Analyse Numérique TD
Analyse Numérique TD
Rappels
= max kAxk
kxk=y
kAxk
= max
x6=0 kxk
norme subordonnée ⇔ kAxk ≤ kAkkxk
Exercice 1.
1. Il existe {vi }i=1,...,n base orthonormale de vecteurs propres de A. {λi }i=1,...,n valeurs
propres réelles associées aux vecteurs propres.
n
X
n
∀x ∈ R , x= xi vi et kxk2 = (x, x)
i=1
De plus, kvi k = 1 (vi , vj ) = vij
Prenons kxk2 :
kxk2 = (x, x)
n n
!
X X
= xi v i , xj v j
i=1 i=1
n X
X n
= xi xj (vi , vj )
i=1 j=1
n
X
= x2i
i=1
n
X
Ax = A xi vi
i=1
n
X
= xi Avi
i=1
1
n
X
= xi λi vi
i=1
n
X
2
kAxk = x2i λ2i
i=1
kAxk
kAk = max
x6=0 kxk
pPn
x2i λ2i
= max pPi=1 n 2
i=1 xi
n
pP
|λi | x2
≤ max pPn i=1 2 i
i=1 xi
= max |λi |
car n n n
X X 2
X
2
min |λi | x2i ≤ (xi λi ) ≤ max |λi | 2
x2i
i=1 i=1 i=1
kAxk
Posons i0 = max |λi |, et x = vi0 , d’où kxk
= λi0 = max |λi | et sachant que :
Avi = λi vi
⇔vi = λi A−1 vi
1
⇔ vi = A−1 vi
λi
on a :
−1
1
kA k = max
λi
1
=
min |λi |
d’où, finalement,
max |λi |
κ(A) = kAkkA−1 k =
min |λi |
2
3. On a
(A + δA)(x + δx) = b
⇔ Ax + Aδx + δA(x + δx) = b
⇔ Aδx + δA(x + δx) = 0
⇔ Aδx = −δA(x + δx)
⇔ δx = A−1 δA(x + δx)
⇒ kδxk ≤ kA−1 kkδAkkx + δxk
kδxk
⇔ ≤ kA−1 kkδAk
kx + δxk
kδxk kδAk
⇔ ≤ κ(A)
kx + δxk kAk
Exercice 2.
1.
2 − λ −1
det (A − λI2 ) =
−1 2 − λ
= (2 − λ)2 − 1
= (1 − λ)(3 − λ)
d’où sp(A) = {1, 3}. Soient u = (x, y) ∈ R∗ vecteur propre de A. Pour la valeur
propre λ = 1 :
(A − I2 )u = 0
1 −1 x 0
=
−1 1 y 0
!
√1
1 2
cela donne x = y, d’où u ∈ vect . En normalisant : √1
. Par la même
1 2
1 −1
logique, on trouve v2 = √2 .
1
x2 y2
2. On rappelle que la fonction formant une ellipse est a2
+ b2
= 1. Et une ellipse
2 2
centrée en (x0 , y0 ) suit la formule (x−x
a2
0)
+ (y−y
b2
0)
= 1.
On a :
x 1 x x
J = ,A
y 2 y y
x0
Soit tel que J soit minimum.
y0
x x0
= + Xv1 + Y v2
y y0
3
Comme le minimum est atteint quand Ax = b, alors
x0 1
=
y0 1
Finalement :
x 1 1 1
J = + v1 x + v2 y, A + xv1 + yv2
y 2 1 1
1
− b, + xv1 + yv2 = constante
1
1 D√ √ E
= 2 + x v1 + yv2 , 2 + x v1 + 3v2 y
2 D√ √ E
− 2v1 , 2 + x v1 + yv2
1 D√ √ E 1
= 2 + x v1 , 2 + x v1 + hyv2 + 3yv2 i
2 D√ √ E 2
− 2v1 , 2 + x v1
1 √
2 1 √ √
= 2 + x + 3y 2 − 2 2 + x = constante
2 2
1
√ √ √
2 + x2 + 2 2x − 2 2 + x + 32 y 2 = constante
⇔ 2
1 2 µ2
⇔ 2
x + 32 y 2 = constante − 1 + 2 := 2
x2
⇔ µ2
+ µ32 = 1
3. S’inspirer du cours
4. (a) On rappelle que l’agorithme du gradient à pas fixe est le suivant :
Données : x0
pour k = 0, . . . , n faire
rk = b − Axk ;
xk+1 = xk + αopt rk ;
fin
4
2 1 0 1
On peut prendre αopt = λ1 +λ2
= 2
, et on part de x = . Pour k = 0, on a :
0
r0 = b − Ax0
1 2 −1 1
= −
1 −1 2 0
−1
=
2
x1 = x0 + αopt r0
1 1 −1
= +
0 2 2
1/2
=
1
1 2 1
1. r1 = 1 et x = 3
−
1 2 8 4
2. r2 = 41 et x3 = 9
2
1
fin
Pour k = 1 1.
