Expo RDM
Expo RDM
*********
8- OKOUMASSOUN Daniel
9- PIEUME DONO Virgile
10-SAGBO Rolande
1
PLAN
Exercice1: ……………………………………………3
Exercice2: ……………………………………………24
Exercice3: ……………………………………………33
Exercice4: ……………………………………………42
Exercice5: ……………………………………………50
Exercice6: ……………………………………………60
Exercice7: ……………………………………………68
Exercice8: ……………………………………………72
2
Exercice 1
On considère les schémas statiques suivant :
a)
b)
l
c)
l
d)
3
e)
P
Rx
Ry1
l/2 l/2
Ry2
f)
P1 P1
g)
l/2 l/2
On vous demande de :
1. Déterminer en fonction de P, l, q, M :
a) L’expression de la contrainte normale maximale dans la poutre
lorsque sa section transversale est :
Rectangulaire (𝑏 ∗ ℎ)
4
h
Circulaire (R)
Carrée (𝑎 ∗ 𝑎)
a
b) L’expression de la contrainte tangentielle maximale dans la poutre
lorsque sa section transversale est :
Rectangulaire (𝑏 ∗ ℎ)
Circulaire (R)
Carrée (𝑎 ∗ 𝑎).
5
2. Déterminer les expressions de P, l, q et M qu’il faut lorsque la section est
rectangulaire, pour que la poutre résiste si elle a une contrainte normale
maximale [σ].
Résultat
1. Déterminons en fonction de P, l, q, M les expressions de la contrainte
normale maximale et celles de la contrainte tangentielle maximale dans
les différentes poutres lorsque leurs section est :
Rectangulaire (b*h)
Circulaire (R)
Carrée (a*a)
a)
P
Mz
Rx
l
Ry
𝑅𝑥 = 0
Ainsi, nous avons { 𝑅𝑦 = 𝑃
𝑀𝑧 = 𝑙𝑃
Section : 0 ≤ x ≤ l
6
Mz Mf
Rx N
x
Ry T
𝑁=0
Ainsi, nous avons { 𝑇=𝑃
𝑀𝑓 = 𝑃(𝑥 − 𝑙)
𝑀𝑓 ∗𝑦𝑚𝑎𝑥
𝜎𝑚𝑎𝑥 =
𝐼𝑍
{ 𝑇∗𝑆𝑧𝑚𝑎𝑥
avec Mfmax=-lP ; Tmax=P ;
𝜏𝑚𝑎𝑥 =
𝐼𝑍 ∗b
6𝑙𝑃
𝜎𝑚𝑎𝑥 = − 3
𝑎
{ 3𝑃
𝜏𝑚𝑎𝑥 = 2
2𝑎
7
Circulaire, nous avons ymax=R ; Smax=2R3/3 ; IZ =πR4/4 ; b=R ; ce qui donne
4𝑙𝑃
𝜎𝑚𝑎𝑥 = − 3
π𝑅
{ 4𝑃
𝜏𝑚𝑎𝑥 = 2
3π𝑅
b)
Mz q
Rx
Ry
l
En appliquant le principe fondamental de la statique, nous obtenons :
𝑅𝑥 = 0
𝑅 − 𝑙𝑞 = 0
{ 𝑦 2
𝑙
𝑀𝑧 − 𝑞 = 0
2
𝑅𝑥 = 0
𝑅𝑦 = 𝑙𝑞
Ainsi, nous avons {
𝑙2
𝑀𝑧 = 𝑞
2
Section : 0 ≤ x ≤ l
8
q
Mz Mf
Rx N
Ry T
x
En appliquant le principe fondamentale de la statique, nous obtenons :
𝑅𝑥 + 𝑁 = 0
𝑅𝑦 − 𝑇 − 𝑥𝑞 = 0
{
𝑥2
𝑀𝑓 − 𝑥 ∗ 𝑅𝑦 + 𝑞 + 𝑀𝑧 = 0
2
𝑁=0
Ainsi, nous avons { 𝑇 = 𝑞(𝑙 − 𝑥)
𝑥2 𝑙2
𝑀𝑓 = − 𝑞 + 𝑥𝑙𝑞 − 𝑞
2 2
Déterminons l’expression de la contrainte normale maximale et celle
de la contrainte tangentielle maximale
9
Carrée, nous avons ymax=a/2 ; Smax=a3/8 ; IZ =a4/12 ; b=a ; ce qui nous
donne
3𝑞𝑙 2
𝜎𝑚𝑎𝑥 = − 3
𝑎
{ 3𝑙𝑞
𝜏𝑚𝑎𝑥 = 2
2𝑎
c)
M
Mz
Rx
l
Ry
𝑅𝑥 = 0
Ainsi, nous avons { 𝑅𝑦 = 0
𝑀𝑧 = −𝑀
10
Déterminons le solicitations :
Section : 0 ≤ x ≤ l
Mz Mf
Rx N
x
Ry T
𝑁=0
Ainsi, nous avons { 𝑇 = 0
𝑀𝑓 = 𝑀
Déterminons l’expression de la contrainte normale maximale et celle
de la contrainte tangentielle maximale
11
Carrée, nous avons ymax=a/2 ; Smax=a3/8 ; IZ =a4/12 ; b=a ; ce qui nous
donne
6𝑀
𝜎 =
{ 𝑚𝑎𝑥 𝑎3
𝜏𝑚𝑎𝑥 = 0
d)
q
Rx
Ry1 Ry2
l
