Réalisation de cinq missions d’étude

relatives aux contrats de rénovation

urbaine. LOT N.1 Citroën - Parc
Maximilien - Vergote
Realisatie van vijf studiebezoeken
in verband met de stadsvernieuwing
contracten. LOT No.1 Citroën -
Maximilian Park - Vergote

LISTE DÉFINITIVE DES PROJETS /

DEFINITIEVE LIJST VAN PROJECTEN

STUDIO 017 PAOLA VIGANO / CityTools

octobre 2017 / oktober 2017

STUDIO 017 Paola Viganò
Alessia CALO (chef de projet / projectleider)
Etienne SCHILLERS
Bertrand PLEWINSKI (stagiaire / stagiair)

Corso di Porta Ticinese, 65

20123 - Milano
e [email protected]
w www.studiopaolavigano.eu
t +39 02 894 093 58
f +39 02 835 76 91

Rue des Petits Carmes 2a / Karmelietenstraat 2a

1000 - Bruxelles / Brussel
t +32 2 350 82 26
e [email protected]

e [email protected]
e [email protected]
w www.citytools.be
t +32 478 511 676
2
0. Entre figures et quartiers : un projet 0. Tussen figuren en wijken: een project

1. Etude détaillée : vers un Plan 1. Gedetailleerde studie: naar een

d’Aménagement Directeur Richtplan van Aanleg

2. Des fiches projet 2. Projectfiches

Rive droite Rechteroever

1.1a Parc Maximilien: volet études 1.1a Maximiliaanpark: luik studies
1.1b Parc Maximilien: volet travaux 1.1b Maximiliaanpark: luik werken
1.2 Ferme du Parc Maximilien 1.2 Boerderij van het Maximiliaanpark
1.3 Dalle Héliport 1.3 Plateau Helihaven
1.4 Equipement sportif Vergote 1.4 Sportinfrastructuur Vergote
1.5 Nouveau passage entre équipement et av. 1.5 Nieuwe passage tussen faciliteit en
Héliport Helihavenlaan
1.6 Nouveau bâtiment «Bolivar» 1.6 Nieuw gebouw «Bolivar»
1.7 Nouveau bâtiment «Héliport/Simons» 1.7 Nieuw gebouw «Helihaven/Simons»
1.8 Nouveau bâtiment «Yser» 1.8 Nieuw gebouw «IJzer»
1.9 Ferme des boues : programme mixte 1.9 Ferme des boues: gemengd programma
1.10 Monument au Travail et parc sur l’eau 1.10 Monument voor De Arbeid en park op het
1.11 Allée Verte water
1.12 Connexion entre Senne et Canal 1.11 Groendreef
1.13 Nouveau bâtiment, 237 Av. de la Reine 1.12 Verbinding tussen Zenne en Kanaal
1.14 Alentours Ecole «Klavertje Vier» 1.13 Nieuw gebouw, Koninginnelaan 237q
1.15 Boulevard Bolivar 1.14 Omgeving van school «Klavertje Vier»
1.15 Bolivarlaan
Rive gauche
2.1 Square du Laekenveld Linkeroever
2.2 Terrain Ziegler 2.1 Laekenveld Square
2.3 Rampe du TIR 2.2 Ziegler terrein
2.4 Interface T&T / av. du Port 2.3 Hellingbaan van het TIR
2.5 Nouveaux logements rue de Ribaucourt 2.4 Interface T&T/ Havenlaan
2.6 Nouveaux logements rue Ulens 2.5 Nieuwe huisvesting Ribaucourtstraat
2.7 Equipement derrière le siège social du Port 2.6 Nieuwe huisvesting Ulensstraat
2.8 Réaménagement de la rue Picard 2.7 Voorzieningen achter de sociale zetel van
de Haven
Des projets de cohésion sociétale et de vie 2.8 Herinrichting van de Picardstraat
collective
3.1 Appel à projet de soutien aux activités de Sociale cohesie - en collectieve leven projecten
cohésion sociétale et de vie collective ciblé sur 3.1 Projectoproep om de sociale cohesie
six thématiques activiteiten en collectieve leven op zes
thematieken the ondersteunen.

3
0. Entre figures et quartiers : un projet /
0. Tussen figuren en wijken:
4
een project
5
6
 0. Entre figures et quartiers : un projet /
0. Tussen figuren en wijken: een project

Le périmètre du CRU Citroën - Parc Maximilien - Het gebied van de SVC, Citroën - Maximiliaanpark-
Vergote est composé de grandes figures urbaines, Vergote is samengesteld uit grote stedelijke
comme les bassins portuaires (Beco et Vergote) figuren, zoals de havendokken (Beco en Vergote)
et le site de Tour&Taxis, ou l’urbanisme de dalle en de Tour&Taxis-site, of de naoorlogse plateau-
d’après guerre. Les figures sont des espaces stedenbouw. De figuren vormen ruimtes met een
d’une grande cohérence interne et d’une grande grote interne coherentie en hebben een grote
puissance. Leur rôle dans la métropole est comme kracht. Hun rol binnen de metropool is zoals deze
celle des figures rhétoriques, capables d’organiser van retorische figuren, die in staat zijn een complexe
un texte très complexe et de le transformer en un tekst te organiseren en deze te transformeren in
discours clair et lisible. Le rapport entre ces figures een duidelijk en leesbaar discours. De verhouding
et le tissu ordinaire est difficile, non résolu, la tussen deze figuren en het gewone weefsel is
limite entre les uns et les autres est souvent une moeilijk en onopgelost, de grens tussen beiden is
infrastructure routière, la percolation réciproque est vaak wegeninfrastructuur, de wederkerige infiltratie
souvent empêchée par un mur, une grille. Notre wordt vaak verhinderd door een muur of een hek.
intervention se concentre alors dans l’espace entre Onze interventie concentreert zich daarom op
figures et quartiers et propose de faire un projet de de ruimte tussen figuren en wijken en stelt voor
cet espace, en le transformant dans une nouvelle een project te maken van deze ruimte, door ze
centralité métropolitaine à complètement du réseau te transformeren in een nieuwe grootstedelijke
d’espaces publics et des espaces verts de la centraliteit ter vervollediging van het netwerk van
Région. publieke en groene ruimtes van het Gewest.

7
0 0.5KM
8
Nous identifions les espaces principaux de ce projet We identificeren de voornaamste ruimtes van dit uit
à construire : te werken project:

- La «rive droite»: à l’est du canal, une large – De «rechteroever»: ten oosten van het kanaal,
séquence d’espaces publics composée par le Parc een brede sequentie van publieke ruimtes,
Maximilien comme grand espace de continuité entre gevormd door het Maximiliaanpark als groot gebied
le centre ville et le quartier Nord et entre le quartier van continuïteit tussen het stadscentrum en de
nord, les bassins portuaires et le parc de T&T ; les Noordwijk en tussen de Noordwijk, de havendokken
abords du bassin Vergote en termes d’accroche à en het park van T&T; de randen van het Vergotedok
la ville (le Monument au Travail au nord et la courbe in termen van hechting aan de stad (Het Monument
de giration au sud) et accès au paysage; l’Allée voor De Arbeid in het noorden en de zwaaikom
Verte et le Quai de Willebroeck comme futur axe in het zuiden) en toegang tot het landschap; de
structurant du transport en commun et de mobilité Groendreef en de Willebroekkaai als toekomstige
douce. structurerende as van het openbaar vervoer en de
zachte mobiliteit.
- La «rive gauche»: à l’ouest du canal, des entrées
au site de T&T pour multiplier les occasions de – De «linkeroever»: ten westen van het kanaal,
connexions et relations entre le site et les quartiers de toegangen tot de Tour&Taxis-site om de
aux alentours, réfléchir aux possibles mutations verbindingsmogelijkheden te vermeerderen
des îlots du quartier Maritime. en omwille van de relaties tussen de site en
de omliggende wijken, nadenken over de
Les espaces publics autour du Monument au Travail, mutatiemogelijkheden van de bouwblokken van de
autour du pont des Armateurs, de la passerelle Maritiemwijk.
Picard, et enfin de la place Sainctelette autour du
bâtiment Citroën, sont les espaces de connexion De publieke ruimtes rond het Monument voor De
entre ces deux systèmes, des ponts entre les deux Arbeid, rondom de Redersbrug, van de Picardbrug,
rives. en tenslotte van het Saincteletteplein rondom het
Citroëngebouw, zijn de verbindingsruimtes tussen
deze twee systemen, de bruggen tussen de twee
oevers.

Périmètre CRU / SVC perimeter

Arrêt métro - tram existant / bestaande metro - tram halte

Tram existant / Bestaande tramlijn

Tram projet / Geplande tramlijn

Itinéraire RER vélo existant et de projet / Bestaande en geplande fietsGEN route

Itinéraire Régional Cyclable existant et de projet / Bestaande en geplande Regionale Fiets route

Nouvelle continuité à créer / Nieuw te creëren continuïteit

Intervention sur espaces ouverts / Interventies op de groene ruimten

Possible implantation de nouveaux bâtiments / Mogelijke inplanting van nieuwe gebouwen

Nouveau bâtiment structurant / Nieuwe structureerende gebouwen

Espace public majeur existant et de projet / Voornaamste bestaande en geplande publieke ruimten
9
 Bockstael

Monument
au Travail /
Monument van
de Arbeid

Place Jules de
Trooz / Jules
de Trooz plein

Avenue du Port /
Allée Verte /
Havenlaan Parc de la
Groendreef
Senne /
Zennepark

T&T

Place des
Armateurs/
Redersplein

Parc du Quai
des Matériaux /
Materialenkaai
park
Parc Maximilien /
Maximiliaanpark

Quai du Commerce /
Handelskaai

10
Cette nouvelle séquence d’espaces ouverts de Deze nieuwe sequentie van open ruimtes enerzijds
part et d’autre du canal se construit en continuité en het kanaal anderzijds vormt zich in continuïteit
avec les grands espaces ouverts existants ou en met de grote bestaande open ruimtes of deze in
projet (le parc de la Senne, le parc de T&T, le Quai projectfase (het park van de Zenne, het park van
du Commerce). L’ensemble génère une nouvelle Tour&Taxis, de Handelskaai). Het geheel genereert
centralité métropolitaine. Elle connecte et règle le een nieuwe grootstedelijke centraliteit. Dit verbindt
rapport entre figures et quartiers. en regelt de relatie tussen figuren en wijken.

La mise en œuvre de l’ensemble des projets De uitvoering van dit geheel van
d’aménagement sert alors de base, d’assise, ontwikkelingsprojecten dient dan als basis,
complétée en parallèle par des actions permettant fundament, vervolledigd door parallelle interventies
une amélioration du contexte social, économique, die tot een verbetering van de sociale, economische,
environnemental et culturel du quartier. milieu- en culturele context van de wijk leiden.

Dans les pages suivantes nous exposons les Op de volgende bladzijden beschrijven we de
lignes guide pour la construction de cet espace : un richtlijnen voor de reconstructie van deze ruimte:
espace public complexe, mais aussi un espace de een complexe publieke ruimte, maar ook een plek
nouvelles densités, nouvelles fonctions, et nouvelles van nieuwe densiteiten, nieuwe functies, en nieuwe
pratiques. Ces lignes guide sont proposées toepassingen. Deze richtlijnen zijn vooral toegepast
essentiellement sur le parc Maximilien, cœur du op het Maximiliaanpark, het hart van het project, en
projet, et préfigurent les orientations à prendre dans duiden de te volgen richting in de uitwerking van
l’élaboration d’un Plan d’Aménagement Directeur een Richtplan van Aanleg (RVA) aan.
(PAD).
Vervolgens zullen we de projecten voorgesteld voor
Ensuite nous détaillerons les projets proposés pour het studiegebied verder detailleren (in de vorm van
l’ensemble du périmètre (sous forme de fiches projectfiches).
projets).

Interventions sur espaces ouverts / Interventies op de open ruimten

Espaces publics majeurs existants et de projet / Voornaamste bestaande en geplande publieke ruimten
11
1. Etude détaillée : vers un Plan d’Aménagement
1. Gedetailleerde studie:12
naar een Richtplan van A
Directeur /
Aanleg 13
0 0.4KM
14
 1. Etude détaillée : vers un Plan d’Aménagement Directeur/
1. Gedetailleerde studie: naar een Richtplan van Aanleg

Avant d’entrer dans les fiches projets une analyse Vooraleer tot de projectfiches over te gaan,
détaillée du projet qui se trouve au coeur de ce CRU est presenteren we een gedetailleerde analyse van
présentée : le parc Maximilien. Cette analyse détaille het project dat zich in het hart van de SVC bevindt:
une série de principes fondateurs de la vision urbaine het Maxilmiliaanpark. Deze analyse detailleert een
qui est proposée dans la mise en oeuvre du CRU. reeks basisprincipes van de stedenbouwkundige
visie die wordt voorgesteld in de uitvoering van de
Ces principes pourront servir de cadre à la SVC.
réalisation, sur le périmètre du parc Maximilien,
d’un Plan d’Aménagement Directeur (PAD). Celui- Deze principes zullen als kader kunnen dienen bij de
ci permettra d’adapter le corpus réglementaire à la realisatie, voor het gebied van het Maximiliaanpark,
vision urbaine développée par le CRU et servira de van een Richtplan van Aanleg (RVA). Dit zal
cadre à la réalisation des projets qui y sont financés. toelaten de regelgeving aan te passen aan de
stedenbouwkundige visie ontwikkeld door de SVC
en zal als kader dienen voor de realisatie van de
projecten die erdoor worden gefinancierd.

M/T Arrêt métro - tram existant / Bestaande metro - tram halte

Tram existant / Bestaande tramlijn

Tram projet / Geplande tramlijn

Itinéraire RER vélo existant et de projet / Bestaande en geplande fietsGEN route

Itinéraire Régional Cyclable existant et de projet / Bestaande en geplande Regionale Fietsroute

Nouvelle continuité à créer / Nieuw te creëren continuïteit

Interventions sur espaces ouverts / Interventies op open ruimten

La ferme du parc / De boerderij van het park

Espace sur dalle à repenser / Te herdenken ruimte op de plint

Ouverture Senne / Openleggen van de Zenne

Possible implantation de nouveaux bâtiments / Mogelijke inplanting van nieuwe gebouwen

Implantation de nouveaux bâtiments structurants / Inplanting van nieuwe structurerende gebouwen

15
 Monument
au Travail /
Monument
van de
Arbeid

parc de T&T/
T&T park

Allée Verte / Parc de la

Groendreef Senne /
Zennepark

Place des
Armateurs /
Redersplein
n
laa
en
lihav

Dalle Foyer /
Hé

Foyer plateau

Plaine de jeux Willem de Mol /

Willem de Mol speelplein
Bou
le
Boli vard B
varla o
an livar /

Parc Maximilien/ Rue

Maximiliaanpark Sim
ons
/ Si
mo
nss
Dalle Héliport / traa
t
Hélihaven plateau

Ferme Maximilien /
Place Yser / Maximiliaan boerderij
Ijzerplein

Métro Yser / Metro Ijzer

0 0.4KM
16
Quai du Commerce / Handelskaai
Continuités et nouveaux paysages : un parc Continuïteiten en nieuwe landschappen: een
métropolitain autour de la Senne metropolitaan park rond de Zenne

Le premier principe vise à construire une nouvelle Een eerste principe beoogt een nieuwe continuïteit
continuité d’espaces verts entre le centre ville et les van groene ruimtes uit te bouwen tussen het
autres centralités métropolitaines. En fait le projet stadscentrum en de andere grootstedelijke
propose un parcours qui, du Quai du Commerce et centraliteiten. In feite stelt het project een traject
du petit château, pénètre dans le parc Maximilien voor dat, vanuit de Handelskaai en het Klein
et se ramifie autour du Boulevard Bolivar : d’un Kasteeltje, in het Maximiliaanpark dringt en vertakt
côté il se reconnecte au parc de la Senne à travers rond de Bolivarlaan: aan de ene kant verbindt het
une séquence d’espaces ouverts ; de l’autre coté zich met het park van de Zenne door middel van een
il continue tout droit sur l’Allée Verte en terminant sequentie van open ruimtes; aan de andere kant
avec un espace public en lien avec l’eau qui relie loopt het verder rechtdoor langs de Groendreef,
les deux côtés du bassin à la hauteur du Monument eindigend in een publieke ruimte, in verbinding
du Travail ; plus ou moins à la moitié du parcours staand met het water, dat de twee kanten van het
il dévie vers la Place des Armateurs et le parc de dok linkt ter hoogte van het Monument voor De
T&T. Arbeid; min of meer in het midden van het traject
vertakt het richting het Redersplein en het park van
Il s’agit de reformuler l’idée de parc autour de cette T&T.
continuité «nord-sud», qui résout les éléments de
rupture actuels, mais aussi autour de la nécessité Het komt erop aan het idee van het park te
de favoriser en même temps les traversées herformuleren rond deze «noord-zuid» continuïteit,
«est-ouest» à l’échelle du quartier, de manière die de huidige breukelementen oplost, maar ook
à permettre à ce nouvel espace vert d’ancrer les rond de noodzaak om tegelijkertijd de «oost-west»
quartiers habités aux dynamiques présentes sur les oversteken te bevorderen op de schaal van de wijk,
bassins Beco et Vergote. om op die manier via deze nieuwe groene ruimte
Il s’agit aussi de rendre plus lisible la séquence des de bewoonde wijken toe te laten zich te verankeren
espaces à travers une réflexion sur la présence des aan de aanwezige dynamieken van het Beco- en
infrastructures routières, de l’urbanisme de dalles Vergotedok.
des années ‘70, les activités portuaires existantes. Het betreft ook het meer leesbaar maken van de
sequentie van de ruimtes door middel van een
Surtout il s’agit de la construction d’un grand espace reflectie op de aanwezige wegeninfrastructuur,
vert à coté du centre ville, un parc où l’eau de la de plateau-stedenbouw van de jaren ‘70, en de
Senne redevient visible et où elle participe à son bestaande havenactiviteiten.
aménagement paysager et à la valorisation de la
biodiversité. Bovenal betreft het de constructie van een grote
groene ruimte naast het stadscentrum, een park
waar het water van de Zenne terug zichtbaar wordt
en waar het deelneemt aan de landschapsinrichting
en aan de herwaardering van de biodiversiteit.

Nouveaux programmes mixtes structurants /

Nieuwe gemengde structurerende programma’s

Autres nouveaux programmes proposés dans le cadre du CRU et d’autre outils /

Andere nieuwe programma’s voorgesteld binnen het kader van het SVC en andere tools

Proposition de changement d’affectation des locaux au RdC et R+1 des tours et de la dalle Héliport /
Voorstel voor verandering van het gebruik van de ruimten op het gelijkvloers en eerste verdieping van de torens en de Helihaven plint
17
18
Le parc Maximilien et l’ouverture de la Senne Het Maximiliaanpark en het openleggen van de
Zenne

Le parc Maximilien est morcelé en trois par le Het Maximiliaanpark is verdeeld in drie delen door de
Boulevard Bolivar et l’avenue de l’Héliport. Il est Bolivarlaan en de Helihavenlaan. Het is daarenboven
par ailleurs cerné par de grandes infrastructures omgeven door grote wegeninfrastructuren zoals de
viaires que sont l’Allée Verte et la petite ceinture qui Groendreef en de Kleine Ring die het afsnijden van
le coupent du centre ville et du bassin Vergote. het stadscentrum en het Vergotedok.

Ces ruptures sont accentuées par la présence Deze breuken worden benadrukt door de
de murs aveugles (socles des tours) et de hautes aanwezigheid van blinde muren (sokkels van
grilles (Ferme, école Saint Roch, site technique de torens) en van hoge hekken (boerderij, Saint Roch
la Ville, ou récemment les calèches) qui génèrent school, technische site van de Stad, of recent de
des espaces étriqués, sans contrôle social et peu koetsen, die nauwe ruimtes creëren zonder sociale
sécurisants. controle en een onveiligheidsgevoel creëren.

La Ferme Maximilien constitue un équipement De boerderij Maximilien vormt een interessante

pédagogique et social intéressant mais son pedagogische en sociale voorziening, maar haar
fonctionnement introverti et son implantation introverte werking en inplanting zijn problematisch.
sont problématiques. Outre les grilles de 5m qui Behalve de hekken van 5m die het geheel
ceinturent l’ensemble, l’immeuble administratif de la omheinen, is het administratief gebouw van de
ferme est particulièrement mal placé en plein dans boerderij bijzonder slecht gepositioneerd, volledig in
la perspective de l’alignement d’arbres, il coupe het perspectief van de uitlijning van de bomen; het
toute continuité même visuelle entre le centre et le doorbreekt elke continuïteit, zelfs visueel, tussen
parc. het centrum en het park.

La Senne passe aujourd’hui sous le parc dans un De Zenne stroomt vandaag onder het park en is
pertuis et n’est absolument pas visible. Différents absoluut niet zichtbaar. Verschillende scenario’s
scenarios de réouverture sont étudiés avec pour voor het openleggen zijn bestudeerd met als doel
objectif d’évaluer la faisabilité de retrouver la Senne de haalbaarheid van de Zenne als structurerend
comme un élément structurant du paysage du element van het landschap van het nieuwe park te
nouveau parc. evalueren.

Le projet répond à ces constats. Il vise à valoriser le Het project beantwoordt aan deze vaststellingen. Het
parc existant, à atténuer les ruptures, à redonner une streeft naar een herwaardering van het bestaande
nouvelle centralité à la Senne et au thème de l’eau park, naar een beperking van de breuken, naar het
en général, à intégrer les pratiques déjà existantes geven van een nieuwe centraliteit aan de Zenne en
(ferme urbaine, école) dans une nouvelle vision, aan het water in het algemeen, naar de integratie van
à en proposer des nouvelles (agriculture urbaine, de reeds bestaande voorzieningen (stadsboerderij,
sport...), à assumer mais intégrer les contraintes school) binnen een nieuwe visie, naar het
urbaines existantes (les murs de la dalles et ses voorstellen van nieuwe faciliteiten (stadslandbouw,
toitures, les voiries métropolitaines), à améliorer sport...), naar het aanvaarden maar integreren van
la perméabilité longitudinale et transversale, ainsi de bestaande stedelijke beperkingen (de muren
que la prise en compte de la biodiversité du nouvel van de sokkels en de afdaken, de grootstedelijke
ensemble. wegen), naar het verbeteren van de longitudinale
en transversale permeabiliteit, alsook het rekening
houden met de biodiversiteit van het nieuwe geheel.

19
20
 Allée Verte / Groendreef

Parc Maximilien / Maximiliaanpark

Place d’Yser / Ijzerplein

Quai du Commerce / Handelskaai

21
 T M

La place d’Yser et la ferme Maximilien : état des lieux Du haut vers le bas :
(en haut); projet (en bas) Du quai du Commerce vers la ferme
Ijzerplein en de Maximiliaan boerderij : bestaande Maximilien, 2017
toestand (boven); project (onderaan) Place d’Yser, 2017
Place d’Yser,1930 (source : bruciel)
Place d’Yser, vers la gare de l’Allée Verte,1950
(source : bruciel)
Van boven naar beneden :
Handelskaai richting de Maximiliaan
boerderij, 2017
Ijzerplein, 2017
Ijzerplein,1930 (bron : bruciel)
Ijzerplein, richting het station van de
22 Groendreef, 1950 (bron : bruciel)
La place d’Yser et la ferme Maximilien Het IJzerplein en de boerderij Maximilien

Une des séquences stratégiques sur laquelle se Een van de strategische sequenties waarvan het
joue la réussite du projet de parc métropolitain à slagen van het grootstedelijke parkproject op deze
cet endroit est celle comprise entre la Place Yser et plek afhangt, is deze vervat tussen het IJzerplein
la Ferme Maximilien. La place Yser est l’espace de en de boerderij Maximilien. Het IJzerplein vormt
connexion entre le centre ville et le quartier nord. de verbindingsruimte tussen het centrum en de
C’est un carrefour critique de la petite ceinture, il Noordwijk. Het is een kritisch kruispunt van de
reçoit le trafic de la voie métropolitaine (N201) et le Kleine Ring, Er komt verkeer van de grootstedelijke
trafic automobile qui provient du centre ville par le weg (N201) en het autoverkeer afkomstig uit
quai du Commerce et le bd Dixmude, il accueille un het stadscentrum via de Handelskaai en de
arrêt de tram et de métro (Yser). C’est un véritable Diksmuidelaan, er is een tram- en metrohalte (IJzer).
élément de rupture. Traverser ce carrefour pour un Het is een waar breukelement. Het oversteken van
piéton est compliqué, la continuité existante entre dit kruispunt is voor een voetganger ingewikkeld,
le quai du Commerce et le parc se perd dans des de bestaande continuïteit tussen de Handelskaai
parcours tortueux. en het park gaat verloren in het kronkelende traject .

Le projet propose de revenir à un design plus Het project stelt een meer leesbaar ontwerp van
lisible de la place, dans les deux sens (nord-sud de plek voor, in de twee richtingen (noord-zuid en
et est-ouest), un espace moins encombré par les oost-west); een ruimte minder gehinderd door de
aménagements routiers. Le trottoir et le lien visuel wegeninfrastructuur. Het voetpad en de visuele
entre le métro et la future entrée du musée d’art verbinding tussen de metro en de toekomstige ingang
contemporain de Citroën doit être élargi et valorisé, van het museum voor moderne kunst van Citroën
un nouveau bâtiment en contrepoint sur la sortie du moeten worden verbreed en opgewaardeerd, een
métro est programmé, avec son commerce au rez nieuw gebouw als tegengewicht van de metro-
de chaussée qui anime la place. uitgang is voorzien, met op het gelijkvloers winkels
Le nouveau bâtiment Citroën amené à abriter un die het plein animeren.
grand pôle culturel de rayonnement international Het nieuwe Citroëngebouw, voorzien om een
est donc intégré dans la réflexion globale de ces grote culturele pool met internationale uitstraling
nouvelles séquences d’espaces publics. Le projet te herbergen, is dus geïntegreerd in de globale
prévoit d’ailleurs d’inclure des espaces publics reflectie van deze nieuwe sequenties van publieke
intérieurs au bâtiment, qui pourront être mis en ruimtes. Het project plant bovendien publieke
relation avec une transformation piétonne du quai binnenruimtes te integreren in het gebouw, die in
des péniches et une réorganisation des voiries relatie zullen kunnen worden gebracht met een
perpendiculaires autour du site. voetgangerstransformatie van de Akenkaai en
een reorganisatie van de perpendiculaire wegen
Pour la ferme Maximilien, l’intervention vise à rondom de site.
reconfigurer son organisation spatiale afin de
permettre la poursuite de ses activités dans le parc. Voor de boerderij Maximilien beoogt de interventie
Pour cela, il est proposé de «changer de modèle» een herconfiguratie van haar ruimtelijke organisatie
et viser une activité plus ouverte sur la ville et sur om de verderzetting van haar activiteiten in het park
les quartiers voisins: suppression des grandes mogelijk te maken. Daarom wordt er voorgesteld
grilles entourant le site, réorganisation des enclos om «van model te veranderen» en om te streven
pour les animaux en lien avec l’aménagement naar openheid naar de stad en de naburige
paysager et répartis plus largement dans le nouveau wijken: afschaffing van de grote hekken die de
parc, végétation plus transparente, perméabilité site omringen, herorganisatie van de omheiningen
physique et visuelle des parcours. Il est proposé de voor de dieren in relatie met de landschappelijke
relocaliser le bâtiment administratif afin de dégager inrichting en breder verdeeld over het nieuwe
les perspectives linéaires entre le centre ville et le park, transparantere vegetatie, fysieke en visuele
parc. Le nouveau modèle pourrait se rapprocher permeabiliteit van de trajecten. Er is voorgesteld
de ce qui est fait à Parkfarm dans le parc de Tour het administratief gebouw te verplaatsen om de
et Taxis. Une collaboration pourrait d’ailleurs être lineaire perspectieven tussen het stadscentrum
construite entre les deux implantations. en het park vrij te maken. Het nieuwe model zou
Le socle des dalles Héliport et du Foyer sera wat bij Parckfarm in het park van Tour&Taxis is
aménagé pour pouvoir accueillir une activité gedaan, kunnen benaderen. Bovendien zou er
maraîchère pédagogique en lien avec la ferme. een samenwerking tussen de twee kunnen worden
Les alentours de l’école Saint Roch sont revus opgericht.
également pour s’intégrer au nouvel espace public De sokkel van de Helihaven en van de Foyer-plateaus
(réflexion sur les accès, sur les façades). zal worden ingericht om een pedagogische activiteit
in verband met groenteteelt te kunnen herbergen in
connectie met de boerderij. De omgeving van de
Saint Roch school wordt eveneens herzien om deze
te integreren in de nieuwe publieke ruimte (reflectie
op de toegangen, op de gevels).
23
 Dalle Foyer : réaménagement de la surface
de la dalle ; amélioration de la continuité
visuelle et spatiale entre les jardins sur
la dalle et le parc ; réaménagement du
passage transversale. Sous certaines
conditions, réouverture des accès aux
bâtiments par la dalle /
Foyer plateau: herinrichting van het
oppervlak van de dal; verbetering van de
visuele en ruimtelijke continuïteit tussen
de tuinen op het plateau en het park;
herinrichting van de dwarsdoorgang.
Onder bepaalde voorwaarden, de
heropening van de toegang tot gebouwen

Contre-allée / Contra-dreef
via het plateau

Allée Verte / Groendreef

bd Bolivar / Bolivar laan
école / school

Bd Bolivar : état des lieux /

Bolivarlaan : bestaande situatie
équipement au RDC et logements aux

voorzieningen op de gelijkvloers en
herprofilering van de Bolivarlaan

huisvesting op de verdiepingen
verschuiving van het rooster

vertroten van het voedpad

réprofilage du bd Bolivar /
déplacement de la grille /

uitbreiding van het park

élargissement trottoir /

nouveau programme
extension du parc /

nieuw programma
école / school

étages /

Bd Bolivar : projet proposé dans le cadre du CRU /

Bolivarlaan : voorgesteld project binnen het kader van het SVC

24
Le Boulevard Bolivar De Bolivarlaan

Le Boulevard Bolivar est un élément de rupture De Bolivarlaan is een zeer belangrijk breukelement
très important entre les trois séquences du parc tussen de drie delen van het Maximiliaanpark. Twee
Maximilien. Deux principes guideront le projet : principes zullen het project sturen:
- préserver la même capacité du boulevard (deux – dezelfde capaciteit van de laan behouden (twee
fois - deux voies) en diminuant son impact d’axe maal twee rijstroken) bij het verminderen van haar
routier impact als wegenas.
- accompagner les piétons dans des traversées – de voetgangers ondersteunen met comfortabele
confortables et maintenir des ouvertures paysagères oversteekplaatsen en sterke landschappelijke
fortes entre les différentes sections du nouveau openingen behouden tussen de verschillende delen
parc. van het nieuwe park.

