Halima AT ALI TOUDERT
Ayen i$-d-nnan ger yetran
2004
Allah ulaoeb
Yiwen wass tella yiwet n teqcict nettat yakk i d
tuzyint di taddart nni, tsa yemmas akked babas, hemlen-tt
atas atas ass-nni, yekker babas ad iru yer lio yewwi
yides mmis, inna-yas i yellis, ur kem izer la itij wala
aggur almi d assma a d-ase$ am d-vegre$ takkazt d
ccemla.
Teqqim, ooan-as lmakla useggas, lir deg wexxam, almi
d yiwen wass n remvan tenna-yas welleh ar d wali$
ticki ad yedden Ccix. Tesval aqerru-s si tecraft,
iwala-tt-id limam, iru a d-yini allah uakber, yenna-d
"allah ulaoeb". Nettat ters-ed tenna-yas : " Smellah
arreman arrahman, d acu t Ccix n wass-a ".
Iffe$ lexbar di taddert, yellis n leflani a tessufu$
tessekcam, yewwev lexbar babas $er lio, icegga-d
mmis inna-yas : ru ezlutt-id tawiv-iy-id tasas att
e$ akked tedwatt idammen aten-sswe$, akken id
yewwev gmas ivegger-as-d takkazt d ccemla, telli-
d tawwurt yenna-yas: " ig-llan, ig-llan, atan
icegge-yi-d baba a kem zlu$. Tules-as d acu i
texdem d wayen id-yenna ccix, inna-yas: " Ihi
timen$iwt ur kem neqqe$ ara, tuf$a a ttef$ev seg
wexxam ma yella d baba as zlu$ izimer, as awi$ tasa-s
yak d idammen-is. Teffe$ seg wexxam teddem sa
ne$ seba wacciwen ibawen teger-iten deg ciwi-s
tru. Tru $er teqdart ugellid tekcem ger lmal-is,
teddem aedduf n wufrik nni yezla gmas, tedda
amzun d ifrik ula d nettat, yal ass a tte yiwen yibiw,
almi wwven sa wussan kkfan seba ibawen nni teqqim
a tettru teqqar: " Aya baba tekfa-yi rria n lebab,
isla-yas-d umeksa iru-ed ur mmis ugellid yenna-
yas : " wissen d acu id-ineqen si teqdart inna akka
d wakka id-yeqqar".
Inna-yas : " Ru uqem snat n tarbutin n seksu, a-tent-
nsers di tala, yiwet d tamessast tayev ala. Iffer mmis
ugellid dinna, tekcem $er tala, terev seksu amessas
tenna : " smellah arraman arraimin, wagi d lmakla n
ccwaen, terrev wayev tea almi terwa, iffe$-ed mmis
ugellid yeef-itt seg fus-is yenna-yas : "ddea$-kem s
ebbi ad-id-temlev d acu-kem", tenna-yas: " lukan ur
d id-tenniv ara akka ad i teooev imi id-tennid
hattaya temasalt-iw".
Tawed-as taluft akken tella, sakin yenna-yas: "iyya$
a ttedduv", tugi, d$a yenna-yas: " uhde$ kem s
ebbi siwa ma yella si$-kem d zzwao-iwn lelal, n win
a kem-ya$en", tedda yides, yu$-itt yuqem-as aqddu n
seksu tu$al d tameut-is, qqimen akken di lehna,
almi d yiwen wass isa cc$el ay qqimen aseggas,
nettat tesa-d aqcic, yebna-yas axxam ulawlaw
uqbel ad iru, iwea fellas akli, inna-yas : " Atan
ooi$-ak-tt d lamana, nettat yakk d mmi alma d assma ad-
u$ale$ as tettiliv i lmendad".
Yumayen, tlata iqeddec-as akken iwata, yiwen
wass yeqva-yas, ikcem s- axxam, yufatt-in mmis
deg-ciwi-s, iqerreb $ers yebya att-ine$, tenna-yas :
"gre$-ak llufan agi deg rebbi-iw baed felli, yeddem
llufan yewwet-it yer 1iv, tenna-yas : " gre$-ak
idlisen ne$ lkutub agi yeooa wargaz-iw, d$a iccarreg-
itent".
Tenna-yas : " A win id iyi kfan s gma ur d iyi zzli ara",
tenna-yas: " A win d iyi kfan si tegi n lewuc ur d
iyi an ara, kkfu-yi si ccmata n yergazen ur d ineq
ara ", yeerveq wexxam nni ulewlaw, ifka-tt rebbi $er
yiwet n taddart, a txeddem $ur yiwen ugellid, terra
iman-is am wergaz telsa llebsa n yergazen a txeddem,
agellid agi d abib n babas d wem$ar-is.
Asmi id-yusa babas si lio iev-it-id ugellid nni wu$ur
txeddem, iev-ed am$ar-is akw d wakli-nni, asen
tqeddec i ynebgawen, mi yea babas ad-yini wellah
lmakla yagi am tin n yelli, ad yeneq ugellid nni as
yini d acu-yak-tt, as yini tinna tidak-is meqqerit, tesla-
yas-d i babas, almi ikfan lmakla teqqim yidsen a
ttqeer, testeqsa babas : " Dacu-yak-tt, tagi $ef at
heddrev, inna-yas: " Mai d ayen ad ku$ fellas,
tenna-yas : Ihi d nek ad ak- d-yekun", tawed-as-d
tamsalt amek tella seg wasmi i tval a ttwali ccix,
inna-yas gmas : ttidett nek ur tten$i$ ara, iawed-
ed tamsalt akken tella, tawd-ed takayt n wakli,
ikker ad yerwel, tenna-yas : eef-ett, d$a yeqel-itt
babas d gmas d wargaz-is, nn$an ccix d wakli, tu$al s
axxam-is, yekker wurar sa wussan d sa wuvan,
temlal tasa d way turew, feren.