En appliquant le principe fondamentale de la statique, nous obtenons :
𝑅𝑥 = 0
𝑅 + 𝑅𝑦2 − 𝑙𝑞 = 0
{ 𝑦1
𝑞𝑙 2
𝑙𝑅𝑦2 − =0
2
𝑅𝑥 = 0
𝑙
Ainsi, nous avons {𝑅𝑦1 = 2 𝑞
𝑙
𝑅𝑦2 = 𝑞
2
Déterminons le solicitations :
Section : 0 ≤ x ≤ l
12
q
Mf
Rx N
Ry T
x
En appliquant le principe fondamental de la statique, nous obtenons :
𝑅𝑥 + 𝑁 = 0
𝑅𝑦1 − 𝑇 = 0
{
𝑥2
𝑀𝑓 − 𝑥 ∗ 𝑅𝑦1 + 𝑞 = 0
2
𝑁=0
𝑙
𝑇 = 𝑞(𝑥 − )
Ainsi, nous avons { 2
𝑙 𝑥2
𝑀𝑓 = 𝑞𝑥 − 𝑞
2 2
Déterminons l’expression de la contrainte normale maximale et celle
de la contrainte tangentielle maximale
13
Carrée, nous avons ymax=a/2 ; Smax=a3/8 ; IZ =a4/12 ; b=a ; ce qui nous
donne
6𝑞𝑙 2
𝜎𝑚𝑎𝑥 =
4𝑎3
{ 3𝑞
𝜏𝑚𝑎𝑥 =
4𝑎2
e)
P
Rx
Ry1
l/2 l/2
Ry2
𝑅𝑥 = 0
1
Ainsi, nous avons {𝑅𝑦1 = 2 𝑃
1
𝑅𝑦2 = 𝑃
2
Section 1 : 0 ≤ x ≤ l/2
14
Mf
Rx N
x
Ry T
𝑁=0
1
Ainsi, nous avons { 𝑇 = 𝑃
2
1
𝑀𝑓 = 𝑥𝑃
2
Section 2 : l/2≤ x ≤ l
P
Mf
Rx N
Ry1 T
l/2
𝑁=0
1
Ainsi, nous avons { 𝑇=− 𝑃
2
𝑥 𝑙
𝑀𝑓 = − 𝑃 + 𝑃
2 2
15
Déterminons l’expression de la contrainte normale maximale et celle
de la contrainte tangentielle maximale
3𝑙𝑃
𝜎𝑚𝑎𝑥 =
𝑎3
{ 3𝑃
𝜏𝑚𝑎𝑥 =
4𝑎2
f)
P1 P1
Rx
Ry1 Ry2
l/3 l/3 l/3
16
En appliquant le principe fondamental de la statique, nous obtenons :
𝑅𝑥 = 0
{ 𝑅𝑦1 + 𝑅𝑦2 − 2𝑃1 = 0
𝑙 2𝑙
𝑙𝑅𝑦2 − 𝑃1 − 𝑃1 = 0
3 3
𝑅𝑥 = 0
Ainsi, nous avons {𝑅𝑦1 = 𝑃1
𝑅𝑦2 = 𝑃1
Section 1 : 0 ≤ x ≤ l/3
Mf
Rx N
x
Ry T
𝑅𝑥 + 𝑁 = 0
{ 𝑅𝑦1 − 𝑇 = 0
𝑀𝑓 − 𝑥 ∗ 𝑅𝑦1 = 0
𝑁=0
Ainsi, nous avons { 𝑇 = 𝑃1
𝑀𝑓 = 𝑥𝑃1
17
Section 2 : l/3≤ x ≤ 2l/3
P1
Mf
Rx N
Ry1 T
l/3
𝑁=0
Ainsi, nous avons { 𝑇 = 𝑙0
𝑀𝑓 = 𝑃1
3
Section 3 : 2l/3≤ x ≤ l
P1 P1
Mf
Rx N
Ry1 T
l/3 l/3
18
En appliquant le principe fondamental de la statique, nous obtenons :
𝑅𝑥 + 𝑁 = 0
𝑅𝑦1 − 𝑇 − 2𝑃1 = 0
{
𝑙 2𝑙
𝑀𝑓 − 𝑥 ∗ 𝑅𝑦1 + 𝑃1 (𝑥 − ) + 𝑃1 (𝑥 − ) = 0
3 3
𝑁=0
Ainsi, nous avons { 𝑇 = −𝑃1
𝑀𝑓 = −𝑥𝑃1 + 𝑙𝑃1
2𝑙𝑃1
𝜎𝑚𝑎𝑥 =
𝑎3
{ 3𝑃1
𝜏𝑚𝑎𝑥 =
2𝑎2
19
g)
M
Rx
Ry1
l/2 l/2
Ry2
𝑅𝑥 = 0
𝑀
Ainsi, nous avons { 𝑅𝑦1 = ⁄𝑙
𝑅𝑦2 = − 𝑀⁄𝑙
Section 1 : 0 ≤ x ≤ l/2
Mf
Rx N
x
Ry T
20
En appliquant le principe fondamental de la statique, nous obtenons :
𝑅𝑥 + 𝑁 = 0
{ 𝑅𝑦1 − 𝑇 = 0
𝑀𝑓 − 𝑥 ∗ 𝑅𝑦1 = 0
𝑁=0
𝑀
Ainsi, nous avons { 𝑇 = ⁄𝑙
𝑀
𝑀𝑓 = 𝑥
𝑙
Section 2 : l/2≤ x ≤ l
M Mf
Rx N
l/2
Ry T
x
En appliquant le principe fondamental de la statique, nous obtenons :
𝑅𝑥 + 𝑁 = 0
{ 𝑅𝑦1 − 𝑇 = 0
𝑀𝑓 − 𝑥 ∗ 𝑅𝑦1 + 𝑀 = 0
𝑁=0
Ainsi, nous avons { 𝑇 = 𝑀⁄𝑙
𝑀
𝑀𝑓 = 𝑥 − 𝑀
𝑙
Déterminons l’expression de la contrainte normale maximale et celle
de la contrainte tangentielle maximale
Leurs expression sont :
𝑀𝑓𝑚𝑎𝑥 ∗𝑦𝑚𝑎𝑥
𝜎𝑚𝑎𝑥 = 1 𝑀
𝐼𝑍
{ 𝑇𝑚𝑎𝑥 ∗𝑆𝑚𝑎𝑥
avec Mfmax= 𝑀; Tmax= ;
2 𝑙
𝜏𝑚𝑎𝑥 =
𝐼𝑍 ∗b
21
Rectangulaire, nous avons ymax=h/2 ; Smax=bh2/8 ; IZ =bh3/12 ; b=b ; ce qui
nous donne
3𝑀
𝜎𝑚𝑎𝑥 =
𝑏ℎ2
{ 3𝑀
𝜏𝑚𝑎𝑥 =
2𝑙𝑏ℎ
2𝑀
𝜎𝑚𝑎𝑥 =
𝑎3
{ 3𝑀
𝜏𝑚𝑎𝑥 =
2𝑙𝑎2
6𝑙𝑃
a. Nous avons la contrainte qui est 𝜎𝑚𝑎𝑥 = −
𝑏ℎ2
6𝑙𝑃
− ≤ [σ]
𝑏ℎ2
𝑏ℎ2
𝑙𝑃 ≥ − [σ]
6
3𝑞𝑙 2
b. Nous avons la contrainte qui est 𝜎𝑚𝑎𝑥 = −