Des stratégies sont mises en places : Strategieën zijn vastgelegd:

- le CRU propose une réduction importante de la – de SVC stelt een belangrijke versmalling van de
largeur du boulevard conformément au PPAS (30m) laan voor conform aan het BBP (30m), parallel met
en parallèle à l’aménagement des lignes en site de inrichting van de openbaar vervoer-lijnen op
propre du transport en commun (bus ou, à terme, eigen terrein (bus of, op termijn, tram).
tram). – een groen bladerdak opbouwen dat enerzijds de
- construire une canopée verte qui marque oversteek en anderzijds de laan zonder duidelijke
visuellement la traversée de part et d’autre du onderbreking visueel markeert.
boulevard sans interruption évidente. – de integratie van het perceel ten noorden van de
- l’intégration au parc de la parcelle au nord Saint Roch school (eigendom van Stad Brussel)
de l’école Saint Roch (propriété de la ville de in het park. Vandaag is deze ruimte open maar
Bruxelles). Aujourd’hui cet espace est ouvert mais afgesloten en wordt ze niet gebruikt door de school.
clôturé et non utilisé par l’école. Le projet propose Het project stelt voor deze ruimte terug te geven
de redonner cette espace au parc en déplaçant la aan het park door de afsluiting te verplaatsen naar
grille vers le sud. het zuiden.
- limiter les emprises bâties sur cette section – de bebouwde terreinen op dit deel beperken,
uniquement nord du boulevard avec un nouveau enkel ten noorden van de laan met een nieuw
programme mixte. Une tour de logements avec gemengd programma. Een woontoren met een
un rez-de-chaussée qui abritera un équipement, gelijkvloers dat een voorziening zal bevatten, om
permettant d’assurer une animation et le contrôle zo de animatie en sociale controle in de nieuwe
social dans la nouvelle configuration du parc. configuratie van het park te kunnen verzekeren.
- retravailler la transition entre le parc et la dalle – de transitie tussen het park en het Foyer-plateau
du Foyer, de façon à supprimer le passage piéton herwerken, door de onveilige voetgangersoversteek
insécurisant sous la passerelle, en étudiant la onder de passerelle af te schaffen, en daarbij de
possibilité de «remplir l’espace» et de réorganiser mogelijkheid bestuderen om de «ruimte op te
les cheminements de manière ouverte et lisible. vullen» en de paden te herorganiseren op een open
- tendre vers la réorganisation des espaces de en leesbare manier.
morcellement ou rupture internes au parc (terrains – streven naar de herorganisatie van de ruimtes
de sports, espaces d’entretien de la Ville de van versnippering of breuken intern in het park
Bruxelles, relocalisation des calèches, etc.). (sportterreinen, onderhoudsruimtes van Stad
- retravailler le socle des tours WTC dans leur Brussel, herlocalisatie van de koetsen etc.)
relation avec le nouvel espace vert afin d’augmenter – de sokkel van de WTC-torens herwerken in
l’animation et le contrôle social à partir des hun relatie tot de nieuwe groene ruimte om de
immeubles existants. animatie en de sociale controle vanaf de bestaande
gebouwen te verhogen.
Plusieurs avantages se réalisent :
- la superficie de l’espace vert est fortement agrandie Dit biedt verschillende voordelen:
par la récupération de nombreux espaces résiduels – de oppervlakte van de groene ruimte is fel vergroot
et la diminution des effets de rupture ; door de recuperatie van talrijke restruimtes en de
- les trois «sections» du parc sont réunies vermindering van de breukeffecten;
physiquement et visuellement et considérées – de drie «secties» van het park zijn fysiek en
comme un seul grand espace vert ; visueel verenigd en worden beschouwd als een
- les liens depuis la Gare du Nord vers le canal enkele grote groene ruimte;
deviennent plus lisibles, agréables et moins – de verbindingen tussen het Noordstation en het
insécurisants, grâce à des cheminements plus kanaal worden leesbaarder, aangenamer en minder
clairs ; onveilig, dankzij duidelijkere paden;
- la canopée verte offre une nouvelle scénographie – het groene bladerdak biedt een nieuwe scenografie
depuis la sortie de la gare du Nord. vanaf de uitgang van het Noordstation.

25
 réa
me
nag
em
ent
de
tro
ttoir

Place des Armateurs et Allée Verte : état des lieux et Du haut vers le bas :
projets en cours (en haut); propositions TC dans le Place des Armateurs, vu vers Lomat, 2016
cadre du CRU (en bas). Carrefour Place des Armateurs - Allée Verte,
Redersplein en Groendreef : bestaande toestand en vue vers l’école , 2016
gaande projecten (bovenaan); voorstellen TC binnen Allée Verte, vue ver le parc Maximilien, 2016
het kader van het SVC (onderaan). Place des Armateurs,1948 (source : www.delcampe.
net)
Bus-Tram en site propre / Bus-Tram op de eigen site Van boven naar onder :
Bus Redersplein, zicht richting vu Lomat, 2016
Kruispunt Rederspein - Groendreef, zicht
richting de school, 2016
Groendreef, zicht richting het Maximiliaanpark,
2016
26 Redersplein, 1948 (bron : www.delcampe.net)
La Place des Armateurs et la rue de l’Allée Verte Het Redersplein en de Groendreef

La place des Armateurs est un espace qui Het Redersplein is een ruimte die vandaag moeite
a aujourd’hui peine à vivre, isolé par la voie heeft te overleven, geïsoleerd door de grootstedelijke
métropolitaine, à la limite d’un carrefour compliqué weg, op de grens van een ingewikkeld en zeer
et chargé, sans identité claire. Néanmoins il offre druk kruispunt, zonder duidelijke identiteit. Toch
un spectacle potentiellement impressionnant sur biedt het een potentieel indrukwekkend zicht op
le canal qui est jusqu’ici caché par le trafic et par het kanaal dat tot nu toe verstopt wordt door het
des panneaux publicitaires. L’organisation du verkeer en reclamepanelen. De organisatie van
trafic venant des différentes directions (Masui, het verkeer komend uit verschillende richtingen
allée verte) fragmente l’espace, et génère un trafic (Masui, Groendreef) fragmenteert de ruimte en
impressionnant collé aux fenêtres des salles des genereert een indrukwekkende verkeersstroom
classes de l’école Klavertje vier existante. die vlakbij de ramen van de klaslokalen van de
Enfin, la petite Allée Verte qui débouche sur l’Avenue bestaande school Klavertje Vier loopt.Tot slot is de
de l’Héliport est surdimensionnée par rapport à sa kleine Groendreef die uitkomt op de Helihavenlaan
réelle fonction et réduit la taille potentielle du futur overgedimensioneerd in verhouding tot haar reële
parc, même si le plan bus 2018 de la STIB propose functie en vermindert ze de mogelijke grootte van
de l’utiliser comme parcours alternatif de plusieurs het toekomstige park, zelfs wanneer het busplan
lignes. 2018 van de MIVB voorstelt om deze weg te
gebruiken als alternatief voor meerdere lijnen.
Le projet proposé dans le cadre du CRU :
- vise à valoriser la place des Armateurs et le point Het voorgestelde project in het kader van de SVC:
de vue panoramique vers le bassin Vergote. – beoogt de opwaardering van het Redersplein en
- vise à valoriser la connexion visuelle et het panoramisch zichtpunt op het Vergotedok.
fonctionnelle entre l’espace public du bassin de – beoogt de visuele en functionele connectie
giration et les séquences d’espaces publics liés tussen de publieke ruimte van de zwaaikom en de
au parc Maximilien (au sud) et à la contre-allée de sequenties van groene ruimtes verbonden met het
l’Allée Verte (au nord) Maximiliaanpark (in het zuiden) en met de ventweg
- suggère une simplification du carrefour à travers van de Groendreef (in het noorden).
la suppression du trafic sur la petite allée verte vers – suggereert een vereenvoudiging van het kruispunt
la place des Armateurs afin de simplifier les flux à door de afschaffing van verkeer op de kleine
gérer sur le carrefour. Groendreef richting het Redersplein om zo de
- prévoit un reprofilage de la petite Allée Verte et sa verkeersstroom op het kruispunt te vereenvoudigen.
transformation en espace partagé intégrée au parc – voorziet een herprofilering van de Groendreef
- propose l’aménagement d’un nouveau parcours en haar transformatie naar gedeelde ruimte,
entre l’avenue de l’Héliport et l’équipement sportif geïntegreerd in het park.
- suggère une modification des tracés de bus – stelt de inrichting van een nieuw traject tussen de
passant par l’allée verte en reprenant les tracés Helihavenlaan en de sportfaciliteiten voor.
proposés par le plan bus, voire à terme une - suggereert een aanpassing van de bus tracés
concentration des bus sur la passerelle Picard. om langsheen de groendreef te lopen bij het
hernemen van de voorgestelde lijnen van het bus-
Les réaménagements des différents espaces plan, eventueel een concentratie van bussen op de
publics devront garantir l’accès de véhicules Picardbrug.
d’urgence à la caserne située avenue de l’héliport.
De herontwikkeling van de verschillende openbare
ruimten zal de toegang van hulpverleningsvoertuigen
tot de kazerne op de avenue de l’héliport moeten
garanderen.

27
PRINCIPES D’IMPLANTATION : SUGGESTIONS /
INPLANTINGSPRINCIPES : SUGGESTIES

Monument
au Travail /
Monument
van de
Arbeid

Parc de la
Allée Verte / Senne /
Groendreef Zennepark

Place des
Armateurs /
Redersplein 4

Dalle Foyer
Bruxellois / Brussels’
3 Foyer plateau

Boulevard Bolivar /
Bolivarlaan

Parc Maximilien /
Maximiliaanpark
Nouveaux programmes mixtes structurants/
Dalle Héliport / Nieuwe gemengde structurerende programma’s
Hélihaven
plateau Autres nouveaux programmes proposés dans
le cadre du CRU et d’autres outils /
1 Andere nieuwe programma’s voorgesteld
Ferme Maximilien / binnen het kader van het SVC en andere tools
Maximiliaan boerderij Proposition de changement d’affectation des
locaux au RdC et R+1 des tours et de la dalle
Place Yser / Héliport / Voorstel voor verandering van het
0 0.4KM Ijzerplein gebruik van de ruimten op het gelijkvloers
28 en eerste verdieping van de torens en het
Helihaven plateau
Mixité et nouvelles pratiques Het gemengde karakter en nieuwe toepassingen

Le parc et la séquence d’espaces publics sera le Het park en de sequentie van publieke ruimtes
support pour des nouveaux programmes mixtes et zal de ondersteuning vormen voor nieuwe
des nouvelles fonctions. La forme urbaine proposée gemengde programma’s en nieuwe functies. De
ici permet à la fois un programme ambitieux en hier voorgestelde stedelijke vorm laat tegelijkertijd
termes de nombre de logements, et une forte een ambitieus programma toe in termen van aantal
valorisation des espaces verts. woningen, en een sterke valorisatie van de groene
ruimtes.
Le projet propose :
Het project stelt voor:
1. Un nouveau bâtiment implanté sur la sortie du
métro Yser : il se présente comme contrepoint au 1. Een nieuw gebouw ingeplant aan de metro-uitgang
bâtiment Citroën avec lequel il dialogue ; il marque IJzer: Het biedt zich aan als een tegengewicht
également l’entrée au Parc Maximilien. Ce bâtiment van het Citroëngebouw waarmee het in dialoog
pourra accueillir du commerce au rez-de-chaussée treedt; het markeert eveneens de toegang tot het
et des logements aux étages. Maximiliaanpark. Dit gebouw zal handel kunnen
herbergen op het gelijkvloers en woningen op de
2. Un nouveau bâtiment sur la parcelle entre verdiepingen.
l’avenue de l’Héliport et la rue Simons, actuellement
occupée par une crèche provisoire. Le projet 2. Een nieuw gebouw op het perceel tussen de
propose un programme mixte avec une nouvelle Helihavenlaan en de Simonsstraat, momenteel
crèche au RdC et des logements aux étages. À ingenomen door een tijdelijke crèche. Het project
long terme une réflexion sur la transformation et stelt een gemengd programma voor met een
la densification des bâtiments à coté, le long de nieuwe crèche op het gelijkvloers en woningen
l’Avenue de l’Héliport, pourra être mené. op de verdiepingen. Op lange termijn zal kunnen
nagedacht worden over de transformatie en
3. Une nouvelle tour (logements et équipement) verdichting van de gebouwen ernaast, langs de
le long du Boulevard Bolivar. Ce nouvel immeuble Helihavenlaan.
s’insère dans le skyline du quartier nord. Il complète
les ensembles d’immeubles construits entre le 3. Een nieuwe toren (huisvesting en voorzieningen)
quai de Willebroeck et l’avenue de l’Héliport qui langs de Bolivarlaan. Dit nieuwe gebouw wordt
rythment le nouveau parc. Il pourra, par sa taille, opgenomen in de skyline van de Noordwijk. Het
servir de point de repère et d’élément d’articulation vervolledigt de gehelen van gebouwen opgetrokken
et d’animation des différentes sections du parc tussen de Willebroekkaai en de Helihavenlaan, die het
Maximilien reconfiguré. Le rez-de-chaussée devra nieuwe park ritmeren. Door haar afmetingen zal het
maintenir un caractère ouvert et perméable, et dienst doen als oriëntatiepunt en scharnierelement
accompagner les flux piétons entre les différentes en als animatie voor de verschillende secties van
parties du parc. het hervormde Maximiliaanpark. Het gelijkvloers zal
een open en permeabel karakter moeten behouden,
4. Un nouveau programme d’équipements sur la en de voetgangersstroom tussen de verschillende
place des Armateurs. Il s’agit d’une tour sportive qui delen van het park moeten begeleiden.
animera le nouvel espace public.
4. Een nieuw programma van voorzieningen op het
D’autres programmes de reconfiguration ponctuelle Redersplein. Het betreft een sportieve toren die de
du tissu existant (Quartier Maritime, Quartier Masui) nieuwe publieke ruimte zal animeren.
ou liés au développement des projets alentours
(terrain Ziegler) sont proposés sur le périmètre Andere programma’s van puntsgewijze
d’étude, mais à une échelle moins structurante pour herconfiguraties van het bestaande weefsel
le quartier. (Maritiemwijk, Masui) of gelinkt aan de ontwikkelingen
van de omliggende projecten (Ziegler-terrein),
binnen het studiegebied zijn voorgesteld, maar op
een minder structurerende schaal voor de wijk.

29
 4

30
3

31
 Connexion avec
autres lignes
tram /
Verbinding
met andere
tramlijnen

Connexion
avec le parc
de la Senne /
Verbinding met
het Zennepark

Place des Armateur/

nouveau équipement,
T&T / Redersplein /
nieuwe voorziening,
T&T
Nouveau
passage,
connexion
avec dalle
Foyer / Nieuwe
Passerelle passage,
Picard / verbinding met
Picardbrug Foyer plateau

Gare du Nord /
Noordstation

Connexion avec
autres lignes tram
/ Verbinding met
andere tramlijnen

Connexion avec métro /

Verbinding met de metro
0 200M
32
Le canal comme nouvelle centralité : l’hypothèse Het kanaal als nieuwe centraliteit: de hypothese
d’un Tram Canal van een Kanaaltram

Le quartier du canal est présenté comme le De buurt van het kanaal wordt voorgesteld als het
territoire du renouveau urbanistique bruxellois. territorium van de Brusselse stadsvernieuwing. Na
Après de nombreuses années de planification, vele jaren van stadsplanning, rijzen de constructies
les constructions sortent de terre, en particulier uit de grond, in het bijzonder op het bestudeerde
dans le périmètre étudié ici. Cette évolution est gebied. Deze evolutie is zichtbaar en biedt de stad
visible et offre à la ville de nouveaux logements, nieuwe woningen, kantoren, groene ruimtes en
bureaux, espaces verts, et équipements divers. A diverse faciliteiten. Op dit moment heeft het aanbod
l’heure actuelle l’offre en transports publics a du aan openbaar vervoer moeite om deze ontwikkeling
mal à accompagner ce développement. La STIB te volgen. De MIVB zal binnenkort aanpassingen
proposera prochainement des adaptations au plan aan het busplan voorstellen, en op zeer lange
bus, et un metro est annoncé à très long terme dans termijn is een metro aangekondigd in het GPDO.
le PRDD. Mais une intention plus structurelle et Maar een meer structurerende en snellere opzet
rapide semble indispensable pour servir de support lijkt onontbeerlijk om de ontwikkeling van het gebied
au développement de la zone. te ondersteunen.

Dans l’optique d’accompagner rapidement ce In de context van het snel begeleiden van deze
développement urbanistique en cours dans la zone lopende stedenbouwkundige ontwikkeling in de
du canal, l’équipe de projet émet l’hypothèse de kanaalzone,uit het projectteam de hypothese om, op
réfléchir sur le long terme (au delà du CRU) à la lange termijn (op niveau van de SVC) na te denken
mise en place de nouvelles connections en tram. over de aanleg van nieuwe tramverbindingen.
En complément d’une ligne «est-ouest» (gare du Als aanvulling op een «oost-west» tramlijn
nord, passerelle Picard-Tour et Taxis-Bockstael), (Noordstation, passerelle Picard-toren en Taxis-
nous suggérons de réfléchir à une ligne de tram Bocktael), suggereren we om na te denken over een
nord-sud, le «tram canal». Cette ligne consisterait noord-zuid tramlijn, de «kanaaltram». Deze lijn zou
à reconnecter, via l’allée verte et le quai de dienen om, via de Groendreef en de Willebroekkaai,
Willebroeck, les trams déjà en site propre au nord de reeds bestaande tramlijnen ten noorden van De
de De Trooz (lignes 3), et au sud de Sainctelette Trooz (lijn 3) en ten zuiden van Sainctelette (tram 51
(tram 51 sur la petite ceinture ouest). Cette ligne op de westelijke Kleine Ring) te herverbinden. Deze
pourrait également prolonger son trajet vers lijn zou eveneens haar traject verderzetten naar
d’autres zones en cours de transformation au sud du andere zones in verandering ten zuiden van het
canal (Porte de Ninove et Biestebroeck). Avec peu kanaal (Ninoofsepoort en Biestebroeck). Met weinig
d’investissements (ajouter 1800m d’infrastructure investeringen (1800m traminfrastructuur toevoegen
tram sur l’allée verte), la Région pourrait ainsi op de Groendreef), zou het Gewest zo snel kunnen
accompagner rapidement le développement meegaan met de stedelijke ontwikkeling van het
urbanistique du canal avec une offre en transports kanaal met een aanbod aan een sterk openbaar
publics forte (tram grande capacité, sites propres), vervoer (grote capaciteit, eigen terreinen), efficiënt
efficace (vitesse commerciale, confort), et (reistijd, comfort), en verbonden met de rest van
connectée au reste du réseau (correspondances à het netwerk (aansluitingen aan IJzer, Graaf van
Yser, à Comte de Flandre, Porte de Ninove, etc). Vlaanderen, Ninoofsepoort, etc.). Dit idee is een
Cette idée est une contribution de l’équipe de projet bijdrage van het projectteam aan de toekomstige
à la réflexion future de la STIB sur le nouveau plan reflectie van de MIVB op het nieuwe regionale
régional de mobilité. mobiliteitsplan.

A court terme, dans le cadre du CRU, une Op korte termijn, in het kader van de SVC, is een
intervention est proposée sur l’Allée Verte : léger interventie op de Groendreef voorgesteld: lichte
reprofilage de la contre-allée, élargissement du herprofilering van de ventweg, verbreding van het
trottoir coté façade, plantation d’arbres. Le projet voetpad aan de gevelkant, het planten van bomen.
propose de recréer sur l’Allée Verte une sorte de Het project stelt voor om op de Groendreef een
«canopée verte», comme filtre entre les activités soort «bladerdak» te creëren, als filter tussen de
économiques, la circulation et la ville. economische activiteiten, het verkeer en de stad.

33
 B

coupe A / snede A

état des lieux / bestaande toestand

aménagement proposé dans le cadre du CRU : réouverture de la Senne /

Voorgestelde ontwikkeling binnen het kader van het SVC : heropenen van de Zenne

vision à long terme : implantation d’unTram Canal /

lange termijn visie : inplanting van een Kanaaltram 34
QUAI DE WILLEBROECK / WILLEBROECKKAAI

coupe B / snede B

état des lieux / bestaande toestand

aménagement proposé dans le cadre du CRU : réouverture de la Senne, élargissement du parc coté Allée Verte /
voorgestelde ontwikkeling binnen het kader van het SVC : heropenen van de Zenne, vergroten van het park aan de kant
van de Groendreef

vision à long terme : implantation d’unTram Canal / langetermijn visie : inplanting van een kanaaltram
35
36
ALLÉE VERTE / GROENDREEF

état des lieux / bestaande toestand

aménagement proposé dans le cadre du CRU / voorgestelde ontwikkeling binnen het SVC kader

vision à long terme : implantation d’un Tram Canal / lange termijn visie : inplanting van een Kanaaltram

37
38
Le Monument au Travail Het Monument voor De Arbeid

Le monument au travail et le square De Trooz sont Het Monument voor De Arbeid en het plein De
des espaces qui peinent à proposer un cadre de vie Trooz zijn ruimtes die moeite hebben met het
qualitatif. On retrouve de part et d’autre du square aanbieden van een kwalitatieve levensstijl. Aan
De Trooz et du canal des petites entités d’espaces weerszijden van het plein De Trooz en het kanaal
verts isolés et trop petits pour proposer un usage vinden we kleine entiteiten van geïsoleerde groene
réellement qualitatif. Ce constat vaut pour le ruimtes, te klein om een werkelijk kwalitatief gebruik
monument au travail lui même, qui ne dialogue pas aan te bieden. Deze vaststelling geldt ook voor het
du tout avec le quartier Marie Christine, pourtant Monument voor De Arbeid zelf, dat helemaal geen
tout proche. dialoog aangaat met de nochtans zeer dichtbij
gelegen Maria-Christinawijk.
Le pont est par ailleurs le seul point de passage
entre le quartier Masui et Marie Christine sur près De brug is daarenboven het enige oversteekpunt
de 800 m. Ce passage s’effectue aujourd’hui via une tussen de Masui- en Maria-Christinawijk over bijna
passerelle, sur un petit trottoir étroit, insécurisant et 800m. Deze oversteek verloopt vandaag via een
mal adapté aux flux piétons du quartier. passerelle, op een smal voetpad dat onveilig is en
slecht is aangepast aan de voetgangersstroom van
La faible qualité de ces espaces rend impossible le de wijk.
dialogue entre les quartiers habités et le paysage
exceptionnel du bassin Vergote. De slechte kwaliteit van deze ruimtes maakt
de dialoog tussen de bewoonde wijken en het
Le projet propose une vision différente basée sur uitzonderlijke landschap van het Vergotedok
les principes suivants: onmogelijk.
- étudier la possibilité de réunir les différents
espaces verts éparpillés en un grand espace public Het project stelt een andere visie voor, gebaseerd
lui permettant d’avoir un pouvoir d’attraction plus op volgende principes:
important. – de mogelijkheid bestuderen om de verschillende
- concevoir l’aménagement de façon à ce qu’il versnipperde groene ruimtes te verenigen in een
permette une amélioration des conditions de grote publieke ruimte, die de mogelijkheid geeft een
traversées du pont et facilite le passage d’une rive belangrijkere aantrekkingskracht te hebben.
à l’autre – de inrichting zo ontwerpen dat ze een verbetering
- réfléchir ce nouvel espace en lien avec le paysage van de omstandigheden om de brug over te steken
exceptionnel du bassin Vergote et des vues qu’il toelaat en de doorgang van de ene naar de andere
permet de mettre en valeur. oever faciliteert.
- prévoir la récupération d’un petit triangle de la – deze nieuwe ruimte herdenken in verband met het
concession CCB au nord ouest du bassin afin uitzonderlijke landschap van het Vergotedok en de
d’élargir la façade de l’espace vert vis à vis du uitzichten tot hun recht laten komen
quartier habité, et de rendre possible l’utilisation de – voorzien van de recuperatie van een kleine
la voie d’eau. driehoek CCB-concessie in het noord-westen van
- prévoir l’aménagement d’un espace public en het dok met het doel de façade van de groene
contact direct avec la voie d’eau (éventuellement ruimte uit te breiden naar de bewoonde wijk, en het
agrémenté d’un équipement tel une piscine mobile gebruik van de waterweg mogelijk te maken.
en plein air) – voorzien van de inrichting van de publieke ruimte
- réaménager le Monument au Travail lui même in direct contact met de waterweg (eventueel
en le mettant en valeur (suppression des grilles, voorzien verfraaid met een voorziening zoals een
entretien) et en y implantant un espace pour le mobiel zwembad in open lucht).
quartier, demandé par les associations. – herinrichten van het Monument voor De Arbeid
zelf door het tot z’n recht te laten komen (weghalen
van de hekken, onderhoud) en er een ruimte
voor de buurt te plannen, zoals gevraagd door de
verenigingen.

39
 foto

2. Des fiches projet /

2. Des fiches projet
2. Projectfiches 40
41
42
 2. Des fiches projet
2. Projectfiches

Dans les pages suivantes le projet présenté Op de volgende pagina’s wordt het project dat
dans la première partie du document est décliné in het eerste deel wordt voorgesteld opgedeeld
dans plusieurs fiches projet et complété par des in verschillende projectfiches en aangevuld met
opérations sur tout le périmètre du CRU. interventies op het hele studiegebied van het SVC.

Certains projets seront financés dans le cadre du Bepaalde projecten zullen gefinancierd worden
CRU (opération CRU) et avec son budget, d’autres in het kader van het SVC (operatie SVC) en met
seront des «projets mixtes», financés partiellement haar budget, andere zullen «gemengde projecten»
par le CRU. D’autres encore seront des «projets zijn, gedeeltelijk gefinancierd door het SVC. Nog
associés» portés par des acteurs publics qui andere zullen «gerelateerde projecten» zijn,
disposent de budgets propres mais devront être gedragen door publieke actoren die over een eigen
réalisés dans les délais du CRU, d’autres enfin budget beschikken maar die zullen moeten worden
seront des «projets à initier», sans nécessairement gerealiseerd binnen de termijn van het SVC, andere
se réaliser dans le timing du CRU, mais qui projecten tenslotte zullen «op te starten projecten»
contribueront dès maintenant à la construction zijn, die niet perse zullen gerealiseerd worden
d’une vision de développement pour l’avenir de binnen de timing van het SVC, maar die vanaf
cette partie de la région. Les opérations du CRU heden zullen bijdragen aan de opbouw van een
bénéficient d’un budget de coordination. Celui-ci ontwikkelingsvisie voor de toekomst van dit deel
s’élève à 10% du budget CRU affecté au projet. van de regio. De interventies van het SVC genieten
een budget voor de coördinatie. Dit bedraagt 10%
van het SVC-budget toegewezen aan het project.

43
44
Rive droite Rechteroever
Le projet investit le parc Maximilien, l’Allée Verte, le Het project omvat het Maximiliaanpark, de
bassin Vergote. Il prend forme à travers la réalisation Groendreef en het Vergotedok. Het krijgt vorm door
de trois projets majeurs : middel van de realisatie van drie grote projecten:
- le Parc Maximilien entendu comme un espace – het Maximiliaanpark uitgestrekt als een complexe
complexe ramifié et poreux vertakte en poreuze ruimte
- un nouvel espace public autour du Monument au – een nieuwe publieke ruimte rondom het Monument
Travail voor de Arbeid
- un reprofilage léger de l’Allée Verte et des – een lichte herprofilering van de Groendreef en
nouveaux alignements d’arbres. nieuwe uitlijningen van bomen
Toute une série d’autres projets (d’espaces publics, Een hele reeks andere projecten (publieke ruimtes,
d’équipements, de logements, d’infrastructures) se faciliteiten, huisvesting, infrastructuur) voegen zich
greffent sur ces trois interventions principales. La bij deze drie hoofdinterventies. De voorwaarde voor
condition de réussite de ce premier ensemble de succes van dit eerste geheel van projecten is de
projet est l’élaboration d’un PAD. uitwerking van een RVA.

