]>

</programlisting>

&example.outputs.73;

<screen>

<![CDATA[

PHP Parse error: Invalid indentation - tabs and spaces cannot be mixed in example.php line 8

]]>

</screen>

</example>

<simpara>

Kapanış betimleyicisinin noktalı virgül ve satırsonu ile sonlandırılması

gerekmez. Örneğin PHP 7.3.0 ve sonrasında aşağıdaki gibi bir kod çalışır:

</simpara>

<example>

<title>- Kapanış betimleyicisinden sonra devam eden ifade</title>

<programlisting role="php">

<![CDATA[

<?php

$values = [<<<END

a

b

c

END, 'd e f'];

var_dump($values);

]]>

</programlisting>

&example.outputs.73;

<screen>

<![CDATA[

array(2) {

[0] =>

string(11) "a

b

c"

[1] =>

string(5) "d e f"

}

]]>

</screen>

</example>

<warning>

<simpara>

Kapanış betimleyicisi satırın hemen başındaysa başka bir sözcüğün parçası

olup olmadığında bakılmaksızın kapanış betimleyici olarak ele alınır ve

<classname>ParseError</classname> istisnasına sebep olur.

</simpara>

<example>

<title>- Metin içindeki kapanış betimleyici dizesi ParseError yavrulatır</title>

<programlisting role="php">

<![CDATA[

<?php

$values = [<<<END

a

b

END ING

END, 'd e f'];

]]>

</programlisting>

&example.outputs.73;

<screen>

<![CDATA[

PHP Parse error: syntax error, unexpected identifier "ING", expecting "]" in example.php on line 6

]]>

</screen>

</example>

<simpara>

Bu sorundan kaçınmak için basit bir kurala uymak yeterlidir:

<emphasis>betimleyiciyi metin gövdesi içinde görünenlerden seçme.</emphasis>.

</simpara>

</warning>

<warning>

<simpara>

PHP 7.3.0 öncesinde, kapanış betimleyicisinin bulunduğu satırda

betimleyicinin hemen ardına konan <emphasis>muhtemel</emphasis> bir

noktalı virgül (<literal>;</literal>) dışında hiçbir karakter

bulunmaması çok önemli olup buna özellikle dikkat etmelisiniz. Yani,

betimleyici özellikle <emphasis>girintilenmemeli</emphasis>; noktalı

virgülden önce ve sonra herhangi bir boşluk karakteri bulunmamalıdır.

Ayrıca, kapanış betimleyicisinden hemen önce gelen karakterin yerel

işletim sistemine özgü satırsonu karakteri olması çok önemlidir.

Bu karakter Unix ve macOS için <literal>\n</literal>'dir. Kapanış

betimleyicisinden (ve olası noktalı virgül karakterinden) sonraki

karakter de böyle bir satırsonu karakteri olmalıdır.

</simpara>

<simpara>

Eğer bu kurallara uyulmaz ve kapanış betimleyicisinin etrafı temiz

tutulmazsa kapanış betimleyicisi algılanamayacağından PHP kapanış

betimleyicisini aramaya devam edecektir. Eğer dosyanın sonuna kadar

uygun bir kapanış betimleyicisi bulunamazsa son satırda bir çözümleme

hatası oluşacaktır.

</simpara>

<para>

Yorumlu metinler sınıf özelliklerini ilklendirmek için kullanılamazlar.

PHP 5.3'ten beri bu sınırlama sadece değişken içeren yorumlu metinler

için geçerlidir. Bunun yerine

<link linkend="language.types.string.syntax.nowdoc">yorumsuz metinler

</link>kullanılabilir.

</para>

<example>

<title>- PHP 7.3.0 öncesi için geçersiz örnek</title>

<programlisting role="php">

<!-- This is an INVALID example -->

<![CDATA[

<?php

class foo {

public $bar = <<<EOT

bar

EOT;

}

// Betimleyici girintilenmez

?>

]]>

</programlisting>

</example>

<example>

<title>- PHP 7.3.0 öncesi için bile geçerli örnek</title>

<programlisting role="php">

<!-- This is a VALID example -->

<![CDATA[

<?php

class foo {

public $bar = <<<EOT

bar

EOT;

}

?>

]]>

</programlisting>

</example>

<para>

Değişken içeren yorumlu metinler sınıf özelliklerini ilklendirmek için

kullanılamaz.