Asear loihennama
Di tallit nni yezrin yella yiwen wergaz d tmeut-is
san yiwen weqcic, asmi yemmut wergaz agi,
yeooa-d taooalt akked mmis ur san la abib la
lwali aca rebbi deg-genni. Segmi yemmut
wargaz agi taooalt tewa lif $ef we$rum-is d
winna n mmis, mmis agi $as meqqer am acemma
yugi ad yexdem $er medden, ilaq kulci ad-as d-yas
$ef yiwen webrid, txeddem taooalt $er medden,
tewa lif tvegger tazmart-is d temi-s iwakken ad
tesker mmis teb$a ad-as texdem taanutt maca ur
tezmir ara acku ayen akk id-tettawi ur ierrez ara
ula i we$rum-nnsen.
Illa deg yiwet n taddart yiwen uscar yettwalin
kulci ula deg genwan, ama di tegwnitt ama ddaw
tegwnitt. Ihi asenni iwala ddaw tegwnitt yiwen
lmeba yura degs isem n weqcic agi, almi d
yiwen iru-ed $er taddart nni deg yella weqcic
agi yesteqsa $ef wexxam-is almi yekka degmi n
tebburt, tewhem taooalt imi testeqsa-t anwa netta
yenna-yas : nek d gmas n wargaz-im anida
yella ? , tinna tewhem am win a tt-yewten s
ubeqqa acku tera argaz-is ur isa ara atmaten
d$a tenna-yas : Ihi gmak yemmut yerna ur d-id
yenna ara isa gmas, yestemel usear nni a
yettru $ef gmas yeqqar : Ak yerem rebbi
temmutev ur k-ri$ , siwas iga akka atan ikcem-
ed weqcic nni tessuter degs yemmas ad isellem $ef
emmis, isellem fellas yenna-yas : ur ri$ ara
baba isa gmas, di ddunnit-is ur d id-yenni, ur d
id-yehdi fellak, wagi d lmual , yevsa usear
nni yesnulfa-yasen-d taqsi ur nelli d$a yerna
allen-is asbebuent d imeawen: yeooa-ya$-d
baba di sin yidne$ d igujilen ur nesi ed a$
iiwnen, neqqim nek d gma ad fellas yefu rebbi
acal, almi nu$al d irgazen, ur nemsefham ara
garane$ d$a rue$ ooi$-t, unage$ ar tmura
lberrani, acal d lesnin aya, segmi helke$
uvne$, nni$-as ad rue$ ad-re$ gma uqbel ad
mmte$, almi id-wwve$ ufi$-t yemmut , ad iru ad
iru imei n wekridi i wakken aten yesgen di
leber n laman.
Almi id-yeder yiv ulac acu ara an, yewhem,
tu$al teka-yas taooalt nni amek llan, iccegge
aqcic nni yu$-cd izimer annect ilat zlan-t, an
yerna fkan i loiran-nnsen, akkenni yal ass, an
wan lsan di sin yidsen, tameut nni tezga
teqqar-as i mmis d akken ul-is ur ihenna ara i
wergaz agi, ur d as tefka ara laman, yufa-tt wul-
is, maca aqcic nni ur iesses ara i yemmas
yennayas : uh a yemma ur twalav ara d acu i d
a$ yexdem, yerna yenna-yi-d azekka ad id-ya$
taanutt ddheb, tenna-yas : tura nek nni$-ak,
ke vebbe aqerruy-ik . Azekka nni be iru
weqcic nni netta yakk d emmis, ad ya$ taanutt,
taanutt iwala as-yini mai tta, almi wwven $er
yiwet n tanutt d tameqrant yerna $layet aas yu$-
as-tt, yefka-yas tisura $er loib-is, wehmen mea
ay taddart-is amek ger wass d yiv u$alen d
imarkantiyen, akkenni, akkenni almi d yiwen wass
yenna-yas usear nni : teriv a mmi, azekka
b$i$ ad it-awiv a d-re$ l$aba-yagi $urwen,
azekka nni be kkren zik, a leun, a leun
almi yeya weqcic nni yenna-yas : yi$, b$I$ ad
stefu$, ieggev fellas usear : lu ne$ tura a
k-zzlu$ !. Akken kan iwala ajenwi, yugad d$a
yebda tikli, da$en yela cwi iawed-as : Ayi$
a emmi ayi$ , innas-yas : elu nek mai d
emmik , yebda targigit weqcic, yemekta-d ayen
is tenna yemmas ibda imei, almi wwven $er
yiwen wemkan d abeea iwala yiwet n tesla
annect ilatt yenna-yas weqcic nni : dagi att
kecmev, an tafev yiwet n tebirt tecbe aas,
teu d lfekya, ma truev $ers id tetteksev, alma
tewvev $er yiwen ubaan n waman yella degs
yiwen lmeba awit-id t$iwlev, ak rrju$ da, a
yettru weqcic nni acku ur yebna ara akken a tevru
yides, yegguma ad isuv maca akken kan iwala
ajenwi yeqbel, ibedd usear nni sufella n tesla
nni ibda lehdur abrakadabra almi telli tesla,
uqbel ad-isuv weqcic yefka-yas taxatemt yenna-yas
: Ax tagi ma yella temmugrev-d uguren dinna,
bern-itt tessutrev ak tiwen , akken kan iub
weqcic nni, iwala yiwet n tebirt, yal lxir yella
degs, maca ur isuma acemma, alma yewwev s anu
n waman iwala lmeba nni, yewwi-t-id yides,
ticki id-yu$al yekkes-ed kra n lfakya am ifires,
tteffa, lbanan, tiurin, si yal eja yekkes-ed krav,
uqus n tebbuyin.
