0% ont trouvé ce document utile (0 vote)
260 vues11 pages

7648 TDM

table des matières du livre mkg service

Transféré par

Fouad
Copyright
© © All Rights Reserved
Nous prenons très au sérieux les droits relatifs au contenu. Si vous pensez qu’il s’agit de votre contenu, signalez une atteinte au droit d’auteur ici.
Formats disponibles
Téléchargez aux formats PDF, TXT ou lisez en ligne sur Scribd
0% ont trouvé ce document utile (0 vote)
260 vues11 pages

7648 TDM

table des matières du livre mkg service

Transféré par

Fouad
Copyright
© © All Rights Reserved
Nous prenons très au sérieux les droits relatifs au contenu. Si vous pensez qu’il s’agit de votre contenu, signalez une atteinte au droit d’auteur ici.
Formats disponibles
Téléchargez aux formats PDF, TXT ou lisez en ligne sur Scribd

Table des matires

Avant-propos . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .  1

PartieI Les diffrents contextes dumarketingBtoB . . . . . . . . . . . . . . . . . . .  7

Chapitre1
Les spcificits du marketing business to business . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .  7
1. Les principaux domaines dactivits du business tobusiness . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .  8
1.1 Les trois types de marketing BtoB . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .  8
1.2 Les quatre types dapproches marketing par destinataire final . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .  9
2. Les caractristiques du marketing business to business . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .  10
2.1 Un nombre restreint de clients potentiels . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .  11
2.2 Des clientles htrognes . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .  11
2.3 Une clientle souvent internationale . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .  12
2.4 Un processus dachat de groupe . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .  12
2.5 Le rle actif du client . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .  12
2.6 Une forte implication rciproque entre clients et fournisseurs . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .  13
2.7 La cration de valeur . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .  15
2.8 Des moyens spcifiques de promotion . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .  15
2.9 Le cycle de vie prolong des produits . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .  15
2.10 Le dveloppement doutils spcifiques sur Internet . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .  15
Rsum . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .  19
Activits . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .  21

Chapitre2
La demande drive et le centre dachat . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .  23
1. Filire et demande drive . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .  23
1.1 La notion de filire . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .  23
1.2 La dpendance lgard de la demande drive . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .  25
1.3 La stratgie marketing avec plusieurs niveaux dintervention . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .  25
2. Lexemple de Lycra Invista . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .  27
2.1 Premire cible: les fabricants . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .  27
2.2 Deuxime cible: les distributeurs . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .  29
2.3 Troisime cible: les consommateurs . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .  30
3. Le centre dachat . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .  34
3.1 Le comportement des acheteurs professionnels . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .  35

2013 Pearson France Marketing Business to Business, 5e dition Philippe Malaval, Christophe Bnaroya

[Link] 3 13/05/13 14:29


IV Marketing Business to Business

3.2 Le critre du risque peru . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .  36


3.3 La composition du centre dachat . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .  37
Rsum . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .  43
Activits . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .  44

Chapitre3
Lachat business to business . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .  45
1. Les phases dachat . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 45
1.1 Lanticipation et la reconnaissance dun besoin . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .  46
1.2 La dfinition des caractristiques et des quantits de lachat raliser . . . . . . . . . . . . . . .  47
1.3 La recherche et la qualification des sources potentielles . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .  48
1.4 Le recueil et lanalyse des propositions . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .  48
1.5 Le choix des fournisseurs et dun processus de commande . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .  49
1.6 La remonte dinformations et lvaluation des performances . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .  49
2. Les diffrents scnarios . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .  51
2.1 Le rachat lidentique (Straight Rebuy) . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .  51
2.2 Le rachat modifi (Modified Rebuy) . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .  52
2.3 Lachat nouveau (New Task) . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .  52
3. Les principaux modles . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .  53
3.1 Le modle de Robinson et Faris . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 54
3.2 Le modle dOzanne et Churchill . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .  55
3.3 Le modle de Webster et Wind . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .  56
3.4 Le modle de Sheth . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .  57
3.5 Le modle de Choffray et Lilien . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .  60
3.6 Les derniers dveloppements . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .  61
4. Le-procurement et le dveloppement des places demarch . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .  67
4.1 Les principes et les objectifs de le-procurement . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .  67
4.2 Lvolution des marketplaces . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .  68
5. Le marketing achat . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .  71
5.1 Les diffrentes conceptions du marketing achat . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .  71
5.2 Les objectifs du marketing achat . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .  72
5.3 Les moyens daction . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .  73
Rsum . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .  76
Activits . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .  77