Rive gauche Linkeroever

Après de nombreuses années de planification, Na vele jaren van ruimtelijke planning is de site
le site de Tour et Taxis est aujourd’hui en pleine van Tour&Taxis vandaag in volle verstedelijking.
urbanisation. Ce qui était autrefois une grande Wat ooit een groot spoor-braakland was, dat een
friche ferroviaire formant un espace de rupture breukruimte vormde, transformeert zich beetje
se transforme petit à petit en un nouveau quartier bij beetje in een nieuwe wijk die alle klassieke
rassemblant toutes les fonctions urbaines stadsvormen bijeenbrengt: park, huisvesting,
classiques: parc, logements, activités logistiques, logistieke activiteiten, kantoren, faciliteiten, handel.
bureaux, équipements, commerces. Cette ouverture Deze opening zou, op basis van het richtplan en het
devrait, sur base du schéma directeur et du PPAS BBP steeds natuurlijker en evidenter moeten zijn,
être de plus en plus naturelle et évidente, de zodat de omliggende wijken maximaal profiteren
façon à ce que les quartiers alentours profitent un van het effect van verademing en van de verbetering
maximum de l’effet de respiration et d’amélioration van de stedelijke omgeving die de site kan bieden.
de l’environnement urbain que le site peut offrir. In dezelfde logica als op de rechteroever (Maximilien
Dans la même logique que sur la rive droite en Vergote), wil het SVC het belang benadrukken
(Maximilien et Vergote), le CRU entend souligner van projecten die een kwalitatief contact tussen
l’importance des projets pouvant assurer un contact de «huid» van de wijken en de grootstedelijke
qualitatif entre la «chair» des quartiers et les figuren, zoals hier de site van Tour&Taxis, kunnen
grandes figures métropolitaines, comme ici le site verzekeren.
de Tour et Taxis. Het is essentieel om projecten te kunnen
Il est essentiel de pouvoir identifier des projets parfois identificeren die soms zeer gericht zijn maar die een
très ponctuels mais qui ont un impact essentiel dans essentiële impact hebben in de herverbinding van
la reconnexion du site avec les quartiers voisins, de site met de naburige wijken, zoals toegangen
comme des portes d’entrées garantissant son die haar openheid naar de stad garanderen, of
ouverture à la ville, ou des projets immobiliers qui vastgoedprojecten die min of meer rechtstreeks in
dialoguent plus au moins directement avec le site. dialoog gaan met de site.
Les interventions proposées ne nécessitent pas De voorgestelde interventies moeten niet gekaderd
l’encadrement d’un PAD, pour être réalisées. worden door een RVA om te worden gerealiseerd.

45
1.1a Parc Maximilien : volet études / 1.1a Maximiliaanpark: luik studies

Type de projet Propriétaire(s) Occupation actuelle Superficie Pilotes

Etude Ville Espace public 9,5 ha Perspective

Opération mixte Région Bruxelles Environnement
Bruxelles Mobilité

Adresse Parcelles cadastrales Situation de droit Estimation Partenaires

(affectation)
s.o. s.o. s.o. 1.405.000 € Ville de Bruxelles, foyer laekenois,
Ferme Maximilien, SAU, STIB

Projecttype Eigenaar(s) Huidige functie Oppervlakte Stuurgroep

Studie Stad Publieke ruimte 9,5 ha Perspective

Gemengde opdracht Gewest Leefmilieu Brussel
Brussel Mobiliteit

Adres Kadastrale percelen Rechtstoestand Schatting Partners

(bestemming)
s.o. s.o. 1.405.000 € Stad Brussel, Lakense Haard,
boerderij Maximilien, MSI, MIVB
s.o.

46
CONSTATS VASTSTELLINGEN
Le parc Maximilien est morcelé en trois par le Boulevard Bolivar Het Maximiliaanpark is verdeeld in drie delen door de Bolivarlaan
et l’avenue de l’Héliport. Il est par ailleurs cerné par de grandes en de Helihavenlaan. Het is daarenboven omgeven door grote
infrastructures viaires que sont l’allée Verte et la petite ceinture qui le wegeninfrastructuren zoals de Groendreef en de Kleine Ring die het
coupent du centre ville et du bassin Vergote. afsnijden van het stadscentrum en de het Vergotedok.
Ces ruptures sont accentuées par la présence de murs aveugles (socles Deze breuken worden benadrukt door de aanwezigheid van blinde
des tours) et de hautes grilles (Ferme, école Saint Roch, site technique muren (sokkels van torens) en van hoge hekken (boerderij, Saint
de la Ville, calèches) qui génèrent des espaces étriqués, sans contrôle Roch school, technische site van de Stad, koetsen) die nauwe ruimtes
social et peu sécurisants. creëren, zonder sociale controle en onveilig.
La Ferme Maximilien constitue un équipement pédagogique et social De boerderij Maximilien vormt een interessante pedagogische en
intéressant mais son fonctionnement introverti et son implantation sociale voorziening maar haar introverte werking en inplanting zijn
sont problématiques. Outre les grilles de 5m qui ceinturent l’ensemble, problematisch. Behalve de hekken van 5m die het geheel omheinen,
l’immeuble administratif de la ferme est particulièrement mal placé is het administratief gebouw van de boerderij bijzonder slecht
en plein dans la perspective de l’alignement d’arbres, il coupe toute
gepositioneerd, volledig in het perspectief van de uitlijning van de
bomen; het doorbreekt elke continuïteit, zelfs visueel, tussen het
continuité même visuelle entre le centre ville et le parc. centrum en het park.
La Senne passe aujourd’hui sous le parc dans un pertuis et n’est De Zenne stroomt vandaag onder het park en is absoluut niet zichtbaar.
absolument pas visible.
KENMERKEN VAN DE INTERVENTIE
CARACTERISTIQUES DE L’INTERVENTION Het project bestaat erin het park en de omliggende wegen (Bolivarlaan,
Le projet consiste à restructurer le parc et les voiries qui l’entourent (bld Groendreef en Redersplein) te herstructureren om er een element
Bolivar, Allée Verte et carrefour Armateurs) pour en faire un élément de verademing en van verbinding tot stand te brengen tussen het
respiration et de liaison entre le centre-ville et le bassin Vergote d’une stadscentrum en het Vergotedok enerzijds, maar tegelijk ook tussen de
part mais également de liaison entre les quartiers (Masui, quartier Nord) wijken (Masui, Noordwijk) en de figuur van het Becodok met haar grote
et la figure du bassin Béco avec ses grands projets urbains. stadsprojecten. De interventie beoogt hier de studies voorafgaand
En amont des travaux (fiche 1.1b), l’intervention vise ici à établir les aan de werken (fiche 1.1b). Verschillende studies voorafgaand aan de
études avant les travaux. ontwerpstudie zullen worden opgestart:
Plusieurs études préalables à l’étude de conception seront lancées: - Een RVA (richtplan van aanleg) zal worden opgestart door Perspective
- Un P.A.D. (plan d’aménagement directeur) sera lancé par Perspective (BP) om de reglementering aan te passen aan de nieuwe territoriale
(BBP) pour adapter la réglementation à la nouvelle vision territoriale visie (beschreven in hoofdstuk 1).
(décrite dans le chapitre 1). - Aangezien de mobiliteitsdimensie fundamenteel is voor dit project,
- La dimension mobilité étant importante pour ce projet, Bruxelles zal Brussel Mobiliteit het RVA ondersteunen binnen dezelfde timing om
Mobilité viendra en soutien du PAD dans le même timing pour alimenter het project te voeden met een grobale mobiliteitsstudie en zal hierbij
le projet avec une étude globale de mobilité et se conformera pour ce voldoen aan de strikte fase van het project en de voorlopige studies op
faire au phasage strict du projet et des études préalables vlak van de mobiliteitsaspecten.
- Une étude technique sur les conditions de réouverture de la Senne - Een technische studie over de voorwaarden voor het openleggen van
sera lancée par Bruxelles Environnement. de Zenne zal worden opgestart door Leefmilieu Brussel.
Ces études préalables permettront de donner un cadre clair pour Deze voorstudies laten toe een duidelijk kader te geven om de studie
pouvoir lancer l’étude du projet. Celle-ci fera l’objet d’un seul marché
van het herinrichtingsproject van het park te kunnen opstarten. Dit
zal het onderwerp zijn van een enkel ontwerpcontract dat betrekking
de conception qui couvrira le réaménagement du parc et des voiries. Il heeft op de herontwikkeling van het park en de wegen. Het zal worden
sera lancée par Bruxelles Environnement en partenariat avec la Ville de gelanceerd door Leefmilieu Brussel in samenwerking met de stad
Bruxelles et Bruxelles Mobilité (qui sera maître d’ouvrage et assurera Brussel en Mobiliteit Brussel (die de aanbestedende dienst zal zijn en
le suivi des travaux de voiries). Cette mission comprendra tous les de wegenwerken zal volgen). Deze opdracht zal alle aspecten van een
aspects d’une étude de conception et un suivi de la mise en œuvre du ontwerpstudie omvatten en een opvolging van de verwezenlijking van
projet durant 5 ans. het project gedurende vijf jaar.
RESULTATS ATTENDUS VERWACHTE RESULTATEN
- Inscription du parc Maximilien dans le réseau d’espaces verts et - Opname van het Maximiliaanpark in het netwerk van continue groene
d’espaces publics continus entre le centre ville (Square des Blindés, - en publieke ruimten tussen het stadscentrum (Square des Blindés,
petit château, Quai du Commerce) et les parcs de Tour et Taxis/Béco Klein Kasteeltje, Handelskaai) en de parken van Tour&Taxis/Beco
d’une part, le parc de la Senne/Gaucheret d’autre part. enerzijds, het park van Zenne/Gaucheret anderzijds
- Définition d’un projet d’aménagement de l’ensemble du parc Maximilien - Definitie van een inrichtingsproject voor het geheel van het
sur base des lignes directrices du chapitre 1 de la présente étude. Maximiliaanpark op basis van de richtlijnen van hoofdstuk 1 van
- Clarification du scénario de réouverture de la Senne deze studie, en van een technische studie opgestart door LB over het
- Fixation réglementaire des options d’aménagement via le PAD openleggen van de Zenne.
- Suivi des travaux et de la mission sur 5 ans. - Verduidelijking van het scenoario voor het openleggen van de Zenne
- Reglementaire vastlegging van de inrichtingsmogelijkheden via het
PLAN FINANCIER RVA
Il s’agit d’une opération mixte: - Opvolging van de werken en van de opdracht gedurende vijf jaar
- La mission d’étude sur le PAD est fixée de manière forfaitaire à
155.000€ et financée par Perspective FINANCIEEL PLAN
- L’étude technique sur la réouverture de la Senne est prise en charge Het betreft een gemengde opdracht:
- De studieopdracht over het RVA is forfaitair vastgelegd op 155.000€
par Bruxelles Environnement (250.000€) en gefinancierd door Perspective
- La mission de conception est fixée de manière forfaitaire à 1.000.000€ - De technische studie over het openleggen van de Zenne is
et est financée par le CRU à hauteur de 900.000€ (le solde via charges ondersteund door Leefmilieu Brussel (€250 000)
d’urbanisme). Ce montant lié aux études doit être complété par les - De herinrichtingsopdracht is forfaitair vastgelegd op €1.000.000 en
montants des travaux d’aménagement du parc (voir fiche 1.1b) et du wordt gefinancierd door het SVC tot €900.000. Dit bedrag verbonden
boulevard Bolivar (fiche 1.15). aan de studies moet worden aangevuld met de bedragen voor de
inrichtingswerken van het park (zie fiche 1.1b) en voor de Bolivarlaan.
CONDITIONS CRITIQUES DE REUSSITE
- Accords fonciers entre opérateurs publics KRITIEKE VOORWAARDEN TOT SUCCES
- Désignation d’un responsable de projet global par Bruxelles - Grondakkoorden tussen publieke operatoren
Environnement. - Aanwijzing van een verantwoordelijke voor het totaalproject door
- Concertation entre Bruxelles Environnement et Bruxelles Mobilité pour Leefmilieu Brussel
réaliser un projet d’espace public complet et cohérent. - Raadpleging tussen Leefmilieu Brussel en Mobiliteit Brussel om een
- Articulation des études techniques, de réglementation et de conception compleet en samenhangend ruimtelijk project te realiseren.
dans le timing du CRU - Opzetten van de technische studies, de reglementering en het
- Prise en compte des volets paysagers et fonctionnels du parc dans les ontwerp binnen de timing van het SVC
études préalables et études techniques. - Rekening houden met de landschapelijke en functionele aspecten
- Prise en compte de la hiérarchie des voiries, des questions de mobilité, van het park in de voorbereidende en technische studies.
et de la dimension logistique du quartier - Rekening houden met de hiërarchie van de wegen, de
- Associer les acteurs de terrain, dont les écoles mobiliteitsvraagstukken, en de logistieke dimensie van de wijk
- Collaboration et concertation des porteurs d’étude avec la Ville de - De actoren op het terrein erbij betrekken, waaronder de scholen
Bruxelles - Samenwerking en overleg van de uitvoerders van de studie met Stad
- analyse des éléments liés aux affectations, gabarit et à la densité Brussel
d’un périmètre qui inclut notamment la caserne du SIAMU et les projets - analyse van de elementen die verband houden met de toewijzing,
de grootte en de dichtheid van een omtrek, die de SIAMU-barakken
d’immeubles prévus sur la rive droite du bassin sur le territoire de la en de geplande gebouwen op de rechteroever van de dokken op het
Ville de Bruxelles grondgebied van de stad Brussel.
PHASAGE FASERING
Année 1 : Jaar 1:
- Procédure et attribution PAD. Début de l’étude PAD. - Procedure en toekenning RVA. Start van de RVA-studie.
- Etude technique «Senne» Mobiliteitsanalyse
- Etude mobilité - Technische studie «Zenne»
- Rédaction du cahier des charges et procédure de marché pour la - Mobiliteitsstudie
mission d’étude du réaménagement. Attribution. Début de l’étude. - Opmaak van het lastenboek en aanbestedingsprocedure voor de
Année 2 : finalisation du PAD. Finalisation du projet d’aménagement de studieopdracht van de herinrichting. Toekenning. Start van de studie
l’espace public. Cessions de terrains entre opérateurs. Jaar 2: finalisatie van het RVA. Finalisatie van het inrichtingsproject van
Année 3 : dépôt de demande de permis pour le parc. Obtention du de publieke ruimte. Overdracht van terreinen tussen operatoren
permis, cahier des charges pour le dossier d’exécution des travaux Jaar 3: indiening van vergunningsaanvraag voor het park. Verkrijgen
parc. van de vergunning, lastenboek voor het uitvoeringsdossier van de
Début des études pour les opérations immobilières werken voor het park Start van de studies voor de vastgoedprojecten
Année 4 : Marché public de travaux pour le parc. Demande de permis Jaar 4: Overheidsopdracht van werken voor het park.
Année 5: début des travaux Vergunningsaanvraag
Jaar 5: start van de werken
47
1.1b Parc Maximilien : volet travaux / 1.1b Maximiliaanpark: luik werken

Type de projet Propriétaire(s) Occupation actuelle Superficie Pilote

Aménagement du parc Ville de Bruxelles - Région - Etat Parc, voiries et Ferme Maximilen 9,5 ha Bruxelles Environnement (parc)
Travaux Fédéral - foyer laekenois - Port de Bruxelles Mobilité (voiries)
Opération mixte Bruxelles -

Adresse Parcelles cadastrales Situation de droit Estimation Partenaires

s.o. s.o. PPAS Héliport : parc, zone de 16.537.862,00 € Ville de Bruxelles, foyer laekenois,
logement, voiries Ferme Maximilien, SAU, STIB,
PPAS Willebroeck zone de parc et Perspective, Bruxelles Mobilité
zone d’éqiupements

Projecttype Eigenaar(s) Huidige functie Oppervlakte Stuurgroep

Inrichting van het park Stad Brussel - Gewest - Federale Park, wegen en boerderij Maximilien 9,5 ha Leefmilieu Brussel (park)
Werken Staat - Lakense Haard - Haven van Brussel Mobiliteit (wegen)
Gemengde opdracht Brussel

Adres Kadastrale percelen Rechtstoestand Schatting Partners

s.o. s.o. BBP Helihaven: park, 16.537.862,00 € Stad Brussel, Lakense Haard,
huisvestingszone, wegen Boerderij Maximilien, MSI, MIVB,
BBP Willebroek: zone voor park en Perspective, Brussel Mobiliteit
zone voor voorzieningen

48
CONSTATS VASTSTELLINGEN
Le parc Maximilien est un espace vert qui fonctionne mal, tant comme Het Maximiliaanpark is een groene ruimte die slecht functioneert,
lieu de destination (détente, loisir, récréation) que comme espace de zowel als bestemmingsplek (ontspanning, vrije tijd, recreatie) als als
liaison pour les modes doux. verbindingsruimte voor de zachte vervoerwijzen.
Si la superficie totale (courbe de giration, dalle et Ferme comprise) Zelfs als de totale oppervlakte (zwaaikom, plateau en boerderij
avoisine les 9Ha, il est en réalité composé de petites entités qui peinent inbegrepen) rond 9Ha ligt, is deze in realiteit samengesteld uit kleine
à offrir les qualités suffisantes pour être attractives. entiteiten die het moeilijk hebben met het aanbieden van voldoende
En venant du centre-ville par la promenade arborée du Quai du kwaliteiten om aantrekkelijk te zijn.
Commerce, le parc n’est pas perceptible, masqué par la petite ceinture Komend uit het stadscentrum langs de met bomen aangelegde
et les grilles de la Ferme Maximilien. promenade van de Handelskaai, is het park niet zichtbaar, verborgen
Le premier tronçon du parc au sud est relativement étroit et compris door de Kleine Ring en de hekken van de boerderij Maximilien.
entre les grilles de la Ferme au sud le mur aveugle de la dalle Héliport Het eerste gedeelte van het park in het zuiden is relatief smal en ligt
à l’Est et l’allée verte à l’Ouest. Cet espace est fortement aménagé tussen de hekken van de boerderij in het zuiden, de blinde muur van het
(reliefs, mobilier, plantations) mais suscite un sentiment d’insécurité et Helihaven-plateau in het oosten en de Groendreef in het westen. Deze
d’inconfort (nuisances du trafic routier). ruimte is zeer ingericht (reliëf, meubilair, beplanting) maar wekt een
Au nord, cette partie est coupée de la section suivante du parc par le gevoel van onveiligheid en ongemak op (hinder van het wegenverkeer).
très large Boulevard Bolivar. Cette partie du parc accueille un immeuble In het noorden is dit deel afgesneden van de volgende sectie van het
des services techniques espaces verts de la Ville qui est entouré de park door de zeer brede Bolivarlaan. Dit deel van het park herbergt
hautes grilles et coupe littéralement cette section en deux. een gebouw van de technische diensten voor groene ruimtes van de
La seule partie du parc qui remplit une fonction d’usage effective est Stad, dat omgeven is door hoge hekken en dit gedeelte letterlijk in twee
celle comprise entre l’avenue de l’Héliport et la chaussée d’Anvers snijdt.
qui comporte des terrains de sport. Toutefois ces équipements sont Het enige deel van het park dat een een effectieve gebruiksfunctie vervult,
aménagés de manière purement fonctionnaliste et sans qualités is dat gelegen tussen de Helihavenlaan en de Antwerpsesteenweg,
paysagères ou d’intégration à une logique d’ensemble. waar sportterreinen liggen. Deze voorzieningen zijn echter ingericht
En continuant vers le nord, cet espace se connecte à la dalle des op een puur functionele manier en zonder landschapskwaliteiten of
logements du Foyer via une passerelle. Cette transition est plutôt integratie in een logisch geheel.
qualitative même si l’espace au pied de celle-ci est peu sécurisant. Verdergaand naar het noorden, verbindt deze ruimte zich met
Le jardin sur dalle bénéficie d’une certaine animation au travers het plateau van woningen van de Foyer via een passerelle. Deze
notamment de la maison de quartier et des potagers aménagés. Les transitie is eerder kwalitatief, zelfs als de ruimte aan de voet ervan
liaisons entre la dalle et les rues voisines sont toutefois peu évidentes weinig geruststellend is. De tuin op het plateau profiteert een zekere
(rampes et escaliers dégradés). animatie door met name het buurthuis en aangelegde moestuinen.
L’espace public autour de la courbe de giration du bassin Vergote est De verbindingen tussen het plateau en de naburige straten zijn echter
complètement déconnecté du reste de la ville par l’imposant carrefour weinig evident (gedegradeerde hellingbanen en trappen).
Armateurs et les panneaux publicitaires qui masquent le bassin. Le De publieke ruimte rondom de zwaaikom van het Vergotedok staat
rapport avec l’école «Klavertje Vier» et l’allée verte «prolongée» est volledig los van de rest van de stad door het imposante Rederskruispunt
problématique et la petite allée verte est utilisée comme axe de transit en de reclamepanelen die het dok verstoppen. De relatie met de school
voiture. «Klavertje Vier» en de «verlengde» Groendreef is problematisch en de
kleine Groendreef wordt gebruikt als transitas voor auto’s.
CARACTERISTIQUES DE L’INTERVENTION
L’intervention vise à créer un maillage vert continu entre le centre ville KENMERKEN VAN DE INTERVENTIE
(Square des Blindés/Quai du Commerce) et les parcs de Tour et Taxis/ De interventie wil een continu groen net creëren tussen het stadscentrum
Béco d’un côté et le parc Gaucheret/Parc de la Senne de l’autre. (Square des Blindés/Handelskaai) en de parken van Tour&Taxis/Beco
Cela passe par un réaménagement complet du parc Maximilien mais enerzijds en het park Gaucheret/park van de Zenne anderzijds. Dit
aussi des principaux éléments qui font rupture entre les sections du gebeurt door een volledige herinrichting van het Maximiliaanpark, maar
maillage vert à savoir : ook van de belangrijkste elementen die breuken veroorzaken tussen
Les voiries principales : de delen van het groene net, namelijk:
- Petite ceinture à hauteur de Sainctelette/Yser De hoofdwegen:
- Boulevard Bolivar - De Kleine Ring ter hoogte van Sainctelette/IJzer
- Avenue de l’Héliport - Bolivarlaan
- Place des Armateurs au carrefour de l’allée verte et du pont des - Helihavenlaan
Armateurs (PPAS Willebroeck) - Oprichting van een Redersplein op het kruispunt van de Groendreef
- Chaussée d’Anvers à convertir en voie verte conformément au PPAS en de Redersbrug (BBP Willebroek)
Héliport. - Antwerpsesteenweg om te vormen tot een groene weg, conform aan
het BBP Helihaven
Autres éléments à retravailler :
- La Ferme Maximilien (voir fiche 1.2) Andere te herwerken elementen:
- La dalle du Foyer et en particulier ses accès - De boerderij Maximilien (zie fiche 1.2)
- Het plateau van de Foyer en in het bijzonder haar toegangen
L’objectif principal sera de créer un espace fédérateur à haute
qualité d’usage permettant de lier les quartiers riverains avec les Het hoofddoel zal het creëren van een verenigende ruimte van hoge
grands projets urbains du bassin Béco et du site de Tour et Taxis. La gebruikskwaliteit zijn, die toelaat de naburige wijken te verbinden met
réouverture ou remise à ciel ouvert de la Senne sera intégrée dans le de grote stadsprojecten van het Becodok en de site van Tour&Taxis.
projet conformément aux conclusions de l’étude technique réalisée par Het openleggen of het terug in openlucht brengen van de Zenne zal
Bruxelles environnement et la Ville de Bruxelles. geïntegreerd worden in het project conform aan de technische studie
L’ensemble de ces interventions sera étudié dans le contrat cadre (voir gerealiseerd door Leefmilieu Brussel en Stad Brussel.
fiche 1.1a), la présente fiche vise les budgets de travaux de ce projet. Het geheel van deze interventies zal worden bestudeerd in de
kaderovereenkomst (zie fiche 1.1a), deze fiche beoogt de budgetten
van de werken van dit project.

49
50
PLAN FINANCIER FINANCIEEL PLAN
Il s’agit d’une opération mixte. Het betreft een gemengde opdracht.
Pour les travaux, on retrouve plusieurs volets estimatifs: Voor de werken herkennen we drie luiken:
- travaux du parc (différentes parties et dalle foyer) financés par le - werken van het park (verschillende delen en Foyer-plateau) met SVC-
CRU: 8.794.965€ budget: 8.794.965 €
- travaux BE réouverture de la Senne: 5.000.000 € - LB-werken openen van de Zenne: 5.000.000 €
- travaux BM sur les voiries: 1.736.400€ (dont 500.000€ financés par - BM-werken op de wegen: 1.736.400 € (waarvan 500.000€ gefinancierd
le CRU) door het SVC)
Ensuite il y a un budget de communication (1.006.497€) Daarenboven is er een communicatiebudget (1.006.497 €)

CONDITIONS CRITIQUES DE REUSSITE KRITIEKE VOORWAARDEN TOT SUCCES

- Désignation d’un responsable de projet global par Bruxelles - Aanwijzing van een verantwoordelijke voor het globale project door
Environnement chargé du suivi des études et des travaux Leefmilieu Brussel, belast met de opvolging van de studies en de
- Articulation des chantiers sur la réouverture de la Senne, le parc et werken
les travaux de voirie - Opbouw van de werven voor het openleggen van de Zenne, het park
- Bonne coordination avec les travaux prévus dans les alentours : en de wegenwerken
Sainctelette, Yser, Petite Ceinture. - Goede coördinatie met de werken voorzien in de omgeving:
- Prise en compte de la hiérarchie des voiries, des questions de Sainctelette, Ijzer, Kleine Ring
mobilité, et de la dimension logistique du quartier - Het in rekening nemen van de hiërarchie van de wegen, de
- Collaboration, coordination et concertation entre Bruxelles mobiliteitsvraagstukken, en de logistieke dimensie van de wijk
Environnement, la Ville de Bruxelles et Bruxelles Mobilité - Samenwerking, coördinatie en overleg tussen Leefmilieu Brussel,
- Accord à finaliser sur la gestion du futur parc et fixer les modalités Stad Brussel en Brussel Mobiliteit
d’entretien et de gardiennage du nouveau parc - Te finaliseren akkoord over het beheer van het toekomstige park en
- Prévoir des locaux de gestion et de stockage pour Bruxelles de modaliteiten voor het onderhoud en de bewaking van het nieuwe
Environnement dans l’équipement financé par le CRU (1.2). park vastleggen
- Beheer- en stockagelokalen voor Leefmilieu Brussel voorzien binnen
PHASAGE de voorzieningen gefinancierd door het SVC (1.2)
Année 1 : Rédaction du cahier des charges et procédure de marché
pour l’étude de réaménagement. Attribution. Réalisation de l’étude. FASERING
Année 2 : Finalisation de l’étude espaces publics. Jaar 1: Opmaak van een lastenboek en aanbestedingsprocedure voor
conventions/cessions de terrains entre opérateurs, modification du de studie en herinrichting. Toekenning. Realisatie van de studie
PPAS. Jaar 2: finalisatie van de studie van publieke ruimtes
Année 3 : Dépôt de demande de permis pour le parc. Obtention du Overeenkomsten/overdracht van terreinen tussen operatoren, wijziging
permis, cahier des charges pour le dossier d’exécution des travaux van het BBP
parc et espaces publics. Jaar 3: Indienen van de vergunningsaanvraag voor het park. Verkrijgen
Année 4 : Marché public de travaux pour le parc et espaces publics. van de vergunning, lastenboek voor het uitvoeringsdossier van de
werken voor het park en de publieke ruimtes
Jaar 4: Overheidsopdracht van werken voor het park en de publieke
ruimtes

51
1.2 Ferme du Parc Maximilien / 1.2. Boerderij van het Maximiliaanpark

0 100M

Type de projet Propriétaire(s) Occupation actuelle Superficie Pilote

Etude et travaux Ville de Bruxelles Ferme Maximilen asbl 250 m2 (démolition/reconstruction) Bruxelles Environnement
Opération CRU 1,6 ha (enclos à reconfigurer)

Adresse Parcelles cadastrales Situation de droit Estimation Partenaires

PPAS Héliport : parc, zone de
Avenue de l’héliport 1000 Bruxelles 253 G logement, voiries 742.500,00 € Ville de Bruxelles
PPAS Willebroeck zone de parc et Ferme Maximilien asbl
zone d’éqiupements Co-propriété Héliport

Projecttype Eigenaar(s) Huidige functie Oppervlakte Stuurgroep

Studie en werken Stad Brussel Boerderij Maximilien vzw 250 m2 (afbraak/heropbouw) Leefmilieu Brussel
Operatie SVC 1,6 ha (te herconfigureren
omheiningen)

Adres Kadastrale percelen Rechtstoestand Schatting Partners

BBP Helihaven: park,
Helihavenlaan 1000 Brussel 253 G huisvestingszone, wegen 742.500,00 € Stad Brussel
BBP Willebroek: zone voor park en Boerderij Maximilien vzw
zone voor voorzieningen Co-eigendom Helihaven

52
CONSTATS VASTSTELLINGEN
La Ferme Maximilien constitue un équipement pédagogique De boerderij Maximilien betreft een interessante pedagogische
intéressant pour les écoles et quartiers riverains. Sa configuration et voorziening voor de scholen en naburige wijken. Haar configuratie en
son fonctionnement actuels sont toutefois trop fermés. Les grilles qui huidige werking zijn echter te gesloten. De hekken die de site omringen
entourent le site le rendent infranchissable et accentuent la rupture maken de site ontoegankelijk en accentueren de breuk tussen het
entre le parc Maximilien et le centre-ville (quai du commerce). Cette Maximiliaanpark en het stadscentrum (Handelskaai). De functie zou
fonction pourrait être valorisée dans sa localisation centrale et ouverte kunnen worden opgewaardeerd in haar centrale locatie, toegankelijk
à un public plus large. voor een breder publiek.

CARACTERISTIQUES DE L’INTERVENTION KENMERKEN VAN DE INTERVENTIE

L’intervention vise à reconfigurer la Ferme afin de permettre la poursuite De interventie beoogt de herconfiguratie van de boerderij zodat deze
de ses activités dans le parc suite à son réaménagement. haar activiteiten kan verderzetten in het park na haar herinrichting.
La nouvelle organisation de la ferme proposée est définie dans le De nieuwe organisatie van de voorgestelde boerderij is gedefinieerd in
chapitre 1 et devra permettre un fonctionnement ouvert sur le parc en hoofdstuk 1 en zal een werking open naar het park en in interactie met
interaction avec celui-ci. dat laatste moeten toelaten.
L’intervention ici propose donc de budgétiser à la fois la démolition- Deze interventie stelt dus voor om de afbraak-heropbouw van de
reconstruction du siège administratif actuel, et le réaménagement des huidige administratieve zetel en de herinrichting van de ruimtes
espaces liés à la ferme ainsi qu’un petit local de gardiennage pour verbonden aan de boerderij tegelijkertijd te budgetteren, evenals een
Bruxelles Environnement. klein bewakingslokaal voor Leefmilieu Brussel.
Les socles des dalles Héliport et du Foyer seront aménagés pour De sokkels van de plateaus Helihaven en Foyer zullen worden ingericht
pouvoir accueillir une activité maraîchère pédagogique en lien avec la om een pedagogische activiteit in verband met groenteteelt te kunnen
ferme (voir aussi fiche 1.3); herbergen in connectie met de boerderij (zie ook fiche 1.3).

