0 évaluation0% ont trouvé ce document utile (0 vote) 202 vues106 pagesGDSK YDS
Copyright
© © All Rights Reserved
Formats disponibles
Téléchargez aux formats PDF ou lisez en ligne sur Scribd
Bail.
KHAI NIEM, VI TRI VAI TRO CUA
TRUYEN THONG - GIAO DUC SUC KHOE
myc TEU
au khi hige xong bai niy, hoc vién e6 kha ning:
1, Phan tich duge ban chat ctia qué trinh Gido duc site khée;
2, Mé té duge muc dich, vj tri, vai tré ctia Truyén thong - Gido duc site khoe trong
chim séc, bao vé sitc khde cho moi ngudi;
3. Nhdn thite duoc tém quan trong ctia Truyén thong - Gido duc stec khée va trach
nhiém cia cdn B6 Y té trong céng tac Truyén thong - Gido duc site khoe.
NOI DUNG BAI HOC
‘Tir khi lot long va trong qua trinh Ién Ién con ngudti da chiu sy giéo dye tir nhiéu
nguon, nhiéu ngudi, nhiéu phia. Co thé ké dau tién la gia dinh, bao gém: Cac thanh
vién cha me, anh chj em, c6 di chi bac... trong dé, ngudi me déng vai trd rat quan
trong vi chinh ngudi me 1 ngudi gan gai cham sée tré. Biét bao théi quen vé sinh co
duge tir me nhu di ngu ding gid, rita tay trude khi an, danh ring, ria mat,
duge may mn bude chan vao nha trudng thi thay c6 cing 14 ngudi day dé nhiéu diéu
tir vide doc, viét, cc mén khoa hoc va trong dé khéng thé khong ké nhiing bai hoc vé
vé sinh, vé cham séc sire khée. G trudng tré em con tiép xtic véi ban bé, qua dé ching
ta 06 thé hoc duge nhimg théi quen tot nhung ciing cé khi nt nhiing théi quen xdu
©6 hai cho site khée. Va rdi cudi cing 1a x hi (bén ngoai gia dinh va nha trung) noi
ta song phan lén quang doi va do dé cing chiu nhiéu anh hung tir nd.
Ngudn théng tin tir xd h6i rat da dang. Ta cé thé nghe, xem, doc, tiép thu thong tin
tir cde phuong tién truyén thong dai ching nhu truyén hinh, phat thanh, bdo chi, sdch,
buém, pa n6, ap phich cing nhu tir nhiing nguéi khac nhau nhu nhan vién y té, cde vi
linh dao cong déng, lanh dao t6n gido, cdc ban nganh doan thé, cdc nhan vién sire khoe
Ong dong ké ca ban bé, 16i x6m. Nhu vay khéng chi nhimg nhdn vién y té ho&e nhing
Ngudi chuyén lam cong téc GDSK ma tat ca moi ngudi di va dang thyc hién viée
GDSK cing nhur da timg duge GDSK.
: Tat ca nhimg diéu nay noi lén rang dd muén hay khéng thi nhitng thong tin, tac
dng vé site khée van dién ra hang ngay, hang gid & khap moi noi, La ngudi lam céng
‘fe GDSK ta cdn nhan thite vai tro cia minh khéng phai la ngudi duy nat thy hign
Due quét bang CamScanner
cg Ms
Va néu tréF
vige GDSK ma chinh 1a ngudi Khoi diy, dieu chinh dong chay GDSK sin c6 trong
que sbng. Noi mot cach hinh dnh dé 1a ngwoi GDSK lim céng vige “gan due, khoi
trong” déng chay chit khong phai chay thay.
Giio due site khée cing giéng nlur gido dye chung dé la qué trinh tée dong nhim
thay dé kién thie, thii 49 va thye hanh ctia con ngudi. Phat trién nhimg thye hinh
anh manh mang lai tinh trang site khde tot nhat c6 the duge cho con ngudi
Nhu vay, GDSK cung cip cic kién thite méi lim cho déi tugng duge gido due
higu biét ro hon cac vin dé site khoe bénh tat, tt d6 ho c6 thé nhan ra cac va
Khde bénh tat lién quan dén ban than, gia dinh, eng dong noi ho dang sinh séng, din
dén thay ddi tich cue giai quyét cdc van dé bénh tat sire khoe.
1. KHAI NIEM GIAO DUC SUC KHOE
Truyén théng - Giao duc strc khoe (TT- GDSK) la mot trong nhing nhiém vu quan
trong trong céng téc chim séc sire khoe, g6p phan gitip moi ngudi dat duge tinh trang
sire khoe tot nhat. Theo TO chite Y té Thé gidi: "Site khde ld mét trang thdi thodi mai
todin dién ve thé chat
tinh than va xd h6i chit hing chi la khéng co bénh hay thong
tt", Site khoe la von quy nhat cua méi ngudi, 1a nhan t6 co ban trong ton bé su phat
trién cla xa hdi. Co nhiéu yéu t6 tac dong dén sitc khoe cia méi ngudi: Yéu t6 xa héi,
van héa, kinh té, méi trudng va yéu t6 sinh hoc nhu di truyén, thé chat. Muén cé site
Khoe tot phai tao ra méi trudng song lanh manh va doi hoi phai cé sy tham gia tich cue,
chi dng cita méi cé nhan, gia dinh va cng ding vio cac hoat déng bio vé va nang
cao sire khoe. Day manh cong tic TT- GDSK 1a bién phap quan trong gitp moi nguéi
dan c6 kién thite vé site khée, bao vé va ning cao ste khée, tir 46 c6 cach nhin nhan
van dé site khoe ding din va hanh d6ng thich hgp vi strc khoé. G nude ta tir trude dén
nay hoat dong TT- GDSK da duge thyc hign dirdi cae tén goi khac nhau nhw: Tuyén
truyén vé sinh phong bénh, tuyén truyén gido duc site khoe, gido duc vé sinh phong
bénh... di dudi cai tén nao thi cae hogt dng cing nhiim mye dich chung la g6p phin
bao vé nang cao site khée cho nhan dan. Hign nay, tén goi TT- GDSK duge sir dung
kha pho bién va duge coi 1a tén goi chinh thite phi hgp véi hé théng TT- GDSK 6
nude ta.
__ Truyén thong - Gido dye site khoe la qua trinh tée dong c6 mye dich, c6 ké hoach
den suy nghi va tinh cm cua con ngudi, nh’m néng cao kién thitc, thay ddi thai dO va
thye hanh cae hanh vi lanh manh dé bao vé va nding cao sire khde cho ca nhan, gia dink
va cong dong. Truyén thong - Gido due site khée noi chung tic dng vao 3 Tinh vee:
Kin thite ciia con ngudi vé sic Khée, thai d6 cia con ngudi dbi voi site khde, thye
‘hah hay céich img xtr eiia con ngudi déi v6i bio vé va ning cao site khoe. Thy chit
Duvge quét bang CamScannerTT- GDSK li qué trinh day va hoe, trong d6 tée dong pita neue thye hign giéo dye
chiéu. Ngudi thye hién TT- GDSK
Joe" tir déi tugng cia minh. Thu
i DSK Ia hoat déng can thi
ngudi thye hign TT- GDSK diéu chinh, bé sung hoat dong cita minh nhim nang cao ky
ning, nding cao higu qua cde hoat déng TT- GDSK.
TT- GDSK da duge dé ai ligu cia Té chite ¥ t8 Thé gidi. Sue tap
trung cia TT- GDSK Ia vao ly tri, tinh cm va cde hanh dong nhim thay déi hanh vic
hai, thye hanh hanh vi c6 loi mang lai cuc séng khée manh, hiru ich. TT- GDSK cing
1 phuong tign nhim phat trién y thite con ngudi, phat huy tinh than ty lye cénh sinh
trong gidi quyét van dé sire khée cia cd nhan va cong ding. TT- GDSK khéng phai chi
la cung cap théng tin hay ndi véi moi ngudi nhiing gi ho ca
ma cOn la qué trinh cung cp kién thite.
khoe va ngudi durge giéo duc site khée theo h
khong phai chi 14 ngudi "Day" ma cdn phai bid
phan nhing théng tin phan hi tt adi tugng duge T
Ap dén trong ©
lam cho site khée cua ho
tao diéu kién thuan loi vé moi trudng dé nang
cao nh§n thife, chuyén doi thai d6 vé sir khoe va thye hanh hanh vi site khoe lanh
manh, Dieu can phai ghi nhé li khéng nén hiéu TT- GDSK don gian nhu trong suy
nghi clia mt s6 ngudi coi TT- GDSK chi la cung cap that nhiéu théng tin vé sire khoe
cho moi ngw
Myc dich quan trong cudi cing cia TT- GDSK 1A lam cho moi ngudi tir b6 cae
hanh vi cé hai va thy hanh cae hanh vi ¢é Igi cho site khoe, day 1a mét qua trinh lau
dai, can phai hanh theo ké hoach, két hgp nhitu phuong phap khdc nhau, véi sur
tham gia clia nganh y té va cac nganh khac. Trong TT- GDSK ching ta quan tam nhiéu
dén van dé 1a lam thé nao dé moi ngudi hiéu duge cae yéu t6 nao cé6 Igi va yéu t6 nado
6 hai cho site khée, tir 46 khuyén khich, hd tro nhan dan thye hanh hanh vi 6 gi cho
site khée va tir bo cdc hanh vi cé hai cho site khoe.
2. DINH NGHIA GDSK
Cé nhiéu dinh nghia ve GDSK:
- “Gitip quan ching dat duge strc khée bang cae né lye cia chinh ho.”
- “Mét hoat d6ng nhiim vao cée c4 nhén dé dua dén vige thay doi hanh vi. Bao
26m nhimg hoat dong nhim théng tin, dong vién va gitip 46 quan ching chap nhan va
duy tri nbimg hanh vi c6 Igi cho sitc khoe, khuyén khich cai thign mdi traéng va bio
4am dao tao chuyén mén, nghién ciru khoa hge can thiét cho vige thye hign cdc cong
Vige ké trén.” : :
- “La m6t qué trinh nham gidp nhan dan ty thay di nhimg hanh vi c6 hai cho site
khée dé chap nhén thyc hin nhimg hanh vi ting cudng sire khoe.”