Chapitre4
Le dveloppement des partenariats public-priv . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .  79
1. Les diffrents types de marchs publics . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .  79
1.1 Ltat et ses tablissements publics . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .  81
1.2 Les collectivits locales et leurs tablissements publics . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .  81
1.3 Les tablissements publics caractre industriel etcommercial(PIC) . . . . . . . . . . . . . . .  82
1.4 Les socits nationales de ltat . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .  82
1.5 Les socits manant des collectivits locales . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .  83
2. Les modes de passation des marchs publics . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .  83
2.1 La personne responsable du march . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .  84
2.2 Labsence de formalits . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .  84

2013 Pearson France Marketing Business to Business, 5e dition Philippe Malaval, Christophe Bnaroya

[Link] 4 13/05/13 14:29


Table des matires V

2.3 Le march ngoci . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .  84


2.4 La procdure adapte . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .  86
2.5 La procdure par appel doffres . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .  87
2.6 Les autres procdures . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .  88
3. Les rgles gnrales de passation . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 91
3.1 La publicit . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .  91
3.2 Prsentation des offres . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .  91
3.3 Examen des candidatures et des offres . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .  92
3.4 Linformation sur les marchs publics . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .  92
4. Les mcanismes de contrle et de recours . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .  93
4.1 Les lois . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .  93
4.2 Les organismes de contrle . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .  94
5. La dlgation de service public et les partenariats public-priv . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .  95
5.1 La dlgation de service public . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .  96
5.2 Les principes du partenariat public-priv . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .  96
5.3 Le champ dapplication . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .  98
5.4 Les variantes franaises et internationales . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .  99
Rsum . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .  100
Activits . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .  101

Chapitre5
Le marketing de projet . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .  103
1. Les spcificits du marketing de projet . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .  103
1.1 Un enjeu financier important . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .  104
1.2 Une prestation gnralement unique . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .  106
1.3 Des procdures dachat souvent dfinies au pralable . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .  107
1.4 Une relation fournisseur-client gnralement discontinue . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .  107
2. La construction de la demande . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .  108
2.1 Reprer une demande latente chez le client . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .  109
2.2 Faire se rvler une insatisfaction . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 110
2.3 Faire merger une solution . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .  111
2.4 Mettre en forme une solution . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .  113
3. Le dveloppement de lintimit-client . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .  117
3.1 La profondeur de linteraction . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .  117
3.2 La largeur de linteraction . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .  118
4. Linfluence sur le cahier des charges . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .  120
4.1 Lintervention en amont de laffaire . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .  121
4.2 Lintervention dans laffaire . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .  122
5. La latitude du marketing . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .  126
5.1 Se tenir inform . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .  126
5.2 Intervenir le plus en amont possible . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .  126
5.3 Bien comprendre les rouages des collectivits territoriales . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .  127
5.4 Optimiser la participation de lentreprise la consultation encours . . . . . . . . . . . . . . . . . .  128
Rsum . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .  134
Activits . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .  135

2013 Pearson France Marketing Business to Business, 5e dition Philippe Malaval, Christophe Bnaroya

[Link] 5 13/05/13 14:29


VI Marketing Business to Business

PartieII Marketing tudes . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .  139

Chapitre6
La veille et le management de linnovation . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 139
1. La veille: une coute active . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .  139
1.1 Les diffrents types de veille . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .  140
1.2 La mise en uvre de la veille . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .  143
2. Les sources du systme dinformation . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .  145
2.1 Le systme dinformation . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .  145
2.2 Les trois principales approches . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .  147
2.3 Les sources dinformation . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .  148
2.4 La protection de linformation . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .  152
3. Les origines des produits nouveaux . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .  156
3.1 Les innovations dorigine interne: la stratgie push . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .  158
3.2 Les innovations dorigine externe: la stratgie pull . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .  159
4. La mise en uvre de linnovation . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .  165
4.1 Les phases de dveloppement du produit . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .  165
4.2 Les conditions dun dveloppement russi . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .  173
Rsum . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .  179
Activits . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .  180