RESULTATS ATTENDUS VERWACHTE RESULTATEN

- Intégration de la ferme dans le parc - Integratie van de boerderij in het park
- Amélioration de la continuité de l’espace vert - Verbetering van de continuïteit van de groene ruimte
- Développement de l’activité maraîchère - Ontwikkeling van een activiteit in verband met groenteteelt
- Amélioration de la convivialité et du contrôle social dans le parc - Verbetering van de gezelligheid en van de sociale controle in het park
- Elargissement du champ d’attractivité de la ferme au delà du quartier - Verruiming van aantrekkingskracht van de boerderij tot buiten de wijk

PLAN FINANCIER FINANCIEEL PLAN

La nature et le montant précis des investissements à réaliser seront De natuur en het exacte bedrag van de te realiseren investeringen
déterminés dans l’étude d’aménagement du site. zullen worden bepaald in de studie voor de herinrichting van de site.
Une enveloppe de 675.000€ est réservée pour le projet dans le CRU. Een enveloppe van 675.000€ is voorzien voor het project binnen het
Elle vise la démolition-reconstruction du siège administratif et une SVC. Ze beoogt de afbraak-heropbouw van de administratieve zetel en
réorganisation des enclos. een herorganisatie van de omheiningen.

CONDITIONS CRITIQUES DE REUSSITE KRITIEKE VOORWAARDEN TOT SUCCES

- Le réaménagement de la Ferme devra se faire en même temps que - De herontwikkeling van de boerderij moet tegelijkertijd worden
l’étude de réaménagement du parc (voir fiche 1.1a) uitgevoerd met de studie van de herontwikkeling van het park (zie blad
- Définition avec les acteurs d’un nouveau modèle de fonctionnement 1.1a)
de la ferme, en lien avec le parc - Definitie van een nieuw functioneringsmodel voor de boerderij met de
- Désenclavement de la ferme: suppression des grilles. Gestion des actoren, in connectie met het park
enclos pour animaux dans un parc ouvert - Ontsluiting van de boerderij: afschaffing van de hekken. Beheer van
- Détermination du lieu de relocalisation du siège de la ferme en de omheiningen voor de dieren in een open park
concertation avec le gestionnaire de la ferme (Ville de Bruxelles) - Bepaling van de plek voor de herlokalisatie van de zetel van de
- Intégration réussie de la ferme dans le futur parc au niveau de la boerderij in overleg met de beheerder van de boerderij (Stad Brussel)
gestion, de l’organisation et au niveau architectural - Succesvolle integratie van de boerderij in het toekomstig park op
niveau van het beheer, van de organisatie en op architecturaal vlak
PHASAGE
Année 1 : Rédaction du cahier des charges et procédure de marché FASERING
pour l’étude de réaménagement. Attribution. Réalisation de l’étude. Jaar 1: Opmaak van het lastenboek en aanbestedingsprocedure voor
Année 2 : Finalisation de l’étude d’aménagement, En fonction des de herinrichtingsstudie. Toekenning. Realisatie van de studie
conclusions de l’étude : conventions/cessions de terrains entre Jaar 2: Finalisatie van de inrichtingsstudie; in functie van de conclusies
opérateurs. van de studie: overeenkomst/overdracht van de terreinen tussen
Année 3 : Dépôt de demande de permis pour le parc et la ferme. operatoren
Obtention du permis, cahier des charges pour le dossier d’exécution Jaar 3: Indienen van de vergunningsaanvraag voor het park en
des travaux de la ferme. de boerderij. Verkrijgen van de vergunning, lastenboek voor het
Année 4 : Marché public de travaux de la ferme. uitvoeringsdossier van de werken van de boerderij
Jaar 4: Overheidsopdracht voor werken van de boerderij

53
1.3 Dalle Héliport / 1.3 Plateau Helihaven

0 100M

Type de projet Propriétaire(s) Occupation actuelle Superficie Pilote

Aménagement de potagers Co-Propriété Héliport Friche 4.150 m2 Bruxelles Environnement
collectifs
Opération mixte

Adresse Parcelles cadastrales Situation de droit Estimation Partenaires

Avenue de l’héliport 1000 Bruxelles 255 A 3 PPAS Héliport : Espace vert sur sol 526.532,00 € Ville de Bruxelles Co-propriété
privé ou jardin sur dalle (prescription Héliport, Ferme Maximilien asbl
4.2.3 du PPAS)

Projecttype Eigenaar(s) Huidige functie Oppervlakte Stuurgroep

Inrichting van de collectieve Co-eigendom Helihaven Braakland 4.150 m2 Leefmilieu Brussel
moestuinen
Gemengde opdracht

Adres Kadastrale percelen Rechtstoestand Schatting Partners

BBP Helihaven: groene ruimte
Helihavenlaan 1000 Brussel 255 A 3 op privaat terrein of tuin op platen 526.532,00 € Stad Brussel, Co-eigendom
(voorschrift 4.2.3 van het BBP) Helihaven, Boerderij Maximilien vzw

54
CONSTATS VASTSTELLINGEN
Le socle de l’ensemble de logements Héliport (copropriété privée) De sokkel van het Helihaven wooncomplex (privaat co-eigendom) biedt
abrite un parking au dessus duquel un jardin sur dalle est aménagé. Vu plaats aan een parking waarop een tuin op platen is ingericht. Gezien
du parc Maximilien, ce socle crée un mur aveugle sur une longueur de vanaf het Maximiliaanpark, creëert deze sokkel een blinde muur over
près de 200 mètres et une hauteur de 8m. Une rampe d’accès en pente een lengte van bijna 200 meter en een hoogte van 8 meter. In het
douce existe au sud mais est fermée et inutilisée. zuiden ligt een zacht hellende toegangsbaan, maar deze is gesloten
Ce mur est traité en béton architectonique et constitue une des en ongebruikt.
«façades» du parc, peu animée mais qui ne pose pas de problème Deze muur is uitgevoerd in architecturaal beton en vormt een van de
en soi. weinig geanimeerde «gevels» van het park, maar op zich geeft die
Toutefois, la combinaison de ce mur aveugle et des grilles de la ferme geen probleem.
génèrent des espaces particulièrement peu agréables et sécurisants. De combinatie van deze blinde muur en de hekken van de boerderij
Le jardin sur dalle qui était initialement prévu est aujourd’hui inutilisé genereren echter ruimtes die in het bijzonder weinig aangenaam en
et peu entretenu. onveilig zijn.
Le PPAS Héliport prévoit d’affecter cet espace soit à un espace vert sur De tuin op platen die initieel was voorzien, is vandaag ongebruikt en
sol privé soit à un jardin collectif. Sa verdurisation est incontournable. slecht onderhouden.
Het BBP Helihaven voorziet deze ruimte om te vormen tot of een groene
CARACTERISTIQUES DE L’INTERVENTION ruimte op private grond of een collectieve tuin. Haar vergroening is
L’intervention consiste à rénover la dalle Héliport (étanchéité) et onvermijdelijk.
aménager un jardin potager collectif destiné pour partie aux habitants
de la tour et pour partie à un projet pédagogique à développer en KENMERKEN VAN DE INTERVENTIE
partenariat avec la Ferme Maximilien ou un autre opérateur. De interventie bestaat uit het renoveren van het Helihaven-plateau
Les accès à la dalle depuis le parc seront requalifiés de même que la (waterdichtheid) en het inrichten van een gemeenschappelijke
sécurisation de ceux-ci et l’éclairage. moestuin deels bestemd voor de bewoners van de toren en deels
Un convention d’aménagement et d’entretien devra être établie entre la voor een pedagogisch project, te ontwikkelen in samenwerking met de
copropriété, la Ville de Bruxelles et l’opérateur de gestion. boerderij Maximilien of een andere operator.
Cette fiche porte sur les investissements physiques à réaliser pour la De toegangen tot het dal vanaf het park zullen worden opgewaardeerd
rénovation de la dalle (étanchéité à charge de la Ville de Bruxelles) et net zoals de beveiliging ervan en de verlichting.
l’aménagement du potager (budget CRU). Un projet d’animation et de Een overeenkomst voor de herinrichting en het onderhoud zal moeten
gestion est également prévu dans le volet cohésion societale. worden opgesteld tussen de co-eigendom, Stad Brussel en de
beheerder.
RESULTATS ATTENDUS Deze fiche betreft de fysieke interventies die te realiseren zijn voor
- Assainissement et mobilisation de la dalle comme complément au de renovatie van het plateau (waterdicht onder toezicht van de Stad
parc Brussel) en de inrichting van de moestuin (budget CRU). Een project
- Liens avec le projet de nouvelle «Ferme Maximilien» (fiche 1.2) et rond animatie en beheer is eveneens voorzien in het socio-economisch
avec le concept paysager du nouveau parc luik.
- Amélioration de la perméabilité du socle des tours côté parc et du
contrôle social, ainsi que la perméabilité du nouvel ensemble VERWACHTE RESULTATEN
- De inzet en mobilisatie van het plateau als aanvulling op het park
PLAN FINANCIER - Verband met het project van de nieuwe «boerderij Maximilien» (fiche
Le projet vise donc deux interventions: 1.2) en met het landschappelijk concept van het nieuwe park
- une intervention de rénovation de la dalle (étanchéité) financée par la - Verbetering van de permeabiliteit van de sokkel van de torens aan de
Ville de Bruxelles (selon accord à trouver avec la co-propriété). parkzijde en van de sociale controle, evenals de permeabiliteit van het
- une intervention d’aménagement des potagers financé par le CRU et nieuwe geheel
par Bruxelles Environnement.
FINANCIEEL PLAN
CONDITIONS CRITIQUES DE REUSSITE Het project beoogt dus twee interventies:
- Le réaménagement de la dalle devra se faire en même temps que - een interventie rond de renovatie van het plateau (waterdichting)
l’étude de réaménagement du parc (voir fiche 1.1a) gefinancierd door Stad Brussel (volgens een te vinden akkoord met
- Accord à trouver entre la Ville de Bruxelles et la copropriété Héliport de co-eigendom)
pour la rénovation de la dalle avant aménagement du potager - een interventie rond de inrichting van de moestuinen gefinancierd
- Coordination entre la Ville de Bruxelles et Bruxelles Environnement door het SVC en door Leefmilieu Brussel
- Lien avec la Ferme Maximilien
- Sécurisation et gestion des accès à la dalle KRITIEKE VOORWAARDEN TOT SUCCES
- Vérification de l’impact des ombres portées - De herontwikkeling van het plateau moet tegelijk met de studie van de
- Mettre en place des actions concrètes d’information et de concertation herontwikkeling van het park gebeuren (zie blad 1.1a)
avec les habitants et les associations actives sur le site ; - Akkoord vinden tussen Stad Brussel en het co-eigendom Helihaven
- Assurer la sécurisation des terrasses des appartements du rdc. voor de rennovatie van het plateau voor de inrichting van de moestuin
- Coördinatie tussen Stad Brussel en Leefmilieu Brussel
PHASAGE - Link met de boerderij Maximilien
Année 1 : Convention d’aménagement et de gestion. Etudes techniques - Beveiliging en beheer van de toegangen tot het plateau
préalables (stabilité, étanchéité) - Nazicht van de impact van de teweeggebrachte schaduwen
Année 2 : Projet d’aménagement et permis éventuels - Concrete informatie en overlegmaatregelen met de inwoners en
Année 3 : Travaux d’aménagement et ouverture verenigingen die actief zijn op de site invoeren;
- De beveiliging van de terrassen van de appartementen op de begane
grond verzekeren.

FASERING
Jaar 1: Overeenkomst voor de herinrichting en het beheer.
Voorafgaande technische studies (stabiliteit, waterdichtheid)
Jaar 2: Inrichtingsproject en eventuele vergunningen
Jaar 3: Inrichtingswerken en opening

55
1.4 Equipement sportif Vergote / 1.4 Sportinfrastructuur Vergote

0 100M

Type de projet Propriétaire(s) Occupation actuelle Superficie Pilote

Construction d’un équipement Port de Bruxelles Zone d’accès et entrepôt Lomat 6.000 m2 SAU
Opération mixte Concession Lomat

Adresse Parcelles cadastrales Situation de droit Estimation Partenaires

PPAS Willebroeck :
Quai de Willebroeck-Quai des 427 T4 ZONE A1 : Logements, commerces, Région de Bruxelles-Capitale
armateurs 1000 Bruxelles bureaux, équipements. 13.584.000,00 € Ville de Bruxelles
Zone d’activités portuaires Bruxelles Environnement
Port de Bruxelles

Projecttype Eigenaar(s) Huidige functie Oppervlakte Stuurgroep

Bouw van een voorziening Haven van Brussel Toegangszone en entrepot Lomat 6.000 m2 MSI
Gemengde opdracht Concessie Lomat

Adres Kadastrale percelen Rechtstoestand Schatting Partners

BBP Willebroek:
Willebroekkaai-Rederskaai 427 T4 ZONE A1: huisvesting, handel, Brussels Hoofdstedelijk Gewest
1000 Brussel kantoren, voorzieningen 13.584.000,00 € Stad Brussel
Zone voor havenactiviteiten Leefmilieu Brussel
Haven van Brussel

56
CONSTATS VASTSTELLINGEN
Le bassin Vergote est très peu visible et accessible alors qu’il constitue Hoewel het een van de meest opmerkelijke landschapssites van het
un des sites paysagers les plus remarquables de la Région. Gewest is, is het Vergotedok weinig zichtbaar en toegankelijk.
Le projet de Parc prévu dans la fiche 1, vise à prolonger le parc Het Parkproject voorzien in fiche 1, voorziet de verlenging van het
Maximilien jusqu’à l’eau à hauteur de la courbe de giration au sud qui Maximiliaanpark tot het water ter hoogte van de zwaaikom in het
est l’un des 2 seuls accès où le bassin est visible. zuiden, die een van de twee enige toegangen is waar het dok zichtbaar
Le PPAS Willebroeck prévoit à cet endroit une zone d’espace vert public is.
«A2» de minimum 5000m2 et une zone «A1» permettant la construction Het BBP Willebroek voorziet op deze plek een zone van groene
de logements, d’équipements, de bureaux et de commerces sur une publieke ruimte «A2» van minimum 5000m2 en een zone «A1» die de
superficie maximale de 7500m2. bouw van woningen, voorzieningen, kantoren en handelszaken toelaat
L’espace vert prévu dans le PPAS est trop petit pour pouvoir développer op een maximale oppervlakte van 7500m2.
une appropriation et des usages autonomes. De groene ruimte voorzien in het BBP is te klein om een toe-eigening
Outre la reconnexion au parc Maximilien (fiche 1) il y a lieu d’étendre en autonome gebruiken te kunnen ontwikkelen.
au maximum la superficie du parc et de prévoir un équipement le Behalve de herverbinding met het Maximiliaanpark (fiche 1), moet de
plus ouvert et dynamique possible permettant de développer une oppervlakte van het park maximaal uitgestrekt worden en de meest
appropriation du lieu. open en dynamisch mogelijke voorzieningen worden gepland, die
La zone A1 subit la double contrainte de la nécessité de préserver un toelaten een toe-eigening van de plek te ontwikkelen.
dégagement de 8m du mur de quai et est traversée du coté de l’allée De zone A1 kent een dubbele beperking: de noodzaak om een vrije
verte par le pertuis sous-terrain de la Senne. Cette situation réduit à ruimte van 8m van de kaaimuur te behouden en de oversteek aan de
15m la largeur constructible au centre de la parcelle. kant van Groendreef van de ondergrondse leidingen van de Zenne.
Deze situatie vermindert de bebouwbare breedte met 15m in het
CARACTERISTIQUES DE L’INTERVENTION midden van het perceel.
Au vu des contraintes constructives et du besoin de maximiser l’espace
vert à cet endroit il est proposé de développer le futur immeuble sur KENMERKEN VAN DE INTERVENTIE
une superficie de 6000m2 dans une logique d’ouverture et de dialogue Gezien de constructieve beperkingen en de nood om de groene ruimte
sur l’espace ouvert, de façon à contribuer à son animation. te maximaliseren op deze plek, wordt er voorgesteld het toekomstige
En termes de programmation il est proposé d’affecter l’immeuble gebouw te ontwikkelen op een oppervlakte van 6000m2, binnen een
à un centre sportif de taille supra-locale. Une analyse de fonctions logica van opening en dialoog op de open ruimte, om zo bij te dragen
complémentaires pourra être faite en fonction des opportunités et des tot haar animatie.
besoins exprimés par les acteurs de terrain. In termen van programmatie is voorgesteld het gebouw in te richten
Le projet architectural devra être articulé avec son environnement pour als sportcentrum van supra-lokale grootte. Een analyse van de
lui permettre d’être attractif. complementaire functies zal kunnen worden uitgevoerd in functie van
Ce nouvel ensemble dans le bassin de giration devra se reconnecter: de opportuniteiten en noden geuit door de actoren op het terrein.
- au reste du parc Maximilien via un réaménagement de la place Het architecturale project zal moeten worden vormgegeven in relatie
des Armateurs. Ce point bénéficiera notamment de la simplification met haar omgeving opdat het aantrekkelijk kan zijn.
du carrefour proposée dans le chapitre 1 (suppression du trafic de Dit nieuwe geheel in de zwaaikom zal zich moeten verbinden:
transit sur la petite allée verte, et dégagement d’un parvis pour l’école - met de rest van het Maximiliaanpark via een herinrichting van het
Klavertje Vier) Redersplein. Dit punt zal baat hebben bij de vereenvoudiging van het
- au parc de Tour et Taxis via un élargissement de l’espace public kruispunt voorgesteld in hoofdstuk 1 (afschaffing van het transitverkeer
du pont des Armateurs et du coin de la parcelle Interbeton. Ce point op de kleine Groendreef, en de vrijmaking van een voorpleintje voor
envisage l’intégration de la passerelle métallique (où se trouve une de school Klavertje Vier).
locomotive) dans le nouvel espace public, et un élargissement des - met het park van Tour&Taxis via een verbreding van de publieke ruimte
cheminements piétons le long de la parcelle Interbeton sur environs van de Redersbrug en van de hoek van het perceel van Interbeton. Dit
2,5m, en bonne coordination avec la réorganisation en cours du site punt voorziet de integratie van de metalen passerelle (waar zich een
Interbeton et Q8. locomotief bevindt) in de nieuwe publieke ruimte, en een verbreding
- au quai des péniches via une sécurisation des traversées sur le pont van de voetgangerspaden langs het Interbeton-perceel over ongeveer
des armateurs. 2,5m, in goede coördinatie met de lopende reorganisatie van de
Interbeton-site en Q8.
RESULTATS ATTENDUS - op de Akenkaai via een beveiliging van de oversteken op de
- Créer un grand équipement sportif indoor à portée régionale visant à Redersbrug.
accueillir la pratique sportive récréative et de compétition et à soutenir
les activités ludiques initiant à la pratique sportive VERWACHTE RESULTATEN
- Mettre à disposition des bruxellois une infrastructure développant une - Een grote indoor sportvoorziening met een regionaal draagvlak
politique d’accessibilité pour le plus grand nombre quel que soit l’âge, creëren, met de bedoeling de recreatieve en competitieve sport en de
la condition sociale ou physique spelactiviteiten die voorbereiden op sportbeoefening te verwelkomen
- Proposer une programmation répondant aux priorités fixées par le - De Brusselaars een infrastructuur ter beschikking stellen binnen een
Gouvernement de la Région de Bruxelles-capitale et au cadastre des politiek van toegankelijkheid voor iedereen, ongeacht de leeftijd, de
sports sociale achtergrond of de fysieke mogelijkheden
- Maximiser l’usage de l’espace ouvert et bâti - Een programmatie voorstellen die beantwoordt aan de prioriteiten
- Désenclaver le site en reconnectant le nouvel espace public aux vastgelegd door de regering van het Brussels Hoofdstedelijk Gewest
autres séquences du parc Maximilien, et au parc de Tour et Taxis. en het sportkadaster.
- Het gebruik van de open en bebouwde ruimte maximaliseren
PLAN FINANCIER - De site ontsluiten door de nieuwe publieke ruimte te verbinden met
Le budget CRU n’est mobilisé ici que pour le bâtiment sportif, sur de andere sequenties van het Maximiliaanpark, en met het park van
un volet «Etudes» à hauteur de 1.440.000€. et de 144.000€ pour la Tour&Taxis
communication. L’espace public est financé dans le cadre des fiches
1a et 1b. FINANCIEEL PLAN
Le solde de l’équipement sportif sera financé par des budgets sectoriels Het SVC-budget is hier enkel ingezet voor het sportgebouw, onder
estimé à environs 12 M€ een luik «Studies» ter hoogte van 1.440.000€ en 144.000€ voor de
communicatie. De publieke ruimte is gefinancierd in het kader van de
CONDITIONS CRITIQUES DE REUSSITE fiches 1a en 1b.
- Cession du terrain par le Port de Bruxelles Het saldo voor de sportinfrastructuur zal worden gefinancierd door
- Définition précise de la programmation sportive par la Ville de sectoriële budgetten geschat op ongeveer 12 M €.
Bruxelles, future gestionnaire de l’infrastructure en concertation avec
la commune de Molenbeek. KRITIEKE VOORWAARDEN TOT SUCCES
- Prise en compte des contraintes constructives (pertuis Senne, etc.) - Overdracht van het terrein door de Haven van Brussel
- Conception d’un immeuble sportif ouvert sur l’espace public comme - Precieze definitie van de sportprogramma’s door de Stad Brussel,
facteur d’animation et de contrôle social. toekomstige infrastructuurbeheerder in overleg met de gemeente
Molenbeek.
PHASAGE - Rekening houden met de constructieve beperkingen (leidingen van
Année 1 : Rédaction du cahier des charges et procédure de marché de Zenne, etc.)
pour l’étude de réaménagement du parc Maximilien. Attribution. - Ontwerp van een sportgebouw open naar de publieke ruimte als
Réalisation de l’étude. Préparation du cahier des charges pour la animatiefactor en als sociale controle
conception de l’équipement sportif.
Année 2 : Finalisation de l’étude d’aménagement, en fonction FASERING
des conclusions de l’étude, finalisation du cahier des charges de Jaar 1: Opmaak van het lastenboek en aanbestedingsprocedure voor
l’équipement sportif. Désignation de l’équipe. Lancement de l’étude de studie van de herinrichting van het Maximiliaanpark. Toekenning.
architecturale. Realisatie van de studie. Voorbereiding van het lastenboek voor het
Année 3 : Dépôt de demande de permis pour l’équipement. Obtention ontwerp van de sportinfrastructuur
du permis, cahier des charges pour le dossier d’exécution des travaux. Jaar 2: Finalisatie van de inrichtingsstudie, in functie van de conclusies
Année 4 : Lancement des travaux. van de studie, finalisatie van het lastenboek van de sportinfrastructuur.
Année 5: Finalisation des travaux. Aanduiding van het team. Start van de architecturale studie
Jaar 3: Indienden van de vergunningsaanvraag voor de voorziening.
Verkrijgen van de vergunning, lastenboek voor het uitvoeringsdossier
van de werken
Jaar 4: Start van de werken
Jaar 5: Finalisatie van de werken
57
1.5 Nouveau passage entre équipement et av. Héliport /
1.5 Nieuwe doorgang tussen voorziening en Helihavenlaan

0 100M

Type de projet Propriétaire(s) Occupation actuelle Superficie Pilote

Aménagementd’un passage Dépôt partiellement couvert d’un 620 m2 SAU
Opération CRU magasin de sanitaire

Adresse Parcelles cadastrales Situation de droit Estimation Partenaires

Avenue de l’héliport-rue Masui 433E6-433M5 PPAS Héliport : passage public sur 671.600,00 € Ville de Bruxelles
sol privé

Projecttype Eigenaar(s) Huidige functie Oppervlakte Stuurgroep

Inrichting van een doorgang Gedeeltelijk overdekt depot van een 620 m2 MSI
Operatie SVC sanitairwinkel

Adres Kadastrale percelen Rechtstoestand Schatting Partners

Helihavenlaan-Masuistraat 433E6-433M5 BBP Helihaven: publieke doorgang 671.600,00 € Stad Brussel

op privaat terrein

58
CONSTATS VASTSTELLINGEN
L’ensemble de logements du Foyer est actuellement séparé des Het geheel van huisvesting van de Foyer is momenteel gescheiden van
bassins Béco et Vergote par un îlot particulièrement long situé entre het Beco- en Vergotedok door een uitzonderlijk lang bouwblok gelegen
l’avenue de l’Héliport, l’Allée Verte et la rue Masui. tussen de Helihavenlaan, de Groendreef en de Masuistraat.
Le linéaire de cet îlot est de près de 400m. Cette situation est un Het lineaire deel van dit bouwblok is rond de 400m. Deze situatie is
facteur d’enclavement des quartiers habités. Le PPAS Héliport prévoit een factor van insluiting van de bewoonde wijken. Het BBP Helihaven
d’ailleurs un passage public sur sol privé au travers de l’îlot. voorziet daarenboven een publieke doorgang op privaat terrein
La parcelle visée ici est occupée par un dépôt de magasin sanitaire doorheen het bouwblok.
partiellement couvert. Het hier besproken perceel wordt bezet door een deels overdekt depot
van een sanitairwinkel.
CARACTERISTIQUES DE L’INTERVENTION
Il est proposé de réaliser un passage au travers de l’îlot afin de KENMERKEN VAN DE INTERVENTIE
désenclaver le site des tours du foyer et de mieux les relier aux Er is voorgesteld een doorgang doorheen het bouwblok te realiseren
nouveaux réseaux de parc et à l’équipement qui sera développé à om zo de site van de Foyer-torens te ontsluiten en om ze beter te
hauteur de la courbe de giration du bassin Vergote. Cela permet de verbinden met het nieuwe parknetwerk en met de voorziening die zal
couper en deux un très long îlot formant une barrière avec le quartier. worden ontwikkeld ter hoogte van de zwaaikom van het Vergotedok.
La traversée de l’Allée Verte à hauteur de la rue Masui devra être Dit laat toe een zeer lang bouwblok, dat een barrière met de wijk vormt,
fortement améliorée. in twee te snijden. De oversteek van de Groendreef ter hoogte van de
La réalisation du projet suppose un conventionnement avec le Masuistraat zal sterk verbeterd moeten worden.
propriétaire ou le rachat ou expropriation de l’assise du passage De realisatie van het project veronderstelt een overeenkomst met de
(560m2). eigenaar of de afkoop of onteigening van de doorgang (560m2).

RESULTATS ATTENDUS VERWACHTE RESULTATEN

- Améliorer le lien et la connexion du site des barres du Foyer et du - de link en de verbinding met de site van de Foyer en de Masuiwijk met
quartier Masui avec le canal et les nouveaux équipements (voir aussi het kanaal en de nieuwe voorzieningen verbeteren (zie ook Citroën-
Musée Citroën) museum)

PLAN FINANCIER FINANCIEEL PLAN

Le budget CRU est mobilisé pour cette opération. L’estimation vise le Het SVC-budget wordt ingezet voor deze operatie. De raming voorziet
rachat et l’aménagement d’un passage sur une parcelle commerciale. de afkoop en de inrichting van een doorgang op een commercieel
Le montant de 607.600€ est estimé pour cette opération: perceel. Het bedrag voor deze interventie is geschat op 607.600€:
- 496.000€ pour l’acquisition ou négociation d’un passage public sur - 496.000€ voor de aankoop of voor onderhandeling over een publieke
sol privé doorgang op prive-land
- 111.600€ pour les aménagements. - 111.600€ voor de inrichting.
Un budget de 64.000€ sera prévu pour la communication. Een budget van 64.000€ zal worden voorzien voor de communicatie.