1
Duc quét bang CamScannerthay ring céc djnh nghia nay nhan manh dén 3 tinh vie cha Bi40 dye
thire cha con ngudi vé strc khoe
“= Thai d6 cha con nguisi vé sire khoe
Thue hanh cia con ngudi va site khoe
Cig tir dinh nghia trén cho thay gido dye site khde 14 mét qué trinh nén can tién
anh thuéng xuyén, lién tue, lau dai bing nhiéu bién phap khdc nhau chir khong phaj
ld mot e6ng vige c6 thé lim mot lan la xong. Vi vay, dé thyc hién céng thc gido dye
site khée ching ta phai c6 su dau tu thich dang, hét site kién tri thi méi dem lai hiéu
qua cao.
3. BAN CHAT CUA QUA TRINH GIAO. DUC SUC KHOE
3.1. Gido duc site khée lim thay déi hanh vi stre khée: Thay di hanh vi sie khoe
tao lap hanh vi c6 Igi cho site khoe 1a ban chat quyét dinh trong GDSK. N6i dung chi
tiet trinh bay trong bai hanh vi sirc khoe, qua trinh thay di hah vi site khoe riéng,
3.2. Gido dye site khde 14 mt qua trinh truyén thdng: Gido duc sire khoe lé mot qua
trinh truyén théng, bao gom nhiing tc déng tong hd thong tin hai chiéu gitta GDSK va
d6i tugng dugc GDSK.
SO BO TRUYEN THONG
a
Due quét bang CamScannerag rp =
Diém khac nhau co ban gitta qua trinh truyén théng va qué trinh théng tin site
khde la viée thu thap céc théng tin phan hdi. Cong viée nay cho biét cdc dap tmg thye
1é cia déi trong GDSK (tite Ia higu qua cita giéo duc). No cling gitp cho ngudi lam
GDSK kip thoi digu chinh myc tigu, ndi dung va phuong phap GDSK cho thich hop
hon véi timg déi tong nhim lam thay doi hanh vi site khoe cli c6 hai dé hinh thanh
hanh vi ste khoe mdi cé Igi cho stte khée. Day 1a diéu mong muén cia ngudi lam
gido duc stic khoe.
3.3. Gido duc sire khée 14 mOt qua trinh tac dong tim ly
Déi tugng GDSK sé dat két qua tét trong nhimg digu kign tam ly sau:
_ Thoai mai thé chat cing nhu tinh than, tire 1 phai c6 sire khée tran duge cic
yéu t6 tac dong tir bén trong va bén ngoai anh hung bat loi téi vige tigp thu, thay d6i
hanh vi site khoe.
- Nhan thire r6 duge loi ich thiét thyc cua vige thyc hign muc tiéu hoe tp, tir do
dinh huéng ding din moi hanh dng dé dan dén sy thay 44i hanh vi site khée. Duge
khuyén khich dé nang cao tinh tich cyrc, chi d6ng tham gia vio qua trinh lam thay doi
hanh vi stre khée cia ban than va cng dong.
- Kinh nghiém cia méi cd nhdn can duge Khai théc va van dung vao thuc té dé
kiém nghiém tac dung, Igi ich cho timg vigc lam.
- Neudi duge GDSK cin duge biét vé két qua thye hinh cia ban than thong qua
viée dénh gi va tu dah gia dé khOng ngimg ty hoan thign cdc hanh vi, ;
Dua trén nhimg co sé tam ly nay, ngudi can bd y té phai Iva chon phwong phép,
phuong tign Truyén théng- gido dye sitc khoe (TT - GDSK) phu hop cho timg doi tugng
dé TT- GDSK dat higu qua t6i wu nbat.
13
Duvgc quét bang CamScannerCUA TRUYEN THONG - GIAO DUC SUC KHOE,
cho cdc doi tong gido duc site khde c6 thé: Tyr chim séc, bao vé, nang cao
6e cua ban than va cOng déng bing nhing né ye ciia chinh ban than.
~ Cu thé la: g
"= Tw quyét dinh va cé trach nhiém vé nhing hoat dong va bién phap bao vé strc
hoe ciia minh. ies
~ Ty gic chip nhdn va duy tri cic 16i sng inh manh, tir b6 nhimg thoi quen, tap
quan cé hai cho site khoe. : ; :
~ Biet sir dung cae dich vu y t€ 6 thé c6 duge dé gidi quyét cite nhu cau site khoe
va ede vin dé site khée ciia minh
5. VAITRO CUA TRUYEN THONG - GIAO DUC SUC KHOE
5.1. Vai tré cita truyén thong
Truyén thong gitip trang bi cho ngudi dan céc théng tin vé céc sy viée, quan diém
va thai d6 ho cin c6 dé dua ra cde quyét dinh vé cdc hanh vi site kho ruyén thong
dign ra khi cdc thong digp vé site khe duge truyén di va thu nhén. Nhimg thong diép
ve site khée la nhimg digu quan trong can duge cin nhac cho moi ngudi trong céng
dong biét va lam. Ngudn phat thong tin vé site khde c6 thé tir céc can bd y té dia
Phuong hofc trung wong, ciing cé thé chinh cdc thinh vién trong cong dong nhan ra
nhiing nhu cau can thay di.
quan trong 1a diéu gi sé xay ra khi thong digp duoc chuyén dén
tuong? dé chinh 1a mue dich cia truyén théng giao duc. Néu déi tuong nghe va hiéu
thong digp va tin tueng vo né chime 16 ring qué trinh truyén thng d& duge thyc hién
t6t. Néu nhw chi truyén thong don gidn rat kh6 thay d6i duge cdc hinh vi. Nhu ching
ta d3 biét qué trinh thay déi hanh vi rat phic tap. Nhung cae sw kién va quan diém
duge nghe, duge hiéu va tin tuéng rat can thidt dé mo duéng cho nhiing thay déi mong
muén trong hanh vi va hinh thinh su tham gia cla
cong dong.
5.2. Vai trd ctia gido dye sire khée
Gio due site khée la mot b6 phan hitu co, khéng thé téch roi ctia hé thong y t
mot chie nang nghé nghigp bit bude cia moi
trung wong dén co sé. GDSK citing 1a mét chi ti
~ Gido due site khée li mot he théng cae bign phip Nha nuéc, xa hdi va y 8,
ghia la phai xi'hoi h6a cong tac nay, nhim loi cubs moi nganh, moi giéi, moi 16 chite
xa hi ciing tham gia, trong dé nganh y té Lim nong cét va tham muu,
a
cén bO y té va ctia moi co quan y té tir
iéu hoat dng quan trong ca co sévy té
Dugc quét bang CamScanner6. VI TRI CUA GIAO DUC SUC KHOE
- Sau hdi nghj Alma Ata, nganh Y té Viét Nam ciing da xac dinh dé TT- GDSK 6
yitri so 1 trong 10 nhiém vu cham séc site khée ban dau ciia tuyén y té co so.
TT-GDSK 6 lién quan mit thiét v6i tat cd cde ngi dung cla cac chuong trinh y
té, Chinh TT-GDSK da tao ra diéu kign thudn Igi cho cdc bude chuan bi, thye hign va
cing c6 cée két qua cua cée mit cong téc chim séc site khée ban diu. Do 46 TT-
GDSK can phai duge thye hién truéc, trong va sau khi trién khai moi ké hoach,
chuong trinh y té. Mac di khéng thé thay thé duge cae dich vu y té khéc nhung TT-
GDSK bao gid cing gép phan thac day hoat déng ciia cdc dich vu y té do dat két qua
vyimg bén hon.
~ Thute té da cho thay ré, néu khong cé TT- GDSK thi nhiéu chuong trinh y té dat
két qua thap va vé lau dai c6 nguy co that bai.
- So v6i cdc giai phap dich vu y té khic, TT- GDSK 1a mét c6ng tac khé lam va
khé danh gid, nhung néu lam tét thi sé mang lai higu qué cao nhat v6i chi phi it nhat,
dic biét 1a tuyén y té co sd, noi can duge ap dyng cdc ky thuat thich hop chit khong phai
la cdc ky thuat hién dai dat tién.
Dugc quét bang CamScannerHUONG DAN TY HQC, TY NGHIEN CUU, VAN DUNG THUC TE
1. PHUONG PHAP HQC: Sinh vién nghién cima theo trinh tyr cde ndi dung trong bai
gidng dya vio muc tiéu bai hoc. Ty doc ky va ly gidi cde van dé trong bai. Banh déu
nhiing ché kh6 hiéu dé trao di véi gidng vién trong cdc gid thao ludn cia mén hoc.
2. VAN DUNG THUC TE: Dé phan tich cic hién tong thuc té nhu két qua mét sé
6 théng chua cé két qua phai ching can bé y té méi chi lam nhiém vu truyén
tin? Giai thich dug tai sao ngudi can bé y té can thyc hién truyén thong gido duc sitc
Khée cho cong déng?
CAU HOI TY ON TAP
1. GDSK gitp moi ngusi:
A. Hiéu ro hanh vi anh huéng dén site khde ciia ho va van dng ho chon mét cude
sng lanh manh
B. Hiéu rd hanh vi anh huéng dén strc khoe ciia hg, khuyén bao, dng vién va van
d6ng ho chon mét cudc sng Linh manh
C. Hiéu 6 hanh vi anh huéng dén site khée ctia ho, chon mét cugc song lanh manh,
khong co bénh tat
D. Nang cao tudi tho, khuyén bao, dong vién va van déng ho chon mét cue s6ng
lanh manh.
2. Muec dich chit yéu cia GDSK la nhim gitip cho moi ngudi:
A. Biét c4ch tim dén cae dich vu y té khi 6m dau, bénh tat
B, Dat duge ste khée bing chinh nhing hinh déng va né lye ciia ban than minh
C. Hiéu duge kién thite vé phat hién bénh som va di diéu tri sém
D. Nang cao tu6i tho va gidm ty 1é tir vong 6 mét sé bénh
3. Thong qua viée giéo due site khée, c nhan va cOng dong phai ngoai tri:
A. Ty chiu tréch nhiém vé mgi hoat dng bao vé site khoe
B. Ty quyét dinh lay nhimg bign php bao vé sttc khée thich hop
C.Tw quyét dinh lay nhimg phuong phap diéu tri y té phi hop
D. Biét sir dung hgp ly nhimng dich vu y té
4, Hanh vi la:
A. Cach (mg xir hang ngay cia cd nhan trong cuéc séng.
B. Thoi quen va céch cu xir dé t6n tai trong cudc séng.
Duc quét bang CamScannerC. Phan tmg sinh t6n cia cd nhan trong xa hdi chju anh huéng cia cdc yéu t6 sinh
hoc, méi trudng, x4 hgi, van héa, kinh té, chinh tri.