Chapitre7
Les tudes qualitatives et quantitatives . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .  183
1. Le rle majeur des tudes . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .  183
1.1 Les deux types dtudes qualitatives et quantitatives . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .  184
1.2 Les points communs des tudes en BtoB et BtoC . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .  185
1.3 Les spcificits des tudes en BtoB . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .  188
1.4 Les autres objectifs des tudes BtoB . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .  190
2. Les tudes qualitatives . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .  191
2.1 Lentretien en face face . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .  192
2.2 Lentretien tlphonique . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .  192
2.3 Le groupe dentretien ou focus group . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .  195
2.4 La mthode delphi . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .  196
3. Les tudes quantitatives . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .  197
3.1 Les supports des enqutes directives . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .  197
3.2 Les panels dutilisateurs professionnels . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .  198
3.3 Le panel daudience BtoB . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .  203
3.4 Les panels de distributeurs . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 203
Rsum . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .  208
Activits . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .  209

Chapitre8
La segmentation des marchs . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .  211
1. Les objectifs de la segmentation . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .  211
2. Les principales mthodes de segmentation . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .  213

2013 Pearson France Marketing Business to Business, 5e dition Philippe Malaval, Christophe Bnaroya

[Link] 6 13/05/13 14:29


Table des matires VII

2.1 La segmentation descendante classique (top-down) . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .  214


2.2 La segmentation ascendante (bottom-up) . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .  215
2.3 La segmentation: outil de suivi de la stratgie commerciale . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .  216
3. Les mthodes de segmentation utilises en business to business . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .  225
3.1 La segmentation de Wind et Cardozo . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .  225
3.2 La segmentation de Bonoma et Shapiro: lapproche imbrique . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .  228
Rsum . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .  235
Activits . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .  236

PartieIII Marketing stratgique . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .  239

Chapitre9
Le positionnement et la dmarche stratgiqueenBtoB . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .  239
1. Le positionnement produit/service . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .  239
1.1 Les objectifs du positionnement produit/service . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .  240
1.2 La mise en uvre du positionnement produit/service . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .  242
2. Le positionnement stratgique de lentreprise . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .  246
2.1 La dimension stratgique du positionnement de lentreprise . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .  246
2.2 La dimension perceptuelle du positionnement de lentreprise . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .  250
3. La dmarche stratgique . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .  251
3.1 Lenchanement des trois tapes de la dmarche . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .  251
3.2 La stratgie et le marketing . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .  251
3.3 Les outils stratgiques des marchs BtoB rcurrents . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .  253
3.4 Les outils stratgiques des marchs BtoB par affaire . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .  258
Rsum . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .  261
Activits . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .  262

Chapitre10
Les stratgies dalliances . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .  263
1. Les modes classiques de dveloppement desentreprises . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 263
2. Les objectifs spcifiques des alliances . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .  265
2.1 Les objectifs financiers . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .  265
2.2 Les objectifs marketing et commerciaux . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .  267
2.3 Les enjeux politiques internationaux . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .  269
3. Les diffrents types dalliances . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .  270
3.1 Prsentation des alliances . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .  270
3.2 Les alliances tactiques . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .  274
3.3 Les alliances stratgiques avec maintien des activits souslidentit initiale . . . . . . . . . . .  274
3.4 Les alliances stratgiques avec cration dune structure spcifique . . . . . . . . . . . . . . . . . .  275
3.5 De lalliance la fusion . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 278
3.6 Un type dalliance a minima: les clusters . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .  281
Rsum . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .  282
Activits . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .  283

2013 Pearson France Marketing Business to Business, 5e dition Philippe Malaval, Christophe Bnaroya

[Link] 7 13/05/13 14:29


VIII Marketing Business to Business

Chapitre11
Le plan marketing et le plan dactions commerciales . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .  287
1. Le plan marketing . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .  287
1.1 Premire partie: lanalyse . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .  289
1.2 Les objectifs . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .  292
1.3 Les moyens ou plan dactions . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .  294
2. Le plan dactions commerciales . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .  297
2.1 Les objectifs du plan dactions commerciales . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .  297
2.2 Le droulement du plan dactions commerciales . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .  299
2.3 Un exemple de contenu du plan dactions commerciales . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .  300
Rsum . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .  301
Activits . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .  302