Ad1 , d0 = A(r1 + β 0 d0 ), d0
= Ar1 , d0 + Aβ 0 d0 , d0
= Ar1 , d0 + β 0 Ad0 , d0
hAd0 , r1 i
0 0
= Ar1 , d0 − 0
Ad , d
hd , Ad0 i
5
= Ar1 , d0 − Ad0 , r1
= Ar1 , d0 − d0 − Ar1 = 0
2.
d0 , r1 = d0 , r0 − α0 Ad0
= d0 , r0 − α0 d0 , Ad0
hr0 , d0 i
0
= d0 , r 0 − 0 d , Ad0 = 0
hd , Ad i 0
= d1 , r0 − α0 d1 , Ad0
| {z }
=0
1 0
= d ,r
4. Pour k = 1 :
d1 , r1 = r1 + β 0 d0 , r1
= r 1 , r 1 + β 0 d0 , r 1
= r1 , r1 + β 0 d0 , r1
| {z }
=0
1 1
= r ,r
5.
1 1
1 1
Ad , d = Ad , r + β 0 d0
= Ad1 , r1 + β 0 Ad1 , d0
= Ad1 , r1
6.
r0 , r1 = r0 , r0 − α0 Ad0
= r0 , r0 − α0 r0 , Ad0
hr0 , d0 i
0
= r0 , r0 − 0 0
r , Ad =0
hr , Ad0 i
Deux cas :
6
1. l = k :
2. l < k :
(Adk+1 , dl ) = (Ark+1 , dl )
= (rk+1 , Adl )
= (rk − αk Adk , Adl )
= (rk , Adl ) − αk (Adk , Adl )
1
= k (rl − rl+1 , rk+1 )
α
1 l k+1
= k
(r , r ) − (rl+1 , rk+1 )
α | {z } | {z }
=0 =0
=0
2. On a
(dk+1 , rl ) = (rk+1 + β k dk , rl )
= (rk+1 , rl ) + β k (dk , rl )
7
4. On suppose que (dk , rk ) = (rk , rk ).
1. Si l = k, alors
3.
= (rk , rk ) − (dk , rk )
4.
= (rk , rk ) − (rk , rk )
=0
2. Si l < k :
Kk (A, r0 ) = Vect r0 , . . . , rk
= Vect d0 , . . . , dk
8
Remarque.
Kl (A, r0 ) = Vect r0 , . . . , rl
= Vect d0 , . . . , dl
rl+1 = |{z}
dl+1 − β l dl ∈ Dl+1
|{z}
∈Dl+1 ∈Dl ⊂Dl+1
Donc
9
Pk
Soit y = x0 + i=0 γi di .
k k
!
1 X X
J(y) = x0 + γi di , A(x0 + γi di ) − (b, y)
2 i=0 i=0
k
!
1 1 X
= (x0 , Ax0 ) + x0 , γi di
2 2 i=0
1 X X
+ γi di , γj dj
2 ! !
k k
1 X i X
i
+ γi d , Ax0 − (b, x0 ) − b, γi d
2 i=0 i=0
k k k X
k
1X X 1 X
= J(x0 ) + γi (x0 , Adi ) − γi (b, di ) + γi γj (di , Adj )
2 i=0 i=0
2 i=0 j=0
k k
1X X
= J(x0 ) + (γi )2 (di , Adi ) + γi (Ax0 − b, di )
2 i=0 i=0
k k
1X X
= J(x0 ) + (γi )2 (di , Adi ) − γi (r0 , di )
2
| i=0 {z i=0
}
:=f (γi )
10