1D. Mot phite hop nhimg hanh déng chiu anh hudng ciia céc yéu t6 sinh hoc, moi
tnuong, x4 héi, vain héa, kinh té, chinh tri.
5, Hanh vi bao gdm céc thanh phan:
‘A. Nhan thite, thai a6, niém tin, 16i séng
B. Nhan thite, thai d6, thy hanh, tin nguémg,
C. Nhin thitc, thai 46, niém tin, thye hanh.
D. Thai d6, niém tin, thye hanh, 16i sng
TAI LIEU THAM KHAO
|. Trung tam truyén théng - GDSK. BO Y té. Tai ligu vé giéo duc strc khoe. Ha Noi
2016
2, Tai ligu Gido dye site khoe va nang cao site khée. Khoa YTCC - DHYD TP HCM -
2015 ;
3. Health education: theoretical concepts, effective strategies and core competencies,
WHO 2010. tai www.emro.who.int
Dugc quét bang CamScannerBai 2.
HANH VI SUC KHOE VA
QUA TRINH THAY DOI HANH VI SUC KHOE
myc TIEU
Sau khi hoc xong bai nay, sinh vién c6 kha nang:
1. Néu duge khdi niém vé hanh vi va hanh vi stec khée.
2. Trinh bay due cic bude cia qué trinh thay di hanh vi stte khée.
3. Phan tich dugc ctic yeu t6 nh hucong dén hanh vi sire khée.
4. Nhdn biét dugc tam quan trong cia khoa hoc hanh vi trong TT- GDSK.
NOI DUNG BAI HOC
1. KHAI NIEM HANH VI
1.1. Dinh nghia va phan loai
Hanh vi la mét phite hp nhimg hanh d6ng chiu anh huéng cia cdc yéu t6 sinh
hoc, méi trudng, x4 hdi, van héa, kinh té, chinh tri. Hanh vi n6i mét cdch don gian la
nhiing cach img xir hing ngay ciia con ngudi déi voi mét su vige, mét hién tugng, mét
y kién hay m6t quan diém.
Hanh vi bao gdm 5 thanh phan: Nhan thitc, thai 9, niém tin, thc hanh, gid tri
Céch img xir ciia con ngudi thé hién 6 3 mirc 46: C4 nhin, t chire va cong dang.
X€t vé mat site khoe thi c6 thé chia hanh vi thanh 3 nhom:
- Hanh vi c6 Igi cho site khoe: Udng nuée dun s6i, nudi con bing sita me, ng
miing v.v.,
- Hanh vi cé6 hai cho sire khée: An rau song khong nia sach, khong rita tay trade
Khi 4n, hut thudc la v.v...
- Hanh vi khong Igi khong hai: Deo vong bac 6 cé tay, 6 chan tré, ném ning sita
céia tré lén mdi nha v.v...
1.2. Cae yéu t6 anh hudng dén hanh vi
Hanh vi cia con nguéi chju anh hudng ci nhiéu yéu t6 bén trong va bén ngoai.
Hai nhom yéu t6 nay luén gin bé v6i nhau trong qué trinh thay di hinh vi
Yéu 16 bén trong bao gdm:
‘Dug quét bang CamScanner- Yéu t6 sinh hoc: Dé 1 nhiing phan xa tu nhién cla con ngudi, ban nang, cac
gitu kién thé chat, Vi du ban nang 46i an, khét ung, bin nang sinh dye, tinh trang
hoe, mét, con nghién.., j
éu 16 tam ly
(tinh than); Ching ta thung c6 nhimg suy nghi va tinh cam vé
xung quanh ching ta, Nhiing suy nghi va tinh cim Ay hinh thanh tir kién thie,
niem tin, thai d va nhimg gid tri chudn myc. Ching c6 thé gidp ta (mg xir theo cach
nay hoae cach khae
- Kién thite thudng bit ngudn tir kinh nghiém, ching ta cing cé the tiép thu kién
thire thong qua nhimg théng tin ma thay gido, cha me, ban bé, sich vé va bao chi cung
cap (vi du: Ngti ming tranh durgc bénh sét rét).
- Niem tin thuéng do cha me, éng ba ho’ nhimg ngudi ma ta kinh trong truyén
dat. 6 méi nude va mai cOng déng co nhimg niém tin riéng cia minh, Niém tin ld mot
b6 phan cia cach song cia con ngudi. Niém tin thudng rat manh nén rat khé thay déi.
- Thai 46 phan anh nhimg gi ta thich hay kh6ng thich, chang bat ngudn tir kinh
nghiém cia ching ta hoic tir kinh nghiém cia nhimg ngudi gin gii ching ta. Ching
Khién ching ta thich tha véi diéu nay hodc canh gidc véi diéu kia.
- C6 nhiing gia tri quan trong nhat déi v6i ching ta. Nhimg ngudi trong mét cong
dong thuong nhat tri voi nhau vé nhiéu gid tri va chuan myc xd hi. Vi du muén lay
con gai Cham phai thudc kinh Coran va phai nhap dao H6i v.
Yéu t6 bén ngoai (mdi trudng bén ngoai) gdm:
- Cac ring bugc xa hdi, tong tac xa hi
+ Thanh vin: Do luat phap, quy dinh, ngi qui, diéu 1é.
+ Bit thinh van: Quan hé vg chéng, cha me, anh em va anh hudng cia nhimg
ngudi quan trong d6i véi ching ta. Ching ta thuémg nghe va lam theo nhimg
ngudi ma ta cho 14 quan trong trong cugc song cia ching ta nhu 6ng ba, cha
me, thay giéo, ban bé than thiét. Nhimg phong tye, tuc 1é, luat 1¢ trong tp
gi tcopsiadiah chi phi auy neh vabinh dae as
Dugc quét bang CamScannerThat vay, hinh vi méi khong thé tr nhién ma co ngay. Tir chd chwra biét, chura
i cho dén khi cé hanh vi méi 1a cd m6t qué trinh dai trai qua
¢ di duge nhiéu
quan tam vé hinh vi m
nhiéu giai doan. M6 hinh céc giai doan thay déi hanh vi sau day tue
ngudi chap nhan (Prochaska & Clementine, 1984)
Qua trinh thay déi hanh vi
(Neesham C., 1993 va Prochaska J., DiClemente C. 1984)
Duy tri hanh
vilanh manh
Thue hién su
thay déi
Duy tri sy
thay d6i
Cam kéb
sn sang
thay di
Trd lai hanh
vic
Dy dinh thay
adi
Tién dy
inh: khang Peas
quan tam:
M6 hinh cdc giai doan thay déi hanh vi (Prochaska & Clementine, 1 984):
1. Chua quan tam (Precontemplation): Cie ca nhan 6 giai doan nay kh6ng biét vé
cde nguy co site khée cua hanh vi hoxe
dinh thay d6i hanh vi.
2. Quan tam (Contemplation): Céc c4 nhan & giai doan nay da quan tam dén
thay doi hanh vi nhung chua c6 ké hoach cy thé nao dé thay ddi trong mot tuong lai
gan. Giai doan nay 6 thé kéo dai rat lau,
3. Sin sang thay ddi (Ready to change): Ho da cé ké hoach thay déi hanh vi trong
tuong lai gan va e6 thé da thye hign mot sé bude ban dau
4. Hanh dong (Action); Ho da bat diu thay ddi hanh vi,
5. Duy tri (Maintenance): Ho 43 duy tri duge sw thay d6i hanh vi trong mét thoi
gian dai. Hanh vi méi da tre thinh mot phan cua dai séng,
6. Thut Ii (Relapse): Co thé xy ra sy thut Ibi trd lai cdc giai doan trade. Tuy
nhién sau d6 6 thé lai tién 1én cdc doan sau,
6 bit nhung chua quan tam va khong c6 ¥
20
Duc quét bang CamScanner=
me
ee
nb, ahhh toe
inh dong a6
% rE cas
‘chudin bj hanh
ng 46 thay
etka
Cea
ld
2, MUC TIEU CUA GIAO DUC sUC KHOE
Cung cap cho déi tugng nhiing kién thite khoa hoc, ky nang cham s6c, nang cao
slic khoe cin thiét dé bao vé va nang cao site khoe. Gidi thigu, hudng str dung cdc
dich vu sire khée can thiét, sin 06 tai dia phuong, trong khu vue cho déi tugng gido
due sire khoe. Giup 46 hd trg ho x4y dung va thye hanh eéc hanh vi Kink manh va ¢6
ich cho sire khée.
Van dong thuyét phyc dé moi ngudi tir bo nhimg hinh vi lac hau ¢6 hai cho ste
he va thye hign ning hinh vi site khoe Linh manh dé ho ty tao ra, gitip ho bao ve va.
nang cao site khe cho ban than cho gia dinh va cong déng bang chinh nhing n6 Ie
cita ho.
Dugc quét bang CamScannercua ho, thu nhap cia ho v.v... nhing yéu té nay 6 anh hudng rat lon dén hinh vi
lning ta phai tim hiéu va phan tich ky lung céc yéu t6 nay khi mudn thay di hanh yj
sire khée con ngudi.
3.1. Hanh vi cia con ngudi
Hanh vi ca con ngudi li mot hanh déng, hay 1a tap hgp phitc tap cita nhiéu hank
d6ng, ma nhimg hanh dong nay lai chiu anh hug ciia nhiéu yéu 6 bén trong vA by
ngoai, chi quan cing nhw khach quan. Vi du céc yéu 16 tic dong dén hanh vi cita con
ngudi nhu: Phong tuc tép quén, thoi quen, yéu 16 di truyén, van hoa - xa héi, kink é-
chink tr
Chiing han hanh vi thye hign céc diéu Ié vé vé sinh an toan lao déng, hanh
vi tn trong phap luat... Méi hanh vi cua mt con ngudi la su biéu hién cu thé cila cae
éu t6 céu thanh nén nd, 46 1a céc kién thie, niém tin, thai 6 va céch thuc hanh cig
ngudi d6 trong mot tinh hudng hay trong mét su viée cu thé nhat dinh nao 46.