Chapitre12
La stratgie de marque . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .  305
1. Les fondements delamarque BtoB . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .  306
1.1 La marque et ses mcanismes . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 307
1.2 Les fonctions de la marque pour lentreprise fournisseur . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .  310
1.3 Les fonctions de la marque pour lentreprise cliente . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .  312
2. Les spcificits de la marque industrielle . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .  318
2.1 Les niveaux dachetabilit de la marque industrielle . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .  318
2.2 La stratgie de visibilit . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .  320
2.3 Classification des marques industrielles . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .  325
3. La charte graphique, logotype et signature . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .  332
3.1 Lidentit visuelle et le logo . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .  333
3.2 Les signatures ou baselines . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .  335
3.3 Les jingles . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .  336
3.4 La charte graphique . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .  337
Rsum . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .  339
Activits . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .  340

PartieIV laboration oprationnelle deloffre . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .  343

Chapitre13
Le management du produit . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .  343
1. La courbe dexprience . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .  343
2. Le cycle de vie du produit industriel . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .  345
2.1 Les phases du cycle de vie . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .  346
2.2 Lapplication du concept de cycle de vie . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .  347
2.3 Les caractristiques de chaque phase du cycle de vie . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .  350
3. La gestion du portefeuille produits . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .  351
3.1 Le modle BCG . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .  352
3.2 Marketing et gestion du portefeuille produits . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .  356

2013 Pearson France Marketing Business to Business, 5e dition Philippe Malaval, Christophe Bnaroya

[Link] 8 13/05/13 14:29


Table des matires IX

4. La gestion de la gamme de produits . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .  360


4.1 Les caractristiques de la gamme . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .  360
4.2 Les stratgies de gestion de gamme de produits . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .  362
Rsum . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .  366
Activits . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .  367

Chapitre14
Le management des services . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .  369
1. Le marketing des services appliqu au business tobusiness . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .  369
1.1 Limmatrialit et lintangibilit . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .  369
1.2 La prissabilit et la non-stockabilit . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .  371
1.3 Lindivisibilit . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .  371
1.4 La variabilit . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 372
1.5 La qualit perue par les clients . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .  373
2. Le march des services professionnels . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .  379
2.1 Les services imposs par la lgislation ou la rglementation . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .  380
2.2 Les services plus gnraux lis au processus de gestion etlastratgie . . . . . . . . . . . . . . .  380
2.3 Les services globaux lis au fonctionnement gnral . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .  385
2.4 Les services lis au processus de production . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .  387
2.5 Les services lis la prestation commerciale . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .  387
Rsum . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .  390
Activits . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .  391

Chapitre15
La politique de prix . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .  393
1. Les facteurs de dtermination des prix . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .  393
1.1 Les contraintes externes . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .  395
1.2 Les contraintes internes . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .  398
2. Les modes de fixation des prix . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 400
2.1 Lapproche par les cots . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .  400
2.2 Lapproche par le prix de vente acceptable . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .  402
2.3 Le cas particulier des marchs par appel doffres . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .  404
3. Les stratgies de prix . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .  406
3.1 La stratgie dcrmage . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .  406
3.2 La stratgie de pntration . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .  407
3.3 Les stratgies de flexibilit . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .  408
3.4 La stratgie loss leader . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .  408
3.5 Le yield management . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .  409
3.6 Le dveloppement du march gris . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .  411
4. Les dclinaisons de la politique de prix . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .  411
4.1 Lamnagement des conditions de vente . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .  411
4.2 Le cas particulier du leasing . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .  413
Rsum . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .  418
Activits . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .  419

