<?xml version="1.0" encoding="utf-8"?>

<!-- EN-Revision: 31d42a7a6e9ecf4227f6b1dc6936eccd40846fa7 Maintainer: nilgun Status: ready -->

<chapter xml:id="language.generators" xmlns="http://docbook.org/ns/docbook">

<title>Üreteçler</title>

<sect1 xml:id="language.generators.overview">

<title>Üreteçlere giriş</title>

<?phpdoc print-version-for="generators"?>

<para>

Üreteçler, <classname>Iterator</classname> arayüzünü gerçekleyen bir sınıfı

gerçeklemenin karmaşıklığı ve giderleri olmaksızın basit

<link linkend="language.oop5.iterations">yineleyicileri</link>

gerçeklemek için kolay bir yol sağlar.

</para>

<para>

Bir üreteç, önemli miktarda işlem süresi gerektirmeden ve bellek

sınırını aşabilecek bir dizi oluşturmaya gerek kalmadan bir dizi veriyi

yinelemek için &foreach; kullanan bir kod yazmanızı sağlar. Bunun için

bir üreteç işlevini normal bir <link

linkend="functions.user-defined">işlev</link> yazar gibi yazabilirsiniz,

siz bir kez değer <link linkend="functions.returning-values">döndürmeyi</link>,

beklerken bir üreteç üzerinde yinelenecek değerleri sağlamak için gerektiği

kadar çok kez değer döndürebilir.

</para>

<para>

Buna basit bir örnek <function>range</function> işlevini bir üreteç olarak

tekrar gerçeklemektir. Standard <function>range</function> işlevi her

değeri ve onun dönen değerini içeren devasa boyutlara ulaşabilen bir dizi

üretmek zorundadır. Örneğin, <command>range(0, 1000000)</command> çağrısı

100MB üzerinde bellek kullanımıyla sonuçlanabilir.

</para>

<para>

Bir seçenek olarak, bir <literal>xrange()</literal> üreteci gerçekleyebiliriz,

tek ihtiyacımız bir <classname>Iterator</classname> nesnesi oluşturmaya yetecek

bellek ayırmak ve 1 kilobayttan azıyla dönmesi için üretecin dahili durumunu

izlemektir.

</para>

<example>

<title>- <function>range</function> işlevini bir üreteç olarak gerçeklemek</title>

<programlisting role="php">

<![CDATA[

<?php

function xrange($start, $limit, $step = 1) {

if if ($start <= $limit) {

if ($step <= 0) {

throw new LogicException('Step must be positive');

}

for ($i = $start; $i <= $limit; $i += $step) {

yield $i;

}

} else {

if ($step >= 0) {

throw new LogicException('Step must be negative');

}

for ($i = $start; $i >= $limit; $i += $step) {

yield $i;

}

}

}

/*

* range() ve xrange() işlevlerinin ikisi de aşağıda

* benzer çıktıyı verecektir.

*/

echo 'range() içindeki bir haneli tek sayılar: ';

foreach (range(1, 9, 2) as $number) {

echo "$number ";

}

echo "\n";

echo 'xrange() içindeki bir haneli tek sayılar: ';

foreach (xrange(1, 9, 2) as $number) {

echo "$number ";

}

?>

]]>

</programlisting>

&example.outputs;

<screen>

<![CDATA[

range() içindeki bir haneli tek sayılar: 1 3 5 7 9

xrange() içindeki bir haneli tek sayılar: 1 3 5 7 9

]]>

</screen>

</example>

<sect2 xml:id="language.generators.object">

<title><classname>Generator</classname> nesneleri</title>

<para>

Bir üreteç işlevi çağrıldığında dahili <classname>Generator</classname>

sınıfının yeni bir nesnesi döner. Bu nesne <classname>Iterator</classname>

arayüzünü gerçekler. Bu, sadece ileri doğru yineleme yapan bir yineleme

nesnesinin yaptığını yapacak ve değer gönderme ve döndürme dahil, üretecin

durumunu da değiştirmeye yarayacak çağırılabilir yöntemler sağlayacaktır.

