Tamsertit
Tamsertit tettili mi ara d mlilen sin imesla. Yiwen ger sin-nni ikeccem deg wayeḍ,
ttaken-d s umata imesli ussid. Di tira ilaq ad nefhem anda tettili temsertit akken ad
naru awalen akken llan di laṣel-nsen.
Alugen :
Tamsertit ur tt-nettaru ara.
Imedyaten :
ad naru nezmer ad nessiwel tamsertit
d axxam n temɣart d axxam [t-temɣart] n+t > t-t
Faḍma d taqcict n lɛali Faḍma [t-taqcict] [l-lɛali] ḏ+t > t-t ; n+l > l-l
yelsa yelsa tacacit [g-gemɣaren] n+y > g-g
tacacit n yemɣaren
ddu a d-tawiḍ ddu a [t-tawiḍ] / a [d-dawiḍ] d+t > t-t ; d-d
teččiḍ-t weɣrum-nni [teččiṭ-ṭ] weɣrum-nni ḍ+t > ṭ-ṭ
ɣef wacu i yettmeslay [ɣef-facu] i [g-gettmeslay] f+w > f-f ; i+y > g-g
winna d winna d argaz [g-gihwah] n+y > g-g
argaz n yihwah
taqemmuct n weqcic taqemmuct [g-gweqcic], [b- n+w > g-gw ; b-bw,
bweqcic], [p-pweqcic], [w-weqcic] p-pw, w-w
Grammaire moderne du kabyle : L’Assimilation
L’assimilation se produit au contact de deux phénomènes. L’un des deux disparaît,
l’autre se transformant en général en tendu, parfois avec apparition d’une
labialisation. Elle n’est pas notée à l’écrit.
Ce phénomène affecte plus particulièrement les prépositions suivies d’un nom et le
pronom indéfini i / ay suivi d’un verbe.
Le tableau suivant en donne des exemples.
Ecriture Traduction Prononciation
N temɤart De la vielle t-temɤart
N wemɤar Du vieux w-wemɤar, ǧ- ǧemɤar
b-bemɤar, p- pemɤar
Yiwen (n) Un jour yiwwas, yiǧ- ǧas, yib-bas
wass
Des vieux g-gemɤaren, y-yemɤaren
N yemɤaren
Dans la maison deǧ-ǧexxam, deg-
Deg wexxam gexxam
Dans les maisons
Deg yexxamen deg-gexxamen
En été
Deg unebdu deǧ-ǧnebdu, deg-gnebdu
Sur la main
ɤef afus yef-fufus
Sur la terre
ɤef wakal yef-fakal
Comme un
am wergaz homme am-mergaz
d taqcict C’est une fille t-taqcict, ț-țaqcict
d teqcict Avec la fille t-teqcict, ț-țeqcict
i irehen Qui est parti i-gruhen
i yeččan Qui a mangé i-geččan
ay yefkan Qui a donné a-gefkan
teččid-t Tu l’as mangé teččit-t
Les assimilations suivantes sont facultatives :
Ecriture Traduction Prononciation
Awal n Rebbi La parole de Dieu Awal ŗ-Ŗebbi
Arraw n Fadm Les enfants de Arraw f-Fadma
a Fadhma
Rrif l-lebher
Rrif n lebher Le bord de la mer
Ayla m-
Ayla n medden Les biens des gens medden
Tamurt n baba Le pays de mon père Tamurt m-baba
Si la consonne est tendue, il n’y a pas
assimilation :
Aqrab n mmi le cartable de
mon fils
Ardel n lleft une livre de
navet
Ussan n ddurt les jours de la
semaine
Iferr n ttejra la feuille de
l’arbre