3.2. Hanh vi sire khée
Hanh vi sre khoe la hanh vi ca c4 nhin, gia dinh, céng ding tao ra cdc yéu té tic
Ong truc tiép, hose gidn tiép dén site khée ciia chinh ho, c6 thé c6 loi hoc cé hai cho
site khée. Theo anh huéng cia hinh vi, ching ta cé thé phan ra 3 loai hanh vi site khée
nhu sau:
3.2.1. Nhiing hanh vi link manh, 6 loi cho site khde: Dé la nhimg hank vi gitip bio
vé va nang cao tinh trang site khée cua con ngudi. Vi du: Thyc hién sinh dé cé ké
hoach nhu ding céc bién phép tranh thai, dem con di tiém chung day dit phong chéng 6
bénh truyén nhiém nguy hiém phé bién 6 tré em, khéng hiit thudc lé, gitt gin vé sinh cd
nhan va vé sinh noi cong cng, tap thé dyc thé thao déu din.
3.2.2.Nhing hanh vi khong anh manh: Dé la nhimg han vi gay hai cho site khoe
Vi dy nhu: Hit thudc 14, nghign rugu, quan hé tinh duc bia bai, nghién hut, lam dung
thuéc, n séng, uéng song, cau cing, boi ton khi 6m dau, mat trat ty noi cdng céng,
phong ué bira bai
3.2.3. Nhiing hanh vi trung gian: La nhimg hanh vi khong c6 Igi cling khong ¢6 hai
cho site khée hoc chua xée dinh 10. Vi dy nhu deo vong bgc cho tré em (hay vong bat
trai cay kh 6 chau Phi) vao c6 hay, co chan cho tré em dé ky gid. Véi cae loai hanh vi
nay thi t6t nat la khong nén tac dong, trai Iai c6 thé Igi dung vige deo ving do dé
huéng din cdc ba me theo doi sy ting trudng cha con minh.
Gio dyc sire khoe nhim tao ra cée hinh vi stte khée ¢6 Igi cho site khée ma diéu
quan trong nhat 1a tao ra durge cée théi quen tt, cée hanb vi kink mgnh 6 tré em va kam
Duvge quét bang CamScannerthay déi cac hanh vi c6 hai cho sire khoe 6 ngudi lon nhat 1a 6 ngudi cao tudi vi ho co
jn hurdng 16m thé he sau,
4.3. Qué trinh thay d6i hanh vi
Ngay nay khoa hoc ky thuat néi chung va khoa hoc y hoc ndi riéng e phat trién,
dat duge trinh d6 cao. Vige thye hign cae ky thudt chuyén mén thurdng khong c6 gi kho
Khan Kim néu nhu ky thuat d6 da due chudn bi chu déo. Vi dy: De thye hign mot
tnrdng hop dinh sin nam ngudi ta ¢6 thé tién hanh trong vong 10 phut hose dé dat mot
‘yong tranh thai cing c6 thé chi cin 5 dén 10 phat. Nhung viée gido duc dé thay doi mot
nanh vi c6 hai cho sire khée thi nhiéu khi rat kh khan. Dé gido duc, thuyét phuc duge
mot ngudi nam chap nhan thye hign dinh san phai rat kién tri, mém mong va déi khi
phai sit dung phoi hop cde bign php gido duc khén khéo. Thay d4i hnh vi e6 hai cho
site khée kh6ng phai 14 dé, nhat 1a cac hanh vi da tro thanh théi quen, phong tuc tap
quan ldu doi trong nhan dan. Yéu cu co ban cia ngudi kim céng tac giéo duc strc khée
1a phai trau di kién thire vé gido duc y hoc, khoa hoc hanh vi, nhin ching hoc va kién
thire y hoe, biét van dung sng tao vao nhimg diéu kién hoan canh thyc té trong gido
duc sire khée.
Dé gilp mot ngudi thay Adi hanh vi sire khoe, didu dau tién 1A cung cap kién thire,
lam cho ho higu biét nhiimg yéu t6 nao lam ho khoe manh va vi sao ho tra-nén dau 6m.
Dusi day 1a mét s6 vi du don gian vé mot sé thi
uc hanh cua con ngudi cé thé gi
oes gitp hoc
~ Rita tay va chén bat da an uéng bing xa phong va nude sach 6 thé di
case a Gt mt sO
~ Ding man khi ng va thuéc diét mudi co thé pha duge cae bénh
“ t phong tranh cae
muol truyén nhur s6t rét, sot xudt huyét v, 2
> Tranh dé nude s6i,
dign giat cho tré em...
Duge quét bang CamScanner+ Dé dd an wong khong che day bj rudi, nhging lam ban.
+ Dung cy an udng khéng rita sach
+ Thite an nau chia chin, céc mim bénh chua bi tiéu digt
+ An thite an bj 6i thiu.
+ Thiéu cde céng trinh vé sinh co ban nhur nha tiéu, nhé tim, nguén nude sach,
+ Thoi quen dai tieu tign bira bai, khong dang noi quy dinh.
M6t s6 thyc hanh gitip phong tiéu chay:
+ Tit cd tré cdn duge nudi bing sita me
+ Str dung cae nguon nude dun s6i
+ Rita tay bang xa phong va nue sach true va sau khi an
+ Sit dung ho xi hgp vé sinh va rira tay sau khi di ngoai
+ Che day céc thy phim tranh bui, c6n tring va céc loai sinh vat lam ban thie
&n, uéng.
+ Xirly cdc chat thai nhu phin, ric... hp vé sinh
+ Anchin, uéng chin..
~ Khi tré bj mac tiéu chay cé thé c6 m6t sé thyc hanh don gin giap khéng ché va
dieu tri tigu chay.
+ Cho tré uéng day du dich long nhu: Céc loai nuée hoa qua.
4+ Néu tré cn bii me tigp tc cho tré bit nhw binh thuong.
+ Cho tré udng Oresol, muée mudi duéng hose nude chéo... dé dé phong mat
nude, mat mudi,
+ Tiép tye cho tré an udng binh thudng véi thite an gidu cdc chat dinh duomg.
+ Cho tré dén kham tai co s6 y té néu tigp tuc tiéu chay.
Voi cée vin dé site khde khdc ching ta cling c6 thé phan tich tong tyr nhur tiéu
chay dé hiéu r0 céc hanh vi c6 lién quan dén van dé site khoe va tim ra nguyén nhan vi
sao nguéi ta Iai cé hanh vi nhu vay.
3.3.1. Hiéu ro hanh vi ctia doi tugng cén gido duc
‘C% rt nhiéu ly do dan dén vi sao ngudi ta Jai c6 hanh vi nay ma lai khéng ¢6 hanh
vi khdc. Néu ching ta mudn sir dung gido duc site khoe dé d6ng vién moi ngwdi thyre
hhign cic han vi lanh manh cho site khée ciia ho va clia céng dong thi ching ta phaii
hiéu 16 nhimg Iy do ding sau céc hanh vi cia con ngudi hign tai. Nhiing hiéu biét nay
‘€ gilp chiing ta tim ra cic gidi phdp thich hgp dé téc dong dén déi tuong gido duc
ham thay 46i nhing hanh vi c6 hai cho site khée cia ho,
‘C6 4 lf do co bin anh huéng dén hanh vi cua con ngudi nhu sau:
Duc quét bang CamScannera. Sy nghi va tinh cam
~ Con nguéi: Con ngudi cé nhimg suy nghi va tinh cim khdc nhau d6i voi cong
ding ma ho dang séng, Nhimg suy nghi va tinh cim nay biéu th) nhimg kién thie,
idm tin, thai dO va gid tri x8 hdi va nd gidp con ngudi quyét dinh img xit bang cach
nay hay céich khac d6i véi cae sy viée dién ra.
- Kién thir: Kién thite thuémg duge tich ly qua tw hoc tap, qua kink nghiém
song. Kién thite thu duge cung cp béi cac gido vién, cha me, ban bé, sach v6, béo chi
vv. Tré em dura tay vao hira ching biét durge lira lam néng va dau. Diéu nay lim cho
tréeme6 dugc hiéu biét la khéng bao gid dua tay vao lira nita. Tré em c6 thé nhin thay
mot con vat nao 46 chay ngang qua duémg va bi xe can phai, tir su vige nay tré em hoc
duge ring chay ngang qua dwong cé thé nguy hiém va can phai cn than khi di sang
duimg. Kién thite cia méi ngudi duge tich luy trong sudt cude doi.
~ Niém tin: Niém tin 1a sin pham xa hoi cua nh§n thire c4 nhan cing nhw kin
nghiém cia nhém, Méi mt xa hoi déu hinh thanh va xay dung niém tin vé tat ca cae
Khia canh cia ddi song. Hau hét cdc niém tin c6 ngudn géc tir lau déi va vi thé ma xa
hoi chp nhan va it khi dat cau hdi vé gid tri cua niém tin. Niém tin thuémg bat nguén
tircha me, éng ba va nhing ngudi ma ching ta kinh trong. Ching ta thuéng chap nhan
niém tin ma khéng can cé ging dé xéc dinh diéu dé la dung hay sai, Vi du & mét so
nude trén thé giéi ngudi ta tin 1a phy ni c6 thai can tranh an m6t s6 loai thit nhat dinh,
néu khéng nhimg dita tré do hg sinh ra sé cé nhiing tg xtr nhu img xtr cia cdc con vat
‘ma ho a an thit trong khi cé thai, Nhimg niém tin nay da khong khich 1é phy nit c6
thai an mot s6 thye phim nhat dinh, digu nay sé khong cé Igi cho site khée cia tré em.