</para>

</warning>

<para>

Yorumlu metinler tıpkı çift tırnaklı dizeler gibi davranırlar. Yorumlu

metin çift tırnaklar arasına alınmaz ve metin içindeki çift tırnak

imlerinin tersbölü ile öncelenmesi gerekmez, ancak yukarıda çift tırnaklı

dizeler için belirtilen öncelem kodları kullanılabilir. Değişkenler

yorumlanır, fakat yorumlanan metin içinde yer alan karmaşık değişkenler

ifade edilirken dizelerde dikkate alınması gerekenler yorumlu metinlerde

de dikkate alınmalıdır.

</para>

<example>

<title>- Yorumlu metin örneği</title>

<programlisting role="php">

<![CDATA[

<?php

$str = <<<EOD

Yorumlu metin sözdizimi

kullanılarak çok sayıda

satıra bölünmüş dize örneği.

EOD;

/* Değişkenlerin de kullanıldığı daha karmaşık bir örnek */

class foo

{

var $foo;

var $bar;

function __construct()

{

$this->foo = 'Foo';

$this->bar = array('Bar1', 'Bar2', 'Bar3');

}

}

$foo = new foo();

$name = 'Kimimben';

echo <<<EOT

Adım "$name" ve işim $foo->foo basmak.

Şimdi {$foo->bar[1]} basıyorum.

Bu büyük 'A' basmalı: \x41\n

EOT;

?>

]]>

</programlisting>

&example.outputs;

<screen>

<![CDATA[

Adım "Kimimben" ve işim Foo basmak.

Şimdi Bar2 basıyorum.

Bu büyük 'A' basmalı: A]]>

</screen>

</example>

<para>

Ayrıca işlev bağımsız değişkeninde veri aktarırken de yorumlu metin

kullanılabilir:

</para>

<example>

<title>- Bağımsız değişkenlerde yorumlu metin kullanımı</title>

<programlisting role="php">

<![CDATA[

<?php

var_dump(array(<<<EOD

foobar!

EOD

));

?>

]]>

</programlisting>

</example>

<para>

Statik değişkenleri ve sınıf özelliklerini veya

sabitlerini yorumlu metin sözdizimini kullanarak ilklendirmek mümkündür:

</para>

<example>

<title>- Statik değer olarak yorumlu metin kullanımı</title>

<programlisting role="php">

<![CDATA[

<?php

// Statik değişkenler

function foo()

{

static $bar = <<<LABEL

Burada hiçbir şey yok...

LABEL;

}

// Sınıf özellikleri ve sabitleri

class foo

{

const BAR = <<<FOOBAR

Sınıf sabiti örneği

FOOBAR;

public $baz = <<<FOOBAR

Özellik örneği

FOOBAR;

}

?>

]]>

</programlisting>

</example>

<para>

Yorumlu metinlerin açılış betimleyicisi

seçimlik olarak çift tırnaklarla kapatılabilir:

</para>

<example>

<title>- Yorumlu metin bildiriminde çift tırnak kullanımı</title>

<programlisting role="php">

<![CDATA[

<?php

echo <<<"TIRNAKLI"

Merhaba Dünya!

TIRNAKLI;

?>

]]>

</programlisting>

</example>

</sect3>

<sect3 xml:id="language.types.string.syntax.nowdoc">

<title>Yorumsuz metinler</title>

<para>

Yorumlu metinlerin çift tırnaklı dizelere karşılık gelmesi gibi yorumsuz

metinler de tek tırnaklı dizelere karşılık gelir. Yorumsuz metinler de

yorumlular gibi belirtilir ama, <emphasis>yorumsuz metin içinde çözümleme

yapılmaz</emphasis>. Yorumsuz metinler, PHP kodlarını veya büyük metin

bloklarını herhangi bir önlem almaksızın içine yerleştirmek için

elverişlidirler. Belirtilen metin bloğunun çözümlenmemesinden dolayı

SGML'nin <literal>&lt;![CDATA[ ]]&gt;</literal> oluşumu ile benzer

özelliklere sahiptir.