2013 Pearson France Marketing Business to Business, 5e dition Philippe Malaval, Christophe Bnaroya

[Link] 9 13/05/13 14:29


X Marketing Business to Business

Chapitre16
La politique de distribution: uneapprochemulticanal . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .  421
1. La fonction logistique . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .  421
2. Le choix dun systme de distribution . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .  424
2.1 Le choix de la solution externe . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .  426
2.2 Le choix de distributeurs multimarques ou exclusifs . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .  427
2.3 Les diffrentes formes de distribution indirecte . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .  428
2.4 La slection du systme de distribution . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 432
3. La gestion du rseau indirect . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .  440
3.1 La mise en place du rseau . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .  440
3.2 Lanimation du rseau . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .  442
3.3 Le contrle des performances du rseau . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .  444
Rsum . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .  454
Activits . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .  455

Chapitre17
Le management de la force de vente etdeprescription . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .  457
1. Les missions de la force de vente . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .  457
1.1 Une communication directe . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .  457
1.2 Lavant-vente: la prospection . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .  459
1.3 La vente: prsentation commerciale et ngociation . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .  460
1.4 Laprs-vente . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .  462
1.5 La complmentarit dInternet et de la force de vente . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .  466
2. Les modes dorganisation de la force de vente . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .  468
2.1 Les mthodes dvaluation du besoin en force de vente . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .  468
2.2 Les modes dorganisation possibles . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .  469
3. Le management de la force de vente . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .  471
3.1 La dfinition des objectifs . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .  471
3.2 Le rle du manager . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .  472
3.3 La formation et la gestion de carrire des ingnieurs daffaires . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .  474
4. Les stratgies de prescription . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .  482
4.1 La mise en uvre de la prescription . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .  483
4.2 Linfluence sur les organismes de normalisation . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .  484
Rsum . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .  489
Activits . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .  490

PartieV Communication et fidlisation deloffre . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .  493

Chapitre18
La communication business to business . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .  493
1. Les objectifs de la communication BtoB . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .  494
2. Le plan de communication . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .  498
2.1 Les objectifs du plan de communication . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .  498
2.2 Llaboration du plan de communication . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .  499

2013 Pearson France Marketing Business to Business, 5e dition Philippe Malaval, Christophe Bnaroya

[Link] 10 13/05/13 14:29


Table des matires XI

2.3 La dtermination du budget . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .  502


2.4 La mise en uvre du plan de communication . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .  504
3. La communication corporate ou institutionnelle . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .  509
3.1 Les objectifs de la communication corporate . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .  510
3.2 Les deux cibles de la communication corporate: les pouvoirs publics et lopinion . . . . . .  513
4. Les autres types de communication . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 514
4.1 La communication collective . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .  514
4.2 La communication de marque-produit . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .  515
4.3 La communication interne . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .  516
Rsum . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .  522
Activits . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .  524

Chapitre19
Les mdias business to business . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .  527
1. Les salons professionnels . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .  527
1.1 Les spcificits des salons professionnels . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .  527
1.2 Les raisons dexposer un salon . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .  529
1.3 Les tapes de la participation un salon . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .  531
2. La presse professionnelle . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .  534
2.1 Les principales caractristiques . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .  534
2.2 Les moyens et les outils . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 538
3. Les documents de vente . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .  540
3.1 La plaquette dentreprise . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .  541
3.2 Les catalogues: le marketing au second degr . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .  541
3.3 La documentation technique . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .  542
4. Les autres mdias: Internet, la tlvision, la radio, laffichage . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .  546
4.1 Internet . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .  546
4.2 La tlvision . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .  549
4.3 La radio . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .  551
4.4 Laffichage . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .  551
Rsum . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .  553
Activits . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .  554

Chapitre20
Le-communication en BtoB: unecommunicationqui fait vendre . . . . . . . . . . . . . . . . 557
1. Une nouvelle typologie de cibles . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .  557
2. La stratgie globale de le-communication en BtoB . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .  558
2.1 Sites et blogs . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .  559
2.2 vanglisation ou rle fondamental du livre blanc (whitepaper) . . . . . . . . . . . . . . . . .  563
2.3 Le partage dexpriences . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .  566
2.4 Gnration de leads . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .  571
2.5 Valorisation de lego du client . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .  572
2.6 Communication via le mobile . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .  573
2.7 Analyse rgulire du ROI (Return on Information) . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .  574
Rsum . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .  576