Almi id-yewwev akken ad yeffe$ yufa-d emmis at
yettraju dinna zzat n wexjiv, yenna-yas: Awi-d
lmeba nni , yenna-yas : ala saliyin qbel nekkini
, acku yugad at yeoo dinna, seg wakken yugi as
d-yefk lmeba, ibella tasla nni fellas iru,
akken kan i tbella tesla nni kulci yu$al d aberkan
ulac tibirt nni, ulac accema. Aqcic ddaw tmurt a
yettru, yemmas s ufella n tmurt a tettru tettnadi
fellas. Yeqqim weqcic ddaw tmurt yerna imei, almi
yellu yeddem-ed yiwet n tfirest yenna-yas xarsum d
tigi, akken i$ea cwi te$li-d tu$mest acku lfakya nni
n ddheb, yeef imis s-ufs-is isuma taxatemt nni, isla
yiwen n ut : D acu i teb$iv a wagi, aqli-yi i
lmend-ik ayen teb$iv ak-txedme$ , aqcic nni imuqel
akka d wakka, ur iwala acemma aca izerman,
yu$al yenna : ur tesiv acu i b$i$, b$i$ kan ad i
tessuf$ev ar s-ufella n tmurt, aqli-yi sa wussan dagi
b$i$ ad ff$e$ , din yenna din yevra yeffe$-ed weqcic
$er tmurt, yufa-d yemmas tewa imei fellas,
temvit $ures, tessuden-it, testeqsat acu yevran,
yeka-yas tamsalt amek tella, isers lfakya nni ddaw
umettre, yerna lmeba nni yessuter di yemmas
ui, ur tsai yara yeddem lmesbah nni, yefka-
yas-t i yemmas i wakken a-t-zzenz, teddem-it
yemmas tenna-yas : ilaq qbel ad yirid akken a d-
yawi cwi n ssuma , teddem a tuk, akken kan i tuk
cwi yeffe$-ed yiwen ieggev-ed seg buv yenna-yas:
D acu i teb$iv ? akken kan twala akken texsef,
yuzzel-ed mmis yugad yuqem-as cwi n waman
tuki-d, tenna-yas, d acu yevran, yeddem lmeba
nni $er texxamt wedes iukkit yeffe$-ed wergaz
annect-ilat yeneq s ut azuran d acu i teb$iv ?,
yessuter degs lmakla a ye netta d yemmas, siwas
iga akka iwala yal tagulla ters-ed, yerna deg
vebsiyen n ddheb, yuz $er din yea netta d
yemmas almi wan, ayen id-yeggran ffkan-t i ljiran-
nnsen, akenni yal ass, tetten ttaken i ljiran, ljiran nni
u$alen wehmen, amek tella ur tsa ara acemma,
tu$al kulci yugar fellas, aqcic agi mai yal ass i
yessuter d i lmeba acku yugad ad yeyu yal tikelt
yettak-as-d seba ivebsiyen n ddheb.
SILU
Yal yiwen amek id-iqqar tamacahutt d$a ger
tmucuha yettwasnen aas, tamacahutt n silu. silu..
tasilutt d ismawen n wargaz akked tmeut-is. Ihi
Silu isa krav tullas, yekfa-tent mea. Zewoent,
yeqqim acal d aseggas ur yarzi ara fellasent,
almi d yiwen wass tenna-yas Tsilutt : anna$ a
silu icedha-d wul-iw tullas b$i$ a tent-re$ .
Yeneq silu yerra-yas : Ih malic azekka a
nru $ursent. Yuli wass, yeflali yiij, tekker
tsilutt thegga-d taqecwalt ucebbav, taylut n
tament yakk d wevraf.
Ruen ad rzun $ef tullas, deg webrid nnsen
twala tsilutt yiwet n tesla tar$a aas seg iij d$a
tenna-yas i silu : A silu tasla agi tffud ad-as
smire$ tament-agi ? . Yerra-yas silu : Sureg-
as, smir-as d$a tesmar-itt, akken kan tela
cwi da$en twala yiwet n waddag ur tesa ara
ifarrawen d$a tuqqem-as acebbav akken ur-tt-
yetteqa ara usemmiv.
Tkemmel cwi twala ijeooigen si yal inni, wa d
azegzaw, wa d awra$,..., teddem avraf nni
telleq-it fellasen. Ru, ru tkemmel deg
webrid-nnsen ahni tewwev s axxam n yellitsen
tamenzut. Tekcem afen yellitsen, aslama a
baba, aslama a yemma, teqqim yidsen cwi
tekker tenna-yasen:" qimet kan deg waxxam
simmal a d-are$ asagem akken ad sebbe$
imensi.
Tru teqcict nni $er tala, qqimen imawlan-is
deg wexxam, siwas gan akka, twala tsilutt
yiwen wecbali n zzit annect ilat yessa di tesga,
tmuqel udem-is $er daxel n zzit tenna-yas :
azzel-ed ay am$ar argaz n yellit-ne$ yeffer
tameut deg wecbali . Yenna-yas : ddem
tafvist tarev-tt . Teddem tsilutt tafvist tera
acbali n zzit. Siwas id tu$al yellitsen, tmuger-itt
zzit s azniq, taf-ed imawlanis ran acbali nni
teef aekkaz tessufe$-iten, d$a nnan lun, lun
ru $er ddarya n lelal .
