<?xml version="1.0" encoding="utf-8"?>

<!-- EN-Revision: c897161ca5a62a887295c695adc161b8fde5d772 Maintainer: erdemkeren Status: ready -->

<sect1 xml:id="language.types.callable">

<title>Geriçağırımlar / Çağrılılabilirler</title>

<para>

Geriçağırımlar <type>callable</type> tür ipucu ile belirtilebilir.

</para>

<para>

<function>call_user_func</function> ya da <function>usort</function> gibi

bazı işlevler bağımsız değişken olarak kullanıcı tarafından belirlenen

geriçağırım işlevleri kabul eder. Geriçağırım işlevleri basit işlevler

olabileceği gibi, statik işlevler de dâhil olmak üzere <type>object</type>

türünde nesne yöntemleri de olabilirler.

</para>

<sect2 xml:id="language.types.callable.passing">

<title>Aktarım</title>

<para>

Bir PHP işlevi adı ile <type>string</type> türünde aktarılır. Her türlü

yerleşik ve kullanıcı tanımlı işlev kullanılabilir, ancak;

<function>array</function>, <function>echo</function>,

<function>empty</function>, <function>eval</function>,

<function>exit</function>, <function>isset</function>,

<function>list</function>, <function>print</function> ya da

<function>unset</function> gibi dil sabitleri müstesna.

</para>

<para>

Örneklenmiş bir nesne yöntemi, 0 indisinde nesne, 1 indisinde yöntem adı

olan bir dizi ile aktarılır. Korumalı ve özel yöntemlere sınıf içinden

erişilebilir.

</para>

<para>

Statik sınıf yöntemleri, 0 indisinde nesne yerine sınıf adı kullanılarak,

sınıfın nesnesi örneklendirilmeden

ya da <literal>'SınıfAdı::yöntemAdı'</literal> kullanılarak aktarılabilir.

</para>

<para>

Kullanıcı tanımlı işlevler haricinde,

<link linkend="functions.anonymous">isimsiz işlevler</link> ve

<link linkend="functions.arrow">ok işlevleri</link> de geriçağırım

bağımsız değişkeni olarak aktarılabilir.

</para>

<note>

<para>

PHP 8.1.0 itibariyle, anonim işlevler de

<link linkend="functions.first_class_callable_syntax">birinci sınıf

çağrılabilir sözdizimi</link> kullanılarak oluşturulabiliyor.

</para>

</note>

<para>

Genel olarak, <link linkend="object.invoke">__invoke()</link> gerçekleyen

her nesne bir geriçağırım bağımsız değişkeni olarak aktarılabilir.

</para>

<para>

<example>

<title>-

Geriçağırım işlev örnekleri

</title>

<programlisting role="php">

<![CDATA[

<?php

// Örnek bir geriçağırım işlevi

function benim_gericagirim_islevim() {

echo 'merhaba dünya!';

}

// Örnek bir geriçağırım yöntemi

class BenimSinifim {

static function benimGericagirimYontemim() {

echo 'Merhaba Dünya!';

}

}

// Tür 1: Basit geriçağırım

call_user_func('benim_gericagirim_islevim');

// Tür 2: Statik sınıf yöntemi çağrısı

call_user_func(array('BenimSinifim', 'benimGericagirimYontemim'));

// Tür 3: Nesne yöntem çağrısı

$nesne = new BenimSinifim();

call_user_func(array($nesne, 'benimGericagirimYontemim'));

// Tür 4: Statik sınıf yöntemi çağrısı

call_user_func('BenimSinifim::benimGericagirimYontemim');

// Tür 5: İlişkisel statik sınıf yöntem çağrısı

class A {

public static function kim() {

echo "A\n";

}

}

class B extends A {

public static function kim() {

echo "B\n";

}

}

call_user_func(array('B', 'parent::kim')); // A, PHP 8.2.0 ve sonrasında önerilmiyor

// Tür 6: Nesneler, __invoke uyguluyorlarsa çağırılabilir olarak kullanılabilirler

class C {

public function __invoke($ad) {

echo 'Merhaba ', $ad, "\n";

}

}

$c = new C();

call_user_func($c, 'PHP!');

?>

]]>

</programlisting>

</example>

</para>

<para>

<example>

<title>-

Örtme kullanan Geriçağırım örneği

</title>

<programlisting role="php">

<![CDATA[

<?php

// Bizim örtücümüz

$iki_misli = function($a) {

return $a * 2;

};

// Bu bizim sayı aralığımız

$sayilar = range(1, 5);

// Sayı aralığımızın her bir elemanını

// ikiye katlamak için burada örtücüyü

// bir geriçağırım olarak kullandık

$yeni_sayilar = array_map($iki_misli, $sayilar);

print implode(' ', $yeni_sayilar);

?>

]]>

</programlisting>

&example.outputs;

<screen>

<![CDATA[

2 4 6 8 10

]]>

</screen>

</example>

</para>

&note.func-callback-exceptions;

</sect2>

</sect1>

<!-- Keep this comment at the end of the file

Local variables:

mode: sgml

sgml-omittag:t

sgml-shorttag:t

sgml-minimize-attributes:nil

sgml-always-quote-attributes:t

sgml-indent-step:1

sgml-indent-data:t

indent-tabs-mode:nil

sgml-parent-document:nil

sgml-default-dtd-file:"~/.phpdoc/manual.ced"

sgml-exposed-tags:nil

sgml-local-catalogs:nil

sgml-local-ecat-files:nil

End:

vim600: syn=xml fen fdm=syntax fdl=2 si

vim: et tw=78 syn=sgml

vi: ts=1 sw=1

-->