Bat ky nude nao va céng déng nao cing cé thé sai, khong c6 co sé khoa hoc. G mét
nuée moi ngudi tin 14 phy nit cé thai 4n trimg sé kho dé, 6 nude khée ngudi ta lai tin la
phy nit c6 thai c4n &n trimg thi nhiing dita tré sinh ra moi khoe manh. Niém tin la mot
phan cua eéch song cua con ngudi. No chi ra Ja nhimg dieu gi moi ngudi chap nhjin va
nhimg diéu gi moi nguéi khong chp nhfn. Vi niém tin c6 stre manh, né anh hudng dén
‘thai d6 va hanh vi nén ching thudmg rat kho thay di, Mot s6 can b6 y té hay céim bo
liam cong tic gido duc stic khie cho inetichinkinatat nied aye
ding va cn phai thay déi
Duc quét bang CamScannerphat hign néu cde phu nit 66 thaj
Trude khi muén thay di niém tin nay ta cin xem xé
dinh dudng khée nhu: Thit, c4,
duge an nhimg loai the pham gidu protein va cdc c u
phomat, dau lac, vimg v.v... thi cing khéng can phai lo ling qué nhieu ve niem tin ligy
quan dén kiéng &n trimg khi c6 thai. t
6 mot ving ngudi ta tin 1a néu phy nit cé thai lam vige gitra trua dudi trdi nang,
néng thi “guj dit” c6 thé nhap vao co thé nguéi me va pha huy thai nhi. Niem tin niy
la khéng dung, nhumg né lai cé tac dung khuyén ngudi phy nit c6 thai khong nén lam
viée duéi troi nding néng cé hai cho thai nhi, nhwr vay niém tin nay thure te lai ¢6 loi cho
site khée.
g c6 hai. Néu chiing ta nghién ctu ky nhimg
Tat nhién khéng phai niem tin ni
niém tin cia moi ngudi ching ta cé thé tim ra cdch dé lam cho chiing tré 1én c6 Igi
Ching han, m6t nhan vign y té Lim céng tac cham s6c site khde cho tré em tai cong dong
6 thé Khuyén cde ba me theo doi phat hién sy ting truéng hode suit can cia tré em néu
quan sat cdc vong deo 6 cé tay, c6 chan dita tré néu vong deo cng ngay cdng chat chimg
t6 tré tng cn, néu vong c6 tay cd chan cang ngay cang léng, chimg t6 tré sut can, trong
nhimg truéng hop nay cin phai dura tré di kiém tra strc khde tai cdc co séry té
Khi céng téc tai mét dia phuong, mOt céng déng nao dé, can b6 y té can ligt ké
nhimg niém tin cla cong déng dé déi véi nhimg van dé cé lién quan dén site khée,
bénh tat. Nhimg diém niém tin nao cé Igi, co hai hoc khéng co anh hung gi dén site
khde dé c6 ké hoach va bién phap tac déng thich hop.
- Thai dé: Thai dO phan anh nhing diéu moi ngudi thich hoc khéng thich, tin
hay kh6ng tin. Thai 46 thuong bat ngudn tir niém tin, kinh nghiém hod duge tich luy
trong cudc song ciia chiing ta hoc nhimg ngudi song va lam viéc gan gii xung quanh
ching ta nhu cha me, éng ba, anh em ho hang, dong nghigp... Nhimg ngudi séng gin
giii ching ta cé thé lam cho ching ta suy nghi, quan tim dén hanh vi nao dé hode cing
6 the lam ngudi ta lo ling vé van dé nao dé.
Thai 4 c6 thé bat ngudn tir kinh nghiém cia nhimg ngwai khac biét 1a nhimg
ngudi ching ta kinh trong. Trong mot sé ho’n cinh nhat dinh khéng cho phép nguoi ta
6 hanh vi phi hgp véi thai 49 cla ho. Mot ba me rat mudn dira tré bi sét cao dén tram
y t€ dé khdm va diéu tr nhung vi ban dém, tram y té lai céch xa nha nén ba me bude
hai dem chau dén bac sy kham tu gan nha. Didu nay khong c6 nghia li ba me da thay
oi thai d6 v6i tram y té, Doi khi thdi d9 eta con ngudi cling c6 thé duge hinh thinh
boi kinh nghiém chura day du, Vi dy mot ngudi dén mua thude tai mot tram y té ve
tri saa beak Jau khoi, Ngudi nay hinh thanh suy nghi la tram y té ban thuée khong
t6t va quyét dinh sé khOng bao gid dén tram y té niia, Trong trudng hop nay cé thé 06
uve quét bang CamScannerrit nhiéu IY do dn dén bénh lau khoi chit khong phai thude cita tram y té ban ra khong
am bio chat lugng, chir khong phai do thude:
Tom lai thai d6 rat quan trong déi véi hanh vi cia con ngudi. Trong gido duc sire
khoe cn phan tich £9 tai sao moi ngudi lai co thai do nhat dinh déi véi cae hanh vi site
khoe nhu vay dé tir dé 06 tae déng nhim lam chuyén déi thai 46.
- Gid tri: Trong di song 66 nhimg niém tin va nhimng chun muc rat quan trong
461 v6i ching ta. Nhiimg ngudi trong eng déng chia sé nhimg gid tri cla cudc séng. Vi
dy: Ching ta muén céng dong cia minh 6n dinh bén vimg va hanh phitc. Mot cach aé
thye hign gid tri nay la moi ngudi trong cng déng hop tac voi nhau. C6 nghia 14 moi
dé gidi quyét céc van dé cia cong dong, diéu 46 lam cho
i mai dé ding hon. Cng déng 6n dinh va hanh phite 6 chinh la
gid tri ela cuge s6ng. Chia sé vui budn, giép dé lan nhau trong doi séng hang ngay
cing 1a gia tr} ca cude séng hanh phic. Ching han nhu mét gia dinh muén xéy mot
cin nha méi nhung kha nang c6 han, nhimg ngudi khac trong lang sé phéi hop cing
nhau va gitp 46 gia dinh nay x4y dumg nha méi. Tré em khoe manh, hanh phite ciing 1a
gif tri ca cong déng. Bang cich chim séc, nudi day tré em chu déo cha me ciing sé co
Igi sau nay. Khi tré em truong thanh, khée manh, thong minh chung sé nhan ra trach
nhigm cia ching d6i véi cha me va cé kha ning chim séc cha me Khi tudi gia, sire yéu.
Vi "gid tri” gan vGi tré em nén no tré thanh dng luc khién cdc ba me khéng quan vat
va khé khan, tan tuy cham séc tré, dic biét khi ching dau yéu. Gid tri bao gém gid tri
phi vat chat va gid tri vat chat. Mét s6 phong tuc tap quan, nén van héa cé gia tri cao
trong x hoi. Mét s6 hanh vi lam giam gia tri cudc s6ng vi du nhw: Tinh lwoi nhac, ich
kj, thiéu trung thyc v.v... lam giam gid tri dao dire. Nhimg gid tri c6 loi cho ca nhan va
xa Oi duoc hiéu nhu la cdc gid tri tich cue va nhiing gia tri cé hai 1a nhimg gia tri tiéu
cue. Gio due site khoe nhiim véo phét bign va phan tfeh ede gia tr] trong xa hdi, dua
nhimg tu tung méi dé duy tri va phat trién cdc gid tri chung, déng thoi phai tinh dén
Shing ei tr ve vin ha tin gut riéng eta time eng dng, tinh sy di Khdng Voi
ce gia tri cla cong déng.
+. Nhieng nguoi cd anh hcg quan trong déi véi ching ta.
Dugc quét bang CamScanner"Giso vién 6 anh hudng v6 cing quan trong ddi voi hoe sinh, nbAt 1d 6 bra tyQ
‘eng nhé thi hoc sinh cing anh hudng boi ede hinh vi cha thily e6 gido. N&u hoe sin,
nhin thay thay gido ria tay truée khi an ching co thé biit chude hinh vi may eta thiy
gido khéng c6 gi khé khiin,
Moi ngudi déu thich
nhing hinh vi ting xit cua ho tong tr nhur
than thiét véi nhau, néu co mot em hit thude li
theo. Nhwr vay hanh vi ciia cé nhin chju anh hudng rit nhidu boi nhing ngudi sng
ban be va trong nhém ban be chiing ta c6 thé dé thay
Trong nhom tré em vi thinh nigy
clic em Khéic 6 thé sé hat thude 4
xung quanh ta.
&. Nguon lie sin c6
nguén luc nhat dinh dé gidip cho ho thay di hinh vi hay khong. Neudn Tye bao gdm nhing
diéu kign thuan Igi n, nhan lyre, phue vy, KY nding va co s6 vat chit
= Thdi gian: Thoi gian la yéu t6 rat quan trong anh hung dén hanh v
nguéi, c6 nhimg hanh vi phai cin cé thoi gian dé thye hanh hoge dé thay doi duge Vi
du mét tho may cé rit nhiéu viée phai kim trong khodng thoi gian ngdn, Ching may
anh ta bj dau dau, anh ta muén dén bénh vign dé khim bénh, nhung anh ta lai sg di
Kham bénh phai ché doi lau mat thoi gian vi bénh v a nhur thé anh
ta sé khong kip tra hang cho khach ding hen. Digu nay st
hang nén anh quyét dinh dén higu thud j
y té rit quan trong nhung néu khéng thudn tign (qué déng) eding anh huong, dén hanh vi
¥ do thir 3 d4i véi su thay déi cae hanh vi cla con ngudi Ia ligu C6 cae
|, phuong tién, thei
ia con
t dong ngudi
Jam mit uy tin d6i voi khich
ty digu tri. Ngudn dich vu
in nha mua thi
str dung ofc dich vu a6
in rat can thiét cho m6t sé hanh vi, C6 nhiing bi me
con cdi bing cich mua céc loai thye phim cé gid tri dinh dudng ci
trimg v.v... cho con cia ho, nhung vi khéng cé du tién nén bi me bude phai mua cic
loai thye phim phi hyp v6i sé tién hign c6 cia minh. Cé mot s6 ngudi buge phai the
hién nhimg cng viée nguy hiém, thiéu nhig phwong tign bao hd vi mudn c6 tién
- Nhéin lye: Nhfn luc d6i khi anh huéng Ién dén hanh vi cia ching ta. New mot
cong déng nao dé cé thé huy déng nguon nhan lyre dé dng thi vige t6 chite cde 1a0
Gng phiic loi cho céng ding sé duge thye hign d3 dang thirdng xuyén. Vi dy nhu: Huy
dong nhan lye tham gia xay dyng tnrdng hoe, tram y té, lam cae cOng trinh vé sinh,
thye hién vé sinh dudng lang ngo x6m vv...
d. Yéu t6 van hoa: Cac yéu t6 nay anh hudng dén hanh vi con ngudi di trinh bay 6 wen
rat khde nhau gitta cong dong nay véi cong dong khac. Nhing biéu hign théng throng.
cia banh vi nh nhiing niém tin, cdc gid tri duge xa hOi chip nhan, sir dung edie nguon
lye trong cOng dong... la nhig yéu t6 gop phan hinh thanh mé hinh Idi song, Digu ndy
su nhu Li nén van héa.
dit muén chim soc
nhu: Thit, cé,
28
Dugc quét bang CamScanner‘van hoa téng hop ca rit nhiéu cae yéu v6 bao gdm kién thire, niém tin, phong tuc
tip quin, nehé thuat, dao dire, Init phap, thoi quen va tit ci nhiig nang lye ma con
gud thu duge trong xa héi. Van héa duge thé hign trong cdich séng hing ngay ctla cae
tanh vien xd hGi, van héa la "cach song” (theo dinh nghia cua Otto Klin Berg). Nén van
oa d& due phét trign qua hing ngin nim eta nhimg ngudi eting chung song trong mot
cong dng, x4 hoi va chia sé kinh nghigm trong moi truéng nhat dink, Nén vin hoa tiép
tye thay €6i, c6 Khi chm chap, c6 khi nhanh nhur fi két qua cua qua trinh tw nhién va xa
di hodc do giao lwu van héa gitta nhimg ngudi tir nhimg nén vin héa khie nhau, Diéu
quan trong cn chi ¥ 6 day 1a vain hoa hay 16i song 1a sur két hop cla hau hét cde yéu t6
di thao luan 6 trén. Trong khi cdc hanh vi binh thuréng la mét trong cac mat cla vin héa,
nguge Iai vain héa co anh hudng su sic dén hanh vi cla con ngudi.