Kecmen $er tis snat, aslama a baba, aslama a
yemma, teqqim yidsen cwi tu$al tru $er tala ad
tagem. Qqimen imawlan-is deg wexxam, walan
izgaren s addaynin annect ilaten yerna san
acciwen, teneq tsilutt tenna : ana$ ay am$ar
amek i teqqen yelli-tne$ wigi, ugade$ yiwwas
att-farten, yenna-yas : awi-d ajenwi a ten-
nezlu , zlan izgaren nni. Siwas id tu$al
yellitsen mmugren-tt idammen s azniq tefqa,
teooa asagem tuzzel s axxam, taffen imawlan-is
zlan izgaren nni teef-asen aekkaz tessufe$-iten,
d$a nnan : lun, lun an awev $er dderya n
lelal . Ruen $er tis krav, aslama a baba ,
aslama a yemma teqqim cwi yidsen, tu$al
teddem asagem tenne-yas i yemmas : $urem a
yemma aqcic inna di ddu. Tru $er tala yuk-
id weqcic nni, teddem-it-id temuqel akka twala
timi-is tcudd acku mazal-it d llufan d$a tefsi-
yas-tt-id, aqcic yemmut nettat as-teqqar :
twalav ay am$ar ! aqcic agi almi d tura i
yessusem, almi d tura i yees . Mi-d-tu$al yellis
tenna-yas : anna$ a yelli teooiv-as aqennu i
mmim deg-qerru-yis ur yeis ara almi s t-id-seffi$,
tuzzel $er mmis at-wali tafit yemmut, teef
aekkaz tessufe$-iten, d$a nnan, lun a niwed
dderya n lelal, tagi mai d dderya, ruen, deg
webrid-nnsen ufan tazrutt nni umi tesmar
tament teu d idrimen, ddmen idrimen nni,
u$en-d izmer akken ad xedmen tame$ra ad
iwden zzwao. Zzlan izimer umi teddem tadu-is
tesbur-itt amzun d timeleft n teslatin, tesbur-itt
$ef uqerruy-is amzun d tislit, silu ay qedder
aksum i tme$ra, siwas gi akka atan yers-d
ubauc $ef uqerru n silutt tenna-yas : A silu
abeuc yers-ed $ef qerru . ad yeddem silu
taqabact nni yellan deg ufus-is as yewwet i yizi
ad iru, izi ur ieel ara akk, yu$al-ed ad
yettrusu $ef uqerru n tsilutt, tasilutt akk wass a
tessawal i silu, silu, almi d yiwen webrid ad izaf
ad yeddem taqabact ad yewwet akken ilha, ad iaz
tasilutt ad temmet, ad yezweo silu ad iawed
dderya n lelal.
Tamacahutt n Uhuskay U ic
Tamacahutt agi sawalen-tt-id at zik i warraw nnsen
iwakken ad issinen tieci n uhuskay agi.
Ihi yella yiwen weqcic d ahuskay, maca iec aas,
almi d yiwen wass yenta-yas usennan deg fus-is,
iqqim deg webrid a yettru, almi id-tedda yiwet n
tem$art tenna-yas : d acu ik-yu$en a mmi ? ,
yerra-yas : d asennan iyi nntan deg fus-iw ur
zmire$ a-t-id-kkse$ , tenna-yas : Awi-d a twali$
, yefka-yas afus-is, tekkes-as-d asennan tvegge-
it $er tegnitt, isked akka d wakka ur iwala ara
asennan nni, sakin yeneq yenna-yas : fek-iyi-d
asennan-iw , tnuda tem$art asennan ur tufi ara,
tenna-yas : ur ufi$ ara, ma yella teb$iv ak-d
kkse$ wayev si ejra ne$ seg mada$, yarna d acu
i d as-triv ? inna-yas : ur steqsay ara, nek
b$i$ asennan-iw, ivleq i ymei mebla abas,
tam$art tesel degs tenna-yas : imi d ik-yura
rebbi, lun a ttedduv s axxam-iw ad ak-ffke$
tamellalt , yessusem weqcic, idda d tem$art nni,
tefka-yas-d tamellat yefre.
Izzi, yennev di taddart, tamellalt deg fus-is,
axemmem deg walla$-is, almi id-ye$li yiv yufa-d
yiwet n ccufa tgerrez. Ye$li-d yiv, kecmen medden
s ixxamen, yu$al yesebeb $er yiwen wexxam,
yessawel : wa yat wexxam wa yat wexxam ,
teffe$-ed tem$art : d acu i teb$iv a mmi ? ,
yenna-yas : ur tesiv acu, ma yella kan ulac
u$ilif ad ooe$ tamellalt agi $urem ar be ? ,
tenna-yas : ulac u$ilif u sers-itt deg addaynin
anda llant tyuzav , ikcem yerra-d tamellalt nni
$er loib-is, iru azekka nni, akken kan yuli was
iru s axxam nni issawel : ay at wexxam, wa
yat wexxam , teffe$-ed tem$art nni tenna-yas : d
acu i teb$iv a mmi ? , b$i$ kan tamellalt nni i
srse$ $urem leca tameddit , tenna-yas : ru
awi-tt-id anda i tt-tessarsev , iru inuda ur yufi
ara acemma, yebda imei, ulac tamellalt-iw, ulac
tamellalt-iw, tea-tt tyazi nnwen, i$vel-ed ddunnit
s usu$u , nnan-as ak nefk tamellalt nniven, yugi
acku yeb$a kan tamellalt-is, seg wakken i ten-
iskuffer nnan-as : d acu i teb$iv ihi ? b$i$
tayazi yean tamellalt-iw , u netta yerwa imei,
fkan-as tayazi iru.