</para>

<para>

Yorumsuz metin de yorumlu metindeki <literal>&lt;&lt;&lt;</literal>

dizesini kullanır fakat betimleyicisi tek tırnak içine alınır; yani,

şuna benzer: <literal>&lt;&lt;&lt;'EOT'</literal>. Yorumlu metin için

geçerli tüm diğer kurallar yorumsuz metin için de geçerlidir; özellikle

de kapanış betimleyici ile ilgili olanlar.

</para>

<example>

<title>- Yorumsuz metin örneği</title>

<programlisting role="php">

<![CDATA[

<?php

$str = <<<'EOD'

Yorumlu metin sözdizimi kullanılarak çok sayıda satıra bölünmüş

dize örneği. Tersbölüler daima birebir ele alınır,

örn, \\ and \'

EOD;

]]>

</programlisting>

&example.outputs;

<screen>

<![CDATA[

Yorumlu metin sözdizimi kullanılarak çok sayıda satıra bölünmüş

dize örneği. Tersbölüler daima birebir ele alınır,

örn, \\ and \'

]]>

</screen>

</example>

<example>

<title>- Değişkenli yorumsuz metin örneği</title>

<programlisting role="php">

<![CDATA[

<?php

class foo

{

public $foo;

public $bar;

function __construct()

{

$this->foo = 'Foo';

$this->bar = array('Bar1', 'Bar2', 'Bar3');

}

}

$foo = new foo();

$name = 'Kimimben';

echo <<<'EOT'

İsmim "$name" ve işim $foo->foo basmak.

Artık {$foo->bar[1]} basıyorum.

Bu büyük 'A' basmalı: \x41

EOT;

?>

]]>

</programlisting>

&example.outputs;

<screen>

<![CDATA[

İsmim "$name" ve işim $foo->foo basmak.

Artık {$foo->bar[1]} basıyorum.

Bu büyük 'A' basmalı: \x41]]>

</screen>

</example>

<example>

<title>- Statik veri örneği</title>

<programlisting role="php">

<![CDATA[

<?php

class foo {

public $bar = <<<'EOT'

bar

EOT;

}

?>

]]>

</programlisting>

</example>

</sect3>

<sect3 xml:id="language.types.string.parsing">

<title>Değişken çözümleme</title>

<simpara>

Bir dize çift tırnaklar arasında veya bir yorumlu metin olarak

belirtilmişse içindeki <link linkend="language.variables"

>değişkenler</link> çözümlenir.

</simpara>

<simpara>

İki sözdizimi türü vardır: Biri <link

linkend="language.types.string.parsing.simple">basit</link>, diğeri <link

linkend="language.types.string.parsing.complex">karmaşık</link>. Basit

sözdizimi en çok kullanılanı ve elverişli olanıdır; bir değişken, bir

dizi değeri veya bir nesne özelliğini bir dize içinde en az çabayla

kullanmayı sağlar.

</simpara>

<simpara>

Karmaşık sözdizimi ifadeyi sarmalayan kaşlı ayraçlar biçiminde kendini

gösterir.

</simpara>

<sect4 xml:id="language.types.string.parsing.simple">

<title>Basit Sözdizimi</title>

<simpara>

Çözümleyici, bir dolar imine (<literal>$</literal>) rastlandığında,

geçerli bir değişken ismi oluşturmak için alabildiği bütün dizecikleri

açgözlülükle toplar. Değişken isminin kaşlı ayraçlar arasına alınması

ismin sonunun açıkça belirtilmesini sağlar.

</simpara>

<informalexample>

<programlisting role="php">

<![CDATA[

<?php

$juice = "apple";

echo "He drank some $juice juice.".PHP_EOL;

// "s" değişken ismi olarak geçerli karakterdir fakat, $juice değişkendir.

echo "He drank some juice made of $juices.";

// Kaşlı ayraçların içine alınarak değişken isminin bitimi açıkça belirtilmiş

echo "He drank some juice made of ${juice}s.";

?>

]]>

</programlisting>

&example.outputs;

<screen>

<![CDATA[

He drank some apple juice.

He drank some juice made of .

He drank some juice made of apples.