𝑏ℎ2
3𝑞𝑙 2
− ≤ [σ]
𝑏ℎ2
𝑏ℎ2
𝑞𝑙 2 ≥ − [σ]
3
6𝑀
c. Nous avons la contrainte qui est 𝜎𝑚𝑎𝑥 =
𝑏ℎ2
6𝑀
≤ [σ]
𝑏ℎ2
22
𝑏ℎ2
𝑀≥ [σ]
6
3𝑞𝑙 2
d. Nous avons la contrainte qui est 𝜎𝑚𝑎𝑥 =
4𝑏ℎ2
3𝑞𝑙 2
≤ [σ]
4𝑏ℎ2
4𝑏ℎ2
𝑞𝑙 2 ≥ [σ]
3
3𝑙𝑃
e. Nous avons la contrainte qui est 𝜎𝑚𝑎𝑥 =
𝑏ℎ2
3𝑙𝑃
≤ [σ]
𝑏ℎ2
𝑏ℎ2
𝑙𝑃 ≥ [σ]
3
2𝑙𝑃1
f. Nous avons la contrainte qui est 𝜎𝑚𝑎𝑥 =
𝑏ℎ2
2𝑙𝑃1
≤ [σ]
𝑏ℎ2
𝑏ℎ 2
𝑙𝑃1 ≥ [σ]
2
3𝑀
g. Nous avons la contrainte qui est 𝜎𝑚𝑎𝑥 =
𝑏ℎ2
3𝑀
≤ [σ]
𝑏ℎ2
𝑏ℎ2
𝑀≥ [σ]
3
23
Exercise 2:
q = 5kN
p =80kN
h = 60 cm
3m 1m 2m
b = 20 cm
Résultat:
1- Traçons le diagramme des contraintes normales de la poutre dans la
section dangereuse
q = 5kN
p =80kN
RB
RA HA
24
Réactions aux appuis :
∑ Fx = 0
𝑅𝐵 = 0
∑ Fy = 0 ⟹ { 𝑅𝐴 − 𝑃 + 𝐻𝐴 + 3𝑞 = 0
→ 6𝐻𝑎 − 4𝑃 + 3𝑞 ∗ 1,5 = 0
{∑ M( )=0
F
𝑅𝐵 = 0
⟹ { 𝑅𝐴 = 𝑃 − 𝐻𝐴 − 3𝑞
1
𝐻𝑎 = (4𝑃 − 4,5𝑞)
6
𝑅𝐵 = 0
⟹ {𝑅𝐴 = 15,42 𝑘𝑁
𝐻𝑎 = 49,58𝑘𝑁
Sections :
Section 1 : 0 𝑚 ≤ 𝑥 < 3𝑚
q = 5kN
Mx
RB
o
Tx
RA
xm
∑ Fx = 0 𝑅𝐵 = 0
𝑅𝐴 − 𝑇𝑥 + 𝑞𝑥 = 0
∑ Fy = 0 ⟹ { 𝑞 2
→ 𝑀𝑥 − 𝑅𝑎𝑥 − 𝑥 =0
2
{∑ M( F ) = 0
𝑅𝐵 = 0
⟹ { 𝑇𝑥 = 𝑅𝐴 + 𝑞𝑥
𝑞
𝑀𝑥 = 𝑥 2 + 𝑅𝑎𝑥
2
25
𝑅𝐵 = 0
⟹ { 𝑇𝑥 = 5𝑥 + 15,42 [𝑘𝑁]
5
𝑀𝑥 = 𝑥 2 + 15,42 [𝑘𝑁. 𝑚]
2
Mx
RB
o
Tx
RA
3m 1m
xm
∑ Fx = 0
𝑅𝐵 = 0
∑ Fy = 0 ⟹{ 𝑅𝐴 − 𝑇𝑥 + 3𝑞 = 0
→ 𝑀𝑥 − 𝑅𝐴𝑥 − 3𝑞(𝑥 − 1,5) = 0
{∑ M( )=0
F
𝑅𝐵 = 0
⟹{ 𝑇𝑥 = 𝑅𝐴 + 3𝑥
𝑀𝑥 = 3𝑞(𝑥 − 1,5) + 𝑅𝑎𝑥
𝑅𝐵 = 0
{ 𝑇𝑥 = 30,42 [𝑘𝑁]
𝑀𝑥 = 30,42𝑥 − 22,5 [𝑘𝑁. 𝑚]
26
Section 3 : 4𝑚 ≤ 𝑥 < 3𝑚
q = 5kN p =80kN
Mx
RB
o
Tx
RA
3m 1m
xm
∑ Fx = 0
∑ Fy = 0
→
{ ∑ M( )=0
F
𝑅𝐵 = 0
⟹{ 𝑅𝐴 − 𝑇𝑥 + 3𝑞 − 𝑃 = 0
𝑀𝑥 − 𝑅𝑎𝑥 − 3𝑞(𝑥 − 1,5) + 𝑃(𝑥 − 4) = 0
𝑅𝐵 = 0
⟹ { 𝑇𝑥 = 𝑅𝐴 + 3𝑞 − 𝑃
𝑀𝑥 = (3𝑞 + 𝑅𝑎 − 𝑃)𝑥 + 4𝑃 − 4,5𝑞
𝑅𝐵 = 0
{ 𝑇𝑥 = −49,58 [𝑘𝑁]
𝑀𝑥 = −49,58𝑥 + 297,5 [𝑘𝑁. 𝑚]
27
Tableau:
X 0 3 4 6
Tx 15,42 30,42 30,42 30,42 -49,58 -49,58
Mx 0 68,76 68,76 99,18 99,18 0
Diagramme:
q = 5kN
p =80kN
3m 1m 2m
30.42
15.42
0 Tx (kN)
-49.58
0
Mx (kN.m)
68.76
99.18
28
2- Traçons le diagramme des contraintes tangentielles dans la section
dangereuse :
−M
σ=| ∗ 𝑦|
𝐼𝐺𝑍
M= 99,18 kN.m
𝑏ℎ3
IGZ = ⇒
12
20∗603
IGZ = ⇒
12
IGZ = 0,0036 m4
−99,18∗106 ℎ
σ=| ∗ 𝑦| avec y= donc
36∗108 2
σ = 0,02755y [N/mm3 ]
σ+ Max =0,02755*ymax
σ+ Max =8,265N/mm2
σ− Min =0,02755*ymin
σ− Min =-8,265N/mm2
Contrainte normale diagramme :
s+
30
h = 60 cm
- 30 s-
b = 20 cm
29
Contrainte tangentielle:
𝑇∗𝑆
ꞇ= 𝑥
𝐼𝐺 ∗𝑏
𝑏 ℎ ℎ
Sx = ( − 𝑦)( + 𝑦)
2 2 2
𝑏 ℎ2
Sx = ( − 𝑦2)
2 4
200 6002
Sx = ( − 𝑦2)
2 4
𝑏ℎ3
IG=
12
Pour y=0
12𝑇∗𝑏ℎ3
ꞇmax =
8𝑏2 ℎ3
3𝑇
ꞇmax =
2𝑏ℎ
3∗−49,58∗103
ꞇmax =
2∗200∗600
ꞇmax = -0,619N/mm2
ℎ
Pour y=
2
ꞇmin= 0 N/mm2
30
30
h = 60 cm tmax
- 30
b = 20 cm
X= 0m
σ+ [
ꞇmax = 0,192N/mm2
X= 3m
σ+ Max =5,73 N/mm2
ꞇmax = 0,380N/mm2
X= 5m
σ+ Max =4,13 N/mm2
ꞇmax = -0,619N/mm2
31
4- Résistance de la poutre aux charges appliquées :
[ꞇ]=60 bar
[σ]= 120N/mm2
ꞇmax = -0,619N/mm2
σ+ Max =8,265N/mm2
Comparaison :
σ+ Max < [σ]
{