Iddem tayazi iru, ixdem am tikelt tamezwarut,
iqqim almi ye$li yiij, kecmen medddn s ixxamen,
isebeb $er yiwen degsen teffe$-ed yiwet tmeut,
testeqsa-t d acu yeb$a, inna-yas ma ulac u$ilif
ad iyi teooev tayazi agi $urem ar d yali wass ,
tarra-yas ulac u$ilif a mmi eddi s addaynin,
sers-itt ikcem $er dinna iwala yiwen izimer,
isers tayazi-is yeffe$. Akken teram mea,
tibbura n zik ur qedent ara yerna l$aci di
taddart ur clien ara ma yella ooan tabburt-telli,
ihi, ikcem deg yiv mi gnen 1$aci, yezla tayazi nni,
yessames idammen iy zimer, yewwi tayazi temmut.
Almi yuli wass ff$en medden, issawel s axxam nni
yenna : way at wexxam fekt-iy-id tayazi-iw ,
teffe$-cd tmeut nni tenna-yas a d-yekcem, akken
yekcem ur yuf ara tyazi yebda asu$u, iwala
zama izimer yumes d idammen d$a yenna s
imei : Ana$ izimer nwen yea tayazi-iw, atan
yumes idammen, ay yettsu$u u a yettru almi
yeqber seg mei d$a nnan-as : susem, susem a
mmi ak-nefk tayazi nniven , yenna-yasen : Ala,
ala b$i$ tayazi ne$ izimer i-tt-yean , wehmen
akk at wexxam, acku izimer ur yezmir ara ad ye
tayazi, seg wakken i sen-yesker eqlala, ffkan-as
izimer iru.
Yefreh weqcic nni, acku yewwev $er lmer$ub-is
yebbi izimer yezzu$er-it almi id ye$li yiv d$a
yexdem am tikelt tamenzut, tis snat, issawel $er
yiwen wexxam tffe$-ed tem$art, teooa-yas isers
izimer nni deg addaynin, akken yekcem, iwala
yiwet n teqcict di bea nni a testturar teoeb-as.
Yeqqim almi gnen akk medden, yewwi yides cwi
idamen, yekcem s axxam nni yuqqem idammen i
ziba (akken taqcict agi isem-is ziba) yuqem-as
idammen $ef yimis, yewwi izimer iru.
Yuli wass kkren medden iru s axxam nni issawel
ad-as d ffken izimer, yekcem ur yufi ara izimer-is,
iwala taqcict tumes idammen, isu$ wa ya baba,
yellitwen tea izimer-iw, yellitwen tea irimer-
iw , a mmi ad ak nefk izimer nniven , yugi
acku yeb$a taqcict yean izimer, yewwev $er
lmer$ub yebbi-d taqcict yides (ziba).
Yefre weqcic agi mai d kra d$a yebbi ziba
yides iru izzi di taddart mea s ccna s ta$ect
umi yeqqar : seg senni, $er melli, si melli $er
uu, si uu $er baba, si baba $er meu,
kusta, kusta, rres-ed a ziba a nnecve.
med bu tkarciwt
Di tallit nni yezrin, yella yiwen ugellid isa
yiwen weqcic iemmel-it aas aas, ttidiren
akenni di lehna, almi d yiwen yiv yurga weqcic
nni terza-d $ures yiwet n tmeut d tamellalt
yarkkel, zemre$ ad-ini$ d lmalayek, tenna-yas :
Ammi ! atan yura-yak rebbi seba iseggasen n
lmiziriya d ddel d lif, xxti melmi a ten-
teseddiv tura imi meiyev ne$ ar d tim$urev,
yuki-d weqcic yefrawes-ed si tnafa, yenna-yas i
babas akken tella, yeneq babas yenna-yas :
Ammi ayen id ak-yura rebbi ne$ axellaq ad
yeddi, melmi i teb$iv ihi ammi, tura ne$ mi a
tu$alev d am$ar ? , yenna-yas : Ala a baba,
tura, acku temi txeddem $ef tem$er , ru
ammi, ak yiwen rebbi.
Azekka nni be tafejrit, yekker weqcic nni
ihegga audiw d wayen is-ilaqen ger wedrim d
lwiz d wayen akk yeb$a, iu audiw-is,
yemsalam d babas d wiyav mea, iru.
Deg webrid-is, telli tegnitt yekcem uudiw nni d
wayen yewwi yides, kra yerev a t -id-yejbed ur
yezmir ara, yeooa audiw nni iru $ef uvar, deg
webrid-is di ssehra, yaf-e d ur yufi ara ansi ay
sew, iwala yiwen umeksa yessuter desg tiqit n
waman, yefka-yas yeswa d$a yeneq $ures yenna-
yas : Ay ameksa yagi, tzemrev ad i tefkev yiwen
izimer ? yenna winna : ak-ffke$ izimer blac,
ke ur tesiv ula d acemma imuqel-it akka d
wakka yenna-yas : ma yella ad i teffkev
lewayeo nni i telsiv, banent n mmis ugellid, ini-
yi-d d acu i d taqsi-ik, ur d as-d yenni ara d
akken d mmis ugellid, d$a yefka-yas lewayeo nni,
mmbaddalen lewayeo bbaygarasen, yefka-yas
izimer, yezla-t, yeddem takerciwt-is isers-itt $ef
uqerruy-is iru, yeooa-yas yakk aksum n izimer.