]]>

</screen>

</informalexample>

<simpara>

Bir dizi indisi veya bir nesne özelliği de benzer şekilde

çözümlenebilir. Dizi indislerinde indis sonunu, kapayan köşeli ayraç

(<literal>]</literal>) belirler. Aynı kural, basit değişkenler olarak

nesne özelliklerine de uygulanır.

</simpara>

<example><title>- Basit sözdizimi örneği</title>

<programlisting role="php">

<![CDATA[

<?php

$juices = array("apple", "orange", "koolaid1" => "purple");

echo "He drank some $juices[0] juice.".PHP_EOL;

echo "He drank some $juices[1] juice.".PHP_EOL;

echo "He drank some $juices[koolaid1] juice.".PHP_EOL;

class people {

public $john = "John Smith";

public $jane = "Jane Smith";

public $robert = "Robert Paulsen";

public $smith = "Smith";

}

$people = new people();

echo "$people->john drank some $juices[0] juice.".PHP_EOL;

echo "$people->john then said hello to $people->jane.".PHP_EOL;

echo "$people->john's wife greeted $people->robert.".PHP_EOL;

echo "$people->robert greeted the two $people->smiths."; // Won't work

?>

]]>

</programlisting>

&example.outputs;

<screen>

<![CDATA[

He drank some apple juice.

He drank some orange juice.

He drank some purple juice.

John Smith drank some apple juice.

John Smith then said hello to Jane Smith.

John Smith's wife greeted Robert Paulsen.

Robert Paulsen greeted the two .

]]>

</screen>

</example>

<simpara>

PHP 7.1.0 ve sonrasında <emphasis>negatif</emphasis> sayısal indisler

desteklenir.

</simpara>

<example><title>- Negatif sayısal indisler</title>

<programlisting role="php">

<![CDATA[

<?php

$string = 'string';

echo "The character at index -2 is $string[-2].", PHP_EOL;

$string[-3] = 'o';

echo "Changing the character at index -3 to o gives $string.", PHP_EOL;

?>

]]>

</programlisting>

&example.outputs;

<screen>

<![CDATA[

The character at index -2 is n.

Changing the character at index -3 to o gives strong.

]]>

</screen>

</example>

<simpara>

Bunlardan daha karmaşık herşey için karmaşık sözdizimini kullanmalısınız.

</simpara>

</sect4>

<sect4 xml:id="language.types.string.parsing.complex">

<title>Karmaşık (kaşlı ayraçlı) sözdizimi</title>

<simpara>

Buna karmaşık denmesinin sebebi sözdiziminin karmaşıklığı değil,

karmaşık ifadelerin kullanımını mümkün kılmasıdır.

</simpara>

<simpara>

Herhangi bir sayıl değer, dizi elemanı veya nesne özelliği bir dize

içinde bu sözdizimi ile yer alabilir. İfade dize dışındaki gösterimiyle

yazılıp <literal>{</literal> ve <literal>}</literal> arasına alınır.

<literal>{</literal> öncelenemeyeceğinden bu sözdizimi sadece

<literal>$</literal> iminin <literal>{</literal> iminin hemen ardında

yer aldığı durumlarda tanınır. <literal>{\$</literal> kullanımı

<literal>{$</literal> imlerinin kendilerinin alınmasıyla sonuçlanır.

Bazı örnekler:

</simpara>

<informalexample>

<programlisting role="php">

<![CDATA[

<?php

// Tüm hataları görelim

error_reporting(E_ALL);

$şahane = 'harika';

// Çalışmaz, çıktısı: Bu çok { harika}

echo "Bu çok { $şahane}";

// Çalışır, çıktısı: Bu çok harika

echo "Bu çok {$şahane}";

// Çalışır

echo "Bu karenin bir kenarı {$square->width}00 santimetre uzunluktadır.";

// Çalışır, tırnaklı anahtarlar sadece kaşlı ayraç sözdizimi kullanılarak çalışır

echo "Bu çalışır: {$arr['key']}";

// Çalışır

echo "Bu çalışır: {$arr[4][3]}";

// $foo[bar] bir dize dışında neden yanlışsa bu da o yüzden yanlıştır.

// PHP önce foo adında bir sabit arar, bulamazsa hata oluşur.

