مکانیزم دومرحلهای و هوشمند مدیریت مخازن لینوکس در شرایط محدودیتهای اینترنت ایران
Smart, cross-distribution Linux mirror manager and resilience engine designed for Iranian network conditions, internet shutdowns (اینترنت ملی), and international filtering.
در شرایط اینترنت ایران، کاربران لینوکس با دو سناریوی متضاد و چالشبرانگیز روبرو هستند:
-
در زمان قطعی اینترنت بینالملل (اینترنت ملی / Blackout):
- مخازن رسمی خارج از کشور (
archive.ubuntu.com،deb.debian.orgو ...) کاملاً مسدود و غیرقابل دسترس میشوند. - تنظیمات پیشفرض APT دارای تایماوت طولانی (۳۰ تا ۱۲۰ ثانیه) هستند؛ در نتیجه دستور
apt updateیا نصب نرمافزارها برای دقایق طولانی معلق مانده و با خطا متوقف میشود. - مخازن داخلی ایران (بر بستر شبکه ملی اطلاعات / IXP) در دسترس هستند.
- مخازن رسمی خارج از کشور (
-
در زمان اتصال عادی اینترنت (یا استفاده از فیلترشکن / VPN):
- مخازن داخلی ایران ممکن است با تأخیر همگامسازی (Sync Lag) مواجه باشند، بستههای امنیتی صفر-روزه (Zero-day CVE) را به موقع دریافت نکنند یا برخی معماریها و بستهها در آنها ناقص باشد.
- مخازن رسمی بینالمللی همیشه ۱۰۰٪ بهروز، معتبر و کامل هستند.
این پروژه یک مکانیزم دومرحلهای (Dual-Tier Hybrid Architecture) را پیادهسازی میکند:
- در زمان عادی (اینترنت بینالملل وصل است): برای حداکثر سرعت دانلود، ترافیک نیمبها و پینگ پایین، اولویت اول به سریعترین مخازن تأییدشده ایران اختصاص مییابد؛ اما در عین حال مخازن رسمی بینالمللی به عنوان لایه پشتیبان (Fallback) و مرجع اصلی بستههای امنیتی همیشه فعال میمانند. اگر بستهای در سرور ایرانی موجود نباشد، APT بدون وقفه آن را از مخزن اصلی دریافت میکند!
- در زمان قطعی بینالملل (اینترنت ملی): با فعال شدن هوک پویا (
APT::Update::Pre-Invoke) و کاهش تایماوت به ۳ ثانیه، سیستم بدون حتی یک ثانیه معطلی بستهها را تماماً از سرورهای داخلی تأمین میکند.
flowchart TD
A["کاربر: apt update یا apt install"] --> B["هوک پویا (< 50ms) Pre-Invoke Hook"]
B --> C{"بررسی وضعیت اینترنت\n(وضعیت بینالملل vs ملی)"}
C -->|"اینترنت بینالملل فعال است"| D["حالت Hybrid Dual-Tier\n• لایه ۱ (اولویت ۱۰): سرورهای پرسرعت ایرانی\n• لایه ۲ (اولویت ۲۰): مخزن رسمی اوبونتو/دبیان\n• لایه امنیتی: سرور رسمی امنیت Canonical"]
C -->|"اینترنت ملی / بینالملل قطع است"| E["حالت National Intranet\n• فقط سرورهای داخلی فعال میشوند\n• حذف سرورهای خارجی مسدود\n• تایماوت ۳ ثانیهای جهت جلوگیری از Hang"]
D --> F["موتور native انتخاب مخزن APT (apt-transport-mirror)"]
E --> F
F --> G["دریافت فوقسریع و پایدار بستهها بدون خطا"]
- 🔄 مکانیزم دومرحلهای (Dual-Tier Fallback): ترکیب همزمان مخازن پرسرعت داخلی با مخازن مرجع جهانی بدون ایجاد خطای مخازن تکراری.
- ⚡ بنچمارک چندنخی و همزمان (Ultra-Fast Benchmark): تست همزمان دهها مخزن در کمتر از ۳ ثانیه و رتبهبندی دقیق بر اساس Latency و در دسترس بودن Release اختصاصی توزیع شما.
- 🛡️ بهینهسازی تایماوت APT: کاهش زمان تلفشده برای هاستهای مسدود از ۱۲۰ ثانیه به ۳ ثانیه (
Acquire::Connect-Timeout "3"). - 📦 پشتیبانی از قالب نوین اوبونتو ۲۴.۰۴ و ۲۶.۰۴ (DEB822): سازگاری کامل با فایلهای
.sourcesو همچنین قالب کلاسیکsources.list. - 🐧 چندتوزیعی (Multi-Distribution): پشتیبانی خودکار از Ubuntu، Debian، Arch Linux / Manjaro، Fedora / Rocky / AlmaLinux.