ꞇmax < [ꞇ]
32
Exercice 3 :
q1=5KN/m
P=50 KN
1m 1m 3m
Résultat
Dimensionnement de la poutre sachant qu’elle est en béton armé
Détermination de la force ponctuelle F appliquée au centre de
gravité xG du trapèze en fonction de la longueur l
33
y d1
q2=10 KN/m
d2
q1=5 KN/m
A1
A2
xG
On a :
Pour x=0m, q(l)=5 KN/m
Pour x=3m, q(l)= 10KN/m
Or 𝑞(𝑙) = 𝑎 × 𝑙 + 𝑏 où a=5/3 et b=5
𝟓
Alors 𝒒(𝒍) = 𝒍 + 𝟓 avec q(l) en KN/m
𝟑
34
𝑙
𝑃 = ∫ 𝑞(𝑡)𝑑𝑡
0
𝑙 𝑙
5 5 2 5
𝐹(𝑙) = ∫ ( 𝑡 + 5 )𝑑𝑡 = [ 𝑡 + 5𝑡] = 𝑙 2 + 5𝑙
0 3 6 0 6
𝟓 𝟐
𝑎𝑙𝑜𝑟𝑠 𝑭(𝒍) = 𝒍 + 𝟓𝒍
𝟔
5
𝐴1(𝑙) = 𝑙 2 𝑒𝑡 𝐴2(𝑙) = 5𝑙 où 𝐹, 𝐴1 𝑒𝑡 𝐴2 𝑠𝑜𝑛𝑡 𝑒𝑛 𝐾𝑁
6
2 5
𝑆1(𝑙) = 𝑑1 × 𝐴1 = 𝑙 × 𝑙 2 𝑒𝑡 𝑆2 = 𝑑2 × 𝐴2
3 6
1
= 𝑙 × 5𝑙 où S1 et S2 sont en KN. m
2
2 5 2 1
𝑆1 + 𝑆2 3 𝑙 × 6 𝑙 + 2 𝑙 × 5
𝐴𝑖𝑛𝑠𝑖, 𝑥𝐺(𝑙) = =
𝐴1 + 𝐴2 5 2
𝟐 𝟏𝟓𝒍 𝑙 + 5𝑙
𝒙𝑮(𝒍) = 𝒍 − 6 où 𝑥𝐺 𝑒𝑠𝑡 𝑒𝑛 𝑚
𝟑 𝟏𝟓𝒍 + 𝟗𝟎
q2=10 KN/m
q1=5KN/m
M1
HA
P=50 KN
RA 1m 1m 3m
35
∑ 𝐹𝑥 = 0 𝐻𝐴 = 0
On a : { ∑ 𝐹𝑦 = 0 ⟹ { 𝑅𝐴 + 𝑃 − 𝐹(3) = 0
∑ 𝑀𝐹⁄ = 0 𝑃 − (2 + 𝑥𝐺(3)) × 𝐹(3) + 𝑀1 = 0
𝐴
𝐻𝐴 = 0
⟹ { 𝑅𝐴 = 𝐹(3) − 𝑃
𝑀1 = (2 + 𝑥𝐺(3)) × 𝐹(3) − 𝑃
5 45
𝑎𝑣𝑒𝑐 𝐹(3) = (3)2 + 5(3) = = 22,5 𝐾𝑁 𝑒𝑡 𝑥𝐺(3)
6 2
2 15(3) 5
= (3) − = 𝑚
3 15(3) + 90 3
𝐻𝐴 = 0
𝑅𝐴 = 22,5 − 80
⟹ { 5
𝑀1 = (2 + ) × 22,5 − 80
3
⟹
𝐻𝐴 = 0 𝐾𝑁
{ 𝑅𝐴 = −57,5 𝐾𝑁
𝑀1 = 2,5 𝐾𝑁. 𝑚
36
1ère section : 0 < 𝑥 < 1 𝑚
M1 M
HA
N
T
RA x
∑ 𝐹𝑥 = 0 𝐻𝐴 + 𝑁 = 0
On a : { ∑ 𝐹𝑦 = 0 ⟹ { 𝑅𝐴 − 𝑇 = 0
∑ 𝑀𝐹⁄ = 0 𝑅𝐴 × 𝑥 − 𝑀1 − 𝑀 = 0
𝑆
𝑁=0
⟹ { 𝑇 = 𝑅𝐴
𝑀 = 𝑅𝐴 × 𝑥 − 𝑀1
⟹
𝑁=0 𝐾𝑁
{ 𝑇 = −57,5 𝐾𝑁
𝑀 = −57,5𝑥 − 2,5 (𝐾𝑁. 𝑚)
X(m) 0 1
37
2ème section : 1 < 𝑥 < 2𝑚
M1 M
HA
N
T
P=50 KN
RA
1m x-1
∑ 𝐹𝑥 = 0 𝐻𝐴 + 𝑁 = 0
On a : { ∑ 𝐹𝑦 = 0 ⟹ { 𝑅𝐴 + 𝑃 − 𝑇 = 0
∑ 𝑀𝐹⁄ = 0 𝑅𝐴 × 𝑥 + 𝑃 × (𝑥 − 1) − 𝑀1 − 𝑀 = 0
𝑆
𝑁=0
⟹ { 𝑇 = 𝑅𝐴 + 𝑃
𝑀 = 𝑅𝐴 × 𝑥 + 𝑃 × (𝑥 − 1) − 𝑀1
𝑁=0
⟹ { 𝑇 = −57,5 + 80
𝑀 = −57,5𝑥 + 80𝑥 − 80 − 2,5
⟹
𝑁=0 𝐾𝑁
{ 𝑇 = 22,5 𝐾𝑁
𝑀 = 22,5𝑥 − 82,5 (𝐾𝑁. 𝑚)
X(m) 1 2
38
3ème section : 2 < 𝑥 < 5𝑚
q1=5 KN/m
M
M1
HA
N
T
P=50 KN
RA
1m 1m x-2
∑ 𝐹𝑥 = 0
On a : { ∑ 𝐹𝑦 = 0 ⟹
∑ 𝑀𝐹⁄ = 0
𝑆
𝐻𝐴 + 𝑁 = 0
{ 𝑅𝐴 + 𝑃 − 𝐹(𝑥 − 2) − 𝑇 = 0
𝑅𝐴 × 𝑥 + 𝑃 × (𝑥 − 1) − 𝐹(𝑥 − 2) × (𝑥 − 2 − 𝑥𝐺(𝑥 − 2)) − 𝑀1 − 𝑀 = 0
𝑁=0
⟹ { 𝑇 = 𝑅𝐴 + 𝑃 − 𝐹(𝑥 − 2)
𝑀 = 𝑅𝐴 × 𝑥 + 𝑃 × (𝑥 − 1) − 𝐹(𝑥 − 2) × (𝑥 − 2 − 𝑥𝐺(𝑥 − 2)) − 𝑀1
5 5 5 20
𝑎𝑣𝑒𝑐 𝐹(𝑥 − 2) = (𝑥 − 2)2 + 5(𝑥 − 2) = 𝑥 2 + 𝑥 − 𝑒𝑡
6 6 3 3
2 15(𝑥 − 2) 2 4 𝑥+2
𝑥𝐺(𝑥 − 2) = (𝑥 − 2) − = 𝑥− −
3 15(𝑥 − 2) + 90 3 3 𝑥+4
39
𝑁=0
5 5 20
𝑇 = −57,5 + 80 − 𝑥 2 − 𝑥 +
⟹ 6 3 3
5 5 20 2 4 𝑥+2
𝑀 = −57,5𝑥 + 80𝑥 − 80 − ( 𝑥 2 + 𝑥 − ) (𝑥 − 2 − 𝑥 − − ) − 2,5
{ 6 3 3 3 3 𝑥+4
𝑁=0 𝐾𝑁
5 5 175
𝑇 = − 𝑥2 − 𝑥 + (𝐾𝑁)
⟹ 6 3 6
5 3 5 2 20 70
𝑀 = −57,5𝑥 + 80𝑥 − 80 − ( 𝑥 + 𝑥 − 𝑥 + ) − 2,5 (𝐾𝑁. 𝑚)
{ 18 6 3 9
𝑁=0 𝐾𝑁
5 5 175
⟹ 𝑇 = − 𝑥2 − 𝑥 + (𝐾𝑁) 𝐾𝑁
6 3 6
5 5 175 1625
𝑀 = − 𝑥3 − 𝑥2 + 𝑥− (𝐾𝑁. 𝑚)
{ 18 6 6 18
X(m) 2 5
T(KN) 22,5 0
M(KN.m) -37,5 0
Dimensionnement
Soit
𝑀𝑚𝑎𝑥 × 𝐷 × 64 32𝑀𝑚𝑎𝑥
|𝜎𝑚𝑎𝑥 | = =
2 × 𝜋𝐷4 𝜋𝐷3
40
𝑇𝑚𝑎𝑥 ×𝑆𝑧 2
De plus, |𝜏𝑚𝑎𝑥 | = 𝑎𝑣𝑒𝑐 𝑆𝑧 = (𝑅2 − 𝑦 2 )3/2 , 𝐼𝑧 =