2013 Pearson France Marketing Business to Business, 5e dition Philippe Malaval, Christophe Bnaroya

[Link] 11 13/05/13 14:29


XII Marketing Business to Business

Activits . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .  577

Chapitre21
Le dveloppement durable, lthique etlenvironnement . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .  579
1. Le dveloppement durable, en rponse aux nouvelles exigences . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .  579
1.1 Lentreprise, acteur majeur du changement . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .  579
1.2 Le dveloppement durable pour concilieridalisme etralismeconomique . . . . . . . . .  580
2. Lthique et ses implications stratgiques . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .  583
2.1 Lthique vis--vis des salaris . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .  583
2.2 Lthique vis--vis des fournisseurs . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .  584
2.3 Lthique vis--vis des clients . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .  585
2.4 Lthique vis--vis des actionnaires . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .  585
3. Lenvironnement: le marketing vert . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .  586
3.1 Les diffrentes applications du marketing environnemental . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .  586
3.2 Les diffrentes cibles du marketing vert . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .  590
Rsum . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .  599
Activits . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .  600

Chapitre22
Lobbying, relations publiques et relations presse . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .  603
1. Le lobbying . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .  604
1.1 Le lobbying, vertueux ou honteux selon sa lgitimit . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .  604
1.2 Les objectifs dune campagne de lobbying . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 605
1.3 Les techniques du lobbying daffaires . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .  607
1.4 Une cible duale et complmentaire: experts et lus . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .  611
1.5 Les risques et les limites du lobbying . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .  613
2. Les relations publiques . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .  622
2.1 La dfinition et les objectifs des relations publiques . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .  622
2.2 Deux types de cibles pour les relations publiques . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .  625
2.3 Les techniques des relations publiques . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .  628
2.4 Lvaluation de lefficacit des relations publiques . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .  629
3. Les relations presse . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .  630
Rsum . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .  632
Activits . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .  633

Chapitre23
Promotion des ventes, marketing direct, sponsoring . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .  635
1. La promotion des ventes . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .  636
1.1 La complmentarit des effets pull et push . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .  636
1.2 Lquilibre dlicat entre les techniques sell-in et sell-out . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .  636
1.3 Les objectifs de la promotion des ventes . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .  637
2. Les techniques de promotion . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .  640
2.1 Les primes directes . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .  640
2.2 Les primes diffres . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .  643
2.3 Les jeux et les concours . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .  644

2013 Pearson France Marketing Business to Business, 5e dition Philippe Malaval, Christophe Bnaroya

[Link] 12 13/05/13 14:29


Table des matires XIII

2.4 Les rductions de prix . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .  646


2.5 Essais, chantillons et prts dquipements . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .  649
2.6 La cration de trafic . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .  652
3. Lefficacit et les limites des promotions . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .  652
3.1 Linfluence sur les rsultats . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .  652
3.2 La slection des techniques promotionnelles . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .  654
3.3 Les limites des promotions . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .  655
4. Le marketing direct . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .  656
4.1 Les objectifs du marketing direct . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .  656
4.2 Les diffrents outils . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .  658
4.3 La mise en uvre . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 662
5. Le mcnat et le sponsoring . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .  663
5.1 Le mcnat . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .  663
5.2 Le sponsoring et les vnements corporate . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .  665
Rsum . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .  666
Activits . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .  668

Chapitre24
Les outils de fidlisation en business to business . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .  671
1. La maintenance, outil de fidlisation . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .  671
1.1 Les diffrentes formes de maintenance . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .  673
1.2 La maintenance, un outil du marketing mix . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .  675
1.3 La maintenance, un outil dinformation marketing . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .  677
2. La formation des clients . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 678
2.1 Les diffrents objectifs de la formation . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .  679
2.2 Le contenu de la formation . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .  681
2.3 Les principaux types de formation . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .  684
Rsum . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .  685
Activits . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .  686

Notes . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .  689

Index thmatique . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .  707


ABCDEFGIJKLMNOPQRSTUVWYZ

Index des marques et des entreprises. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .  711


A
B
C
D
E
F
G
I
K
L
M
N
O
P
R
S
T
U
V
X

2013 Pearson France Marketing Business to Business, 5e dition Philippe Malaval, Christophe Bnaroya

[Link] 13 13/05/13 14:29

Vous aimerez peut-être aussi