Takarciwt $ef qerruy-is, ikemmel tikli-s almi d
yiwet n taddart. L$aci yakk regglen fellas acku
takarciwt nni tettfu. Yellu, yeffud, win i$er
yessuter ad yerwel fellas, almi d yiwet n lqahwa,
isekcem-it bab lqahwa nni yefka-yas yea,
yeswa, yerna-yas axeddim s ufella lamani alma
icucef, aqcic nni yenna-yas ad cucfe$ ad kkse$
kullec siwa takarciwt agi i yala. Iu icucef, yelsa
aqendur, ikkes ilefvan mea aca takarciwt nni
izimer d$a semman-as med bu tkerciwt.
Akken kan yebda lxedma, d ahdum 1$aci i d-
yettruun, yefre bab lqahwa nni yenna-yas :
wellah ar tikelt tamezwarut irebe$ annect agi
deg wass, mmel-iyi d acu d ssebba, yerna akk-
xelse$ akken ilha , yeneq weqcic nni yenna-yas :
ur b$i$ acemma siwa yiwet n texxamt ideg ar a
ggane$ akked lmakla inu, yenna-yas : d aya,
aqla-k-id a sidi seg wassa $uri ui-k ghuri taguni-
k, d$a seg wassen lqahwa nni yu$al ur t$elleq ara,
acku yiwen $er tebulin wayev di lqahwa, yewhem
bab lqahwa nni, yu$al yenna-yas weqcic nni ffk-iyi
ad xedme$ nek ti$rifin, ke d lqahwa, d$a mi yu$al
ixeddem ti$rifin aas aas id yettruun, iqqim a
yettweid winna, l$aci mea ala med bu
tkerciwt deg imawen-nsen, ti$rifin n med bu
tkarciwt, ala aya iqqaren l$aci, yu$al yesla-yes
ugellid n tmurt nni $urr lamma-nsen, yewwi-d
leske-is yides, iru ayesteqsay $ef med bu
tkarciwt, almi yewwev $er lqahwa nni, yewhen bab
lqahwa yenna : sid sselan s timmad-is $uri ,
yenna-yas Ihi awiya$-d tiibulin n med bu
tkarciwt , yenna-yas : kfant a sidi ma yella
teb$iv ad ak id-yuqqem yeroa tibulin n med
bu tkarciwt, yea ayendin netta d lesker-is acku
eobent-ett aas, iru ugellid nni iqqim kra yekka
yiv d tavsa, a yettsadsa netsta d lesker-is ayendin.
Ma yella med bu tkarciwt yenna i wemellem-is
seme-iyi ne$ suref-iyi ad ue$, acu$er ? acu$er?
yenna-yas : ivelli mi ixedme$ tibulin nni i
wgellid ye$li-yi warfa n lkif $er daxel urekti, tura
ugade$ $ef uqerruy-iw, ad rue$, yenna-yas :
wellah ar k-uwaoe$ aas, maca imi s aqerruy-ik
id-tetteddu ru ak iiwen rebbi yefka-yas kra
iurdiyen yugi aten yeef, iru kan akenni $er
taddart nni zdat nnsen.
Siwas yuli wass yufa-t-id lal yeffe$ taddart nni,
akken kan yuli wass, yuzzel-ed ugellid nni $er
med bu tkerciwt a t yawi $ures ad yexdem $ers
maca ur-t-id yufi-ara $ures, yeka-yas bab
lqahwa, d$a yessuter di leker-is a tid nadin.
Di taddart nniven aqcic agi n med bu tkerciwt
yufa axeddim deg yiwen lemam anda cucufen
1$aci lmakla-s din taguni-s din, akken kan yebda
lxedma dinna aas n 1$aci id yettruun $er dinna
ad cucfen, yewhem bab lemmam nni d$a yenna-
yas : ay amdakkel mmel-iyi amek it xedmev
almi id ttruun atas 1$aci $urne$, acal aya ur
tewwiv ula tis mraw id-yettruun Yemma-yas :
ur zri$ ara, acal is yessutren ad yekkes
takarciwt $ef qerruy-is yugi acku isa tawenza n
ddheb deg qerruy-is. Ihi di taddart agi yella
ugellid nni iwumi yessebb tibulin, a$rem-is illa
$er tama n lemmam nni, d$a yal iv ma yali $er
texxamt-is ad yekkes takarciwt nni akken ad
yestefu akken kan ad yekkes takarciwt nni ad d-
teccece texxamt-is amzun yuli wass, tella
tettwali yis yellis ugellid tamecut si aq n
t$urfett-is.
Almi d yiwen wass, issawel ugellid i yergazen n
taddart nni mea iwakken ad ruen $er wexxam-
is, anda yal yiwet si yessis ad textir win is
ioben i zzwao ad yili d argaz-is, s wakka
taddart mea tennejma-ed, yal yiwen degsen d
acu yelsa, enken mea iwakken ad ilin d
ivewlan ugellid, yessuter di tmenzut tefren win
id-as-ieoben, yiwen wergaz aceban a$ezfan
tefren-it d argaz-is, terna tis snat akenni kif kif,
tis krav kif kif almi d taneggarut ne$ tamecut
garasent tenna-yas : Ixu yiwen a baba ur d
iru ara , anwa a yelli ?, wina ig xeddmen di
lemmam agi zdat ne$, anwa wagi ?, ruen
wwin-d med bu tkarciwt s ufella uqerru, d$a
tenna-yas : a baba nek d wa i d argaz-iw.
Wehmen 1$aci mea, yawed-as babas : a yelli
fren win yelhan ur d iyi-sbehddalay ara, d
avuggal ugellid ar a yili mai d wa i tfernev, d
agi ur iwulem ara.