</para>

</sect2>

</sect1>

<sect1 xml:id="language.generators.syntax">

<title>Generator sözdizimi </title>

<para>

Bir üreteç işlevi, normal bir işlev gibi görünür fakat bir üreteç tek bir

değer döndürmek yerine ihtiyaç duyulduğu kadar çok değer üretir (&yield;).

&yield; içeren her işlev bir üreteç işlevidir.

</para>

<para>

Bir üreteç işlevi çağrıldığında üzerinde yineleme yapılabilecek bir nesne

döndürür. Bu nesne üzerinde yineleme yaptığınızda (örneğin &foreach; ile),

PHP bir değere her ihtiyaç duyuşunda nesnenin yineleme yöntemlerini çağırır

ve üreteç bir değer ürettiğinde üretecin durumunu kaydeder, böylece yeni

bir değere her ihtiyaç duyuluşunda üreteç kaldığı yerden devam edebilir.

</para>

<para>

Üretilecek değer kalmadığında, üreteç basitçe geri döner ve adeta bir dizi

değerlerini tüketmiş gibi kod çağrılmaya devam eder.

</para>

<note>

<para>

Bir üreteç değer döndürebilir ve

<methodname>Generator::getReturn</methodname> kullanılarak alınabilir.

</para>

</note>

<sect2 xml:id="control-structures.yield">

<title><command>yield</command> sözcüğü</title>

<para>

Üreteç işlevinin kalbi <command>yield</command> sözcüğüdür. En basit

halinde, bir yield deyimi çoğunlukla bir return deyimi gibi görünür.

İşlevin çalışmasını durdurmak ve değer döndürmek yerine, yield, üreteç

üzerindeki kod döngüsüne bir değer verir ve üreteç işlevini bekletir.

</para>

<example>

<title>- Basit bir yield örneği</title>

<programlisting role="php">

<![CDATA[

<?php

function gen_one_to_three() {

for ($i = 1; $i <= 3; $i++) {

// yield'ler arasında $i korunur.

yield $i;

}

}

$generator = gen_one_to_three();

foreach ($generator as $value) {

echo "$value\n";

}

?>

]]>

</programlisting>

&example.outputs;

<screen>

<![CDATA[

1

2

3

]]>

</screen>

</example>

<note>

<para>

Dahili olarak, ilişkisel olmayan dizilerdeki gibi sıralı tamsayı

anahtarlar üretilen (yield) değerlerle çiftler oluşturur.

</para>

</note>

<sect3 xml:id="control-structures.yield.associative">

<title>Değerleri anahtarlarla üretmek</title>

<para>

PHP ilişkisel dizileri de destekler ve üreteçlerin bir farkı yoktur.

Basit değerlerin üretilmesinin yanında, yukarıda gösterildiği gibi,

aynı anda bir anahtar da üretebilirsiniz.

</para>

<para>

Bir anahtar/değer çifti üretmenin (yielding) sözdizimi, aşağıda

gösterildiği gibi, bir ilişkisel dizi tanımlamada kullanılan sözdizimine

çok benzer.

</para>

<example>

<title>- Bir anahtar/değer çifti üretimi</title>

<programlisting role="php">

<![CDATA[

<?php

/*

* girdi noktalı virgülle ayrılmış alanlardır,

* ilk alan anahtar olarak kullanılacak ID'dir

*/

$input = <<<'EOF'

1;PHP;Dolar imlerini sever

2;Python;Boşlukları sever

3;Ruby;Blokları sever

EOF;

function input_parser($input) {

foreach (explode("\n", $input) as $line) {

$fields = explode(';', $line);

$id = array_shift($fields);

yield $id => $fields;

}

}

foreach (input_parser($input) as $id => $fields) {

echo "$id:\n";

echo " $fields[0]\n";

echo " $fields[1]\n";

}

?>

]]>

</programlisting>

&example.outputs;

<screen>

<![CDATA[

1:

PHP

Dolar imlerini sever

2:

Python

Boşlukları sever

3:

Ruby

Blokları sever

]]>

</screen>

</example>

</sect3>

<sect3 xml:id="control-structures.yield.null">

<title>null değerlerin üretini</title>

<para>

Yield deyimini bağımsız değişkensiz kullanmak &null; değerinin otomatik bir

anahtarla birlikte üretilmesini sağlar.