Trong thy té chung ta cé thé nhin thy, nghe thdy, higu duge nén vin hoa khi ta 6
trong mot cOng dng, bing quan sit cic kigu din mie, sir dung thye pham, t6 chire lam
vige hoc nghe tir nhimg bai hit, ede cau ca dao tue ngir hay cach néi thong thing...
cia ngudi din. Cach chiie mimg ciing rit khac nhau trong cde nén van minh: Bat tay,
‘6m nhau, hn nhau, ding cde tir dic biét... Cach moi ngudi An 1a the hign mot phan cua
vin héa: Dang dia &n, an bing tay, an bing thia... Mdi nén vain héa c6 cach riéng cua
minh dé lm cOng viée cu thé nao 6 va tin tuéng tai sao ho Iai lim nh vay. Pham vi
cia hanh vi, niém tin va gia tri gidp cho con ngudi hiéu va cim thay cude song thoai
mdi, M@i nén van héa dai dign cho mot phuong thire ma cOng ddng tim ra dé chung
song cling nhau trong méi trudng cia ho. Khi mot ngudi dén mét cong déng méi co
nén van héa eta ho, lie dau ngudi nay c6 thé gap kho khiin va kh duoc cong déng
chap nhan vi ngudi nay khéng hiéu hinh vi tmg xir vi suy nghi cua cong déng. Cac
giéo vien, cin b6 y té, can b6 Kim céng tic gido duc site khoe khi méi dén mét cong
déng céng tée d6i khi cing gap kh6 khan twong ty do de diém nghé nghigp cach nght
va cach lim viée khéc nhau, Vi thé true khi tién hanh céng viée ho phai nghién ctru
cing ky cang tt vé nguyén nhén cua cfc hanh vi cua nhdn din trong cong dng, nbi
ec trung ciia vain héa cOng dong, diéu nay sé gitip ho duge céng Se parte
‘in hanh cong vige thuan loi. i
Dugc quét bang CamScannerTim hiéu k¥ nig neuyén nhin eta ec hinh vi ching ta c6 thé e6 Kha nding
xuat nhiing gidi php thich hgp nhim gop phan giai quyét nhitng vin dé e6 jign uy
én site khoe ciia ca nhin hay cOng déng,
3.3.2. Céc bude thay doi hanh vi sire khoe
Trong tat ca cc cOng déng cé rit nhiéu céc hanh vi gop phan ting curing site ky
phéng 6m dau, bénh tit, tai nan va diéu tr, phuc hdi site khoe cho nhiing Nguoi bm,
Nhing hinh vi nay can duge phat hign va dong vién moi ngudi lim theo. Trén thye x
cOng déng biét duge anh hudng tich eye cia nhimg hinh vi nay ti stre khoe va chink
diéu 46 43 06 vii ho tiép tue duy tri cho chinh ho. Nhung dong théi cong dng ting tin
tal cdc hanh vi c6 hai cho site khée. Vi céc hinh vi nay e6 hai cho site khée nén ngugy
dain 06 thé ty tir bo. Nhung ciing c6 nhiéu ly do din dén céc hanh vi c6 hai cho site hoe
vn duy tri trong cng déng nh mém tin, thoi quen, phong tuc tap quan.
Nhu da dé cap 6 trén, muc tiéu cia giéo duc sitc khée 14 gidp moi ngudi nhan ra yj
loai bo cfc hanh vi c6 hai cho site khée vi tao ra nhiing hanh vi nim ting cutmg sig
Khde cho moi ngudi. C6 3 cach c6 thé sir dung nhim lam cho moi ngudi thay déi hanh
vi site khoe nhu sau:
~ Diing site ép budc moi ngudi phai thay déi hanh vi sire khoe,
~ Cung cap nhimg thong tin va ¥ tuong véi hy vong la moi ngudi sé sir dung dé
thay d6i hanh vi nhim tang cudng site khée.
~ Gap g6 moi nguéi thao lun van dé va tao ra sue quan tam himg tha ciia ho tham
gia vao sy la chon cach tot nhat dé giai quyét van dé site khoe cia ho.
Trong 3 ciich trén, cach thir nhat sir dung trong giao duc ste khoe thug khdng
dem Jai két qua hodc néu cé chi 1a nhat thoi khéng bén vig. Céch thir hai c6 thé dem
Jai két qua nhung thap. Neudi lam gido duc site khée khon khéo nhit la sir dung cach
thir ba sé dem lai hiéu qua cao, két qua lau bén,
Nhan vién gitio duc stic khée cé thé thanh cng trong cae chuong trinh gido duc site
khée biing cdch:
~ N6i v6i nguéi dan va ling nghe y kién cia ho. Suy nghi nghiém tic ve hing
hhanh vi hoc hanh dong la cic nguyén nhin cia vin 8, dé gidi quyét cae vin a8,
phong ning vin dé do.
~ Tim ra ly do eta hanh vi cua nhén dan (do nigm tin, phong tye tap quan, do anh
hong quan diém, hinh vi cia nhimg ngudi khéc, do thigu tin, hig ngudn lye, thigu
thoi gian hode céc Iy do cy thé khdc),
+ Gilip moi ngudi nhin nhan ra cae nguyen nhin cua cae hanh dong ciia ho va cle
van dé site khée ca ho.
= Engh moi nga a8 xubt cde 9 ign vig cia hg dé gia quyét van dé.
30
‘Dugc quét bang CamScanner= Gitp moi ngudi phan tich cdc y kién cia ho, qua 46 ho thay duge nhimg y kién
6 loi nhat va dé dang cé thé thye thi duge, phu hop nguén lye cia ho.
mio
= DéOng vién, khich 1é moi ngudi chon nhing giai phap hop ly nhat voi hoan canh
cia ho.
syrthay di hnh vi co thé dign ra mot cach tyr nhién hay dign ra theo ké hoach:
_ Thay déi hanh vi we nhién: Qué trinh thay d6i anh vi site Khe 06 thé xay ra
mot cach ty nhién, qua trinh d6 dign ra trong sudt thai gian cue sng. Thay d6i nay la
do cde sv viée tr nhién, khach quan. Khi cé nhimg thay déi xay ra trong cong dong
xung quanh ching ta thi chiing ta cling ty thay 43i ma khong can suy nghi nhiéu vé
nhimg thay 46i. Dé la sw thay ddi ty nhién.
Dui day 1a mét 6 vi dy:
“+ M@t ba me thurdmg mua trimg g4 cho con &n nhung vi hign nay ngoai cho
ichéng cé trimg gi bin, bi phai mua trimg vit dé thay the.
+ Mia hé ching ta thuéng mjc quan 4o mong vi thdi tiet néng, nhung mua
déng chiing ta phai mic quan do day, dm dé chong lanh.
4. Thuong cdc bi me trong mét x6m dura con dén diém tiém
tiém nhung lan nay vi troi mua to duéng dén diém tiém chimg gan bi ngap
nude nén cdc ba me phai dua con dén diém tiém ching xa hon.
= Thay déi hanh vi theo ké hoach: Qué trinh thay 46i hanh vi trong cue séng d6i
khi din ra theo ké hoach v6i mye dich dé cai thién cude séng.
Vi du:
+ Mét ngudi nghign thudc 14 nang, nhung gin day anh ta bi ho nhiéu, anh da
quyét dinh sé bo thudc 14 va anh 4 lap ké hoach bé thude la trong mgt sO
tuin va bat du chudn bj ké hoach 46 thy hién bo thuéc.
+ Mét ba me muén mua quin éo cho con ba. Trude day ba me nay thudng sir
dung mét khoan tién dé mua keo banh va nude ngot cho cae con. Bay gid ba
me da quyét dinh tiét kiém s6 tién mua keo banh va nude ngot cho dén khi
di tign mua quan 4o cho con ba. 2
+ ‘Anh H. séng eing cha me trong nhigu nim, dén nay anh G3 c6 vo va c® ©
con, aha gtré nén chat chi va cli nén anh dX quyét dinh xy not ng
chung gan nbat dé
Dugc quét bang CamScanner‘twGng, Ot thai 4} va mét hanh vi méi nd cing phai c6 thei gian va qué trinh thay 44;
trai qua mét trinh ty céc bude nhat dinh,
GDSK chit yéu la gitip ngwii dan thay doi cdc hanh vi stee khoe theo ké hogch
Dui day 1a cae bude ciia qua trinh thay déi hanh vi:
~ Buée 1. Nhén ra vin dé: Mudn cho mét cé nhin hay céng déng nao dé thay dé;
hanh vi cti c6 hai cho site khée va thye hanh céc hinh vi c6 Igi cho site khde thi vigg
dau tién cn thuc hign la ngudi lim gido due sire khée phai cung cap kién thitc, théng
tin, d6ng vién, gidi thich cho cae cé nhin hay moi ngudi trong cOng dong nhan ra yj
hiéu van dé ciia ho. Bude nay cé thé thyc hién bang céch cung cp céc théng tin qua cde
phuong tién thong tin dai ching, néu ra céc vi du minh hoa, gap go ngudi dan trong
truc tiép vi ho dé gitip ho hiéy
kign thudn gi cho céc bude sau
cOng dong dé nghe ho néi vé van dé ca ho, thio lu
7 va quan tim dén van dé ciia chinh ho, tir d6 tao di
ctia qua trinh thay d6i hanh vi, Sé khong cé chuyén bién néu nhw cé nhan, cOng ding
chua c6 kién thie dé nhan vin dé cia ho.
- Buéc 2. Quan tam dén hanh vi mai: Tiép theo khi da c6 kién thitc vé van dé sire
Khée nao dé thi nghia 1a ho phai tin 1a né c6 gid tri thiét thyc, can thiét va gitp ich cho,
site khée va dé s6ng cita ho. Vi du kim cho cong déng nhan ra bénh tiéu chay 1a bénh
nguy hiém dic biét voi tré em dudi 5 tudi, kim cho ho tin li cdc con em ho cé thé bi
mic tiéu chay néu ho duy tri cdc hanh vi ci. Ho ciing phai tin 1a bénh tiéu chay c6 thé
phong tranh dirgc thi ho sé khong phong ngita né dit ho c6 duge gido duc bao nhiéu vé
bénh tiéu chay.