Teneq teqcict nni tenna : ala a baba, nek d
wagi i b$i$. Yessetmas rwant tavsa imi texta
yiwen am med bu tkerciwt, babas yewhem di
yellis yenna-yas : a yelli $ur-em ad tneddmev
sya $er zdat ulac abeddel tenna-yas : ala a
baba ur neddeme$ ara
Ruen akk 1$aci nni, kecmen ivulan s axxam
ugellid, yessetmas n teqcict nni d yergazen nsent
wan tavsa di med bu tkerciwt.
Mebla ma nettu med bu tkerciwt agi emlent
akk 1$aci nni, yerna da$en iqbel ad iru seg
uxxam n babas, yefka-yas babas taxxamt
yettawanen ma yella yewao-itt. Yiwet n tikelt,
yufa-d yiwet n tikti, iru $ur yiwet n tem$art yenna-
yas : ru $ur ugellid ini-as : a sidi selan,
leca urga$-k, lukan ur tettettev ara tiurin
meb$ir lawan ad temtev tenna-yas : malic ad
rue$ .
Azekka nni be tru s agellid teka-yas targit-is,
yefqa ugellid yergagi, issawel iy vulan-is, uzlen-d
mea s iudiwen d llebsa yelhan, ma yella d
med bu tkerciwt, iru-ed s leqel-is ddac ddac, s
ufella n we$yul iwumi yeqqar : her her nekkni akk
d ab ugellid, segmi yebda tikli almi yewwev.
Bab lemmam nni u$ur ixeddem yenna-yas d
akken ur ilaq ara ad yels llebsa n diri, ur ilaq
ara takarciwt nni $ef uqerruy-is, ur ilaq ara ad
yerkeb a$yul, ilaq-as usardun ne$ audiw, maca
med bu tkerciwt ur d as-yu$ ara awal, yezga s
tkerciwt nni yakked te$yult nni. Almi yewwev $er
ugellid yennas yas : D acu i teb$iv a sidi sselan,
yenna-yas : eslma a med sennig wul-is,
yeka-yas tamsalt amek tella $ef turin b$ir
lawan, d$a yenna-yas : D aya a sidi sselan, tura
ad ak-tent-id-awi$. Ruen ivulan di seba
yidsen, sedis nni imezwura $awlen ma yella d
netta ddac ddac, yewwev almi d yiwen wemkan,
iduwwe taxatemt nni id-as yefka babas, yaf-ed
yiwen n leoeb yenna-yas : " D acu i teb$iv a sidi
? yenna-yas: "b$i$ tiurin b$ir lawan", yewwi-
yas-ed tiurin yu$al, yeqqim med deg webrid
ibeddel iman-is cwi akken ur tettaooan ara, almi
id-u$alen sedis ivulan ugellid ufan-t-id deg
webrid ur ta deg webrid tir tagilen ara acku
ibeddel, yarna nitni ur tmuglen ara akken ilha,
walsrt::kan ures tizurin wehmen farhen nnan-as:
"A baba am ar a tezzenzed tizurin nni ? " yenna-
yesbri:. swacu ?, "nnan-as s wayen teb id n
wedrim n ddheb n lwiz", maca Hmed ur yeqbil
ara acemma yeita-yasen:. "back ad awen efkagh
tizurin agi ilaq yal yiwen degwen ad as eksegh
tifdent tamectuht segw dr'-is", welunen widenni u
alen geblen acku ur d yetsban ara ad elsen
isebbaden. Yeddem Hmed ajenwi yekkes i yal
yiwen degsen tifdent, yeddem tifednan nni yarra-
tent daxel n tjuxrit, widen ruhen farhen s tzurin
nni uzlen awlen deg webrid, mayella d netstsa
yeddem tackkart nu tzurin n wuccen iruh yeqqar:
" lier lier nekni yakw d idulan ugellid" ay taddart
yakw farhen-yas, hemlent atas xater ur izvuxxw
ara, yewed gher wexxam ugellid, tulles nni yakw
atstsadsant fellas acku irgazen usent usan d d
imezwura yarna wwin d yidsen . Mayella d
netatsa yefka-yas tacekkert n tzurin bbuccen
yewwet deg fassen-is ugellid, yendem ay er yeqbal
array usrif n yellis tamectuht, maca dayen ur sad
acu yezmer, lamaani yu al ihemmel-it acku
yessedsay atas.qilen ara acku ibeddel, yerna nitni
ur tmuqlen ara akken ilha, walan kan $ures
tiurin wehmen feren nnan-as : "A baba am$ar
a$ tezzenzev tiurin nni ? " yenna-yasen : s wacu
?, nnan-as : s wayen teb$iv n wedrim n ddheb
n lwiz", maca med ur yeqbil ara acemma yenna-
yasen : "bac ad awen ffke$ tiurin agi ilaq yal
yiwen degwen ad as kkse$ tifdent tamecut seg
uvar-is", wehmen wid-nni u$alen qeblen acku ur
d-yettban ara ad lsen isebbaven. Yeddem med
ajenwi yekkes i yal yiwen degsen tifdent, yeddem
tifednin nni yerra-tent daxel n texri, widen
ruen feren s turin nni uzzlen $awlen deg
webrid, ma yella d netta yeddem tacekkart nni
turin n wuccen iru yeqqar : " her her nekkni
yakked ivulan ugellid" at taddart yakk feren-yes,
emlent aas axaer ur ittzuxxu ara, yewwev $er
wexxam ugellid, tullas nni yakk ttavsant fellas
acku irgazen nsent usan-d d imezwura yerna
wwin-d yidsen. Ma yella d netta yefka-yas
tacekkart n turin n wuccen yewwet deg fassen-is
ugellid, yendem ay$er yeqbel ay usrif n yellis
tamecut, maca dayen ur tesav acu yezmer,
lamani yu$al iemmel-it acku yessevsay aas.