𝐼𝑧×𝑏 3
𝜋𝐷4
𝑒𝑡 𝑏 = 2√𝑅2 − 𝑦 2
64
2 𝐷3
Pour 𝜏 = 𝜏𝑚𝑎𝑥 , 𝑦 = 0 ; 𝑠𝑜𝑖𝑡 𝑆𝑧 = 𝑅 3 = 𝑒𝑡 𝑏 = 2√𝑅2 = 2𝑅 =
3 12
𝐷
𝑇𝑚𝑎𝑥 × 𝐷3 × 64 16𝑇𝑚𝑎𝑥
𝑎𝑙𝑜𝑟𝑠 |𝜏𝑚𝑎𝑥 | = =
12 × 𝜋𝐷4 × 𝐷 3𝜋𝐷2
3 32𝑀
𝑚𝑎𝑥
𝐷 >√
𝜋[𝜎]
⇒
16𝑇𝑚𝑎𝑥
𝐷>√
{ 3𝜋[𝜏]
3 32 × 60. 103
𝐷 >√
𝜋 × 120. 106
⇒
16 × 57,5. 103
𝐷>√
{ 3𝜋 × 5. 106
𝐷 > 0,172 𝑚
⇒ {
𝐷 > 0,140 𝑚
⇒ 𝐷 > 0,172 𝑚
Prenons ainsi D=18 cm
41
Exercice 4
q=5KN/m
P1=80KN P2=50KN 80cm
20cm
20cm 40cm
40cm
20cm
1m 3m 1,5m
Résultats
1-Tracé des diagrammes des contraintes normales et tangentielles de la
poutre
q
P1 P2
Ha
+
Ra
Rb
1m 3m 1,5m
42
-Réactions aux appuis
∑ 𝐹𝑥 = 0=> Ha=0 KN
∑ 𝐹𝑦 = 0=>Ra-P1-3q+Rb-P2=0
∑ 𝑀/𝐴 = 0=>-P1- 7,5q+4Rb-5,5P2=0
1
=>Rb= (𝑃1 + 7,5𝑞 + 5,5𝑃)
4
1
=>Rb= (80 + 7,5 × 5 + 5,5 × 50)
4
=>Rb=98,125 KN
∑ 𝑀/𝐵 = 0=>3P1+ 4,5q-4Ra -1,5P2=0
1
=>Ra= (3𝑃1 + 4,5𝑞 − 1,5𝑃2)
4
1
=>Ra= (3 × 80 + 4,5 × 5 − 1,5 × 50)
4
=>Ra=46,875 KN
𝐻𝑎 = 0𝐾𝑁
Ainsi on a:{𝑅𝑎 = 46,875𝐾𝑁
𝑅𝑏 = 98,125𝐾𝑁
-Efforts et moments le long des sections
Section 1: 0<x<1
Mz
T
+
Ra
∑ 𝐹𝑦 = 0=>Ra-T=0
=>T=Ra
43
=>T=46,875KN
∑ 𝑀 = 0=>Mz-xRa =0
=>Mz=xRa
=>Mz=46,875x
0 1
T(KN) 46,875 46,875
Mz(KN/m) 0 46,875
Section 2: 1<x<4
q
P1 Mz
+
T
Ra
1m x-1
∑ 𝐹𝑦 = 0=>Ra-T-P1-(x-1)q=0
=>T=Ra-P1-xq +q
=>T=-5x+46,875-80+5
=>T=-5x-28,125
(x−1)2
∑ 𝑀 = 0=>Mz-xRa+(x − 1)P1+q =0
2
=>Mz=(46,875-80+5)x-2,5+80-2,5x 2
44
=>Mz=-2,5x 2 -28,125x+77,5
1 4
T(KN) -33,125 -48,125
Mz(KN/m) 46,875 -75
Section 3: 4<x<5,5
q
P1 Mz
+
T
Ra
Rb
1m 3m x-4
∑ 𝐹𝑦 = 0=>Ra-T-P1-3q-Rb=0
=>T=Ra-P1-3q +Rb
=>T=-15+46,875-80+98,125
=>T=50KN
3
∑ 𝑀 = 0=>Mz-xRa+(x − 1)P1+3q(x − 4 + )-(x-4)Rb=0
2
=>Mz=(46,875-80-15+98,125)x+2,5×15+80-4×98,125
=>Mz=50x-275
45
4 5,5
T(KN) 50 50
Mz(KN/m) -75 0
20
20 40
40
𝑀𝑧𝑚𝑎𝑥 𝑦
σmax=−
𝐼𝑧
46
𝑆2 = 20𝐴2 = 20(800) = 16000𝑐𝑚3
Ainsi on a:
80000+16000
𝑦𝐺 =
1600+800
𝑦𝐺 = 40𝑐𝑚
𝐼𝑧 = 𝐼𝑧1 +𝐼𝑧2
𝑏ℎ3 640000
𝐼𝑧1 = + 102 × 𝐴1 = 𝑐𝑚4
12 3
𝑏ℎ3 1280000
𝐼𝑧2 = + 202 × 𝐴1 = 𝑐𝑚4
12 3
640000 1280000
𝐼𝑧 = +
3 3
𝐼𝑧 = 640000𝑐𝑚4
−75×105 𝑦
σmax=−
640000
σmax=11,72𝑦
En considérant 𝑦𝐺 comme comme de référence pour établir les contraintes aux
extrémités de cette section on a:
Pour y=0 on a σmax=0
Pour y=20cm on a σmax=234,4N/𝑐𝑚2
Pour y=-40cm on a σmax=-468,8N/𝑐𝑚2
47
σ+max
80
20
20
20 40
40
20
σ−max
-Diagramme des contraintes tangentielles
𝑇𝑚𝑎𝑥 𝑆
τmax=
𝐼𝑧 𝑏
Ainsi
Pour y=20cm on a S1=0𝑐𝑚3 alors τmax=0N/𝑐𝑚2
Pour y=0cm on a
𝑏 80
S1= ℎ1 2 = (202 ) = 16000𝑐𝑚3
2 2
50000(16000)
τmax= 640000
×80
3
τmax=46,875N/𝑐𝑚2
Pour y=0cm on a
𝑏 20
S2= ℎ2 2 = (402 ) = 16000𝑐𝑚3
2 2
50000(16000)
τmax= 1280000
×20
3
τmax=93,75N/𝑐𝑚2
48
Pour y=-40cm on a S2=0𝑐𝑚3 alors τmax=0N/𝑐𝑚2
80
20
20
46,875
20 40 93,75
40
20
49
Exercice 5
25 10 25
10
P=100 KN
30
q=2 KN/m
10
3m 3m 10 10 10
Résultats
Traçons le diagramme de la contrainte normale et de la contrainte
tangentielle.