// Sabit bulunursa, değeri (foo'nun kendisi değil) dizi indisinde kullanılır.

echo "Bu yanlış: {$arr[foo][3]}";

// Çalışır. Çok boyutlu dizileri dizelerin içinde kullanılırken,

// dizileri daima kaşlı ayraçlar arasına alın.

echo "Bu çalışır: {$arr['foo'][3]}";

// Çalışır.

echo "Bu çalışır: " . $arr['foo'][3];

echo "Bu da çalışır: {$obj->values[3]->name}";

echo "$name adlı değişkenin değeri: {${$name}}";

echo "Adı getName() işlevinin dönüş değeri olan değişkenin değeri: {${getName()}}";

echo "Adı \$object->getName() yönteminin dönüş değeri olan değişkenin değeri: {${$object->getName()}}";

// Çalışmaz, çıktısı: This is the return value of getName(): {getName()}

echo "This is the return value of getName(): {getName()}";

// Çalışmaz, çıktısı: C:\folder\{harika}.txt

echo "C:\folder\{$şahane}.txt"

// Çalışır, çıktısı: C:\folder\harika.txt

echo "C:\\folder\\{$şahane}.txt"

?>

]]>

</programlisting>

</informalexample>

<para>

Bu sözdizimini kullanan dizeler içindeki değişkenler üzerinden de sınıf

özelliklerine erişmek mümkündür.

</para>

<informalexample>

<programlisting role="php">

<![CDATA[

<?php

class foo {

var $bar = 'I am bar.';

}

$foo = new foo();

$bar = 'bar';

$baz = array('foo', 'bar', 'baz', 'quux');

echo "{$foo->$bar}\n";

echo "{$foo->{$baz[1]}}\n";

?>

]]>

</programlisting>

&example.outputs;

<screen>

<![CDATA[

I am bar.

I am bar.

]]>

</screen>

</informalexample>

<note>

<para>

<literal>{$}</literal> içindeki işlev ve yöntem çağrılarından,

statik sınıf değişkenlerinden ve sınıf sabitlerinden erişilen değer,

dizenin tanımlandığı etki alanındaki bir değişkenin ismi olarak

yorumlanır. Kaşlı ayraçların tek başına kullanımı

(<literal>{}</literal>), statik sınıf değişkenlerinin veya sınıf

sabitlerinin değerlerine veya işlev ve yöntemlerin dönüş değerlerine

erişim için kullanılmaz.

</para>

</note>

<informalexample>

<programlisting role="php">

<![CDATA[

<?php

// Tüm hatalar gösterilsin.

error_reporting(E_ALL);

class beers {

const softdrink = 'rootbeer';

public static $ale = 'ipa';

}

$rootbeer = 'A & W';

$ipa = 'Alexander Keith\'s';

// Bu çalışır; çıktısı: I'd like an A & W

echo "I'd like an {${beers::softdrink}}\n";

// Bu da çalışır; çıktısı: I'd like an Alexander Keith's

echo "I'd like an {${beers::$ale}}\n";

?>

]]>

</programlisting>

</informalexample>

</sect4>

</sect3>

<sect3 xml:id="language.types.string.substr">

<title>Dizge erişimi ve karaktere göre değişiklik</title>

<para>

Dizgelerin içindeki karakterlere, dizilerin köşeli ayraçları arasında

karakterin dizinin başlangıcından itibaren (ilk karakterin indisi sıfır

olmak üzere) kaçıncı karakter olduğu belirtilerek ($dize[42] gibi)

erişilebilir veya o karakterde değişiklik yapılabilir. Dizgeler bu

nedenle bir karakter dizisi olarak düşünülür. 1 karakterden fazlasını elde

etmek veya yer değiştirmek isterseniz <function>substr</function> ve

<function>substr_replace</function> işlevlerini kullanabilirsiniz.

</para>

<note>

<simpara>

PHP 7.1.0 ve sonrasında, negatif dize başlangıçları da desteklenmektedir.

Öncesinde, bunların okunması boş bir dizeyle ve <constant>E_NOTICE</constant>

çıktılanmasıyla, yazılması ise dizenin olduğu gibi bırakılması ve

<constant>E_WARNING</constant> çıktılanması ile sonuçlanırdı.

</simpara>