</para>

<example>

<title>- &null; üretmek</title>

<programlisting role="php">

<![CDATA[

<?php

function gen_three_nulls() {

foreach (range(1, 3) as $i) {

yield;

}

}

var_dump(iterator_to_array(gen_three_nulls()));

?>

]]>

</programlisting>

&example.outputs;

<screen>

<![CDATA[

array(3) {

[0]=>

NULL

[1]=>

NULL

[2]=>

NULL

}

]]>

</screen>

</example>

</sect3>

<sect3 xml:id="control-structures.yield.references">

<title>Başvuruya göre üretim</title>

<para>

Üreteç işlevleri üretimi, değerlerle yapabildiği gibi başvurularla da

yapabilir. Bu, işlev isminin önüne bir '&amp;' imi yerleştirip <link

linkend="functions.returning-values">işlevlerden başvurları döndürerek</link>

yapılabilir:

</para>

<example>

<title>- Değerleri başvuruya göre üretmek</title>

<programlisting role="php">

<![CDATA[

<?php

function &gen_reference() {

$value = 3;

while ($value > 0) {

yield $value;

}

}

/*

* $number döngü içinde değiştirilebilir,

* üreteç başvuruları ürettiğinden,

* gen_reference() içindeki $value değişir.

*/

foreach (gen_reference() as &$number) {

echo (--$number).'... ';

}

?>

]]>

</programlisting>

&example.outputs;

<screen>

<![CDATA[

2... 1... 0...

]]>

</screen>

</example>

</sect3>

<sect3 xml:id="control-structures.yield.from">

<title><command>yield from</command> üzerinden üreteç ihalesi</title>

<para>

Üreteç ihalesi, değerlerin başka bir üreteçte,

<classname>Traversable</classname> nesnesinden veya

<command>yield from</command> anahtar sözcüğü kullanılarak bir diziden üretilmesini sağlar.

Dış üreteç tüm değerleri iç üreteç, nesne veya diziden geçerliliğini

yitirene kadar ürettikten sonra üretime dış üreteçte devam edecektir.

</para>

<para>

Bir üreteç <command>yield from</command> ile kullanılırsa,

<command>yield from</command> ifadesi ayrıca, iç üreteçten döndürülen

değerleri de döndürecektir.

</para>

<caution>

<title>Bir dizide saklama (örn, <function>iterator_to_array</function> ile)</title>

<para>

<command>yield from</command> anahtarları sıfırlamaz,

<classname>Traversable</classname> nesnesinden veya diziden döndürülen

anahtarları korur. Böylece, bazı değerler başka bir

<command>yield</command> veya <command>yield from</command> ile

ortaklaşılan bir anahtarla paylaşılır (bir diziye değer girilmesiyle,

anahtar ilk değerlerin üzerine yazılmasına sebep olur).

</para>

<para>

Bu konuda alışılmış durum, <function>iterator_to_array</function>

işlevinin öntanımlı olarak bir anahtarlı dizi döndürmesidir

(muhtemelen beklenmedik sonuçlara yol açarak).

<function>iterator_to_array</function> ikinci bir bağımsız değişkene

sahiptir: <classname>Generator</classname> tarafından döndürülen

anahtarları yoksayarken tüm değerleri toplamak için &false; atanabilen

<parameter>preserve_keys</parameter> bağımsız değişkeni.

</para>

<example>

<title>- <function>iterator_to_array</function> ile

<command>yield from</command></title>

<programlisting role="php">

<![CDATA[

<?php

function inner() {

yield 1; // key 0

yield 2; // key 1

yield 3; // key 2

}

function gen() {

yield 0; // key 0

yield from inner(); // keys 0-2

yield 4; // key 1

}

// [0, 1, 2, 3, 4] dizisini almak için ikinci bağımsız değişkene false aktaralım

var_dump(iterator_to_array(gen()));

?>

]]>

</programlisting>

&example.outputs;

<screen>

<![CDATA[

array(3) {

[0]=>

int(1)

[1]=>

int(4)

[2]=>

int(3)