KRITIEKE VOORWAARDEN TOT SUCCES

CONDITIONS CRITIQUES DE REUSSITE - Verwerving van het perceel (via onderhandeling of onteigening) of
- Acquisition de la parcelle (via négociation ou expropriation) ou onderhandeling over een publieke doorgang op prive-land
négociation d’un passage public sur sol privé - Verbetering van het kruispunt en van het Redersplein (om de
- Amélioration du carrefour et de la place des Armateurs (pour faciliter oversteken te faciliteren)
les traversées).
FASERING
PHASAGE Jaar 1: Onderhandeling over onteigening met de commerciële operator
Année 1 : Négociation d’expropriation avec l’opérateur commercial. Jaar 2: Definitie van het project voor de inrichting van de doorgang
Année 2 : Définition du projet d’aménagement du passage. Jaar 3: Indienen van de stedenbouwkundige vergunning
Année 3 : Dépôt de demande de permis Jaar 4: Werken
Année 4 : Travaux

59
1.6 Nouveau bâtiment «Bolivar» / 1.6 Nieuw gebouw «Bolivar»

0 100M

Type de projet Propriétaire(s) Occupation actuelle Superficie Pilote

Construction de logements Régie de la Ville de Bruxelles Voirie, trottoirs, cour de récréation Logements : 19.600 m2 Régie de la Ville de Bruxelles
Opération à initier Equipements : 4.800 m2

Adresse Parcelles cadastrales Situation de droit Estimation Partenaires

Angle Bolivar/Héliport/Allée Verte 255p3 PPAS Héliport : zone d’habitation/ 63.400.000,00 € Ville de Bruxelles
espace vert

Projecttype Eigenaar(s) Huidige functie Oppervlakte Stuurgroep

Bouw van woningen Regie van de Stad Brussel Weg, voetpaden, recreatieplein Woningen : 19.600 m2 Regie van de Stad Brussel
Op te starten operatie Voorzieningen : 4.800 m2

Adres Kadastrale percelen Rechtstoestand Schatting Partners

Hoek Bolivar/Helihaven/Groendreef 255p3 BBP Helihaven: woonzone/ zone 63.400.000,00 € Stad Brussel
voor groene ruimte

60
CONSTATS VASTSTELLINGEN
Le boulevard Bolivar est très largement surdimensionné et coupe De Bolivarlaan is zwaar overgedimensioneerd en snijdt het
littéralement le parc Maximilien en deux. Le dimensionnement actuel Maximiliaanpark letterlijk in twee. De huidige dimensionering stemt niet
ne correspond pas à l’usage mobilité. overeen met het mobiliteitsgebruik.
Le PPAS Héliport prévoit une réduction importante de la largeur du Het BBP Helihaven voorziet een aanzienlijke versmalling van de
boulevard Bolivar (30m) et propose de construire deux immeubles de Bolivarlaan (30m) en stelt voor twee symmetrische woongebouwen op
logements symétriques dans l’idée de recréer un morceau de boulevard te trekken binnen de idee om op dit deel een stukje van de klassieke
urbain classique sur cette section. stadsboulevard te reconstrueren.
Si la réduction de largeur de voirie est bénéfique en terme de liaison Als de versmalling van de weg voordelig is in termen van verbinding en
et de continuité de l’espace public, la forme urbaine du bâti proposée van continuïteit van de publieke ruimte, dan roept de stedelijke vorm
dans le PPAS pose question: van het gebouwde, voorgesteld in het BBP vragen op:
- la création de deux fronts bâtis de part et d’autre ne se raccroche à - het creëren van twee gebouwde fronten aan beide kanten sluit bij geen
aucune continuité urbaine. Le boulevard Bolivar n’est pas un boulevard enkele stedelijke continuïteit aan. De Bolivarlaan is geen klassieke
urbain symétrique classique qu’il conviendrait de «prolonger» par des symmetrische stadsboulevard die geschikt zou zijn om te «verlengen»
bâtiments symétriques. Cette figure urbaine du boulevard classique n’a door symmetrische gebouwen. Deze stedelijke figuur van de klassieke
d’ailleurs pas été respectée non plus dans l’implantation du bâtiment boulevard werd trouwens ook niet gerespecteerd bij de inplanting van
Engie. het Engie-gebouw.
- ensuite les implantations proposées ont un effet de fragmentation du - vervolgens hebben de voorgestelde inplantingen een effect van
parc, particulièrement de la partie située entre la chaussée d’Anvers et fragmentatie op het park, in het bijzonder van de zone gelegen tussen
l’avenue de l’Héliport, qui serait dès lors coupée du reste. de Antwerpsesteenweg en de Helihavenlaan, die bijgevolg afgesneden
- enfin, l’implantation des immeubles prévus dans le PPAS empiète zou zijn van de rest.
sur ce qui est aujourd’hui le domaine public ce qui nécessite de très - tot slot beslaat de inplanting van de gebouwen voorzien in het BBP wat
importants déplacements d’impétrants. Un projet porté par la SFAR sur vandaag het publieke domein is, wat zeer belangrijke verplaatsingen
ce terrain a d’ailleurs été abandonné pour cette raison. van gebruiksrechten vereist. Een project van de SFAR op dit terrein
werd trouwens om deze reden opgegeven.
CARACTERISTIQUES DE L’INTERVENTION
Le projet est situé sur un terrain appartenant à la Régie de la Ville KENMERKEN VAN DE INTERVENTIE
situé à l’angle de l’allée Verte, du boulevard Bolivar et de l’avenue Het project situeert zich op een terrein behorend tot de Regie van de
de l’Héliport. L’intervention consiste à construire un immeuble Stad, gelegen op de hoek van de Groendreef, de Bolivarlaan en de
mixte comprenant un équipement et des logements abordables. Helihavenlaan. De interventie bestaat eruit een gebouw voor gemengd
L’implantation se veut compacte pour limiter l’emprise au sol du projet gebruik te bouwen, dat voorzieningen en betaalbare woningen omvat.
et assurer une continuité spatiale entre les différentes sections du De inplanting is compact om de footprint te beperken en een ruimtelijke
parc Maximilien. Elle est reprise en zone de logement au PPAS mais continuïteit tussen de verschillende delen van het Maximiliaanpark
n’occupe qu’une partie de la zone constructible afin d’augmenter la te verzekeren. Ze wordt beschreven als zone voor huisvesting in het
dimension et la continuité du parc, de ne pas empiéter sur ce qui est BBP, maar neemt slechts een deel van de bebouwbare zone in, om zo
actuellement la voirie et éviter le déplacement d’un très grand nombre de grootte en de continuïteit van het park te verhogen, om niet uit te
d’impétrants. breiden tot wat op dit moment de weg is en om de verplaatsing van een
Le gabarit prévu est de l’échelle d’une tour de hauteur moyenne, qui se groot aantal gebruiksrechten te vermijden.
réfère à de nombreux immeubles présents dans le quartier (Héliport, Het voorziene gabariet is op de schaal van een toren van gemiddelde
Foyer, Engie) sans atteindre les immeubles les plus hauts (tour hoogte, verwijzend naar de talrijk aanwezige gebouwen in de wijk
Premium). L’implantation et le gabarit seront confirmés par le PAD. (Helihaven, Foyer, Engie) zonder de hoogste gebouwen te bereiken.
Cette forme urbaine revêt de nombreux avantages: (Premium-toren). De inplanting en het gabariet zullen worden bevestigd
- nombre de logements importants en une seule opération door het RVA.
- assurer une taille maximale au parc en garantissant fluidité et Deze stedelijke vorm toont vele voordelen:
ouverture maximale entre les différentes sections du parc Maximilien, - belangrijk aantal woningen in één enkele interventie
ce qui est un facteur essentiel d’augmentation d’usage, de sécurisation - een maximale grootte van het park verzekeren, de doorstroming
et de contrôle social. en maximale openheid tussen de verschillende delen van het
- améliorer le contrôle social par l’implantation de fonctions vivantes Maximiliaanpark garanderend, wat een essentiële factor is voor de
au rez- de- chaussée, en complément aux nombreux projets déjà en verhoging van het gebruik, de veiligheid en de sociale controle
cours de construction dans le quartier et qui pris dans leur ensemble - de sociale controle verbeteren door de inplanting van levendige
«animeront» le nouvel espace vert par rapport à la situation actuelle. functies op het gelijkvloers, aanvullend op de vele projecten die reeds
En termes de programmation, il est prévu de construire du logement in aanbouw zijn in de wijk, en die in hun geheel de nieuwe groene
public aux étages. Au rez- de- chaussée il est proposé de localiser un ruimte zullen «animeren» in vergelijking met de huidige situatie.
équipement collectif à définir, qui soit largement ouvert sur le nouvel In termen van programmatie zijn publieke huisvesting voorzien op de
espace vert. verdiepingen. Op het gelijkvloers is voorgesteld een nog te definiëren
collectieve voorziening te plaatsen, die zich helemaal opent naar deze
RESULTATS ATTENDUS nieuwe groene ruimte.
- Créer un nombre significatif de logements abordables, de façon à
assurer une mixité sociale dans le quartier VERWACHTE RESULTATEN
- Créer un équipement collectif - een significant aantal betaalbare woningen creëren, om zo een
- Assurer la continuité des 3 sections du parc Maximilien sociale gemengdheid in de wijk te verzekeren
- Articuler le boulevard et le parc Maximilien - een collectieve voorziening creëren
- Améliorer le contrôle social et l’animation du parc. - de continuïteit van de drie delen van het Maximiliaanpark verzekeren
- de laan en het Maximiliaanpark vormgeven
PLAN FINANCIER - de sociale controle en de animatie van het park verbeteren
Le projet est financé par la Régie de la Ville de Bruxelles.
L’investissement total est estimé à 63.400.000€. FINANCIEEL PLAN
Différents montages sont envisagés: développement direct par la Régie, Het project wordt gefinancierd door de Regie van de Stad Brussel.
bail emphytéotique ou vente conditionnée, marché de promotion,... De totale investering is geschat op 63.400.000€.
Verschillende opties worden overwogen: ontwikkeling rechtstreeks door
CONDITIONS CRITIQUES DE REUSSITE de Regie, erfpacht of voorwaardelijke verkoop, projectontwikkeling...
- Adoption du PAD pour adapter les prescriptions du PPAS
- Définition du montage opérationnel et financier KRITIEKE VOORWAARDEN TOT SUCCES
- Ouverture et activation du rez-de-chaussée en lien avec le nouveau - Goedkeuring van het RVA om de voorschriften van BBP aan te passen
parc Maximilien (perspectives, animation) afin d’assurer un contrôle - Definiëring van het operationeel en financieringsplan
social. - Opening en activering van het gelijkvloers, in verbinding met het
nieuwe Maximiliaanpark (perspectieven, animatie) om een sociale
PHASAGE controle te verzekeren
Année 1 : Lancement procédure PAD. Réalisation du PAD
Année 2 : Finalisation du PAD FASERING
Année 3 : aménagement provisoire du terrain dans le cadre des travaux Jaar 1: Start RVA-procedure. Realisatie van het RVA
de réaménagement du parc Maximilien. Jaar 2: Finalisatie van het PAD
Suite du phasage à définir en fonction du montage opérationnel défini. Jaar 3: Tijdelijke inrichting van het terrein in het kader van de
inrichtingswerken van het Maximiliaanpark
Vervolg van de fasering te definiëren in functie van het gedefinieerde
operationeel plan.

61
1.7 Nouveau bâtiment «Héliport/Simons» / 1.7 Nieuw gebouw «Helihaven/Simons»

0 100M

Type de projet Propriétaire(s) Occupation actuelle Superficie Pilote

Construction de logements et d’un Ville de Bruxelles Friche occupée par une crèche Equipements : 918 m2 Régie de la Ville de Bruxelles
équipement temporaire (containers) Logements : 6.045 m2
Opération à initier

Adresse Parcelles cadastrales Situation de droit Estimation Partenaires

Angle rue Simons/Av de l’Héliport 255R PPAS Héliport : zones de logements, 17.866.500,00 € Ville de Bruxelles
zone d’activités administratives,
zone d’équipements

Projecttype Eigenaar(s) Huidige functie Oppervlakte Stuurgroep

Bouw van woningen en een Stad Brussel Braakliggend terrein ingenomen Voorziening : 918 m2 Regie van de Stad Brussel
voorziening door een tijdelijke crèche Huisvesting : 6.045 m2
Op te starten operatie (containers)

Adres Kadastrale percelen Rechtstoestand Schatting Partners

Hoek Simonsstraat/Helihavenlaan 255R BBP Helihaven: zones voor 17.866.500,00 € Stad Brussel
huisvesting, voor administratieve
activiteiten, voor voorzieningen

62
CONSTATS VASTSTELLINGEN
Le terrain à l’angle de l’avenue de l’Héliport et de la rue Simons est Het terrein op de hoek van de Helihavenlaan en de Simonsstraat is
actuellement une friche occupée à titre temporaire par des préfabriqués momenteel braakliggend, tijdelijk bezet door prefab containers die een
qui abritent une crèche. crèche herbergen.
Cette parcelle est situé dans un îlot complexe fortement influencé par Dit perceel situeert zich in een complex bouwblok, sterk beïnvloed
l’immeuble «Engie» particulièrement massif et qui contraste avec les door het «Engie» gebouw, dat zeer massief is en dat contrasteert met
immeubles de l’avenue de l’Héliport. A l’angle avec le boulevard Bolivar de gebouwen van de Helihavenlaan. Op de hoek met de Bolivarlaan
ces immeubles se terminent sur un mur aveugle en léger recul qui offre eindigen deze gebouwen op een lichtjes teruggetrokken blinde muur,
un contraste de gabarit et de typologie mal assumé. die een contrast in gabariet en in slecht veronderstelde typologie geeft.
Du côte de la rue Simons une barre récente de logements de faible Aan de kant van de Simonsstraat werd er recent een strook van
gabarit a été construite en compensation de l’immeuble de bureau woningen met een zwak gabariet gebouwd ter compensatie van
laissant la parcelle d’angle avec l’avenue de l’Héliport en friche. het kantoorgebouw, het hoekperceel met de Helihaven braakliggend
latend.
CARACTERISTIQUES DE L’INTERVENTION
Le projet consiste à construire un immeuble mixte comprenant un KENMERKEN VAN DE INTERVENTIE
équipement au rez-de-chaussée et des logements aux étages. Het project bestaat uit de bouw van een gebouw voor gemengd gebruik
S’agissant d’un immeuble d’angle et au vu du contexte contrasté et des bestaande uit een voorziening op het gelijkvloers en woningen op de
gabarits des immeubles proches (barre Héliport, immeuble Engie) il est verdiepingen.
proposé de réaliser un immeuble de 13 niveaux. Le cadre urbanistique Aangezien het om een hoekgebouw gaat en gezien de contrasterende
actuel permet de réaliser ce projet mais pourra être précisé dans le context en de gabarieten van de nabije gebouwen (Helihaven, Engie
PAD. gebouw), wordt er voorgesteld een gebouw van 13 verdiepingen te
realiseren. Het huidig stedenbouwkundig kader laat toe dit project te
RESULTATS ATTENDUS realiseren, maar zal mogen worden gepreciseerd in het RVA.
- Créer 65 logements et un équipement communal.
VERWACHTE RESULTATEN
PLAN FINANCIER - 65 woningen en een gemeentelijke voorziening creëren
La régie de la ville pilotera l’ensemble du projet et financera la
réalisation des logements pour un montant estimé de 5.112.000€. Un FINANCIEEL PLAN
équipement est budgétisé à 2.754.000€. De Regie van de Stad zal het geheel van het project sturen en de
realisatie van de woningen financieren voor een bedrag geschat op
CONDITIONS CRITIQUES DE REUSSITE 5.112.000€. Een voorziening is gebudgetteerd op 2.754.000€.
- Définition du montage opérationnel et financier
- Définition du montage financier KRITIEKE VOORWAARDEN TOT SUCCES
- Définition programmatique de l’équipement - Definiëring van het operationeel en financieringsplan
- Definiëring van de financieringsplan
PHASAGE - Definiëring van het programma van de voorziening
Année 1 : Cahier des charges mission auteur de projet
Année 2 : Etude et dépôt de la demande de permis d’urbanisme FASERING
Année 3 : Obtention du permis d’urbanisme et cahier des charges Jaar 1: Lastenboek opdracht projectauteur
travaux Jaar 2: Studie en indienen van de stedenbouwkundige
Année 4 : Début du chantier vergunningsaanvraag
Année 5 : Chantier Jaar 3: Verkrijgen van de stedenbouwkundige vergunning en
Année 6 : Réception du projet lastenboek van de werken
Jaar 4: Start van de werf
Jaar 5: Werf
Jaar 6: Oplevering van het project

63
1.8 Nouveau bâtiment «Yser» / 1.8 Nieuw gebouw «IJzer»

0 100M

Type de projet Propriétaire(s) Occupation actuelle Superficie Pilote

Construction de logements, Ville de Bruxelles (255S2) Ferme Maximilen/Friche/Entrée de Commerces : 937 m2 Régie de la Ville de Bruxelles
commerces et équipements Région (255W2) Métro Logements : 4.375 m2
Opération à initier Domaine de l’Etat (255v2)

Adresse Parcelles cadastrales Situation de droit Estimation Partenaires

Bruxelles Mobilité
Angle de l’avenue de l’Héliport et de 255S2, 255V2, 255W2 PPAS Héliport : zone d’espaces 13.280.000,00€ STIB
la petite ceinture. verts publics Privé (commerces)

Projecttype Eigenaar(s) Huidige functie Oppervlakte Stuurgroep

Bouw van woningen, winkels en Stad Brussel (255S2) Boerderij Maximilien/ braakland/ Winkels : 937 m2 Regie van de Stad Brussel
voorzieningen Gewest (255W2) toegang metro Huisvesting : 4.375 m2
Op te starten operatie Staat van de staat (255v2)

Adres Kadastrale percelen Rechtstoestand Schatting Partners

Brussel Mobiliteit
Hoek van de Helihavenlaan en de 255S2, 255V2, 255W2 BBP Helihaven: zone voor publieke 13.280.000,00€ MIVB
Kleine Ring groene ruimtes Privaat (winkels)

64
CONSTATS VASTSTELLINGEN
Le parc Maximilien est aujourd’hui très peu visible et accessible depuis Het Maximiliaanpark is vandaag amper zichtbaar en moeilijk
la petite ceinture en raison des grilles de la Ferme Maximilien. toegankelijk vanaf de Kleine Ring door de hekken van de boerderij
Le long de l’avenue de l’Héliport, le système urbain des barres de Maximilien.
logements sur dalle Héliport se termine de manière abrupte face à la Langs de Helihavenlaan eindigt het stedenbouwkundig systeem van
ferme. huisvesting op het Helihaven-plateau abrupt tegenover de boerderij.
L’espace public autour de sortie de métro Yser à l’angle de l’avenue de De publieke ruimte rondom de metro-uitgang IJzer op de hoek van
l’Héliport est mal aménagé et ne dispose d’aucune structure en dehors de Helihavenlaan is slecht ingericht en beschikt over geen enkele
des grilles de la ferme. L’immeuble Citroën n’est pas perceptible alors structuur behalve de hekken van de boerderij. Hoewel het slechts een
qu’il est situé à une centaine de mètres. aantal meters verder ligt, is Het Citroëngebouw niet waarneembaar.

CARACTERISTIQUES DE L’INTERVENTION KENMERKEN VAN DE INTERVENTIE

L’intervention prévue ici vise la construction d’un immeuble mixte de De hier voorziene interventie beoogt de bouw van een gebouw
logements et de commerces à l’angle de l’avenue de l’Héliport et de met gemengd gebruik van woningen en winkels op de hoek van
la petite ceinture. L’opération vise à restructurer la sortie de metro et de Helihavenlaan en de Kleine Ring. De interventie voorziet de
l’aboutissement du futur parc sur la petite ceinture. herstructurering van de metro-uitgang en van het toekomstig park dat
L’accès au métro sera intégré dans le projet. uitkomt op de Kleine Ring.
Les fiches 1.1b (travaux du parc) et 1.2 (Ferme) visent à réorganiser la De toegang tot de metro zal geïntegreerd worden in het project.
ferme et à l’ouvrir sur le parc. Cette réorganisation sera encadrée par De fiches 1.1b (werken van het park) en 1.2 (boerderij) beogen de
le PAD (fiche 1.1a) qui devra déterminer la forme et la programmation reorganisatie van de boerderij en de opening naar het park. Deze
fine de l’espace public et des immeubles à prévoir. reorganisatie zal gekaderd worden door het RVA (fiche 1.1a) dat de
Une modification des affectations via le PAD est également nécessaire vorm en het gedetailleerde programma van de te voorziene publieke
pour réaliser le projet. Les parcelles concernées sont situées en ZIR au ruimte en de gebouwen zal moeten bepalen.
PRAS et en espace vert dans le PPAS Héliport. Een wijziging van de bestemmingen via het RVA is eveneens nodig
om het project te realiseren. De betreffende percelen zijn gesitueerd in
RESULTATS ATTENDUS GGB op GBP en in groene ruimte in het BBP Helihaven.
- Créer 48 logements
- Créer des commerces de proximité (type petit supermarché), VERWACHTE RESULTATEN
- Structurer l’entrée du parc Maximilien et son rapport au boulevard de - 48 woningen creëren
petite ceinture - Buurtwinkels creëren (type kleine supermarkt)
- Intégrer l’accès métro dans un immeuble de qualité. - De ingang van het Maximiliaanpark en haar verhouding tot de laan en
de Kleine Ring structureren
PLAN FINANCIER - de metro-toegang integreren in een kwaliteitsvol gebouw
La construction du projet est financée hors CRU par la Régie de la
Ville de Bruxelles. Les superficies commerciales sont louées au prix FINANCIEEL PLAN
du marché. De bouw van het project wordt gefinancierd buiten het SVC door de
Regie van de Stad Brussel. De commerciële oppervlaktes worden
CONDITIONS CRITIQUES DE REUSSITE verhuurd aan de marktprijs.
- Adoption du PAD pour adapter les prescriptions du PPAS
- Clarification du foncier et des contraintes de construction et de KRITIEKE VOORWAARDEN TOT SUCCES
sécurité (évacuation, etc.) sur l’entrée du Metro (STIB) - Goedkeuring van het RVA om de voorschriften van het BBP te wijzigen
- Définition du montage opérationnel et financier - Verduidelijking van de grond en van de bouwbeperkingen en de
- Articulation avec le nouveau parc Maximilien (perspectives, animation), veiligheid (evacuatie, etc.) voor de metro-ingang (MIVB)
de façon à dialoguer de manière qualitative avec l’immeuble Citroën et - Definiëring van het operationeel en financieringsplan
les autres immeubles voisins - Aansluiting met het nieuwe Maximiliaanpark (perspectieven,
- Définition du programme commercial avec les habitants du quartier animatie), zodanig dat het op een kwalitatieve manier in dialoog gaat
(besoin de commerces de proximité) met het Citroëngebouw en de andere naburige gebouwen
- Definiëring van het commerciële programma met de buurtbewoners
PHASAGE (nood aan buurtwinkels)
Année 1 : PAD (implantation et modification de l’affectation)
Année 2 : PAD (implantation et modification de l’affectation) FASERING
Année 3 : Cahier des charges mission auteur de projet Jaar 1: RVA (inplanting en wijziging van de bestemming)
Année 4 : Etude et dépôt de la demande de permis d’urbanisme Jaar 2: RVA (inplanting en wijziging van de bestemming)
Année 5 : Obtention du permis d’urbanisme et cahier des charges Jaar 3: lastenboek opdracht projectauteur
travaux/début du chantier Jaar 4: Studie en indienen van de stedenbouwkundige
Année 6 : Chantier vergunningsaanvraag
Année 7 : Réception du projet Jaar 5: Verkrijgen van de stedenbouwkundige vergunning en
lastenboek van de werken/start van de werf
Jaar 6: werf
Jaar 7: Oplevering van het project

65
1.9 Ferme des boues : programme mixte / 1.9 Ferme des boues: gemengd programma

0 100M

Type de projet Propriétaire(s) Occupation actuelle Superficie Pilote

Construction de logements et Ville de Bruxelles Bureaux et garage pour les services Logements : 10.000 m2 Ville de Bruxelles
équipements propreté de la Ville de Bruxelles Commerces : 2.500 m2
Opération à initier Activités productives : 4.000 m2

Adresse Parcelles cadastrales Situation de droit Estimation Partenaires

PPAS Willebroeck Héliport : zone
Quai de Willebroeck 239V de nouvelles construction (H1) 25.000.000,00 € SAU
et zone de batiment à caractère
patrimonial

Projecttype Eigenaar(s) Huidige functie Oppervlakte Stuurgroep

Bouw van woningen en Stad Brussel Kantoren en garage voor de Huisvesting :10.000 m2 Stad Brussel
voorzieningen netheidsdiensten van Stad Brussel Handel : 2.500 m2
Op te starten operatie Productieactiviteiten : 4.000 m2

Adres Kadastrale percelen Rechtstoestand Schatting Partners

BBP Willebroek Helihaven: zone
Willebroekkaai 239V voor nieuwe constructies (H1) 25.000.000,00 € MSI
en zone met gebouwen van
erfgoedwaarde

66
CONSTATS VASTSTELLINGEN
Le site de la Ferme des Boues regroupe deux immeubles dont l’un, De site van de Ferme des Boues groepeert twee gebouwen waarvan
sis quai de Willebroeck, est particulièrement intéressant au niveau een, gelegen aan de Willebroekkaai, bijzonder interessant is op vlak
patrimonial (classé). L’immeuble a front du bassin Béco est un simple van erfgoed (geklasseerd). Het gebouw voor het Becodok is een
dépôt qui doit pour le PPAS Willebroeck, être remplacé par une eenvoudig depot dat voor het BBP Willebroek moet worden vervangen
nouvelle construction. door een nieuwe constructie.
Les prescriptions du PPAS prévoient un immeuble comprenant au De voorschriften van het BBP voorzien een gebouw bestaande
minimum 10.000 m2 de logements, un maximum de 2500 m2 de uit minimaal 10.000m2 woningen, maximaal 2500m2 winkels en
commerces et un maximum de 4000 m2 d’activités productives. maximaal 4000m2 productieactiviteiten.
Le dépôt est actuellement occupé par les services techniques de la Het depot is momenteel in gebruik door de technische diensten van de
ville dont le déménagement est prévu sur le site du TACT. stad, waarvan de verhuis voorzien is naar de site van TACT.

CARACTERISTIQUES DE L’INTERVENTION KENMERKEN VAN DE INTERVENTIE

Il est proposé d’envisager une opération d’une centaine de logements Er wordt een interventie voorgesteld van een aantal publieke woningen
publics le long du bassin Béco avec des commerces au rez-de-chaussée langs het Becodok met winkels op het gelijkvloers en een pool van
et un pôle d’activités productives, commerces et équipements. productieactiviteiten, winkels en voorzieningen.

RESULTATS ATTENDUS VERWACHTE RESULTATEN

- Création de 100 logements - Creëren van 100 woningen

PLAN FINANCIER FINANCIEEL PLAN

Le projet est financé par la Ville de Bruxelles Het project wordt gefinancierd door Stad Brussel.