P=100 KN +
q=2 KN/m
HA
RA RB
3m 3m
50
Réactions aux appuis
∑ 𝐹𝑥 = 0
𝐻𝐴 = 0
∑ 𝐹𝑦 = 0 ⟹ {𝑅𝐴 + 𝑅𝐵 − 𝑃 − 6𝑞 = 0
−6𝑅𝐵 + 3𝑃 + 18𝑞 = 0
{∑ 𝑀𝐹⁄𝐴 = 0
𝐻𝐴 = 0
𝑅𝐴 + 𝑅𝐵 = 𝑃 + 6𝑞
⟹ {
3𝑃 + 18𝑞
𝑅𝐵 =
6
𝐻𝐴 = 0
⟹ {𝑅𝐴 + 𝑅𝐵 = 100 + 12 = 112 𝐾𝑁
300+36
𝑅𝐵 = = 56 𝐾𝑁
6
Or on a :
𝑅𝐴 = 112 − 𝑅𝐵
𝑅𝐴 = 112 − 56
𝑅𝐴 = 56 𝐾𝑁
Donc :
𝐻𝐴 = 0 𝐾𝑁
{ 𝑅𝐴 = 56 𝐾𝑁
𝑅𝐵 = 56 𝐾𝑁
Sections
1er section : 0 ≤ x < 3𝑚
51
q=2 KN/m +
M
HA N
T
RA
∑ 𝐹𝑥 = 0 𝐻𝐴 + 𝑁 = 0
On a : { ∑ 𝐹𝑦 = 0 ⟹ { 𝑅𝐴 − 𝑇 − 𝑞. 𝑥 = 0
−𝑥 2
∑ 𝑀𝐹⁄ = 0 𝑞 + 𝑅𝐴. 𝑥 − 𝑀 = 0
𝑂 2
𝑁 = −𝐻𝐴
𝑇 = −𝑞𝑥 + 𝑅𝐴
⟹ {
−𝑥 2
𝑀= 𝑞 + 𝑅𝐴. 𝑥
2
𝑁 = 0 𝐾𝑁
{ 𝑇 = −2𝑥 + 56 (𝐾𝑁)
𝑀 = −𝑥 2 + 56𝑥 (𝐾𝑁. 𝑚)
X(m) 0 3
T(KN) 56 50
M(KN.m) 0 159
52
2è section :
P=100 KN
q=2 KN/m +
M
HA N
T
RA
3m (X-3)
X
∑ 𝐹𝑥 = 0 𝐻𝐴 + 𝑁 = 0
On a : { ∑ 𝐹𝑦 = 0 ⟹ { 𝑅𝐴 − 𝑇 − 𝑃 − 𝑞. 𝑥 = 0
−𝑥 2
∑ 𝑀𝐹⁄ = 0 𝑞 + 𝑅𝐴. 𝑥 − 𝑃(𝑥 − 3) − 𝑀 = 0
𝑂 2
𝑁 = −𝐻𝐴
𝑇 = −𝑞𝑥 + 𝑅𝐴 − 𝑃
⟹ {
−𝑥 2
𝑀= 𝑞 + 𝑅𝐴. 𝑥 − 𝑃(𝑥 − 3)
2
𝑁 = 0 𝐾𝑁
⟹ { 𝑇 = −2𝑥 + 56 − 100
𝑀 = −𝑥 2 + 56𝑥 − 100𝑥 + 300
𝑁 = 0 𝐾𝑁
{ 𝑇 = −2𝑥 − 44 (𝐾𝑁)
𝑀 = −𝑥 2 − 44𝑥 + 300 (𝐾𝑁. 𝑚)
53
X(m) 3 6
T(KN) 50 56
M(KN.m) 159 0
25 10 25
A1 10
A2
30
A3 10
10 10 10
∑ 𝑆𝑖
On a 𝑦𝐺 = 𝑎𝑣𝑒𝑐 𝐴𝑡 = 𝐴1 + 𝐴2 + 𝐴3 𝑒𝑡𝑆𝑖 = 𝐴𝑖. 𝑦𝐺𝑖
𝐴𝑡
𝐴1 = 60 × 10 = 600 cm²
𝐴2 = 10 × 30 = 300 cm²
𝐴3 = 30 × 10 = 300 cm²
𝐴𝑡 = 600 + 300 + 300 = 1200 cm²
𝑆1 = 𝐴1 × 𝑦𝐺1 = 600 × 45 = 27000 cm3
𝑆2 = 𝐴2 × 𝑦𝐺2 = 300 × 25 = 7500 cm3
𝑆3 = 𝐴3 × 𝑦𝐺3 = 300 × 5 = 1500 cm3
𝑆1+𝑆2+𝑆3 27000+7500+1500
𝑦𝐺 = = = 30 cm
𝐴𝑡 1200
54
𝑏ℎ3 10×303
𝐼𝑧2 = + 𝑑22 × 𝐴2 = + (25 − 30)2 × 300 = 30000 cm4
12 12
𝑏ℎ3 30×103
𝐼𝑧3 = + 𝑑32 × 𝐴3 = + (5 − 30)2 × 300 = 190000 cm4
12 12
𝜎 = −44,17. 𝑦 𝑎𝑣𝑒𝑐 𝑦 𝑒𝑛 𝑚
X=3m
y 0 -0,3 0,2
𝜎 0 13,25 -8,83
55
25 10 25
dmax-
10
yG 30 z
10
10 10 10 dmax+
25 10 25
1 2
10
3
7
30
8
6 10
4 5
10 10 10
56
On a Tmax=56 KN
A ‘1’ on a :
𝜏1 = 0 KN/mm²
A ‘2’ on a :
𝑇𝑚𝑎𝑥 × 𝑆𝑧2
𝜏2 = 𝑎𝑣𝑒𝑐 𝑆𝑧2 = 𝐴1 × 𝑑1 𝑒𝑡 𝑏 = 60
𝐼𝑧×𝑏
56 × 600 × 15
𝜏2 = = 0,023 KN/mm²
36.104 × 60
A ‘3’ on a :
𝑇𝑚𝑎𝑥 × 𝑆𝑧3
𝜏3 = 𝑎𝑣𝑒𝑐 𝑆𝑧3 = 𝐴1 × 𝑑1 𝑒𝑡 𝑏 = 30
𝐼𝑧×𝑏
56 × 600 × 15
𝜏3 = = 0,047 KN/mm²
36.104 × 30
A ‘4’ on a :
𝜏4 = 0 KN/mm²
A ‘5’ on a :
𝑇𝑚𝑎𝑥 × 𝑆𝑧5
𝜏5 = 𝑎𝑣𝑒𝑐 𝑆𝑧5 = 𝐴3 × 𝑑3 𝑒𝑡 𝑏 = 30
𝐼𝑧×𝑏
56 × 300 × 25
𝜏5 = = 0,039 KN/mm²
36.104 × 30
A ‘6’ on a :
57
𝑇𝑚𝑎𝑥 × 𝑆𝑧6
𝜏6 = 𝑎𝑣𝑒𝑐 𝑆𝑧6 = 𝐴3 × 𝑑3 𝑒𝑡 𝑏 = 10
𝐼𝑧×𝑏
56 × 300 × 25
𝜏6 = = 0,117 KN/mm²
36.104 × 10
A’7’ on a :
𝐴1 = 60 × 10 = 600 cm²
𝐴2′ = 10 × 10 = 100 cm²
𝐴𝑡1 = 600 + 100 = 700 cm²
𝑆1′ = 𝐴1 × 𝑦𝐺1′ = 600 × 15 = 9000 cm3
𝑆2′ = 𝐴2 × 𝑦𝐺2′ = 300 × 5 = 1500 cm3
𝑆1′+𝑆2′ 9000+1500
𝑦𝐺1 = = = 15 cm
𝐴𝑡1 700
Alors
𝑇𝑚𝑎𝑥 × 𝑆𝑧7
𝜏7 = 𝑎𝑣𝑒𝑐 𝑆𝑧7 = 𝐴𝑡1 × 𝑑1′ 𝑒𝑡 𝑏 = 10
𝐼𝑧×𝑏
56 × 700 × 15
𝜏7 = = 0,16 KN/mm²