- Bude 3. Ap dung thie nghiém céc hanh vi méi: Nhés c6 kién thire va thai 46 quan
tam dén hanh vi méi ciia ngudi dan cOng véi céc yéu t6 khac cita cdc hoan canh cu thé
va mdi truéng xung quanh ho cé thé thir 4p dung céc hanh vi méi. Giai doan nay cin
sur hé try ciia nhimg ngudi khdc.
- Bude 4. Dinh gid két qua thir nghiém hanh vi méi: Thuong sau khi ap dyng céc
hanh vi méi moi ngudi sé danh gid két qua thu dugc, tim ra nhing khé khan thudn Igi
é 4i dén bude cuéi cing 1a duy tri hay tir chéi hanh vi moi.
~ Buoe 5. Khang dinh: Khi phan tich két qua dat duge cua vige thir nghiém hinh
vi méi, nguéi dan sé di dén quyét dinh thyc hign hay tir chéi, Néu ho thu duge két qui
tot, khong c6 kho Ichdn gi dic biét thi ho tiép tue duy tri hanh vi méi, Néu ho chua
hiéu, gép Icho khan, thiéu sy h6 trg thi ho di dén pha nhan hanh vi méi. Va néu nhur ho
phi: nhan thi cén b9 gido duc sire khoe Iai phai gitp ho quay tré lai céc burée trén.
_ Neubi Jam sido duc sire khde can phai hiéu trinh ty cdc bute thay doi han vi stie
hoe trén, n6 o6 vai trd kha quan trong vi 6 céc giai dogn khic nhau cia qua trinh thay
46i inh vi lai e6 nhig tie dong hd tg khac nhau cho thich hop v6i qué trinh 6. Vi
32
Duvge quét bang CamScanneray néu 6i tugng thiéu hiéu biét chua nhan ra van dé thi can phai cung cép céc thong
tin, néu doi tuon:
yang dé ho co niém tin. Giai doan thir nghiém can gitip ho nhimg ky nang nhat dinh.
Cie giai dogn cita qué trinh thay déi hanh vi cé thé tém tat theo so dé dwéi day:
ig c6 thai dé chua ding thi can hé trg tim ly, truc tiép thao luan v6i déi
Quan tam dén van dé moi
Quyét dinh va tht 4p dyng
Banh gid két qua thir nghiém
Quyét dinh: thyc hién, tir chdi
Khi cdc déi trong duge gido duc tir chéi vige thyc hign cac hanh vi mdi cé Igi cho
sire khée thi ngudi giao duc sire khée phai tim ra nguyén nhan tai sao, d6 la van dé kién
thite thai d6 hay thiéu ky nang thyc hanh, thiéu sw hé tro... dé tién hanh diéu chinh cdc
hinh thire gido duc thich hop. Thuémg trong mot cong déng bao gid cling c6 céc loai
ngudi khac nhau déi vi viée tiép nhan cdc kién thite méi, ta co thé phan nhom nhu sau:
Nhém 1: Nhém ngudi khoi xudng déi méi. Nhom nay khoang 2,5% theo Roger
1983 (Déi mai - qué trinh quyét dinh).
hom 2: Nhém nhimg ngudi chp nban nhing tu tong hanh vi lanh manh som.
Nhom nay khoang 13,5%. Ho li nhimg ngudi tién phong guong mau. Ho duge goi la
ho cé thé c6 thim quyén khong chinh thite (vi ho
nhimg ngudi “/anh dao du ludi
Kh6ng phai thuong xuyén 1 nhimg ngudi inh dao cong déng, nhung ho cé uy tin va
duge nhimg nguoi khdc dén xin ¥ kién gitip 46. Nhom nay throng cé trinh 46 van hoa
hiéu biét cao, quan hé rng. Vi vay ho c6 vai trd quan trong trong céng dong.
Nh6m 3: Nhém da sé chap nbn thay d6i s6m. Nh6m nay throng chap nh@n nhing
tu tung hanh vi méi tiép theo nhom 2, thong chiu anh huéng sém cia nhom 1 va
nhém 2. Nhém nay chiém khoang 34%.
Nhém 4: Nhom da s6 chap nhan sy thay déi mugn. Nhom nay cling khoang 34%,
sy chp nhan hinh vi thay d0i, mugn hon nhung 56 ngudsi trong nhom nay cing kha
ding. Tuong dong véi nhém 3, nhom nay ehju anh huong nhiéu cia nhém 3.
Nhém §: Nh6ém cham chap bao thit lac hau. Nhém nay chiém 16%. Tac dong vio
thom nay thudng rat kho khin, it higu qué nén phai hét site kién tri va ding cae gidi
33
Due quét bang CamScannerhgp dé cho nhém nay khoi gay nh hung x4u dén cée nhém khae vi hém
c tu tuéng doi msi, tién bd va cé ging 4 ii
6t tu tung, mot hanh vi site khée méi can chi y Phat
dong. Tim ra nhom nhiing ngya;
due ste khée vi ho Ia hat nhan sy qj;
Khi tién hanh truyén ba 0
hign va phan loai déi trong trong cong dong
“Janh dao due ludn” c6 ¥ nghia to én trong git i
mdi. Ching ta thudng thay ho 1a nhiing ngudi ¢6 vai tr chi chét trong céng dang v4
gop phan quan trong cho sir thanh céng ctia chién dich gido duc mét tu tuéng méi, may
hanh vi Kink manh. Ho la nhimg ngudi can tic dong trade tién va thong qua ho ss 6
éng dén cac déi tung khac trong cong ding.
Nhu vay ta thay r6 Thay 40i hanh vi site khoé 1a mét qua trinh rit phite tap, di hej
nhiéu né hye ciia chinh ban than déi tugng va sy gitip dé tan tinh cia nhan vién truyén
thong gito duc site khée eting nhu ciia nhiimg ngudi khée trong cong dng. Trong ede
chuong trinh gido duc site khée théng thuéng ching ta méi chi gitip dé di tugng
chuyen bien den bude 2 (thude vé qua trinh nhn thire cm tinh), chit chua gitp da ho
vuot qua buoe 3 bude chuyén tiép va hoan thanh céc buse 4 va 5 (thude nhan thite i
tinh) nén ket qua truyén théng gido duc cén bj han ché va higu qua chwra cao. Mudie
thay doi duoc trigt dé m6t hanh vi c nhan phai trai nghiém day du 5 buée dé nhiéu fin
chit khng chi mt lan la c6 thé dat két qua mong mudn ngay urge; do 46, phai coi
gido duc ban than méi c4 nhan bang nhiing kinh nghiém cua chinh ho a diéu quyé
dinh moi két qua bén ving.
Sire hoe la mét qua trinh tw gido duc ban than m@i cé nhan bing nhiing kinh
nghiém cia chinh ho 1a diéu quyét dinh moi két qua vig. Mu6n xAy dung nén
nhing con nguéi dap img nhimg yéu cdu phat trién mot xa h Oi mdi thi phai chi trong
16i gido duc stre khoe hoc duéng. Giéo duc s6m ngay tir d6 tudi mau giéo nhiim hinh
thanh nan céch tot voi nhimg hanh vi linh manh & tré tho. Churong tinh gio dye sie
Khoe hoc duémg c6 vai tr hét site quan trong va dem lai higu qua cao vi tudi hoe sinh
rat nhay cam trong hinh thanh cdc hanh vi strc khée lanh manh, dong théi qua gido die
site hoe hoc sinh sé c6 anh hudng dén gia dinh cdc em va cong dng noi chung. ‘
Tom Iai, tuy theo timg IY do ding sau céc hanh vi hay cée nguyén nhan din dén
han vi ma ching ta c6 cée chién luge hoat déng va cdc phuong phap gio duc se
khée phdi hop dé hé trg qué trinh thay déi hanh vi nh bang 1 duéi day:
Due quét bang CamScannerBang 1. Phdi hop cdc phuong phép GDSK cho qua trinh thay 48i hanh vi
Hoat d6ng can thiét Cac phuong phap GDSK cé thd phdi hop
Cung cp théng tin Noi chuyén strc khde, tu van, phat thanh:
Huan luyén Trinh dién, huéng dan thyc hanh, tr choi
H8 try Tu van, thao luan nhém, cau lac bd, déng vai
Phat trién cdc nguén Khao sat c6ng déng, hop ban tap thé, lién hé
Giai thich 15 cac 'Déng vai, ké chuyén, trd choi, gido dye, tu van
Nhu vay nhéing diéu kign can thiét dé thay doi hanh vi site khée 1a:
a
ee:
Saran
oi tugng phai nhan ra ang, ho cé vn dé site khoe.
Déi tung phai mong muén giai quyét van dé site khoe ciia ho.
éi tugng phai hiéu 16 céc hanh vi lanh manh nao dé gidi quyét van dé sire
Khoe do.
Hanh vi Linh manh phai c6 kha ning thyc hign va duge cng déng chap nhén,
Oi tung phai thir nghiém hanh vi lnh manh.
Oi tong phai danh gid dirgc higu qua cua vige thyc hign hanh vi inh manh.
Déi tugng chap nhan thyc hién hanh vi link manh do.
Phai c6 su hé tro dé gitip déi tugng duy tri hanh vi lanh manh (hé tr9 ca céin bo
‘y té, cia nhiing ngudi Kinh dao cong déng va ciia eng dong).
uve quét bang CamScanner‘HUONG DAN TU HOC, TU NGHIEN CUU, VAN DUNG THY Te
1. PHUONG PHAP HOC.
Phan ly thuyét Sinh vién nghién ctru theo trinh ty cfc bude trong ndi dung bj
ting. Tyrdge ky va ly gid cae vin dé trong bai. Banh dau niimg ché khé hiéu dé try
446i voi gidng vign trong cde gid thio lun ctia mon hoe. =
Sinh vién can doc true tai ligu, doc tai ligu truée khi dén J6p 1a can thiét 4é khong
ton nhieu théi gido vién gidng lai nhimg ndi dung hoc tap da cé trong tai ligu Trong
Khi doc tai ligu, hoc sinh can nghién citu ky muc tiéu bai hoc, cdc ndi dung chinh dip
ung timg muc tiéu bai hoe, trong khi dgc tai ligu can lién hé véi cdc trudng hop thue té
vé hinh vi, su thay 46i hanh vi 3 gap, ghi lai nhiing vin dé chura 13, chua gidi thich
dupe dé dem dén lép hoc, trong gid hoc trao déi véi giéo vién va cée sinh vién khég
trong lop.