CONDITIONS CRITIQUES DE REUSSITE KRITIEKE VOORWAARDEN TOT SUCCES

- Définition du montage opérationnel et financier - Definiëring van een operationeel en financieringsplan
- Déménagement des activités actuelles de la Ville - Verhuis van de huidige activiteiten van de Stad
- Définition précise du programme (étude programmatique) - Precieze definiëring van het programma (programmastudie)
- Intégration qualitative du bâtiment patrimonial dans le nouvel - Kwalitatieve integratie van het erfgoed in het nieuwe gemengde
ensemble mixte ensemble

PHASAGE FASERING
Année 1 : Etude déménagement des services techniques. Jaar 1: Studie van de verhuis van de technische diensten
Année 2 : PU nouvel immeuble services techniques Jaar 2: Stedenbouwkundige vergunning nieuw gebouw technische
Année 3 : Chantier immeuble services technique sur le site du TACT. diensten
Lancement des études projet sur le site de la Ferme des boues. Jaar 3: Werf gebouw technische diensten op de site van TACT. Start
Année 4 : Etude et dépôt de la demande de permis d’urbanisme Ferme van de projectstudies over de site van la Ferme des Boues
des Boues Jaar 4: Studie en indienen van de stedenbouwkundige
Année 5 : Déménagement des services techniques. Obtention du vergunningsaanvraag Ferme des Boues
permis d’urbanisme et cahier des charges travaux/début du chantier Jaar 5: Verhuizing van de technische diensten. Verkrijgen van de
Ferme des Boues stedenbouwkundige vergunning en lastenboek werken/ start van de
Année 6 : Chantier werf Ferme des Boues
Année 7 : Réception du projet Jaar 6: Werf
Jaar 7: Oplevering van het project

67
1.10 Monument au Travail et parc sur l’eau / 1.10 Monument voor De Arbeid en park op het
water

0 100M

Type de projet Propriétaire(s) Occupation actuelle Superficie Pilote

Etude et travaux Ville de Bruxelles - Région Voiries, espace public 3,6 ha dont 1,6 ha d’espaces verts Bruxelles Mobilité
Opération CRU

Adresse Parcelles cadastrales Situation de droit Estimation Partenaires

Ville de Bruxelles
s.o Espace public et 421Y8 et 427L8 Voirie 5.134.169,00 € Port de Bruxelles
Espaces verts SAU
Espace économique Bruxelles Environnement
Associations de quartier

Projecttype Eigenaar(s) Huidige functie Oppervlakte Stuurgroep

Studie en werken Stad Brussel - Gewest Wegen, publieke ruimte 3,6 ha waarvan 1,6 ha groene Brussel Mobiliteit
Operatie SVC ruimte

Adres Kadastrale percelen Rechtstoestand Schatting Partners

Stad Brussel
s.o Publieke ruimte en 421Y8 en 427L8 Weg 5.134.169,00 € Haven van Brussel
Groene ruimtes MSI
Economische ruimte Leefmilieu Brussel
Associaties uit de wijk

68
CONSTATS VASTSTELLINGEN
Le monument au travail est une œuvre importante de Constantin Het Monument voor De Arbeid is een belangrijk werk van Constantin
Meunier. Situé sur un petit square, sa localisation est stratégique car Meunier. Gelegen op een klein pleintje, heeft het een strategische
elle borde l’un des plus beaux paysages de la région sur le bassin locatie aangezien het grenst aan een van de mooiste landschappen
Vergote. Le square a connu de nombreux problèmes d’usage, van de regio op het Vergotedok. Het plein heeft talrijke problemen in
aujourd’hui encadrés par un processus associatif d’appropriation et gebruik gekend, die vandaag worden gekaderd door een associatief
de renouveau par les habitants (projet « au bord de l’eau » avec une proces van toe-eigening en vernieuwing door de bewoners (project
première initiative de piscine en plein air durant l’été 2016). «aan de rand van het water» met als eerste initiatief een openlucht
Les alentours du square De Trooz, véritable carrefour urbain envahi zwembad tijdens de zomer van 2016).
par le trafic automobile, présentent plusieurs petits espaces verts De omgeving van de Jules De Troozsquare, een waar stedelijk
isolés les uns des autres de part et d’autre de la grande infrastructure kruispunt overspoeld het autoverkeer, vertoont meerdere kleine
automobile. Ces différents espaces ont du mal à vivre, en raison de groene ruimtes van elkaar geïsoleerd aan beide kanten van de grote
leur petite taille, ou de leur déconnection avec les quartiers habités. auto-infrastructuur. Deze verschillende ruimtes hebben moeite om te
Il en résulte plusieurs espaces aménagés et verts, mais avec une overleven, door hun kleine afmetingen, of door hun afscheiding van de
faible valeur d’usage, générant plutôt un sentiment d’insécurité et de bewoonde wijken. Dit resulteert in verschillende ingerichte en groene
répulsion qu’une vraie plus value pour les quartiers denses. ruimtes, die echter een zwakke gebruikswaarde hebben, zodat ze
eerder een gevoel van onveiligheid en afkeer genereren dan een echte
CARACTERISTIQUES DE L’INTERVENTION meerwaarde voor de dense wijken.
L’intervention a pour objectif de reconnecter l’ensemble des petits
espaces isolés en un seul grand espace public/vert et de relier celui-ci KENMERKEN VAN DE INTERVENTIE
aux quartiers habités et aux maillages doux régionaux. L’intervention De interventie heeft als doel het geheel van kleine geïsoleerde ruimtes
proposée prend ainsi en compte les éléments/principes suivants : te herverbinden tot een enkele grote publieke/groene ruimte en deze
-le projet de réaménagement de l’avenue du port et la diminution terug verbinden met de bewoonde wijken en de zachte regionale
souhaitée du volume de trafic sur cet axe. Ce réaménagement devra netwerken. De voorgestelde interventie houdt bijgevolg rekening met
intégrer certains éléments proposés dans le projet visé afin de faciliter de volgende elementen/principes:
la traversée du quartier Marie Christine vers le nouvel espace vert. - Het herinrichtingsproject van de Havenlaan en de gewenste
-Le projet d’investissement dans plusieurs passerelles à coordonner : vermindering van het verkeer op deze as. Deze herinrichting zal
une passerelle piétonne-cycliste sous le pont De Trooz (projet FEDER) bepaalde elementen voorgesteld in het betreffende project moeten
est l’opportunité de relier les espaces publics au nord et au sud du integreren om zo de oversteek van de Maria-Christinawijk naar de
pont. Cette passerelle est prévue aujourd’hui en rive gauche. Une nieuwe groene ruimte te vergemakkelijken.
réflexion pourrait être utile également en rive droite pour relier l’allée - Het te coördineren investeringsproject in verschillende passerelles:
verte au quai des usines. Une passerelle supplémentaire entre l’allée een voetgangers-/fietserspasserelle onder de De Troozbrug (EFRO
verte et le monument au travail est également proposée pour élargir project) vormt de kans om de publieke ruimtes ten noorden en ten
l’assise du parc et faciliter les traversées est-ouest. zuiden van brug te herverbinden. Deze passerelle is vandaag voorzien
-Usage partagé de l’ancienne concession DC industrial le long de op de linkeroever. Een reflectie op de rechteroever zou eveneens nuttig
l’avenue du port et son intégration dans le nouvel espace public. Cette kunnen zijn om de Groendreef te herverbinden met de Werkhuizenkaai.
intervention est essentielle à plusieurs titres : elle permet d’élargir Een bijkomende passerelle tussen de Groendreef en het Monument
la superficie des espaces ouverts proposés (et augmente donc voor De Arbeid is eveneens voorgesteld om het basis van het park
leur pouvoir d’attraction), elle élargit la « façade » du quartier Marie verbreden en de oost-west oversteken te vergemakkelijken.
Christine sur le bassin Vergote et enfin elle dégage une partie du plan - De terugwinning van de oude industriële concessie DC langs de
d’eau qui devient non navigable dans laquelle un espace public sur Havenlaan en haar integratie in de nieuwe publieke ruimte. Deze
l’eau peut être aménagé (voir ci-dessous). L’aménagement des quais interventie is op verschillende vlakken essentieel: ze laat toe de
devra être flexible pour permettre le maintien d’activités ponctuelles oppervlakte van de voorgestelde open ruimtes te verbreden (en
de transbordement (p.ex évacuation de terres d’un chantier voisin). vergroot dus hun aantrekkingsvermogen), ze verbreedt de «gevel»
-La récupération d’un espace d’eau dans le bassin lui même. La van de Maria-Christinawijk naar het Vergotedok en tot slot maakt ze
partie nord-ouest du bassin sera donc aménagée comme un espace een deel van de watervlakte die niet bevaarbaar wordt vrij, waarin een
public au bord de l’eau, éventuellement agrémenté d’un équipement publieke ruimte op het water kan worden aangelegd (zie hieronder).
paysager ou sportif (piscine) permettant de profiter au maximum, plein De inrichting van de kaaien zal flexibel moeten zijn, zodat het behoud
sud, de la force du paysage. Un aménagement surplombant le canal van de gerichte overslagactiviteiten mogelijk blijft (b.v. evacuatie van de
est également une piste d’aménagement mais n’offrant pas la même grond van een naburige werf).
qualité paysagère et récréative sachant qu’il y a peu d’endroits où un - De terugwinning van een watervlakte in het dok zelf. Het noord-
espace public de cette nature et de cette qualité est possible en région westelijk deel van het dok zou dus kunnen worden ingericht als publieke
bruxelloise. ruimte aan het water, eventueel aangevuld met een landschappelijke-
-La présence d’une sortie de débordement du réseau d’égout en cas de of sportvoorziening (zwembad) die toelaat om maximaal, pal zuid), te
fortes pluies rend nécessaire un aménagement spécifique de déviation profiteren van de kracht van het landschap. Een inrichting uitkijkend op
dans l’hypothèse d’un usage à proximité de la voie d’eau het kanaal is eveneens een piste voor de inrichting maar deze biedt
-Un réaménagement du square du monument au travail lui même, avec niet dezelfde landschaps- en recreatieve kwaliteit, wetende dat er
une attention particulière sur la réouverture vers le grand paysage et le weinig plekken zijn waar een publieke ruimte van deze aard en deze
besoin d’un équipement type « maison de quartier ». kwaliteit mogelijk is in de Brusselse regio.
- De aanwezigheid van een overloopbuis van het rioleringsnet in geval
RESULTATS ATTENDUS van hevige regenval vereist een specifieke omleiding in de hypothese
L’intervention proposée permet : van een gebruik in de nabijheid van de waterweg.
-d’offrir un espace public d’un seul tenant d’une superficie de 16.000 - Een herinrichting van het plein van het Monument voor De Arbeid
m2, avec des séquences offrant des services extérieurs variés, en zelf, met in het bijzonder aandacht voor de heropening naar het brede
contact avec les quartiers habités landschap en de nood aan een voorziening van het type «buurthuis».
-de valoriser l’accès au paysage exceptionnel du bassin Vergote
-de réintégrer la figure métropolitaine du bassin dans le quotidien des VERWACHTE RESULTATEN
quartiers habités De voorgestelde interventie laat toe:
-de proposer un espace public et un équipement en contact direct avec - om een aaneengesloten, publieke ruimte met een oppervlakte van
l’eau pouvant devenir un lieu de destination au bénéfice du quartier 16.000m2 aan te bieden, met sequenties die gevarieerde externe
qui rayonne également au delà du quartier et permet de maintenir la diensten aanbieden, in contact met de bewoonde wijken
fonction portuaire du bassin Vergote - om de toegang tot het uitzonderlijke landschap van het Vergotedok
-de proposer un nouvel équipement aux habitants et associations op te waarderen
- d’aboutir à une coexistence pacifiée entre industries, habitants, vie de - om de grootstedelijke figuur van het dok opnieuw te integreren in het
quartier et convivialité. dagelijkse leven van de bewoonde wijken
- om een publieke ruimte en een voorziening rechtstreeks aan het water
aan te bieden, die een bestemming kan worden die de wijk ten goede
komt ; met een uitstraling ook buiten de wijk en toelaat de havenfunctie
van het Vergotedok te behouden.

69
70
 - om een nieuwe voorziening voor te stellen aan de bewoners en de
CONDITIONS CRITIQUE DE REUSSITE verenigingen
- Usage partagé de la concession DC industrial du port de Bruxelles - om tot een vreedzame coëxistentie tussen industrie, bewoners,
pour proposer un projet d’espace public qualitatif unique à Bruxelles buurtleven en gebruiksvriendelijkheid te komen.
- Organisation d’un pilotage coordonné pour l’ensemble de l’intervention
par Bruxelles Environnement KRITIEKE VOORWAARDEN TOT SUCCES
- Articulation avec le projet de passerelle FEDER (Bruxelles Mobilité) et - Gedeeld gebruik van de industriële concessie DC van de haven van
du réaménagement de l’avenue du port Brussel om een kwalitatief project van publieke ruimte uniek in Brussel
- Respect des tirants d’air à 5,25m, relevable à 7m pour toute passerelle voor te stellen
enjambant le canal - Organisatie van een gecoördineerd beheer voor het geheel van de
- Collaboration, coordination et concertation avec le Port de Bruxelles interventie door Leefmilieu Brussel
pour monter un projet paysager et récréatif exemplaire en termes de - Koppeling met het project van de EFRO-passerelle (Brussel Mobiliteit)
modèle urbain intégrant l’activité économique dans la ville en harmonie en van de herinrichting van de Havenlaan
avec ses habitants et les usagers de l’espace public. - Respect voor de doorvaarthoogte op 5,25m, ophoogbaar tot 7m voor
alle passerellen die het kanaal overspannen
PLAN FINANCIER - Samenwerking, coördinatie en overleg met de Haven van Brussel
Le CRU finance l’ensemble du projet: études, les différents travaux, om een landschappelijk en recreatief voorbeeldproject op te zetten in
communication. Un co-financement FEDER pourrait être étudier en termen van een stedelijk model dat de economische activiteit integreert
cas de modification de la programmation 2014-2020. in de stad in harmonie met haar bewoners en de gebruikers van de
publieke ruimte.
PHASAGE
Nous proposons une étude en deux phases: FINANCIEEL PLAN
- phase de définition: Durant cette phase, l’équipe sélectionnée Het SVC financiert het geheel van het project: studies, de verschillende
(architecte, urbaniste, paysagiste, ingénieur/passerelles) élabore werken, communicatie. EFRO-medefinanciering kan worden
plusieurs scenarios d’organisation et d’usages des différents espaces, onderzocht in geval van veranderingen in de programmering 2014-
de scenarios de passerelles, de reconnexion des différents espaces 2020.
publics entre eux, d’espaces publics au bord de l’eau. Cette phase
pourrait être co-produite avec les associations de quartier. FASERING
- phase de conception: Sur base du scenario choisi, développement We stellen een studie in twee fases voor:
d’un projet d’aménagement. - definiëringsfase: tijdens deze fase werkt het geselecteerde team
-année 1 : Rédaction du CSC et lancement de l’étude pour le (architect, stedenbouwkundige, landschapsarchitect, ingenieur/
réaménagement des espaces publics et des équipements. Première passerelles) verschillende scenario’s uit voor de organisatie en het
phase (définition). gebruik van de verschillende ruimtes, scenario’s voor de passerelles,
-année 2 : Deuxième phase. Demande de PU et coordination avec les voor de herverbinding van de verschillende publieke ruimtes onderling,
projets connexes voor de publieke ruimtes aan de rand van het water. Deze fase zou
-année 3 : Obtention permis et procédure travaux samen met de associaties van de wijken kunnen geproduceerd worden.
-année 4 : Travaux - ontwerpfase: ontwikkeling van een inrichtingsproject op basis van het
-année 5 : Travaux et inauguration gekozen scenario
- Jaar 1: Opmaak van de CSC en opstart van de studie voor de
herinrichting van de publieke ruimtes en de voorzieningen. Eerste fase
(definiëring)
- Jaar 2: Tweede fase. Stedenbouwkundige vergunningsaanvraag en
coördinatie met de samenhangende projecten
- Jaar 3: Verkrijgen van de vergunning en procedure voor de werken
- Jaar 4: Werken
- Jaar 5: Werken en inhuldiging

71
1.11 Allée Verte / 1.11 Groendreef

Type de projet Propriétaire(s) Occupation actuelle Superficie Pilote

Travaux d’aménagement de l’allée Ville de Bruxelles-Région Voirie 3.017 m2 Beliris
latérale
Opération CRU-Beliris

Adresse Parcelles cadastrales Situation de droit Estimation Partenaires

s.o. s.o. voirie 1.367.366,00 € Bruxelles Mobilité
Ville de Bruxelles
Port de Bruxelles

Projecttype Eigenaar(s) Huidige functie Oppervlakte Stuurgroep

Inrichtingswerken van de laterale Stad Brussel-Gewest Weg 3.017 m2 Beliris
weg
Operatie SVC-Beliris

Adres Kadastrale percelen Rechtstoestand Schatting Partners

s.o. s.o. Weg 1.367.366,00 € Brussel Mobiliteit
Stad Brussel
Haven van Brussel

état des lieux / bestaande toestand

aménagement proposé dans le cadre du CRU /

voorgestelde inrichting in het kader van het SVC
72
CONSTATS VASTELLINGEN
L’allée verte présente un profil qui n’est certainement pas aussi bucolique De Groendreef heeft een profiel dat absoluut niet zo landelijk is als
que son nom. Large autoroute urbaine à 2X2 bandes, elle n’est quasi haar naam doet vermoeden. Zijnde een brede stedelijke autoweg
pas franchissable sur toute sa longueur de son tracé entre De Trooz van 2x2 rijstroken, is ze niet oversteekbaar over de volledige lengte
et Armateurs. On y retrouve une voie latérale avec du stationnement van haar tracé tussen De Trooz en Reders. We vinden er een zijweg
et une piste cyclable récemment aménagée par Bruxelles Mobilité. met parkeerplaatsen en een fietspad dat recent werd aangelegd door
Elle est bordée à l’ouest par les activités économiques longeant le Brussel Mobiliteit. In het westen wordt ze begrensd door economische
bassin Vergote, et à l’est par un tissu mixte composé d’entreprises et activiteiten die langs het Vergotedok liggen, en in het oosten door
de logements de mauvaise qualité. Elle présente un alignement de een gemengd weefsel, samengesteld uit bedrijven en huisvesting
platanes de qualité le long des entreprises, et deux autres alignements van slechte kwaliteit. Ze heeft een kwalitatieve rij platanen langs de
aléatoires et de faible qualité. bedrijven, en twee andere, wisselvallige rijen, en van magere kwaliteit.

CARACTERISTIQUES DE L’INTERVENTION KENMERKEN VAN DE INTERVENTIE

L’intervention vise ici à intervenir de manière ponctuelle mais efficace De interventie beoogt hier een gerichte maar efficiënte tussenkomst,
en proposant un nouveau profil pour la voirie latérale de l’Allée verte. door een nieuw profiel voor de zijweg van de Groendreef voor te
Ce nouveau profil rassemble les caractéristiques suivantes: stellen. Dit nieuwe profiel verenigt de volgende kenmerken:
- élargissement du trottoir longeant les façades - Verbreding van het voetpad dat langs de gevels loopt
- plantation d’un alignement d’arbres «bas» sur ce nouveau trottoir - Aanplanting van een «lage» bomenrij op deze nieuwe stoep
- remplacement des deux alignements d’arbres «centraux» par des - Vervanging van de twee «centrale» bomenrijen door kwaliteitsvolle
arbres à haute tige de qualité hoogstammige bomen
- plantations ponctuelles là où c’est possible sur les parcelles - Gerichte aanplanting daar waar mogelijk op de economische percelen
économiques
VERWACHTE RESULTATEN
RESULTATS ATTENDUS Deze gerichte interventie heeft als doel de onmiddellijke stedelijke
Cette intervention ponctuelle a pour objectif d’améliorer le contexte context van de woningen gelegen langs de Groendreef te verbeteren,
urbain immédiat des logements situés le long de l’allée verte, et le en de verhouding tot de Masui-wijk, dit alles met behoud van een
rapport au quartier Masui, tout en permettant un maintien d’un tissu gemengd weefsel, toegankelijk voor de bedrijven die er zijn gevestigd.
mixte avec une accessibilité pour les entreprises qui y sont implantées.
Het doel is een soort groene «bufferzone» aan te leggen, die de
L’objectif est d’aménager une sorte de «zone tampon» verte faisant overgang maakt met en een scherm biedt tegen de stedelijke autoweg
transition et écran vis à vis de l’autoroute urbaine et des nuisances en de hinder verbonden aan de economische activiteiten.
liées aux activités économiques.
FINANCIEEL PLAN
PLAN FINANCIER Het project zou gefinancierd worden door Beliris in het kader van het
Le projet serait financé par Beliris dans le cadre du CRU. La SVC. Het SVC neemt de communicatie op zich.
communication est prise en charge par le CRU.
KRITIEKE VOORWAARDEN TOT SUCCES
CONDITIONS CRITIQUES DE REUSSITE - Verenigbaarheid met leveringen van bedrijven
- Compatibilité avec livraison entreprises - Integratie van het fietspad aangelegd door Brussel Mobiliteit in een
- Intégration de la piste cyclable réalisée par Bruxelles Mobilité dans un nieuw profiel van de zijweg
nouveau profil de l’allée latérale. - Verenigbaarheid met de industriële activiteiten van de voorgestelde
- Compatibilité avec activités industrielles des plantations proposées beplanting binnen de concessies
au sein des concessions
FASERING
PHASAGE - Jaar 1: Analyse van de uit te voeren inrichtingen en beplantingen.
- année 1 : Analyse des aménagements et plantations à faire. Onderhandelingen met de concessiehouders voor de beplanting
Négociation avec les concessionnaires pour les plantations au sein binnen de concessies.
des concessions. - Jaar 2: Aanvraag van de stedenbouwkundige vergunning
- année 2 : Demande de PU - Jaar 3: Verkrijgen van de vergunning en procedure voor de werken
- année 3 : Obtention permis et procédure travaux - Jaar 4: Werken en inhuldiging
- année 4 : Travaux et inauguration

73
1.12 Connexion entre Senne et Canal / 1.12 Verbinding tussen Zenne en kanaal

0 100M

Type de projet Propriétaire(s) Occupation actuelle Superficie Pilote

Espaces publics + Immeubles Espace public, immeubles, 2.234 m2 SAU
Opération à initier Privé
entreprise

Adresse Parcelles cadastrales Situation de droit Estimation Partenaires

Allée verte - rue des régates- 430M24-523W19-523H18 PRAS zone mixte et zone de forte 11.911.400,00 € Ville de Bruxelles
chaussée d’Anvers mixité Port

Projecttype Eigenaar(s) Huidige functie Oppervlakte Stuurgroep

Publieke ruimtes + gebouwen Publieke ruimte, gebouwen, 2.234 m2 MSI
Op te starten operatie Privaat
bedrijven

Adres Kadastrale percelen Rechtstoestand Schatting Partners

Groendreef - Regattastraat - 430M24-523W19-523H18 GBP gemengde zone en zone van 11.911.400,00 € Stad Brussel
Antwerpsesteenweg sterk gemengde functies Haven

74
CONSTATS VASTSTELLINGEN
Le quartier Masui souffre de son enclavement, encerclé par de grosses De wijk Masui lijdt onder haar insluiting, omringd door grote
infrastructures économiques, routières ou ferroviaires. Plusieurs economische-, wegen- of spoorinfrastructuren. Verschillende
investissements importants ont été réalisés pour améliorer les belangrijke investeringen zijn gedaan om de levensomstandigheden
conditions de vie à l’intérieur du quartier, notamment via les contrats de binnen de wijk te verbeteren, met name via de wijkcontracten;
quartier. On peut citer le centre Pôle Nord ou l’aménagement du parc bijvoorbeeld het centrum Noordpool of de inrichting van het park van de
de la Senne, qui est amené à structurer une série d’interventions mixtes Zenne, dat aangelegd is om een serie van interventies van gemengde
de qualité. Par contre, aucune intervention de rénovation urbaine n’a kwaliteit te structureren. Daarentegen heeft geen enkele interventie
permis de travailler sur l’articulation du quartier avec les infrastructures van stadsvernieuwing toegelaten om te werken op de samenhang van
qui l’encerclent, notamment l’allée verte ou le bassin Vergote. de wijk met de infrastructuren die haar omringen, zoals de Groendreef
of het Vergotedok.
CARACTERISTIQUES DE L’INTERVENTION
L’intervention proposée ici se compose de plusieurs aspects qui visent KENMERKEN VAN DE INTERVENTIE
la création d’une nouvelle connexion en espaces publics entre le De hier voorgestelde interventie bestaat uit verschillende aspecten die
bassin Vergote et le nouveau parc de la Senne à hauteur de la rue des de aanleg van een nieuwe verbinding in de vorm van publieke ruimtes
Régates. Elle pourrait répondre aux principes suivants : beogen tussen het Vergotedok en het nieuwe park van de Zenne ter
- reconstruction de la parcelle au coin de l’allée verte et de la rue des hoogte van de Regattastraat. Deze zou aan volgende principes kunnen
régates. Le terrain non bâti est utilisé comme parking et présente un beantwoorden:
potentiel constructible pour une opération de logements. - wederopbouw van het perceel op de hoek van de Groendreef en de
- expropriation de deux parcelles mixtes (logements -économiques) sur Regattastraat. Het onbebouwd terrein wordt als parking gebruikt en
la chaussée d’Anvers dont une parcelle très large en intérieur d’îlot en biedt een potentieel om woningen op te bouwen.
lien avec le parc de la Senne. - onteigening van twee gemengde percelen (huisvesting – economisch)
- construction d’un nouvel ensemble permettant de refaire la connexion op de Antwerpsesteenweg waaronder een zeer breed perceel in het
avec le parc de la Senne. Cette intervention permet de revaloriser binnengebied van het bouwblok in verbinding met het park van de
l’intérieur d’îlot avec un projet mixte de logements, équipements Zenne.
publics et espace public en créant une nouvelle articulation avec le - bouw van een nieuw ensemble dat toelaat de verbinding met het park
parc de la Senne. van de Zenne te herstellen. Deze interventie laat toe het binnengebied
L’ensemble de l’intervention crée un lien entre le cœur du quartier, dont van het bouwblok op te waarderen met een gemengd project van
le parc de la Senne, et l’allée verte. woningen, publieke voorzieningen en publieke ruimte, en creëert zo
een nieuwe samenhang met het park van de Zenne.
RESULTATS ATTENDUS De interventie in haar geheel creëert een koppeling tussen het hart van
L’intervention vise à actionner une stratégie de désenclavement du de wijk, waaronder het park van de Zenne, en de Groendreef.
quartier, par l’aménagement d’une nouvelle connexion douce entre
l’allée verte et le parc de la Senne. Elle permet : VERWACHTE RESULTATEN
-de désenclaver le parc de la Senne De interventie beoogt een ontsluitingsstrategie voor de wijk in werking
-d’ouvrir celui-ci sur le quartier te stellen, door de aanleg van een nieuwe zachte verbinding tussen de
-de proposer une nouvelle connexion entre le quartier Masui et la figure Groendreef en het park van de Zenne. Deze laat toe:
du bassin Vergote - om het park van de Zenne te ontsluiten
- om dit park te openen naar de wijk
CONDITIONS CRITIQUES DE REUSSITE - om een nieuwe verbinding tussen de wijk Masui en de figuur van het
- Négociation des acquisitions de parcelles, le long de l’allée verte et le Vergotedok voor te stellen
long de la chaussée d’Anvers
- Identification d’un pilote et définition programmatique KRITIEKE VOORWAARDEN TOT SUCCES
- Montage opérationnel et financier - Onderhandeling voor de verwerving van percelen langs de Groendreef
- Conception du projet en tenant compte des liens à créer entre le parc en langs de Antwerpsesteenweg
de la Senne et le projet. - Identificatie van een pilootproject en programmadefinitie
- Réflexion sur l’ouverture visuelle dans l’axe de la rue des régates vers - Operationeel en financieel plan
le bassin Vergote - Ontwerp van het project rekening houdend met de te creëren
verbindingen tussen het park van de Zenne en het project
PLAN FINANCIER - Reflectie op de visuele opening in de as van de Regattastraat naar
L’opération n’est pas identifiée dans le programme du CRU mais het Vergotedok
comme opération «à initier».
FINANCIEEL PLAN
PHASAGE De interventie is niet bepaald binnen het programma van het SVC maar
Année 1 : Négociation des expropriations et acquisitions als een «op te starten» interventie.
Année 2 : Fixation du programme. Lancement de la procédure pour
la conception architecturale et paysagère du programme. Désignation. FASERING
Lancement de l’étude. Jaar 1: Onderhandeling van de onteigeningen en verwervingen
Année 3 : Etude de conception. Dépôt de demande de permis Jaar 2: Bepaling van het programma. Start van de procedure voor het
Année 4 : Travaux architectuur- en landschapsontwerp van het programma. Toekenning.
Année 5: Travaux et inauguration Start van de studie
Jaar 3: Conceptstudie. Indienen van de vergunningsaanvraag
Jaar 4: Werken
Jaar 5: Werken en inhuldiging

75
1.13 Nouveau bâtiment, 237 Av. de la Reine / 1.13 Nieuw gebouw, Koninginnelaan 237

0 100M

Type de projet Propriétaire(s) Occupation actuelle Superficie Pilote

Logement Voirie régionale Friche à définir Ville de Bruxelles
Opération à initier

Adresse Parcelles cadastrales Situation de droit Estimation Partenaires

avenue de la Reine 237 parcelle non cadastrée Parcelle non cadastrée 1.013.101,00 € Perspective

Projecttype Eigenaar(s) Huidige functie Oppervlakte Stuurgroep

Huisvesting Regionale weg Braakland Te definiëren Stad Brussel
Op te starten operatie

Adres Kadastrale percelen Rechtstoestand Schatting Partners

Koninginnelaan 237 niet gekadastreerd perceel niet gekadastreerd perceel 1.013.101,00 € Perspective

76
CONSTATS VASTSTELLINGEN
La parcelle visée par l’intervention est une dent creuse se situant à Het perceel van deze interventie is een leegstaand perceel dat zich
un coin très visible dans l’axe du tracé royal, le long de l’avenue de la op een zeer zichtbare hoek in de as van het koninklijk traject bevindt,
Reine et de la rue des palais. Elle encercle la perspective vers l’église langs de Koninginnelaan en de Paleizenstraat. Ze ligt in het perspectief
royale de Laeken et dégrade l’image du quartier et le prestige de naar de Onze-Lieve-Vrouwkerk van Laken en doet afbreuk aan het
l’artère. Il s’agit d’une parcelle résiduelle où le potentiel constructible beeld van de wijk en het prestige van deze ader. Het betreft een
est limité, mais qui permet d’envisager une opération de restructuration restperceel waar het constructief potentieel beperkt is, maar dat een
du coin de l’îlot et de l’espace public. herstructureringsinterventie van de hoek van het bouwblok en de
publieke ruimte toelaat.
CARACTERISTIQUES DE L’INTERVENTION
L’intervention proposée résoud la situation urbaine dégradée. Elle KENMERKEN VAN DE INTERVENTIE
vise la construction d’un petit immeuble de logements publics par De voorgestelde interventie lost de gedegradeerde stedelijke situatie
l’acquisition des parcelles et la définition (via plan d’aménagement op. Ze beoogt de constructie van een klein gebouw met publieke
directeur) d’un espace d’intervention clair et complémentaire à la woningen door het verwerven van de percelen en de definiëring
restructuration de l’espace public. Cette reconfiguration permet la (via een richtplan van aanleg) van een duidelijke interventiezone,
construction de plus de 10 logements publics. complementair aan de herstructurering van de publieke ruimte. Deze
reconfiguratie laat de bouw van meer dan tien publieke woningen toe.
RESULTATS ATTENDUS
-Construction de logements publics VERWACHTE RESULTATEN
-Recoudre le tissu urbain - Bouw van publieke woningen
-Améliorer la perspective dans l’axe du tracé royal - Het stedelijk weefsel dichten
- Développement qualitatif de l’espace public. - Het perspectief in de as van het koninklijk traject verbeteren
- Kwalitatieve ontwikkeling van de publieke ruimte
CONDITION CRITIQUE DE REUSSITE
- PAD pour définir les alignements et la zone constructible. KRITIEKE VOORWAARDEN TOT SUCCES
- RVA om de de lijnen en de bebouwbare zone te definiëren

77
1.14 Alentours Ecole «Klavertje Vier»/ 1.14 Omgeving school «Klavertje Vier»

0 100M

Type de projet Propriétaire(s) Occupation actuelle Superficie Pilote

Abord d’école Ville de Bruxelles Ecole A définir Ville de Bruxelles
Opération associée

Adresse Parcelles cadastrales Situation de droit Estimation Partenaires

Allée verte 437X3 436R6 PRAS: zone d’équipement A définir Perspective , Ville de Bruxelles
Bruxelles Mobilité
Bruxelles Environnement

Projecttype Eigenaar(s) Huidige functie Oppervlakte Stuurgroep

Omgeving van de school Stad Brussel School Te definiëren Stad Brussel
Geassocieerde operatie

Adres Kadastrale percelen Rechtstoestand Schatting Partners

Groendreef 437X3 436R6 GBP: Zone voor voorzieningen Te definiëren Perspective, Stad Brussel
Brussel Mobiliteit
Leefmilieu Brussel

78
CONSTATS VASTSTELLINGEN
L’école «Klavertje Vier» est une école maternelle et primaire De school «Klavertje Vier» is een Nederlandstalige kleuter- en lagere
néerlandophone située entre l’allée verte et l’avenue de l’héliport. school gelegen tussen de Groendreef en de Helihavenlaan. De school
L’école est dans un contexte urbain très défavorable, entre deux ligt in een zeer ongunstige stedelijke context, tussen twee wegen,
voiries, dont l’allée verte qui présente un fort trafic. Le rapport au waaronder de Groendreef met zeer druk verkeer. De relatie van de
monde extérieur des enfants se résume à un flot continu de voitures. kinderen met de buitenwereld komt neer op een continue stroom van
L’école est par ailleurs longée au sud par un passage étroit, seul auto’s.
passage entre le quartier nord et l’allée verte sur plusieurs centaines De school is in het zuiden bovendien begrensd door een smalle
de mètres. Ce passage étroit sera en partie construit avec un projet doorgang, de enige doorgang tussen de Noordwijk en de Groendreef
de logement et nécessite une réflexion sur son aménagement. L’école over meerdere meters. Deze smalle doorgang zal gedeeltelijk ingevuld
prévoit aujourd’hui à cet endroit une extension. worden met een huisvestingsproject en vraagt om een reflectie op zijn
Par ailleurs, la Région a lancé un nouveau programme de «Contrats inrichting. De school voorziet vandaag een uitbreiding op deze plek.
Ecole» afin de travailler à une meilleure intégration des infrastructures Anderzijds heeft het Gewest een nieuw programma van
scolaires dans leurs quartiers (apports de l’école dans le quartier, «Schoolcontracten» gelanceerd, om te werken aan een betere
apports du quartier dans l’école). L’école Klavertje Vier est une des integratie van de schoolinfrastructuren in hun wijk (bijdrage van de
écoles pilote du programme. school aan de wijk, bijdrage van de wijk aan de school). De school
Klavertje Vier is een van de pilootscholen van het programma.
CARACTERISTIQUES DE L’INTERVENTION
L’intervention proposée ici vise à intégrer la stratégie qui sera KENMERKEN VAN DE INTERVENTIE
développée dans le cadre du «Contrat Ecole» dans le programme du De hier voorgestelde interventie beoogt de integratie van de strategie
CRU. die zal worden ontwikkeld binnen het kader van het «Schoolcontract»
Cela permet: in het programma van het SVC.
- De garantir une réalisation des investissements prévus dans le cadre Dit laat toe:
du Contrat Ecole dans le timing du CRU. - Om een realisatie van de voorziene investeringen in het kader van het
- De coordonner cette intervention avec la stratégie plus générale Schoolcontract te garanderen binnen de timing van het SVC.
développée autour du parc Maximilien et du bassin de giration, en - Om deze interventie te coördineren met de meer algemene strategie
particulier la refonte du carrefour devant l’école. ontwikkeld rond het Maximiliaanpark en de zwaaikom, in het bijzonder
de herziening van het kruispunt voor de school.
RESULTATS ATTENDUS
- Amélioration de l’intégration de l’école dans le quartier VERWACHTE RESULTATEN
- Amélioration de l’environnement immédiat de l’école: espaces publics, - Verbetering van de integratie van de school in de wijk
bruit, sécurité routière, verdure - Verbetering van de onmiddellijke omgeving van de school: publieke
- augmentation des places d’accueil ruimtes, lawaai, verkeersveiligheid, groen
- Verhoging van het aantal plaatsen
CONDITION CRITIQUE DE REUSSITE
- Coordination entre les projets d’aménagement de l’espace public et KRITIEKE VOORWAARDEN TOT SUCCES
les besoins de l’école - Coördinatie tussen de inrichtingsprojecten van de publieke ruimte en
- Articulation avec le processus des «Contrats Ecole». de noden van de school
- Coordination avec la fiche 1.5 sur le passage entre Héliport et Allée - Koppeling met het verloop van de «Schoolcontracten»
verte et avec le projet de la fiche 1.1b sur le réaménagement du parc - Coördinatie met de fiche 1.5 over de doorgang tussen Helihaven en
Maximilien. de Groendreef en met het project van de fiche 1.1b over de herinrichting
- Maintien d’un accès pour les véhicules d’urgence van het Maximiliaanpark.
- Toegang voor hulpverleningsvoertuigen garanderen
PLAN FINANCIER
L’opération n’est pas identifiée dans le programme du CRU mais FINANCIEEL PLAN
comme opération associée, liée au programme des «Contrats Ecole». De Interventie is niet bepaald binnen het programma van het SVC maar
als geassocieerde interventie, verbonden aan aan het programma van
de «Schoolcontracten».