36.104 × 10
A’8’ on a :
𝐴3 = 30 × 10 = 300 cm²
𝐴2′′ = 20 × 10 = 200 cm²
𝐴𝑡2 = 200 + 300 = 500 cm²
𝑆2′ = 𝐴2′′ × 𝑦𝐺2′′′ = 200 × 10 = 2000 cm3
𝑆3′ = 𝐴3 × 𝑦𝐺3′ = 300 × 25 = 7500 cm3
𝑆2′′+𝑆3′ 2000+7500
𝑦𝐺1 = = = 19 cm
𝐴𝑡2 500
58
Alors
𝑇𝑚𝑎𝑥 × 𝑆𝑧8
𝜏8 = 𝑎𝑣𝑒𝑐 𝑆𝑧8 = 𝐴𝑡1 × 𝑑1′ 𝑒𝑡 𝑏 = 10
𝐼𝑧×𝑏
56 × 500 × 19
𝜏8 = = 0,15 KN/mm²
36.104 × 10
Diagramme de la contrainte tangentielle
25 10 25
1
10
2 3
7
30 8
5 6
10
4
10 10 10
59
Exercice 6 :
Résultats
1-Détermination des réactions aux appuis de la poutre :
60
𝐻𝐴 = 0𝑘𝑁
∑𝐹/𝑥 = 0
𝑅𝐴 + 𝑅𝐵 − 2𝑃 − 5𝑞 = 0
{∑ 𝐹/𝑦 = 0 {
∑𝑀𝐴 (𝐹)= 0
∑𝑀 = 0
∑𝑀𝐵 (𝐹) = 0
𝑅𝐴 + 𝑅𝐵 = 2𝑃 + 5𝑞
{7𝑃 + 12,5𝑞 − 2𝑃 − 5𝑅𝐵 = 0
7𝑃 + 12,5𝑞 − 2𝑃 − 5𝑅𝐴 = 0
𝑅𝐴 + 𝑅𝐵 = 250𝑘𝑁
1 𝐻𝐴 = 0𝑘𝑁
{ 𝑅𝐵 = (5𝑃 + 12,5𝑞) {𝑅𝐵 = 125𝑘𝑁
5
1 𝑅𝐴 = 125𝑘𝑁
𝑅𝐴 = (5𝑃 + 12,5𝑞)
5
∑ 𝐹𝑥 = 0
𝑃 + 𝑇(𝑥) = 0 𝑇(𝑥) = −𝑃 𝑇(𝑥) = −100𝑘𝑁
{∑ 𝐹𝑦 = 0 { { {
𝑃𝑥 + 𝑀 = 0 𝑀(𝑥) = −𝑃. 𝑥 𝑀(𝑥) = −100𝑥 (𝑘𝑁. 𝑚)
∑𝑀 = 0
𝟐è𝐦𝐞 𝐬𝐞𝐜𝐭𝐢𝐨𝐧 ∶ 2𝑚 𝑥 7m
61
∑ 𝐹𝑥 = 0 𝑅𝐴 − 𝑃 − 𝑞(𝑥 − 2) − 𝑇(𝑥) = 0
{∑ 𝐹𝑦 = 0 { (𝑥−2)2
𝑅𝐴 (𝑥 − 2) − 𝑃. 𝑥 − 𝑞 − 𝑀(𝑥) = 0
∑𝑀 =0 2
𝑇(𝑥) = 𝑅𝐴 − 𝑃 − 𝑞(𝑥 − 2)
{ (𝑥−2)2
𝑀(𝑥) = 𝑅𝐴 (𝑥 − 2) − 𝑃. 𝑥 − 𝑞
2
𝑇(𝑥) = 𝑅𝐴 − 𝑃 − 𝑞(𝑥 − 2)
{ (𝑥−2)2
𝑀(𝑥) = 𝑅𝐴 (𝑥 − 2) − 𝑃. 𝑥 − 𝑞
2
𝑇(𝑥) = −10𝑥 + 45(𝑘𝑁)
{
𝑀(𝑥) = −5𝑥 2 + 45𝑥 − 270 (𝑘𝑁. 𝑚)
𝟑è𝒎𝒆 𝒔𝒆𝒄𝒕𝒊𝒐𝒏 ∶ 7𝑚 𝑥 9𝑚
∑ 𝐹𝑥 = 0 𝑅𝐴 − 𝑃 − 5𝑞 + 𝑅𝐵 − 𝑇(𝑥) = 0
{ 𝐹𝑦 = 0 {
∑ 5
𝑅𝐴 (𝑥 − 2) − 𝑃. 𝑥 − 5𝑞 (𝑥 − 7 + ) + 𝑅𝐵 (𝑥 − 7) − 𝑀(𝑥) = 0
∑𝑀 = 0 2
𝑇(𝑥) = 𝑅𝐴 − 𝑃 − 5𝑞 + 𝑅𝐵
{
𝑀(𝑥) = 𝑅𝐴 (𝑥 − 2) − 𝑃. 𝑥 − 5𝑞(𝑥 − 4,5) + 𝑅𝐵 (𝑥 − 7)
𝑇(𝑥) = 100𝑘𝑁
{
𝑀(𝑥) = 100. 𝑥 − 900 (𝑘𝑁. 𝑚)
62
Tableau récapitulatif des valeurs de T et M
x 0 2 7 9
T(x) -100 -100 25 -25 100 100
M(x) 0 -200 -200 0
𝟐è𝒎𝒆 𝒔𝒆𝒄𝒕𝒊𝒐𝒏 ∶ 2𝑚 𝑥 7m
𝑇(𝑥) = −10𝑥 + 45(𝑘𝑁)
{
𝑀(𝑥) = −5𝑥 2 + 45𝑥 − 270 (𝑘𝑁. 𝑚)
63
3-Vérification de la résistance de la poutre, si sa section est carrée de côté
a=20cm
On a [𝜎] = 80 𝑀𝑃𝑎 ; [𝜏] = 5,2 𝑀𝑃𝑎
Contrainte normale maximale
𝑀𝑚𝑎𝑥 = −200𝑘𝑁. 𝑚 ⟹ |𝑀𝑚𝑎𝑥 |=200.106 N.mm
|𝑀𝑚𝑎𝑥 |×𝑦 𝑎4 𝑎
On a: |𝜎𝑚𝑎𝑥 | = 𝑎𝑣𝑒𝑐 𝐼𝑧 = 𝑒𝑡 𝑦 =
𝐼𝑧 12 2
Donc
𝑎
|𝑀𝑚𝑎𝑥 |× 6|𝑀𝑚𝑎𝑥 | 6×200.106
2
|𝜎𝑚𝑎𝑥 | = 𝑎4
⟹ |𝜎𝑚𝑎𝑥 | = ⟹ |𝜎𝑚𝑎𝑥 | =
𝑎3 2003
12
𝑇𝑚𝑎𝑥 =100kN=100.103N
3/2
𝑇𝑚𝑎𝑥 ×𝑆𝑧 𝑎 𝑎2 2 𝑎4
|𝜏𝑚𝑎𝑥 | = 𝑎𝑣𝑒𝑐 𝑆𝑧 = ( − 𝑦 ) , 𝐼𝑧 = 𝑒𝑡 𝑦 = 0
𝑎×𝐼𝑧 2 4 12
3×𝑇𝑚𝑎𝑥 3×100.103
|𝜏𝑚𝑎𝑥 | = ⟹ |𝜏𝑚𝑎𝑥 | =
2×𝑎2 2×2002
64
4-Détermiation du côté nécessaire à la résistance de la poutre
3×𝑇𝑚𝑎𝑥
𝜏𝑚𝑎𝑥 ≤ [𝜏] ≤ [𝜏]
2𝑎2
La poutre résiste si :{ 𝑒𝑡 { 𝑒𝑡
𝜎𝑚𝑎𝑥 ≤ [𝜎] 6|𝑀𝑚𝑎𝑥 |
≤ [𝜎]
𝑎3
3×𝑇𝑚𝑎𝑥 3×100.103
𝑎 ≥ √ [𝜏]
𝑎 ≥ √
5,2
𝑒𝑡 𝑒𝑡
3 6|𝑀𝑚𝑎𝑥 | 3 6×200.106
𝑎 ≥ √ 𝑎 ≥ √
{ [𝜎] { 80
𝑎 ≥ 240,2𝑚𝑚
{ 𝑒𝑡
𝑎 ≥ 246,62mm
6|𝑀𝑚𝑎𝑥 |
𝜎𝑚𝑎𝑥 =
𝑏ℎ2
Pour un rectangle, on a { 3𝑇𝑚𝑎𝑥
𝜏𝑚𝑎𝑥 =
2𝑏ℎ
6|𝑀𝑚𝑎𝑥 |
𝜎𝑚𝑎𝑥 =