- 💾 پشتیبانگیری و بازگشت با یک کلیک: تهیه بکاپ خودکار زمانبندیشده قبل از هرگونه تغییر در
/var/backups/iran-mirrorsو امکان بازگردانی فوری با سوئیچ--restore. - 🔍 هوک هوشمند APT Pre-Invoke: بررسی وضعیت اتصال قبل از هر
apt updateبدون ایجاد بار اضافی روی سیستم (حافظه کش محلی با TTL پنج دقیقه).
با دسترسی root یا sudo، دستور زیر را در ترمینال اجرا کنید:
curl -sSL https://raw.githubusercontent.com/RMNO21/Linux_Mirrors/main/IranMirrors.sh | sudo bash -s -- --autoاین دستور به صورت خودکار:
- توزیع و نگارش لینوکس شما را شناسایی میکند.
- وضعیت شبکه (اینترنت بینالملل یا اینترنت ملی) را بررسی مینماید.
- تمامی سرورهای فعال ایرانی و رسمی را به صورت موازی بنچمارک میکند.
- فایلهای پیکربندی دومرحلهای APT را همراه با هوک پویا و تایماوتهای بهینه تنظیم میکند.
# کلون کردن مخزن
git clone https://github.com/RMNO21/Linux_Mirrors.git
cd Linux_Mirrors
chmod +x IranMirrors.sh
# نصب دائمی دستور در مسیر سیستم (/usr/local/bin/iran-mirrors)
sudo ./IranMirrors.sh --install
# اجرای خودکار حالت دومرحلهای (Hybrid)
sudo iran-mirrors --auto
# بنچمارک و نمایش جدول پینگ مخازن
iran-mirrors --bench
# مشاهده وضعیت فعلی شبکه و مخازن فعال
iran-mirrors --status
# بازگردانی به تنظیمات پیشفرض و اولیه سیستم
sudo iran-mirrors --restore| سوئیچ | توضیحات |
|---|---|
--auto |
پیکربندی خودکار حالت هوشمند Dual-Tier با سریعترین مخازن |
--mode hybrid |
فعالسازی حالت پیشفرض (مخازن ایرانی پرسرعت + مخازن رسمی پشتیبان) |
--mode iran |
اجبار به استفاده از مخازن داخلی (مناسب زمان قطعی کامل) |
--mode official |
بازگشت به مخازن اصلی جهانی |
--bench یا --test |
تست و اندازهگیری پینگ و درستی تمام مخازن |
--status |
نمایش وضعیت اتصال شبکه، نوع اینترنت و تنظیمات فعال APT |
--install |
نصب ابزار به صورت دستور سیستمی iran-mirrors و نصب هوکها |
--restore |
بازگردانی تنظیمات از آخرین نسخه پشتیبان |
| ویژگی | تنظیمات پیشفرض APT | ابزارهای سنتی سوئیچ مخزن | IranMirrors 2.5 (این پروژه) |
|---|---|---|---|
| دسترسی در زمان اینترنت ملی | ❌ معلق و با خطا | ✔️ فقط سرور ایرانی | ✔️ کامل و بدون وقفه |
| دریافت آپدیتها در اینترنت عادی | ✔️ کامل | ✔️ ۱۰۰٪ کامل با پشتیبان رسمی | |
| زمان انتظار هنگام قطعی سرور | ۱۲۰ ثانیه | ۱۲۰ ثانیه | ۳ ثانیه (Failover فوری) |
| هشدار مخازن تکراری (Duplicate) | ندارد | ❌ بدون خطا (بهکارگیری mirror+file:) |
|
| پایش خودکار وضعیت شبکه | ❌ ندارد | ❌ ندارد | ✔️ هوک پویا (Pre-Invoke) |
| بنچمارک موازی مخازن | ❌ ندارد | کند و ترتیبی (~۶۰ ثانیه) | موازی و فوقسریع (< ۳ ثانیه) |
لیست مخازن به طور منظم تست و اعتبارسنجی میشوند:
- دانشگاه صنعتی اصفهان (IUT):
https://repo.iut.ac.ir - ابر مبینهاست (MobinHost):
https://mirror.mobinhost.com - ایرانسرور (IranServer):
https://mirror.iranserver.com - سینداد (Sindad Cloud):
https://ir.ubuntu.sindad.cloud - لینوکسمیرورز (LinuxMirrors.ir):
https://linuxmirrors.ir - ابر آروان (ArvanCloud):
https://arvancloud.ir - کیمیاهاست (KimiaHost):
https://ubuntu-mirror.kimiahost.com - شاتل (Shatel):
https://mirror.shatel.ir
برای مطالعه جزئیات فنی عمیقتر:
- 📖 راهنمای معماری همگامسازی و پروتکلها (Architecture)
- 📡 راهنمای مسیریابی، رفع آلودگی DNS و کاهش خطاهای DPI (Network Routing)
اگر سرور یا میرور جدیدی در ایران راهاندازی شده یا آدرس سروری تغییر کرده است، با ارسال Pull Request یا Issue در گیتهاب به کاملتر شدن این ابزار کمک کنید.
این پروژه تحت مجوز GNU General Public License v3.0 منتشر شده است. اطلاعات بیشتر در فایل LICENSE.