79
1.15 Boulevard Bolivar/ 1.15 Bolivarlaan

0 100M

Type de projet Propriétaire(s) Occupation actuelle Superficie Pilote

Réaménagement de voirie Région Voirie A définir Bruxelles Mobilité
Opération mixte

Adresse Parcelles cadastrales Situation de droit Estimation Partenaires

Boulevard Bolivar S.O. PRAS: voirie 1.483.200,00 € Ville de Bruxelles

Bruxelles Environnement

Projecttype Eigenaar(s) Huidige functie Oppervlakte Stuurgroep

Heraanleg van de weg Gewest Weg Te definiëren Brussel Mobiliteit
Gemengde opdracht

Adres Kadastrale percelen Rechtstoestand Schatting Partners

Bolivarlaan Z.O. GBP: weg 1.483.200,00 € Stad Brussel

Leefmilieu Brussel

état de lieu/ bestaande

toestand

proposition / voorstel

80
CONSTATS BEVINDINGEN
Le boulevard Bolivar est un axe structurant du quartier nord, reliant la De Bolivarlaan is een structurerende as van de Noordwijk die het
gare du nord au canal. Il sera prochainement prolongé vers Molenbeek Noordstation met het kanaal verbindt. Ze zal binnenkort verlengt
par la passerelle Picard pour les transports publics et la circulation worden richting Molenbeek door de Picard passerelle voor publiek
douce. transport en zachte mobiliteit. In de huidige configuratie is de boulevard
Dans sa configuration actuelle le boulevard est particulièrement large voornamelijk weids en over gedimensioneerd. Ze genereert een breuk
et sur-dimensionné. Il génère une rupture entre les différentes parties tussen de verschillende delen van de Maximiliaanpark. De boulevard
du parc Maximilien. wordt logischerwijs ook gebruikt als circulatie ruimte voor de bussen
Le boulevard est également utilisé comme espace de circulation pour die van en naar het Noordstation gaan en het westen en noorden van
les bus venant de la gare du nord et desservant l’ouest et le nord de la de regio bedienen (Molenbeek, Laken). De eerste richtlijnen van het
région (Molenbeek, Laeken). RvA overwegen ook de bouw van een gemengd woon gebouw en
Les premières orientations du PAD envisagent également la services in de hoek «Bolivar Helihaven.» De services zullen ook in
construction d’un immeuble mixte de logements et d’équipement au dialoog moeten gaan met de nieuwe openbare ruimte.
coin «Bolivar-Héliport». L’équipement devra notamment dialoguer avec
le nouvel espace public.
KENMERKEN VAN DE INTERVENTIE
CARACTÉRISTIQUES DE L’INTERVENTION De hier voorgestelde interventie betreft hier het werk en de
L’intervention proposée ici vise les travaux et le suivi de chantier du opvolging van de herontwikkeling van de boulevard in continuïteit
réaménagement du boulevard en continuité avec le réaménagement met de herontwikkeling van het Maximilianpark. De ontwerpstudie is
du parc Maximilien. L’étude de conception est reprise dans la fiche opgenomen in blad 1.1a. De doelstellingen van het project zijn:
1.1a. Les objectifs du projet sont : - vermindering van het bestaande weggebruik tot een minimum.
- de réduire l’emprise actuelle de la voirie au minimum. Les nouveaux De nieuwe afstemmingen zullen worden vastgesteld in het Plan
alignements devront être définis dans le Plan d’Aménagement d’Aménagement Directeur.
Directeur. - het organiseren van de grensovergangen om de continuïteit van
- d’aménager les traversées de façon à garantir les continuités voetgangers en fietsers te garanderen tussen de verschillende delen
piétonnes, cyclistes entre les différentes sections du parc Maximilien van het Maximiliaanpark.
- d’assurer la fluidité du trafic des transports publics par la réalisation - het verzekeren van de doorstroming van het openbaar vervoer ‘s
d’un site propre verkeer door een duidelijke ruimte hiervoor te voorzien.
- de réaliser des plantations en voirie permettant d’assurer la continuité - het uitvoeren van plantages langsheen de weg om de landschappelijke
paysagère et végétale du parc Maximilien. en vegetale continuïteit van Maximiliaanpark te garanderen.

RESULTATS ATTENDUS
- amélioration des circulations piétonnes et cyclistes entre les VERWACHTE RESULTATEN
différentes parties du parc Maximilien - verbetering van de circulatie voor voetgangers en fietsers tussen de
- rétablissement d’un continuité paysagère entre les différentes parties verschillende delen van het Maximiliaanpark.
du parc - herstel van een landschappelijke continuïteit tussen de verschillende
- nouveau profil de la voirie permettant un équilibrage entre les delen van het park.
différents modes de circulation - een nieuw wegprofilering laat een evenwicht tussen de verschillende
- création d’un site propre pour les transports en commun transportmodi toe.
- de creatie van een eigen ruimte voor het openbaar vervoer
CONDITION CRITIQUE DE RÉUSSITE
- intégration du projet de réaménagement de la voirie dans le projet KRITISCHE VOORWAARDEN VOOR SUCCES
d’ensemble de réaménagement du parc Maximilien. - integratie van het project voor de herprofilering van de weg binnen het
- Coordination avec le Plan d’Aménagement Directeur de façon à globale project van de herontwikkeling van het Maximiliaanpark.
définir précisément les nouveau alignements de voirie. - Coördinatie met het Richtplan van Aanleg met het oog op het
- Maintien d’un accès pour les véhicules d’urgence. nauwkeurig bepalen van de nieuwe afstemmingen voor de weg.
- Toegang voor hulpverleningsvoertuigen garanderen.
PLAN FINANCIER
L’étude de conception est prévue dans la fiche 1.1a. La maîtrise FINANCIËLE PLAN
d’ouvrage, le suivi de chantier et le financement des travaux sont pris De ontwerpstudie is voorzien in formulier 1.1a. Mobiliteit Brussel
en charge par Bruxelles Mobilité. is verantwoordelijk voor het projectmanagement, werfopvolging en
projectfinanciering.

81
2.1 Square du Laekenveld / 2.1 Laekenveld Square

0 100M

Type de projet Propriétaire(s) Occupation actuelle Superficie Pilote

Espaces publics Extensa Friche-espace public 1.624 m2 Extensa
Opération associée Molenbeek-st Jean Commune de Molenbeek

Adresse Parcelles cadastrales Situation de droit Estimation Partenaires

square du Laekenveld s.o. voirie Bruxelles Environnement

487.200,00 €
Ville de Bruxelles

Projecttype Eigenaar(s) Huidige functie Oppervlakte Stuurgroep

Publieke ruimtes Extensa Braakland - publieke ruimte 1.624 m2 Extensa
Geassocieerde operatie Sint-Jans-Molenbeek Gemeente Molenbeek

Adres Kadastrale percelen Rechtstoestand Schatting Partners

Square Laekenveld s.o. Weg Leefmilieu Brussel

487.200,00 €
Stad Brussel

82
CONSTATS VASTSTELLINGEN
Le square du Laekenveld constitue un petit square dans le quartier De Square Laekenveld is een klein plein in de Maritiemwijk. Ze omvat
Maritime. Il présente une aire de jeu de quartier en son centre en assez in het centrum een buurtspeelplaats die in tamelijk slechte staat is, en
mauvais état, et est bordé d’immeubles de logements collectifs du is begrensd door stijlvolle gebouwen met collectieve huisvesting uit
début du 20e de belle facture. Il a la particularité de n’être urbanisé het begin van de 20ste eeuw. Ze heeft de eigenaardigheid van slechts
que d’un côté, l’autre étant ouvert sur le paysage spectaculaire du site aan één kant verstedelijkt te zijn, de andere kant opent zich naar het
de Tour et taxis. Depuis l’ouverture du parc, le contraste entre le petit spectaculaire landschap van de site van Tour&Taxis. Sinds de opening
square de quartier populaire et le nouveau grand parc métropolitain est van park is het contrast tussen het kleine, populaire buurtplein en het
particulièrement marquant. nieuwe grootstedelijk park bijzonder opvallend.

CARACTERISTIQUES DE L’INTERVENTION KENMERKEN VAN DE INTERVENTIE

L’objectif de l’intervention est de créer une nouvelle entrée au parc de Het doel van de interventie is om een nieuwe toegang naar het park
Tour et Taxis et de réaménager le square du Laekenveld, de façon à van Tour&Taxis te creëren en de Square Laekenveld opnieuw in te
améliorer l’accessibilité du parc depuis le quartier Maritime et améliorer richten, om zo de toegankelijkheid tot het park vanaf de Maritiemwijk en
l’espace public. Cette entrée est d’ailleurs urbanistiquement assez de publieke ruimte te verbeteren. Deze toegang is stedenbouwkundig
naturelle et pourrait être concrétisée par le biais d’une réorganisation gezien bovendien vrij natuurlijk en zou kunnen worden geconcretiseerd
de l’espace du square et par un grand escalier descendant directement door middel van een herorganisatie van de ruimte van het plein en door
dans le parc. Cette ouverture est par ailleurs prévue dans le PPAS de een grote trap die rechtstreeks in het park uitkomt. Deze opening is
Tour et Taxis. bovendien voorzien in het BBP van Tour&Taxis.

RESULTATS ATTENDUS VERWACHTE RESULTATEN

-Création d’une nouvelle entrée au parc de Tour et Taxis - Creatie van een nieuwe toegang tot het park van Tour&Taxis
-Création d’une nouvelle connexion douce entre le haut du quartier - Aanleg van een nieuwe zachte verbinding tussen het hoge deel van
Maritime et l’avenue du Port de Maritiemwijk en de Havenlaan
-Reconnexion entre les quartiers denses et la grande figure - Herverbinding tussen de dense wijken en de grootstedelijke figuur
métropolitaine - Herinrichting van de publieke ruimte
- Réaménagement de l’espace public
FINANCIEEL PLAN
PLAN FINANCIER - Zie financieringsmogelijkheid via de stedenbouwkundige lasten
-Voir possibilité de financement via les charges d’urbanisme
KRITIEKE VOORWAARDEN TOT SUCCES
CONDITIONS CRITIQUES DE REUSSITE - Onderhandeling met Extensa voor het financieringsplan van het
- Négociation avec Extensa pour le montage financier du projet project (stedenbouwkundige lasten)
(charges d’urbanisme) - Een inrichting verzekeren die het park op meest natuurlijk mogelijke
- Assurer un aménagement qui ouvre le plus naturellement possible le wijze opent naar de wijk
parc sur le quartier - Leefmilieu Brussel betrekken bij de ontwikkeling van het project
- Associer Bruxelles Environnement dans le développement du projet.
FASERING
PHASAGE - Jaar 1: Definiëring van een protocol van akkoord tussen Extensa en
- année 1 : Définition d’un protocole d’accord entre Extensa et les de overheid. Analyse van de uit te voeren inrichtingen
pouvoirs publics. Analyse des aménagements à faire. - Jaar 2: Stedenbouwkundige vergunningsaanvraag
- année 2 : Demande de PU - Jaar 3: Verkrijgen van de vergunning en procedure voor de werken
- année 3 : Obtention permis et procédure travaux - Jaar 4: Werken en inhuldiging
- année 4 : Travaux et inauguration

83
2.2 Terrain Ziegler / 2.2 Ziegler terrein

0 100M

Type de projet Propriétaire(s) Occupation actuelle Superficie Pilote

Projet mixte privé Friche 6.081 m2 SAU
Opération à initier

Adresse Parcelles cadastrales Situation de droit Estimation Partenaires

rue Dieudonné Lefèvre 332B2-330E2 PRAS: zone de forte mixité. Zone 41.709.900,00 € Ville de Bruxelles
portuaire Bruxelles Mobilité
BBP Tour et Taxis STIB

Projecttype Eigenaar(s) Huidige functie Oppervlakte Stuurgroep

Gemengd project Privaat Braakland 6.081 m2 MSI
Op te starten operatie

Adres Kadastrale percelen Rechtstoestand Schatting Partners

Dieudonné Lefèvrestraat 332B2-330E2 GBP: zone van sterk gemengde 41.709.900,00 € Stad Brussel
functies, havenzone Brussel Mobiliteit
BBP Tour en Taxis MIVB

84
CONSTATS VASTSTELLIGEN
Le site dit « Ziegler » est un site économique, composé d’un terrain non De «Ziegler» site is een economische site, bestaande uit een
bâti et d’un immeuble, longeant la rue Dieudonné Lefèvre au nord et le onbebouwd terrein en een gebouw, grenzend aan de Dieudonné
site de Tour et Taxis au sud. Cette parcelle est identifiée dans le PPAS Lefèvrestraat in het noorden en de site van Tour&Taxis in het zuiden.
de Tour et Taxis comme un point d’entrée majeur sur le site, puisqu’une Dit perceel is in het BBP van Tour&Taxis aangeduid als een belangrijk
nouvelle voirie doit y être aménagée pour se reconnecter sur la voirie toegangspunt tot de site, aangezien er een nieuwe weg moet worden
nord-sud traversant le parc. Notons que la parcelle « Ziegler » jouit aangelegd om het terug te verbinden met de noord-zuid weg die
d’une vue exceptionnelle sur le nouveau parc et sur la vallée de la het park doorkruist. We merken op dat de «Ziegler» passerelle een
Senne, grâce à un fort dénivelé. uitzonderlijk uitzicht biedt op het nieuwe park en op de vallei van de
Zenne, dankzij een groot hoogteverschil.
CARACTERISTIQUES DE L’INTERVENTION
L’objectif de l’intervention est l’acquisition du site par un opérateur KENMERKEN VAN DE INTERVENTIE
public et la réurbanisation de la parcelle en un ensemble mixte de Het doel van de interventie is de verwerving van de site door een
bâtiments de logements, équipements publics et commerces, ainsi que publieke operator en de re-urbanisatie van het perceel tot een gemengd
les espaces publics (voirie d’accès à Tour et Taxis). Ce projet serait ensemble van huisvesting, publieke voorzieningen en winkels, alsook
pris en charge par un opérateur d’aménagement urbain public (SAU, publieke ruimtes (toegangsweg naar Tour&Taxis). Een operator van
Citydev, SLRB) et la voirie par Bruxelles Mobilité. publieke stedelijke inrichting (MSI, Citydev, BGHM) zal dit project op
zich nemen en Brussel Mobiliteit zal de weg op zich nemen.
RESULTATS ATTENDUS
-Création d’une nouvelle entrée au parc de Tour et Taxis VERWACHTE RESULTATEN
-Création d’une nouvelle connexion entre le quartier Marie Christine et - Creatie van een nieuwe toegang tot het park van Tour&Taxis
l’avenue du Port - Creatie van een nieuwe verbinding tussen de Maria-Christinawijk en
-Reconnexion entre les quartiers denses et la grande figure de Havenlaan
métropolitaine - Herverbinding tussen de dense wijken en de grootstedelijke figuur
-Nouveaux logements, équipements, activités économiques - Nieuwe huisvesting, voorzieningen, economische activiteiten
-Nouvelle voirie - Nieuwe weg

PLAN FINANCIER FINANCIEEL PLAN

Financement mixte entre opérateurs publics. Gemengde financiering tussen de publieke operatoren

CONDITIONS CRITIQUES DE REUSSITE KRITIEKE VOORWAARDEN TOT SUCCES

- Acquisition du terrain. Négociation avec le privé - Verwerving van het terrein. Onderhandeling met de privé
- Définition d’un maître d’ouvrage public - Definiëring van een publieke opdrachtgever
- Définition programmatique - Programmadefinitie
- Assurer un aménagement qualitatif de la nouvelle voirie et des - Een kwalitatieve inrichting van de nieuwe weg verzekeren en publieke
espaces publics qui ouvrent le parc sur le quartier ruimtes die het park openen naar de wijk

PHASAGE FASERING
- année 1 : Acquisition du terrain. Etude aménagement de la voirie - Jaar 1: Verwerving van het terrein. Studie voor de aanleg van de weg
- année 2 : Lancement de l’étude de conception. - Jaar 2: Start van de ontwerpstudie
Demande de PU. Aménagement de la voirie. Stedenbouwkundige vergunningsaanvraag. Aanleg van de weg
- année 3 : Obtention permis et procédure travaux - Jaar 3: Verkrijgen van de vergunning en procedure voor de werken
- année 4 : Travaux - Jaar 4: Werken
- année 5: Travaux et inauguration - Jaar 5: Werken in inhuldiging

85
2.3 Rampe du TIR / 2.3 Hellingbaan van het TIR

0 100M

Type de projet Propriétaire(s) Occupation actuelle Superficie Pilote

Espaces publics Port de Bruxelles rampe d’accès au TIR 5.200 m2 (voirie) Port de Bruxelles (démolition)
Opération associée Bruxelles Mobilité (voirie)

Adresse Parcelles cadastrales Situation de droit Estimation Partenaires

Rue Dieudonné Lefèvre 317N2 PRAS: zone portuaire Bruxelles Mobilité

PPAS Tour et Taxis 1.086.000,00 €
CPAS

Projecttype Eigenaar(s) Huidige functie Oppervlakte Stuurgroep

Publieke ruimtes Haven van Brussel Hellingbaan naar het TIR 5.200 m2 (weg) Haven van Brussel (afbraak)
Geassocieerde operatie Brussel Mobiliteit (weg)

Adres Kadastrale percelen Rechtstoestand Schatting Partners

Dieudonné Lefèvrestraat 317N2 GBP: havenzone Brussel Mobiliteit

1.086.000,00 €
OCMW

86
CONSTATS VASTSTELLINGEN
Le centre TIR est un important ensemble de fonctions logistiques sur Het TIR-centrum vormt een belangrijk ensemble van logistieke functies
la frange nord du site de Tour et Taxis. Celui-ci présente au nord ouest op het noordelijk randgebied van de site van Tour&Taxis. Deze bevat
une rampe d’accès vers les étages pour les grands camions. Cette in het noord-westen een hellingsbaan naar de verdiepingen voor de
rampe sert de rampe de sortie pour le bâtiment C du TIR. Sa démolition grote vrachtwagens. Deze hellingsbaan dient voor het verlaten van het
nécessitera une réorganisation interne des circulations du TIR et des gebouw C van TIR. Haar sloop zal een interne reorganisatie van de
aménagements ad-hoc. circulatie van TIR en ad hoc ontwikkelingen vereisen.
Le PPAS prévoit la création d’une voirie nord-sud traversant le site de Het BBP voorziet de aanleg van een noord-zuid weg die de site van
Tour et Taxis. Celle-ci débouche dans le quartier Marie Christine pile Tour&Taxis doorkruist. Deze komt uit in de Maria-Christinawijk exact
entre le centre TIR et le Byrrh, à l’emplacement de l’actuelle rampe. tussen het TIR-centrum en het Byrrh, op de plaats van de huidige
hellingbaan.
CARACTERISTIQUES DE L’INTERVENTION
Le projet vise ici à démolir la rampe d’accès et à réorganiser le KENMERKEN VAN DE INTERVENTIE
fonctionnement du centre logistique. Grâce à cette démolition la Het project beoogt hier de afbraak van de hellingbaan en de reorganisatie
connexion entre le quartier Marie Christine (et le site Tivoli) et le van de werking van het logistiek centrum. Dankzij deze afbraak wordt
nouveau parc de Tour et Taxis devient visuellement et fonctionnement de verbinding tussen de Maria-Chritinawijk (en de Tivoli-site) en het
possible. Une voirie peut alors être aménagée. Notons que cette voirie nieuwe park van Tour en Taxis visueel en functioneel mogelijk. Er kan
nord-sud n’est pas une voirie autorisant le trafic de transit à travers le dan een weg worden ingericht. We merken op dat deze noord-zuid weg
site de Tour et Taxis. geen transit-verkeer toelaat door de site van Tour&Taxis.

RESULTATS ATTENDUS VERWACHTE RESULTATEN

-Création d’une nouvelle entrée au parc de Tour et Taxis - Creatie van een nieuwe toegang tot het park van Tour&Taxis
-Création d’une nouvelle connexion entre le quartier Marie Christine et - Creatie van een nieuwe verbinding tussen de Maria-Christinawijk en
l’avenue du Port de Havenlaan
-Reconnexion entre les quartiers denses et la grande figure - Herverbinding tussen de dense wijken en de grootstedelijke figuur
métropolitaine
FINANCIEEL PLAN
PLAN FINANCIER - Afbraak van de hellingbaan: financiering buiten het SVC door de
- Démolition de la rampe: financement hors CRU par le Port de Haven van Brussel
Bruxelles - Inrichting van de weg: Brussel Mobiliteit
- Aménagement de la voirie: Bruxelles Mobilité
KRITIEKE VOORWAARDEN TOT SUCCES
CONDITIONS CRITIQUES DE REUSSITE - Interne reorganisatie van de werking van het TIR
- Réorganisation interne du fonctionnement du TIR
FASERING
PHASAGE - Jaar 1: Reorganisatie van de werking van het TIR-centrum door de
- année 1 : Réorganisation du fonctionnement du centre TIR par le Port Haven van Brussel. Studie voor de aanleg van de weg door Brussel
de Bruxelles. Etude aménagement de la voirie par Bruxelles Mobilité Mobiliteit
- année 2 : Démolition de la rampe. Demande de PU pour la voirie. - Jaar 2: Afbraak van de hellingbaan. Stedenbouwkundige
- année 3 : Obtention permis et travaux vergunningsaanvraag voor de weg
- Jaar 3: Verkrijgen van de vergunning en werken

87
2.4 Interface T&T - av. du Port / 2.4 Interface T&T/ Havenlaan

0 100M

Type de projet Propriétaire(s) Occupation actuelle Superficie Pilote

Espaces publics Extensa espace public/parking 1.850 m2 Extensa

Opération associée

Adresse Parcelles cadastrales Situation de droit Estimation Partenaires

Avenue du port-rue Picard 399V2-155R-399T PRAS: zone de forte mixité. 333.000,00 € Bruxelles Mobilité
PPAS Tour et Taxis Commune de Molenbeek

Projecttype Eigenaar(s) Huidige functie Oppervlakte Stuurgroep

Publieke ruimtes Extensa Publieke ruimte/parking 1.850 m2 Extensa

Geassocieerde operatie

Adres Kadastrale percelen Rechtstoestand Schatting Partners

Havenlaan-Picardstraat 399V2-155R-399T GBP: zone van sterk gemengde 333.000,00 € Brussel Mobiliteit
functies Gemeente Molenbeek
GBP Tour&Taxis

88
CONSTATS VASTSTELLINGEN
L’entrepôt royal de Tour et Taxis s’inscrit en retrait de l’avenue du Het Koninklijk Pakhuis van Tour&Taxis ligt teruggetrokken ten opzichte
port. Dans ce retrait on trouve une vaste plaine pavée utilisée comme van de Havenlaan. In deze terugtrekking vinden we een uitgestrekte
parking, et un mur historique de belle qualité sur toute la longueur de geplaveide vlakte die wordt gebruikt als parking, en een historische
la partie du site longeant l’avenue du port. Au coin de l’avenue du port muur van een mooie kwaliteit over de volledige lengte van het deel van
et de la rue Picard, le mur laisse place à une grille métallique entourant de site dat langs de Havenlaan loopt. Op de hoek van de Havenlaan en
deux pavillons d’entrée en brique. Cet espace est fermé et ne sert pas de Picardstraat maakt de muur plaats voor een metalen hek dat twee
d’accès au site de Tour et Taxis. toegangspaviljoenen in baksteen omringt. Deze ruimte is gesloten en
dient niet als toegang tot de site van Tour&Taxis.
CARACTERISTIQUES DE L’INTERVENTION
Il semble à la fois difficile techniquement (dénivelé) et peu souhaitable KENMERKEN VAN DE INTERVENTIE
patrimonialement de supprimer le mur d’enceinte longeant l’avenue du Momenteel lijkt het technisch moeilijk (hoogteverschil) en weinig
port. L’intervention vise ici à supprimer uniquement la grille au coin de wenselijk in verband met erfgoed om de buitenmuur langs de Havenlaan
l’avenue du port et de la rue Picard pour y créer une place publique. af te schaffen. De interventie beoogt hier enkel de afschaffing van
La suppression de cette grille de coin permet d’ouvrir visuellement et het hek op de hoek van de Havenlaan en de Picardstraat om er een
psychologiquement le site lorsqu’on vient du centre ville et améliorer publieke ruimte te creëren. De afschaffing van dit hoekhek laat toe
les accès « doux » (piétons, cyclistes, PMR) au site de Tour et Taxis. om de site visueel en psychologisch te openen wanneer men van
Ce projet doit être réalisé avec les réaménagements de la rue Picard het stadscentrum komt en om de «zachte» toegangen (voetgangers,
et de l’avenue du Port. fietsers, PBM) tot de site van Tour&Taxis te verbeteren.
Dit project dient te worden gerealiseerd met de herinrichtingen van de
RESULTATS ATTENDUS Picardstraat en de Havenlaan.
-Mise en valeur de l’entrepôt royal
-Ouverture du site de Tour et Taxis sur le quartier, ici sur le futur parc VERWACHTE RESULTATEN
Beco et l’avenue du port - Opwaardering van het Koninklijk Pakhuis
-Amélioration des circulations douces - Opening van de site van Tour&Taxis naar de wijk, hier op het
toekomstig Beccopark en de Havenlaan
PLAN FINANCIER - Verbetering voor de zachte weggebruikers
Financement Extensa
FINANCIEEL PLAN
CONDITIONS CRITIQUES DE REUSSITE Financiering door Extensa
- Accord Extensa
- Conception d’un aménagement ouvert sur le quartier KRITIEKE VOORWAARDEN TOT SUCCES
- Coordination avec le projet de réaménagement de l’avenue du port et - Akkoord Extensa
de la rue Picard (fiche 2.9) - Ontwerp van een inrichting open naar de wijk
- Coördinatie met het inrichtingsproject van de Havenlaan en de
Picardstraat (fiche 2.9)

89
2.5 Nouveaux logements rue de Ribaucourt / 2.5 Nieuwe huisvesting Ribaucourtstraat

0 100M

Type de projet Propriétaire(s) Occupation actuelle Superficie Pilote

Logements privé Friche 1.918 m2(superficie au sol) Fonds du Logement

Opération associée 4.000 m2 (superficie de plancher)

Adresse Parcelles cadastrales Situation de droit Estimation Partenaires

Rue de Ribaucourt, 155. 1080 169S8 PRAS: zone de forte mixité Molenbeek-St Jean
11.534.400,00 €
Bruxelles

Projecttype Eigenaar(s) Huidige functie Oppervlakte Stuurgroep

Huisvesting Privaat Braakland 1.918 m2 (footprint) Woningfonds

Geassocieerde operatie 4.000 m2 (vloeroppervlakte)

Adres Kadastrale percelen Rechtstoestand Schatting Partners

Ribaucourtstraat 155, 1080 Brussel 169S8 GBP: zone van sterk gemengde Sint-Jans-Molenbeek
functies 11.534.400,00 €

90
CONSTATS VASTSTELLINGEN
Ces dernières années une dynamique de transformation du quartier De laatste jaren is er een transformatiedynamiek waarneembaar
Maritime est observable. Certains projets privés de logements sont in de Maritiemwijk. Een aantal private huisvestingsprojecten zijn er
développés et participent à une transformation partielle du tissu ontwikkeld en dragen bij tot een gedeeltelijke transformatie van het
industriel. Les pouvoirs publics ont également investi dans le quartier industriële weefsel. De overheid heeft eveneens geïnvesteerd in
pour offrir de nouveaux logements publics et des équipements à de wijk om nieuwe publieke huisvesting en voorzieningen voor de
destination de la population. bevolking aan te bieden.
La parcelle visée ici par le projet est utilisée comme parking à ciel Het hier door het project beschouwde perceel wordt gebruikt als
ouvert pour un commerce situé également dans la rue de Ribaucourt. openlucht parking voor een winkel die eveneens in de Ribaucourtstraat
Seule une façade subsiste sur la rue de Ribaucourt. Le terrain est gelegen is. Slechts één gevel blijft over op de Ribaucourtstraat. Het
donc non bâti. Situé en zone de forte mixité, il présente un potentiel terrein is dus onbebouwd. Gelegen in een sterk gemengde zone, toont
bâtissable non négligeable. het een niet verwaarloosbaar potentieel voor bebouwing.