0.3ℎ3
b=0,3h { 3𝑇𝑚𝑎𝑥
𝜏𝑚𝑎𝑥 =
0.6ℎ2
3 6|𝑀𝑚𝑎𝑥 |
ℎ ≥√ ℎ ≥ 368,4𝑚𝑚
𝜎 ≤ [𝜎] 0.3[𝜎]
{ 𝑚𝑎𝑥 { 𝑒𝑡
𝜏𝑚𝑎𝑥 ≤ [𝜏] 3×𝑇
ℎ ≥ √ 𝑚𝑎𝑥 ℎ ≥ 310,09mm
{ 0.6[𝜏]
65
6- Détermination de D
𝑀𝑚𝑎𝑥 ×𝑦 𝜋𝐷4 𝐷
On a : |𝜎𝑚𝑎𝑥 | = 𝑎𝑣𝑒𝑐 𝐼𝑧 = 𝑒𝑡 𝑦 = 𝑦𝐺 =
𝐼𝑧 64 2
Soit
𝑀𝑚𝑎𝑥 × 𝐷 × 64 32𝑀𝑚𝑎𝑥
|𝜎𝑚𝑎𝑥 | = =
2 × 𝜋𝐷4 𝜋𝐷3
𝑇𝑚𝑎𝑥 ×𝑆𝑧 2
De plus, |𝜏𝑚𝑎𝑥 | = 𝑎𝑣𝑒𝑐 𝑆𝑧 = (𝑅2 − 𝑦 2 )3/2 , 𝐼𝑧 =
𝐼𝑧×𝑏 3
𝜋𝐷4
𝑒𝑡 𝑏 = 2√𝑅2 − 𝑦 2
64
2 𝐷3
Pour 𝜏 = 𝜏𝑚𝑎𝑥 , 𝑦 = 0 ; 𝑠𝑜𝑖𝑡 𝑆𝑧 = 𝑅3 = 𝑒𝑡 𝑏 = 2√𝑅2 = 2𝑅 =
3 12
𝐷
𝑇𝑚𝑎𝑥 × 𝐷3 × 64 16𝑇𝑚𝑎𝑥
𝑎𝑙𝑜𝑟𝑠 |𝜏𝑚𝑎𝑥 | = =
12 × 𝜋𝐷4 × 𝐷 3𝜋𝐷2
Donc
32𝑀𝑚𝑎𝑥
|𝜎 | < [𝜎] 3
< [𝜎]
{ 𝑚𝑎𝑥 ⇒ { 𝜋𝐷
|𝜏𝑚𝑎𝑥 | < [𝜏] 16𝑇𝑚𝑎𝑥
< [𝜏]
3𝜋𝐷2
32𝑀𝑚𝑎𝑥
𝐷3 >
𝜋[𝜎]
⇒
16𝑇𝑚𝑎𝑥
𝐷2 >
{ 3𝜋[𝜏]
3 32𝑀
𝑚𝑎𝑥
𝐷 >√
𝜋[𝜎]
⇒
16𝑇𝑚𝑎𝑥
𝐷>√
{ 3𝜋[𝜏]
66
3 32 × 200. 106
𝐷 >√
𝜋 × 80
⇒
16 × 100. 103
𝐷>√
{ 3𝜋 × 5,2
𝐷 > 294,2 𝑚𝑚
⇒ {
𝐷 > 180,6𝑚𝑚
⇒ 𝐷 = 295𝑚𝑚
Prenons ainsi D=295 cm
7- La meilleure section transversale sera la section ayant les plus grandes
dimensions. Il s’agit donc du cercle.
67
Exercice 7
20cm
2m
Section
circulaire
20cm 1,5m
1m
P=100KN
a- L’effort normal
b- Des déformations
c- Des allongements
Prendre E=2,10.10-5 MPa
Résultats
68
Tout d’abord déterminons les valeurs, des déformations, de l’effort normal et
des allongements à travers les différentes sections de la poutre.
Section 1 : 0m 𝑚 ≤ 𝑦 ≤ 1,5𝑚
Effort normal N1
∑ 𝐹𝑦=0⟹ -P+N1=0
∑ 𝐹𝑦=0 ⟹ N1=100 KN
Déformation 𝜀1
𝑁1
𝜎1 =
𝑆1
100× 103 ×4
𝜎1 =
𝜋 × 1002
𝜎1 = 12,73 Mpa
𝜎1
𝜎1 =𝜀1 . 𝐸 ⟹ 𝜀1 =
𝐸
12,73
⟹ 𝜀1 =
2,1×105
69
Section 2 : 1,5𝑚 ≤ 𝑦 ≤ 3𝑚
Déformation 𝜎2
𝑁2
𝜎2 =
𝑆2
100× 103 ×4
𝜎2 =
𝜋 × 2002
𝜎2 = 3,183 Mpa
𝜎2
𝜎2 =𝜀2 . 𝐸 ⟹ 𝜀2 =
𝐸
3,183
⟹ 𝜀2 =
2,1×105
70
ΔlA=0mm
ΔlB = 0,03 mm
ΔlC= ΔlB+ Δl1
ΔlC= 0,12 mm
71
Exercice 8
Tracer le diagramme de N, Δl et 𝜀
Résultat
Traçons le diagramme de N, Δl et 𝜺
N1 C 60 KN
On a :
𝑁1 – 60 – 2x = 0 ⇔ 𝑁1 = 2x + 60 (KN)
𝑁
𝜎=
𝑆
𝜋𝐷² 𝜋∗200²
𝑆1 = =
4 4
𝑆1 = 31415,93 mm²
(2𝑥+60) ∗4
𝜎1 =
𝜋(200)2
8𝑥+240
= ⇔ 𝜎1 = 6,36. 10−5 x + 1,9. 10−3
𝜋(200)2
72
𝜎1 6,36.10−5 𝑥 +1,9.10−3
Or 𝜀 = ⇔ 𝜀=
𝑒 2,1.105
x 0 2
𝑁1 (N) 60.103 64. 103
𝜎1 (MPa) 1,91 2,04
𝜀1 (10−6 ) 9,1 9,7
80 KN
B C 60 KN
N2
x-2 2m
∑ 𝐹𝑥 =0 ⟹ -𝑁2 -80+60+2q=0
𝑁2 = 60 + 2q - 80 ⇔ 𝑁2 = -16 KN
𝑁2
𝜎2 =
𝑆
𝜋𝐷² 𝜋∗400²
𝑆2 = =
4 4
𝑁 −16.103 ∗4
Alors on a : 𝜎2 = ⇔ 𝜎2 =
𝑆 𝜋∗400²
⇔ 𝜎2 = - 0,127 Mpa
𝜎2 −0,127
Or 𝜀 = ⇔ 𝜀=
𝑒 2,1.105
⇔ 𝜀 = -6,063. 10−7
73
Calculons les allongements
Δ𝐿𝐴 = 0
𝜎2 𝐿2
Δ𝐿𝐵 = Δ𝐿𝐴 +
𝑒
−2000∗0,127
=
2,1.105
⇔ Δ𝐿𝐶 = 0,018 mm
Δ𝐿′𝐶 à x = 2
𝜎2 𝐿2 1,91∗2000
Δ𝐿′𝐶 = Δ𝐿𝐵 + ⇔ Δ𝐿′𝐶 = -1,21. 10−3 +
𝑒 2,1.105
⇔ Δ𝐿′𝐶 = 0,017 mm
Diagramme de l’effort normal, des allongements et des déformations
74