}

]]>

</screen>

</example>

</caution>

<example>

<title>- <command>yield from</command> için temel kullanım</title>

<programlisting role="php">

<![CDATA[

<?php

function count_to_ten() {

yield 1;

yield 2;

yield from [3, 4];

yield from new ArrayIterator([5, 6]);

yield from seven_eight();

yield 9;

yield 10;

}

function seven_eight() {

yield 7;

yield from eight();

}

function eight() {

yield 8;

}

foreach (count_to_ten() as $num) {

echo "$num ";

}

?>

]]>

</programlisting>

&example.outputs;

<screen>

<![CDATA[

1 2 3 4 5 6 7 8 9 10

]]>

</screen>

</example>

<example>

<title>- <command>yield from</command> ve dönen değerler</title>

<programlisting role="php">

<![CDATA[

<?php

function count_to_ten() {

yield 1;

yield 2;

yield from [3, 4];

yield from new ArrayIterator([5, 6]);

yield from seven_eight();

return yield from nine_ten();

}

function seven_eight() {

yield 7;

yield from eight();

}

function eight() {

yield 8;

}

function nine_ten() {

yield 9;

return 10;

}

$gen = count_to_ten();

foreach ($gen as $num) {

echo "$num ";

}

echo $gen->getReturn();

?>

]]>

</programlisting>

&example.outputs;

<screen>

<![CDATA[

1 2 3 4 5 6 7 8 9 10

]]>

</screen>

</example>

</sect3>

</sect2>

</sect1>

<sect1 xml:id="language.generators.comparison">

<title>Üreteçlerin <classname>Iterator</classname> nesneleriyle karşılaştırılması</title>

<para>

Üreteçlerin başlıca getirisi basitlikleridir.

<classname>Iterator</classname> sınıfının gerçeklenmesine kıyasla çok

daha az kod yazılır ve kod genelde çok daha okunabilirdir.

Örneğin aşağıdaki işlev ve sınıf eşdeğerdir:

</para>

<informalexample>

<programlisting role="php">

<![CDATA[

<?php

function getLinesFromFile($fileName) {

if (!$fileHandle = fopen($fileName, 'r')) {

return;

}

while (false !== $line = fgets($fileHandle)) {

yield $line;

}

fclose($fileHandle);

}

// versus...

class LineIterator implements Iterator {

protected $fileHandle;

protected $line;

protected $i;

public function __construct($fileName) {

if (!$this->fileHandle = fopen($fileName, 'r')) {

throw new RuntimeException('Couldn\'t open file "' . $fileName . '"');

}

}

public function rewind() {

fseek($this->fileHandle, 0);

$this->line = fgets($this->fileHandle);

$this->i = 0;

}

public function valid() {

return false !== $this->line;

}

public function current() {

return $this->line;

}

public function key() {

return $this->i;

}

public function next() {

if (false !== $this->line) {

$this->line = fgets($this->fileHandle);

$this->i++;

}

}

public function __destruct() {

fclose($this->fileHandle);

}

}

?>

]]>

</programlisting>

</informalexample>

<para>

Bu esnekliğin bir bedeli vardır, üreteçler sadece ileri sayan yineleyiciler

olduklarından yineleme bir kere başladı mı bir daha başa sarılamazlar.

Bunun bir diğer anlamı, aynı üretecin tekrar tekrar kullanılamamasıdır;

üreteç işlevi tekrar çağrılarak üretecin yeniden oluşturulması gerekir.

</para>

<simplesect role="seealso">

&reftitle.seealso;

<para>

<simplelist>

<member><link linkend="language.oop5.iterations">Nesne Yineleme</link></member>

</simplelist>

</para>

</simplesect>

</sect1>

</chapter>

<!-- Keep this comment at the end of the file

Local variables:

mode: sgml

sgml-omittag:t

sgml-shorttag:t

sgml-minimize-attributes:nil

sgml-always-quote-attributes:t

sgml-indent-step:1

sgml-indent-data:t

indent-tabs-mode:nil

sgml-parent-document:nil

sgml-default-dtd-file:"~/.phpdoc/manual.ced"

sgml-exposed-tags:nil

sgml-local-catalogs:nil

sgml-local-ecat-files:nil

End:

vim600: syn=xml fen fdm=syntax fdl=2 si

vim: et tw=78 syn=sgml

vi: ts=1 sw=1

-->