CARACTERISTIQUES DE L’INTERVENTION KENMERKEN VAN DE INTERVENTIE

La parcelle visée par le projet présente donc une opportunité de projet Het door het project beschouwde perceel biedt dus een kans tot een
intéressante. Elle permet d’envisager un ensemble public contenant un interessant project. Het laat toe om een publiek ensemble te voorzien
nobre important de logements publics pour le quartier. dat een twintigtal publieke woningen, belangrijk voor de wijk, omvat.

RESULTATS ATTENDUS VERWACHTE RESULTATEN

- Remplissage d’une dent creuse - Opvulling van een lege ruimte
- Revalorisation du front bâti de la rue de Ribaucourt - Herwaardering van het bebouwde front aan de Ribaucourtstraat
- Nouvelle offre de logements publics - Nieuw aanbod aan publieke huisvesting
- Interface au projet de Tour et Taxis - Interface met het project van Tour&Taxis
- Entre 40 et 50 logements - Tussen 40 en 50 wooneenheden

PLAN FINANCIER FINANCIEEL PLAN

Opération associée Geassocieerde interventie

CONDITIONS CRITIQUES DE REUSSITE KRITIEKE VOORWAARDEN TOT SUCCES

- Acquisition du terrain - Verwerving van het terrein
- Définition d’un maître d’ouvrage public - Definiëring van een publieke opdrachtgever
- Définition programmatique - Programmadefinitie

PHASAGE FASERING
- année 1 : Négociations avec le propriétaire. Acquisition du site. - Jaar 1: Onderhandelingen met de eigenaar. Verwerving van de site
- année 2 : Rédaction cahier des charges étude de conception. - Jaar 2: Opmaak lastenboek conceptstudie. Start van de studie.
Lancement de l’étude. Désignation de l’équipe de conception. Toewijzing van het ontwerpteam
- année 3 : Etude architecturale. Demande de PU. - Jaar 3: Architecturale studie. Stedenbouwkundige
- année 4: Obtention du PU. Cahier des charges marché de travaux et vergunningsaanvraag
lancement de la procédure. - Jaar 4: Verkrijgen van de stedenbouwkundige vergunning. Lastenboek
- année 5: Travaux openbare aanbesteding en start van de procedure
- Jaar 5: Werken

91
2.6 Nouveaux logements rue Ulens / 2.6 Nieuwe huisvesting Ulensstraat

0 100M

Type de projet Propriétaire(s) Occupation actuelle Superficie Pilote

Logements privé Friche 1.527 m2 (superficie au sol) Fonds du Logement

Opération associée 3.000 m2 (superficie plancher)

Adresse Parcelles cadastrales Situation de droit Estimation Partenaires

Rue Ulens. 1080 Bruxelles 168T11-168E11 PRAS: zone de forte mixité-zone 9.332.400,00 € Molenbeek-St Jean
administrative

Projecttype Eigenaar(s) Huidige functie Oppervlakte Stuurgroep

Huisvesting Privaat Braakland 1.527 m2 (footprint) Woningfonds

Geassocieerde operatie 3. 000 m2 (vloeroppervlakte)

Adres Kadastrale percelen Rechtstoestand Schatting Partners

Ulensstraat, 1080 Brussel 168T11-168E11 GBP: zone van sterk gemengde 9.332.400,00 € Sint-Jans-Molenbeek
functies - administratieve zone

92
CONSTATS VASTSTELLINGEN
Ces dernières années une dynamique de transformation du quartier De laatste jaren is er een transformatiedynamiek waarneembaar
Maritime est observable. Certains projets privés de logements sont in de Maritiemwijk. Een aantal private huisvestingsprojecten zijn
développés et participent à une transformation partielle du tissu er ontwikkeld en dragen bij aan een gedeeltelijke transformatie van
industriel. Les pouvoirs publics ont également investi dans le quartier het industriële weefsel. De overheid heeft eveneens geïnvesteerd
pour offrir de nouveaux logements publics et des équipements à in de wijk om nieuwe publieke huisvesting en voorzieningen voor de
destination de la population. bevolking aan te bieden.
La parcelle visée ici par le projet est à l’abandon. Elle forme un ensemble Het hier door het project beschouwde perceel is in verval. Ze vormt een
composé d’un immeuble administratif ancien jouxtant immédiatement ensemble bestaande uit een oud administratief gebouw, onmiddellijk
l’immeuble de la KBC à front de rue (qui s’étend au rez- de -chaussée grenzend aan het KBC-gebouw aan de straatzijde (dat zich op het
sur toute la profondeur de la parcelle). Et d’un terrain en friche avec gelijkvloers over de hele diepte van het perceel uitstrekt) en uit een
un hangar en fond de parcelle. Le site est situé en partie en zone de braakliggend terrein met een hangar aan de achterkant van het
forte mixité, et en partie en zone administrative. Il présente un potentiel perceel. De site is deels in een sterk gemengde zone gelegen, deel in
bâtissable non négligeable. een administratieve zone. Ze toont een niet verwaarloosbaar potentieel
voor bebouwing.
CARACTERISTIQUES DE L’INTERVENTION
La parcelle visée par le projet présente donc une opportunité de projet KENMERKEN VAN DE INTERVENTIE
intéressante. Elle permet d’envisager un ensemble public contenant un Het door het project beschouwde perceel biedt dus een kans voor een
nobre important de logements publics pour le quartier. interessant project. Ze laat toe om een publiek ensemble te voorzien
bestaande uit publieke huisvesting die belangrijk is voor de wijk.
RESULTATS ATTENDUS
- Remplissage d’une dent creuse VERWACHTE RESULTATEN
- Revalorisation du front bâti de la rue Ulens - Opvulling van een lege ruimte
- Nouvelle offre de logements publics - Herwaardering van het bebouwde front aan de Ulensstraat
- Entre 30 et 40 logements - Nieuw aanbod aan publieke huisvesting
- Tussen 30 en 40 wooneenheden
PLAN FINANCIER
Opération associée FINANCIEEL PLAN
Geassocieerde interventie
CONDITIONS DE REUSSITE DU PROJET
- Acquisition du terrain KRITIEKE VOORWAARDEN TOT SUCCES
- Définition d’un maître d’ouvrage public - Verwerving van het terrein
- Définition programmatique - Definiëring van een publieke opdrachtgever
- Programmadefinitie
PHASAGE
- année 1 : Négociations avec le propriétaire. Acquisition du site. FASERING
- année 2 : Rédaction cahier des charges étude de conception. - Jaar 1: Onderhandelingen met de eigenaar. Verwerving van de site
Lancement de l’étude. Désignation de l’équipe de conception. - Jaar 2: Opmaak lastenboek conceptstudie. Start van de studie.
- année 3 : Etude architecturale. Demande de PU. Toewijzing van het ontwerpteam
- année 4: Obtention du PU. Cahier des charges marché de travaux et - Jaar 3: Architecturale studie. Stedenbouwkundige
lancement de la procédure. vergunningsaanvraag
- année 5: Travaux - Jaar 4: Verkrijgen van de stedenbouwkundige vergunning. Lastenboek
aanbesteding van de werken en start van de procedure
- Jaar 5: Werken

93
2.7 Equipement derrière le siège social du Port / 2.7 Voorzieningen achter de sociale zetel van de
Haven

0 100M

Type de projet Propriétaire(s) Occupation actuelle Superficie Pilote

Equipement et parkings Port de Bruxelles Entrepôts Salle de concert : 900m2 SAU

opération à initier

Adresse Parcelles cadastrales Situation de droit Estimation Partenaires

Avenue du Port 150G4 ZAPT 1.800.000,00 € Port de Bruxelles

Ville de Bruxelles
Bruxelles Environnement

Projecttype Eigenaar(s) Huidige functie Oppervlakte Stuurgroep

Voorziening en parkings Haven van Brussel Entrepots Concertzaal : 900 m2 MSI

Op te starten operatie

Adres Kadastrale percelen Rechtstoestand Schatting Partners

Havenlaan 150G4 ZAPT 1.800.000,00 € Haven van Brussel

Stad Brussel
Leefmilieu Brussel

94
CONSTATS VASTSTELLINGEN
La rive droite du bassin Béco est amenée à se transformer en parc De rechteroever van het Beodok is voorzien op de transformatie in een
public dans les prochaines années. Depuis le départ des activités publiek park in de komende jaren. Sinds het vertrek van de commerciële
commerciales qui s’y déroulaient, et avant aménagement du parc, les activiteiten die zich er afspeelden en voor de inrichting van het park, zijn
différents entrepôts en attente de démolitions ont été reconvertis en de verschillende magazijnen in afwachting van de afbraak omgevormd
lieux d’activités socio-culturelles avec notamment l’asbl Toestand, un tot plekken met socio-culturele activiteiten, met onder andere de VZW
collectif de skateurs et la salle de concert Magasin 4. Toestand, een collectief van skaters en de concertzaal Magasin 4.
En parallèle au projet de parc le Port de Bruxelles prévoit de Parallel met het project van het park voorziet de Haven van Brussel
réaménager une zone de 26m à l’arrière de son siège administratif pour de herinrichting van een zone van 26m achter haar administratieve
y reconstruire 800m2 d’entrepôts et un parking de 30 emplacements. zetel, om er 800m2 aan entrepots te bouwen en een parking van 30
Ce parking et cet entrepôt constitueront la façade nord du parc. Il est parkeerplaatsen aan te leggen.
donc important que ces immeubles soient qualitatifs et conçus en lien Deze parking en dit magazijn zullen de noordelijke gevel van het park
avec le nouvel espace vert. vormen. Het is dus belangrijk dat deze gebouwen kwalitatief zijn en
ontworpen worden in verbinding met de nieuwe groene ruimte.
CARACTERISTIQUES DE L’INTERVENTION
Le projet prévoit de construire un équipement de 900m2 au-dessus KENMERKEN VAN DE INTERVENTIE
de l’entrepôt et du parking prévu par le Port de Bruxelles. Une salle Het project voorziet de bouw van een voorziening van 900m2 bovenop
de concert pourrait être envisagée. Plusieurs porteurs sont pressentis het magazijn en de parking gepland door de Haven van Brussel.
dont le Magasin 4. Een concertzaal zou een optie kunnen zijn. Meerdere uitbaters zijn
La salle devra être dotée d’une bonne isolation acoustique pour éviter benaderd, waaronder Magasin 4.
les nuisances de voisinage. De zaal zal moeten worden voorzien van goede akoestische isolatie
om hinder voor de buren te vermijden.
RESULTATS ATTENDUS
Equipement culturel et polyvalent. VERWACHTE RESULTATEN
Culturele en polyvalente voorziening
PLAN FINANCIER
Le projet est à initier. Le Port de Bruxelles financera la construction de FIANCIEEL PLAN
son parking et de l’entrepôt. Op te starten project. De Haven van Brussel zal de bouw van de parking
en van het magazijn financieren.
CONDITIONS DE REUSSITE DU PROJET
- Définition du montage financier VOORWAARDEN TOT HET SLAGEN VAN HET PROJECT
- Coordination des investissements Port-SAU - Definiëring van het financieel plan
- Articulation du projet architectural avec le futur parc Béco - Coördinatie van de investeringen Haven-MSI
- Verband tussen het architecturale project en het toekomstig Beco-
PHASAGE park
Année 1 : Elaboration du programme précis de l’immeuble et cahier
des charges mission auteur de projet. FASERING
Année 2 : Etude et dépôt de la demande de permis d’urbanisme Jaar 1: Uitwerking van het precieze programma van het gebouw en
Année 3 : Obtention du permis d’urbanisme et cahier des charges lastenboek opdracht projectauteur
travaux Jaar 2: Studie en indienen van de stedenbouwkundige
Année 4 : démolition des entrepôts et début du chantier vergunningsaanvraag
Année 5 : chantier Jaar 3: Verkrijgen van de stedenbouwkundige vergunning en lastenboek
Année 6 : Réception du projet werken
Jaar 4: Afbraak van de loodsen en start van de werf
Jaar 5: Werf
Jaar 6: Oplevering van het project

95
2.8 Réaménagement de la rue Picard / 2.8 Herinrichting van de Picardstraat

0 100M

Type de projet Propriétaire(s) Occupation actuelle Superficie Pilote

Espaces publics Région Espaces publics 12.800 m2 Bruxelles Mobilité

Opération CRU-Beliris

Adresse Parcelles cadastrales Situation de droit Estimation Partenaires

Rue Picard Non cadastré (voirie) Voirie régionale 4.249.080,00 € Molenbeek Saint Jean
STIB
Beliris

Projecttype Eigenaar(s) Huidige functie Oppervlakte Stuurgroep

Publieke ruimte Gewest Publieke ruimte 12.800 m2 Brussel Mobiliteit

Operatie SVC-Beliris

Adres Kadastrale percelen Rechtstoestand Schatting Partners

Picardstraat Niet gekadastreerd (weg) Regionale weg 4.249.080,00 € Sint-Jans-Molenbeek

MIVB
Beliris

96
CONSTATS VASTELLINGEN
La rue Picard est un axe majeur du quartier maritime, qui fait De Picardstraat is een belangrijke as van de Maritiemwijk, die de site
l’articulation entre le site de Tour et Taxis et le quartier. Réaménagée van Tour&Taxis en de wijk verbindt. Heringericht op een voorlopige
de manière provisoire dans les années 2000 elle a été longtemps wijze in de jaren 2000, is ze lang weerhouden van de beslissing van
suspendue à la décision de création d’une passerelle dans l’axe du de bouw van een passerelle in de as van het kanaal en van de creatie
canal et à la création d’un nouveau tram. Elle présente aujourd’hui van een nieuwe tram. Ze heeft vandaag voornamelijk een wegprofiel
un profil essentiellement routier avec du stationnement en épis et des met een mogelijkheid tot schuin parkeren en tijdelijke voorzieningen in
aménagements temporaires en béton de faible qualité. Cette voirie beton van magere kwaliteit. Deze weg veroorzaakt bovendien sinds
soulève en outre depuis longtemps des problèmes de sécurité routière. lang problemen in verband met de verkeersveiligheid.

CARACTERISTIQUES DE L’INTERVENTION KENMERKEN VAN DE INTERVENTIE

La rue Picard nécessite un réaménagement complet prenant en De Picardstraat vereist een volledige herinrichting rekening houdend
compte des paramètres tant paysagers que fonctionnels et de sécurité met zowel landschappelijke als functionele parameters en met de
routière. L’enjeu est d’arriver à accompagner le développement du verkeersveiligheid. De uitdaging is om de ontwikkeling van de site van
site de Tour et Taxis et particulièrement l’ouverture de la gare Maritime Tour&Taxis te kunnen begeleiden, en in het bijzonder de opening van
avec un aménagement qui est orienté sur des usages au bénéfice du het Maritiem station met een inrichting die is gericht op gebruiken die
quartier. A défaut, le fonctionnement du site de Tour et Taxis risque de de buurt ten goede komen. Anders riskeert de functionering van de site
continuer à se faire de manière introvertie au départ de l’avenue du Port. van Tour&Taxis zich verder te ontwikkelen op een introverte manier
L’intervention est également à mettre en lien avec une réorganisation aan het begin van de Havenlaan. De interventie dient ook in verband
du réseau bus à court terme, dans le prolongement de la passerelle te worden gebracht met een reorganisatie van het busnetwerk op korte
Picard. Il faudrait prévoir un réaménagement complémentaire jusqu’au termijn, in het verlengde van de Picard-passerelle. Een complementaire
boulevard du Jubilé, puisqu’on est limité ici au périmètre du CRU herontwikkeling moet worden gepland tot aan de boulevard du Jubilee,
aangezien men hier beperkt is tot de omtrek van de CRU
RESULTATS ATTENDUS
- Réaménagement d’un axe routier en un véritable espace public VERWACHTE RESULTATEN
ouvert sur le quartier - Herinrichting van de wegenas in een ware publieke ruimte, open naar
- Création d’une interface entre le quartier Maritime et le site de Tour de buurt
et Taxis. - Creatie van een interface tussen de Maritiemwijk en de site van
- Création d’un site propre comme support de la réorganisation du Tour&Taxis
réseau de bus de la STIB - Creatie van een eigen site ter ondersteuning van de reorganisatie van
- Amélioration de la sécurité routière. het busnet van de MIVB
- Verbetering van de verkeersveiligheid
PLAN FINANCIER
Le projet est financé par Beliris dans le cadre du CRU. FINANCIEEL PLAN
Het project is gefinancierd door Beliris in het kader van het SVC.
CONDITIONS CRITIQUES DE REUSSITE
- Coordination avec le projet de réaménagement de l’avenue du port KRITIEKE VOORWAARDEN TOT SUCCES
- Coordination avec le développement du site de Tour et Taxis - Coördinatie met het inrichtingsproject van de Havenlaan
- Anticipation d’un éventuel tram - Coördinatie met de ontwikkeling van de site van Tour&Taxis
- Anticipatie op een eventuele tram
PHASAGE
Année 1 : Elaboration du programme précis de l’immeuble et cahier FASERING
des charges mission auteur de projet. Jaar 1: Uitwerking van het precieze programma van het gebouw en
Année 2 : Etude et dépôt de la demande de permis d’urbanisme lastenboek opdracht projectauteur
Année 3 : Obtention du permis d’urbanisme et cahier des charges Jaar 2: Studie en indienen van de stedenbouwkundige
travaux vergunningsaanvraag
Année 4 : Démolition des entrepôts et début du chantier Jaar 3: Verkrijgen van de stedenbouwkundige vergunning en
Année 5 : Chantier lastenboek werken
Année 6 : Réception du projet Jaar 4: Afbraak van de loodsen en start van de werf
Jaar 5: Werf
Jaar 6: Oplevering van het project

97
3.1 Appel à projet de soutien aux activités de cohésion sociétale et de vie collective
ciblé sur six thématiques / 3.1 Oproep tot project ter ondersteuning van de activiteiten
rond sociale cohesie en het gemeenschapsleven gericht op zes thema’s

98
CONSTATS VASTSTELLINGEN
Les opérations «physiques» proposées dans le cadre de ce CRU sont De «fysieke» interventies voorgesteld in het kader van het SVC worden
accompagnées par un volet de cohésion sociétale. aangevuld met een luik sociale cohesie.
Le diagnostic a mis en avant une série de constats sur le contexte De diagnose heeft een reeks vaststellingen naar voren geschoven over
social, économique et culturel du quartier, et notamment les points de sociale, economische en culturele context van de wijk, met name
suivants: volgende punten:
- La présence importante de la problématique des réfugiés au sens – De belangrijke aanwezigheid van de problematiek van de
large en partie liée à la présence à proximité du CGRA. Il faut noter vluchtelingen in de brede zin, deels gelinkt aan de nabijheid van
l’impact important du campement provisoire organisé sur le parc het CGVS. Op te merken is de belangrijke impact van de tijdelijke
Maximilien en 2014. kampplaats georganiseerd in het Maximiliaanpark in 2014.
- Une surreprésentation de la population jeune dans le quartier. Comme – Een oververtegenwoordiging van de jonge bevolking in de wijk. Zoals
dans la plupart des quartiers centraux, la population jeune est très in de meeste centrale wijken, is de jonge bevolking zeer aanwezig en
présente et confrontée à des besoins d’accompagnement importants wordt ze geconfronteerd met belangrijke ondersteuningsbehoeften op
du point de vue social, économique, sportif et culturel. sociaal, economisch, sportief en cultureel vlak.
- Un vrai enjeu de «raccrochage» socio-professionnel d’une population – Een ware uitdaging van socio-professionele «integratie» van een
plus fragilisée que la moyenne régionale. bevolkingsgroep kwetsbaarder dan het regionale gemiddelde
- L’enjeu de l’agriculture urbaine lié à la présence dans le périmètre à – De uitdaging van stadslandbouw gelinkt aan de aanwezigheid van
la fois de la ferme Maximilien mais aussi du projet Parkfarm sur Tour enerzijds de boerderij Maximilien maar ook van het project Parckfarm
et Taxis van Tour&Taxis binnen de perimeter
- La présence dans le périmètre de nombreuses activités culturelles – De aanwezigheid van talrijke alternatieve culturele en tijdelijke
alternatives et temporaires: allée du Kaai, Magasin 4, Barlok, etc. activiteiten binnen de perimeter: Allée du Kaai, Magasin 4, Barlok, etc.
- Propreté : développer – Netheid: ontwikkelen
CARACTERISTIQUES DE L’INTERVENTION KENMERKEN VAN DE INTERVENTIE
Il est proposé d’organiser le volet cohésion sociétale et vie collective Er is voorgesteld het luik sociale cohesie en gemeenschapsleven
sous forme d’appel à projet sur base du diagnostic et de 6 thématiques te organiseren onder de vorm van projectoproepen op basis van
prioritaires pour l’octroi des subsides. Sur ces 6 thématiques il est de diagnose en de zes prioritaire thema’s voor de toekenning van
possible de raccrocher des projets qui pourront se construire en lien subsidies. Voor deze zes thematieken is het mogelijk projecten te
avec les projets «physiques» proposés, d’autant plus que ceux-ci sont bepalen die zich zullen kunnen vormen in verband met de voorgestelde
majoritairement orientés sur les espaces publics. «fysieke» projecten, vooral met deze die grotendeels gericht zijn op de
publieke ruimtes.
Accueil des réfugiés
Accompagnement et intégration des réfugiés dans les aspects de Onthaal van vluchtelingen
cohésion sociétale, de construction d’une identité urbaine commune Begeleiding en integratie van de vluchtelingen in de aspecten van
permettant l’amélioration de la qualité de vie dans les quartiers et une sociale cohesie, van de vorming van een gemeenschappelijke
meilleure intégration. stedelijke indentiteit, die de verbetering van de levenskwaliteit in de
Jeunesse wijken en een betere integratie toelaat.
Actions pensées pour et en collaboration avec les associations de Jeugd
jeunesse dans le cadre de l’équipement sportif dans le bassin de Acties bedacht voor en in samenwerking met de jongerenverenigingen
giration (fiche 1.4), et des différents espaces publics (fiches 1.1 et in het kader van de sportinfrastructuur in de zwaaikom (fiche 1.4), en
1.10) van de verschillende publieke ruimtes (fiches 1.1 en 1.10).
Insertion/formation Integratie/opleiding
Des programmes d’insertion socio-professionnelle peuvent être Socio-professionele integratieprogramma’s kunnen op een zinvolle
utilement montés et mis en place dans le périmètre afin de répondre manier worden opgezet en uitgevoerd binnen de perimeter om zo
à la demande de raccrochage d’une population fragilisée. La réflexion te beantwoorden aan de vraag van integratie van een verzwakte
pourrait être menée en parallèle au montage programmatique des bevolkingsgroep. De reflectie zou parallel aan de programmabepaling
espaces publics (fiches 1.1 et 1.10) van de publieke ruimtes (fiches 1.1 en 1.10) kunnen gebeuren.
Agriculture urbaine Stadslandbouw
Actions liées à la refonte des activités de la ferme Maximilien sur Acties gelinkt aan de omvorming van de boerderij Maximilien naar een
un nouveau modèle (fiches 1.2, 1.3). Une collaboration pourrait être nieuw model (fiches 1.2, 1.3). Er zou een samenwerking kunnen worden
construite entre la ferme Maximilien et le projet Parkfarm de façon à opgezet tussen de boerderij Maximilien en het Parckfarm-project, om
mobiliser des acteurs présents dans des parties distinctes du périmètre zo de actoren aanwezig op afzonderlijke delen van het gebied (op de
(en rive gauche et en rive droite) sur un projet commun plus large en linkeroever en op de rechteroever) te mobiliseren voor een breder
lien avec l’agriculture urbaine. Ces projets pourront rentrer dans la gemeenschappelijk project in verband met de stadslandbouw. Deze
stratégie « Good Food » de la région. projecten kunnen worden opgenomen in de strategie «Good Food»
Culture et occupations temporaires van de regio.
La culture peut être une thématique importante d’accompagnement Cultuur en tijdelijk gebruik
des projets d’équipements et d’espaces publics. Elle peut également Cultuur kan een belangrijk begeleidingsthema zijn bij de projecten rond
se concrétiser dans des occupations temporaires permettant d’activer voorzieningen en publieke ruimtes. Dit kan zich eveneens concretiseren
très vite la dynamique de changement apportée par le CRU. Les in een tijdelijk gebruik, dat de door het SVC teweeggebrachte
occupations temporaires pourraient d’ailleurs intégrer d’autres veranderingsdynamiek zeer snel kan activeren. De tijdelijke
thématiques présentées dans les actions sociétales et de vie collective. bezettingen zouden bovendien andere thematieken voorgesteld in
Une première initiative d’occupation temporaire pourrait être prise de sociale acties en het gemeenschapsleven kunnen integreren. Een
dans le bassin de giration: dôme couvert (vert), activation de l’espace eerste initiatief rond tijdelijk gebruik zou in de zwaaikom kunnen liggen:
public et suppression des barrières et panneaux de publicité qui overkapping (groen), activering van de publieke ruimte en afschaffing
coupent aujourd’hui la visibilité du paysage du bassin Vergote. Pour van de barrières en reclamepanelen die vandaag de zichtbaarheid
activer cet espace il convient de négocier avec la concession Lomat van het landschap van het Vergotedok doorbreken. Om deze ruimte
une réorganisation (prévue à terme) de ses accès. Une réflexion te activeren zou men een reorganisatie (voorzien op termijn) van
d’activation rapide du nouveau parc Maximilien pourrait également être haar toegangen moeten onderhandelen met de concessie Lomat.
entreprise, afin d’accompagner et alimenter la conception du projet de Een reflectie op een snelle activatie van het nieuwe Maximiliaanpark
nouveau parc. zou eveneens kunnen worden ondernomen, om het ontwerp van het
En termes de mise en œuvre, les appels à projets seront lancés par les nieuwe parkproject te kunnen begeleiden en te ondersteunen.
Communes: Bruxelles Ville et Molenbeek. Les projets agissant sur les In termen van uitvoering zullen de projectoproepen gelanceerd worden
deux rives du canal sont à privilégier. door de gemeentes: Stad Brussel en Molenbeek. De projecten die de
Propreté twee oevers van het kanaal behandelen, krijgen de voorkeur.
La thématique liée à la propreté pourrait également être mobilisée. Netheid
Des projets sur cette thématique pourraient utilement répondre à des De thematiek verbonden aan de netheid zou eveneens kunnen worden
problèmes identifiés, notamment sur la dalle Héliport, en lien avec la aangewend. Projecten rond dit thema zouden op een zinvolle manier
réactivation de cet espace identifié dans les fiches projet. kunnen beantwoorden aan geïdentificeerde problemen, met name op
het Helihaven-plateau, gelinkt aan de heractivering van deze in de
RESULTATS ATTENDUS projectfiches bepaalde ruimte.
- Amélioration du contexte socio-économique et culturel du quartier
- Accompagner la mise en place des différents projets d’espace public VERWACHTE RESULTATEN
et de bâti - Verbetering van de socio-economische en culturele context van de
wijk
PLAN FINANCIER - De oprichting van de verschillende projecten van publieke ruimte en
Les opérations de cohésion societale sont financées par le CRU. van het bebouwde begeleiden
CONDITIONS CRITIQUES DE REUSSITE FINANCIEEL PLAN
- Bonne articulation de l’organisation des appels à projets De sociale cohesie-interventies worden gefinancierd door het SVC.
- Définition de critères de sélection
- Respect des conditions d’éligibilité. KRITIEKE VOORWAARDEN TOT SUCCES
Peuvent bénéficier de subventions les communes, les CPAS, les - Goede organisatie van projectoproepen
personnes de droit public et les agences immobilières sociales, les - Definiëring van de selectiecriteria
associations sans but lucratif, les sociétés à finalités sociales et les - Respect voor de toekenningsvoorwaarden
fondations d’utilité publique. Kunnen genieten van subsidies: de gemeentes, het OCMW,
publiekrechtelijke personen en de sociaal immobiliënkantoren, de
VZW’s, de vennootschappen met sociaal oogmerk en de stichtingen
van openbaar nut.
99