2. VAN DUNG THUC TE
Ly thuyét vé hanh vi va qua trinh thay d6i hanh vi sire khoe gép phan quan trong
trong vige van dung thye té thye hinh gio due site khée c6 hiéu qua. Sinh vién cin
lién hé v6i céc tinh hudng thyc té dé minh hoa rd hon cac kién thir ly thuyét, vi dy
nhu: Giai thich 16 tai sao hién tai van cén mét sé long kha Ién cac bic si hitt thudc li,
trong khi d6 ho 14 nguéi biét r hon ai hét tac hai ciia thuéc 14? Tai sao ho Kh6ng thay
6i duoc hanh vi cé hai cho strc khoe d6?
Khi phan tich day du cac yéu t6, thanh phan lién quan dén viéc thay déi hanh vi thi
nguoi cin bO y te, lim c6ng tac gido duc - truyén thong strc khoe méi gitip d6i tugng
nhan biét hanh vi st khée cia chinh ban than ho, chit Khong phai do can b6 y té china,
6 nhu vay méi gitip d6i tong nh§n biét hanh vi cé hai cho site khée bang chinh né lye
cua ho, tén eo s6 46 méi gitip ho tim ra giai phép pha hgp 48 cai thién hinh vi cé hai
cho ste khoe ciia ho ciing bang nhimg né lure, c6 ging cia chinh ho. Cé nhu vay thi
vige gido duc-truyén thong sttc khde thay di hanh vi méi c6 hiéu qua.
CAU HOI TY ON TAP
1. Hanh vi cia con nguéi chju anh huong bai:
A. Phong tue tap quan, tn gido, yéu t6 di truyén, van hoa
B. Céc diéu kign xa hoi, van hoa, kinh t6, chinh trj
C. Cac yéu t6 bén trong va bén ngoai co thé,
D. Cée diéu kién cua moi truéng, yéu t6 sinh hoc, tam ly kinh té van hoa
i
Due quét bang CamScanner2, Dé lam thay d6i anh vi co hai cho sire khoé 6 ngudi én tui nhat la ngudi cao tudi
yj ho la nhimg ngudi:
A. Can duge wu tién cham séc site khoé
B. Anh hung 16n dén cde thé hg sau
C. Khong biét tur cham séc site khoe
D. Cé nhiéu hanh vi ¢é hai cho sire khoé nhat trong cong dong
Thay d6i hanh vi c6 hai cho sire khoé 1a dé dang ddi voi:
A. Phu ntt
B, Dan ong
C.Tréem
D. Nguoi lén tudi
Dé tao ra céc hanh vi site khoé c6 I9i thi kh6 thye hign adi voi:
‘A. Théi quen, phong tue, tap quan
B. Phong tuc, tap quan, tin ngwong
C. Tin ngudng, thi quen
D. Théi quen, phong tue, tap quan, tin nguong
5, Digu kién dau tién can cung cap dé gitip mot ngudi thay di hanh vi sire khoé 1a:
A. Ky nang
B. Niém tin
C. Kién thite
D. Kinh phi
TAL LIEU THAM KHAO
1. Trung tam truyén thong - GDSK. BO Y té. tai ligu vé gido duc s
2016
Dugc quét bang CamScannerBai 3.
NGUYEN TAC TRUYEN THONG
GIAO DUC SUC KHOE
MUC TIEU
Sau khi hoc xong bai nay, sinh vién c6 kha nang ;
1. Ligt ké diege 8 nguyén tic ca ban trong chi dao céc hoat dong Truyén thing.
Gito duc site khoe i
2. Nhdn biét duoc tam quan trong ctia viée sit dung cdc nguyén tie vao CONg tig
Truyén thng - Gido duc sive khoe.
3. Phan tich duge ting nguyén tic Truyén thong - Gido duc site khée.
NOI DUNG BAI HOC
1. TAISAO CAN THYC HIEN CAC NGUY
DUC SUC KHOE
TAC TRUYEN THONG - GIAo
Trong cdc hoat dong céng déng, nguyén téc duge coi nhw 1a kim chi nam, Ching
ta cdn tién hanh céc hoat déng cham séc sire khoe cOng dong, vay nguyén tac cia nd ih
gi? Nguyén tic duge coi nhw 1a nhimg diéu kién tién quyét, nhimg yéu cau cu thé,
Nguyén tic rat can cho cic hoat dong ciia x3 hdi, y t8 noi chung va n6 ciing rit ean
thiét cho cdc hoat dong Truyén théng - Gido duc site khoe néi riéng. Dé cong tic
Truyén thong - Gio duc site khée dat duge higu qua cao, ching ta can phai tuén theo
cae nguyén tic da théng nhit.
2. CAC NGUYEN TAC GIAO DUC SUC KHOE
2.1. Tinh khoa hoc
Can diéu tra nghién ciru toan dién mat xd hi, tm ly, kinh té, van hoa, chinh tt
méi dia phuong va m6i déi tuong Truyén thong - Giéo due site khée
~ Str dung cée than tru khoa hoc méi nht 6 thé thye hién duge dé mang It
higu qua cao véi chi phi it tn kém.
~ Bao dam tinh hé théng va logic trong vige lap ké hoach va trién khai céc hos!
Ong gido duc site khoe thinh mot téng thé thong nhat trong m6t thai gian dai
~ La chon phuong php, phuong tign thye swt khoa hoc, hign dai song phai do
gian, dé hiéu, dé thyc hién,
38 2
z
Duc quét bang CamScannerno
Ye
22. Tinh dai chang
Noi dung Truyén thong - Gio duc sire khoe phai xudt phat tir cde nhu cau site khoe
cia cgng ding va dip ting duge cée nhu cu d6. Dong vién mot ngudsi & moi tng l6p,
‘moi thanh phan, moi lita tudi cing tham gia thy hin. Sir dung sire manh tong hgp cia
ede co quan, doin thé cing phi hop voi nganh y té (long ghép, lién nganh).
Moi phwong phap, phuong tign va noi dung Truyén thong - Gido dyc sire khoe phai
mang tinh pho théng, phi hop voi timg loai d6i tong, Phat dong thanh nhimg phong
trio quan ching lién tuc thy hién cite myc tigu cia chuong trinh Truyén thong - Giéo
dye site khde, phai tr thinh mot logi hinh hoat déng xa hoi rong Jon, khong ngimg phat
trign (xd hdi héa).
2.3. Tinh trye quan
Sit dung céc phurong tién minh hoa cho ndi dung gido duc site khoe mét cach sinh
déng va gay an tng manh mé, tao thufin loi cho 461 tuong Truyén théng - Gido duc
sire khée suy nghi va lam theo.
Ban than cac can bd va cac ca sé y té phai guong mau trong moi hoat dong va sinh
hoat hang ngay. Day la mau hinh truce quan sinh dong nhat.
2.4. Tinh the tién
Noi dung Truyén thong - Gido dye sire khoe phai nhim giai quyét duge cae nhu
ciu va vin d@ sire khée cia cong déng mot céich thiét thyc va 06 higu qua cy thé thi
méi cé site thuyét phuc cao. Van dng ngudi dan thyc sy bat tay vao, tir viée lam cu
thé nhiim bién adi duge chat Iugng cudc séng ciia chinh ho, do dé nfng cao long ty tin
vao site manh cia chinh ho. Lay thyc tién cua nhimg két qua hanh dong 46 dé giéo duc,
danh gia va cai tién toan b6 hé thong ké hoach, chuong trinh Truyén thong - Gido duc
site khée.
2.5, Tinh long ghép
Can ling ghép cae churong trinh Truyén thong - Gite auc aaa
méi tiét kigm duge ngudn lye cia co s6 y té. Long ghép t6t thi nguot
6 thé thyc hign Truyén thong - Gio duc sire khoe dudi tit ca H
‘Thé hign tinh long ghép, nhu viée pn
at
Duvgc quét bang CamScanner2.6. Tinh vira stre va virng chic
N@i dung va phwong php Truyén thong dye site khde phai thich hop yg
dic diém tam sinh ly cia tig loai déi trong.
Phai lap di lap lai dudi nhiéu hinh thite va phuong phap khéc nhau 48 cing 6
nhan thire va thay déi dan dan thai d6 hanh dng, tién t6i thinh théi quen nép séng mi
hing ngdy ca d6i trong,
2.7. Tinh ca bigt va tinh tip thé
Chon cach tigp can va tie dong khdc nhau déi voi timg cé nhén va timg tap th
khie nhau cho that thich hop.
Tan dung uy tin va vai tro cita c4 nhan ddi véi tp thé, dong thoi dua vao céng fun
tién b6 dé gido duc nhing cd nhin cham tién.
2.8. Tinh tich cue, ty gide va sing tao
Phat huy cao 46 moi kinh nghiém, tiém ning sang tao ctia nhan dan dé tim ra ya
lua chon cae giai php t6i wu cho cac van dé sire khée ciia chinh ho.
Dé moi ngudi ty gidc chap nh4n cai méi, cai tién b6, chit kh6ng ap dat, go ép, ra lénh,
Khic phuc tinh mét chiéu cua théng tin giao duc va tinh thu dng cia doi tuong
gido duc bang cach thao luan binh dang vdi ho.
Sir dung hé théng kich thich tam ly x4 hdi, kinh té nham thic day tinh nang ding
cla déi tugng gido duc.
Tom Igi, gido duc strc khoe c6 tam quan trong dic biét trong céng tic CSSKBB.
Truyén thong - Gido dye sire khoe gop phan vao viéc chim séc bao vé va nang cao sit
khée cho ca nhan va tap thé trong cng dong. Phuong phap va hinh thtre Truyén thong
- Gido duc sire khée phong phi va da dang nén méi mét can b6 y té phai biet cach lyst
chon hinh thitc cho phi: hop véi timg d6i tugng cu thé. Truyén théng - Gido due sit
khée 1a mét céng téc khé lim, vi vay ngudi lam Truyén théng - Gido duc site khée ea
phai tuan theo cdc nguyén tac dé cong tic Truyén thong - Gido dye sire khoe dat duge
higu qua cao nhat.
Due quét bang CamScanner
Vous aimerez peut-être aussi