Yea ugellid tiurin mebla lawan, yefre s
ivulan-is aas aas lad$a sedis imezwura acku
yettkel fellasen.
I tikelt nniven yu$al med $er tem$art nni
yenna-yas : Abrid agi mai d tiurin ad as
tiniv d tteffa lmedkur izegren i seba lebur,
ne$ mulac ad temtev. Tru tem$art nni $er
ugellid teka-yas targit-is amek tella, yewhem
ugellid yergagi, yessawel iy vulan-is mea,
uzzlen-d ad walin tamsalt, yenna-yasen d acu
yeb$a : tteffa lmedku i zeggren i seba lebu,
uzzlen ivulan, ruen, ma yella d med yenna-
yas: "ur ttaggad ak d-awi$ tacekkat", iru
med am netta am wiyav, yewwev s abrid
ibeddel abrid-is idewwer taxatemt nni n babas,
yeffe$-ed yiwen n wargaz annect-ilat, yenna-yas s
yiwen n ut azuran : " d acu teb$iv ?, D tteffa
lmedku i zeggren i seba lebur", yewwi-yas-d
ayen yeb$a iru, almi d eddan sedis ivulan nni s
ufella n iudyaw, ebsen $ures, walan tteffa nni
nnan-as: s wacu ad-a$ t-beddlev abrid agi
tteffa agi ?, yenna-yasen : "s tvudac-nwen
timecuin, mesmuqalen bbaygarasen u$alen
qeblen, yekkes-asen med tavadect tavadect,
uqmen iqeffazen iy fassen-nsen akken ur d
ttbanen ara, ruen ad ssfeen agellid nsen, ma
yella d med am tikelt tamenzut yejme tivudac-
nsen $er texri, yeu tacekkat n tteffa nniven
iru yeqqar : "her her, nekkni yakk d ivulan
ugellid, almi yewwev s agellid yenna-yas : ur
ufi$ ara tteffa lmadku, bbi$-d tteffa nniven",
yenna-yas : tanmirt, tanmirt a med d ayen wwin-
iy-id wigi, d wigi id ivulan n tidett, wan tavsa
fellas, am yergazen nni am yessis ugellid nni, ma
yella d weltma-tsent tamecut, tezga tettru, acku
slaqabent-tt s wargaz-is med.
I tikelt taneggarut, iru med $er tem$art nni
yessuter degs abrid agi ad-as tiniv d akken ma yella
ur yeswi ara ayefki n tizemt di tyeit n mmis ad
yemmet. Agellid ikcem-it lefqa imi i yesla targit n
tem$art nni a yettargigi, yugad abrid agi ad
yemmet, acku wagi (ayefki n tizemt di tyei n
mmis) d awez$i as-t-id afen. Yessawel akk iy
vulan-is yeka-yasen tamsalt nnan-as ur ttaggad,
kkes a$ilif, ruen uzzlen ad nadin am$ar nni
u$ur u$en tannumi yettak-asen-d, med, tikelt
agi yufa izmawen imecuen deg yiwen lexla
lluen, ivegger-asen a$yul-is a teen, akken i d-
tu$al tizemt yemma-tsen tefre tenna : "uhde$
rebbi lukan ad afe$ anwa ig sferen akka arraw-
iw, ar d as xedme$ ayen yeb$a".
Yesla med i wayen tenna d$a yenna-yas :" D
nek", terra-yas : "D acu i teb$iv", b$i$ ad i
teffkev cwi uyefk-im di tyeit n mmim", tenna-
yas " aya d lmual, maca uhde$ rebbi", tefka-
yas yiwen seg warraw-is tenna-yas : "zzlu-t
lamani lukan ad as ssle$ yujjaq ak e$.
Yeddem med yezla izem, yeddem ayefki si tizemt
nni yeqqim deg ubrid, almi id-eddan widenni
afent-id nnan-as : tesiv ayefki n tizemt di tyeit n
mmis ?, yenna-yasen : "ih ! yella, maca, mai s
wedrim, tikelt agi b$i$ a yi-teffkem tirbibin
imezzu$en-nwen", "Ah d acu ?, "M ulac ur d
awen ttake$ ara ayefki yagi, mmyuxzaen
bbaygarasen, qeblen igzem-asen i yal yiwen
tarbibt umezzu$-is, ruen uzzlen s agellid, yeffer
tirbibin nni am tfednan d tvudac, iru ula d netta,
yeu asagem n uyefki n ta$a, yewwev d
aneggaru am yal tikelt, vsan fellas, sluqben
tameut-is, eqqren-tt akk deg uxxam imi tefren
med bu tkarciwt.
Seba iseggasen n ddel kfan, yewwev-ed wass n
zzwao n yessis ugellid, iev-ed taddart mea
yessawel iy vulan-is yenna-yasen : " yal yiwen
degwen a d-yini d acu ad id-yawi i wass n
zzwao n yessi. Yezwar deg menzu yenna-yas :
"Nek ak d-awi$ azal n mraw iserdyan, mraw
ile$man, mraw lgelbat n ddheb n lwiz, laun mraw
si yal cci.
Yura une$laf ayen id-yenna uveggal amezwaru
yu$al $er sin i ke d acu? Yenna-yas : "Nek
ak-d-awi$ ecrin seg wayen akk i d-yenna
umezwaru yagi". Wis krav yenna: " Nek tlatin seg
wayen akk id-nnan amezwaru d wis sin " Wis
uqus yenna : " Nek ebin seg wayen id-yenna
umenzu, d wis sin, d wis krav. Wis semmus
yenna : Nek xemsin seg wayen id nnan wiyav".
Wis sedis yenna : "nek settin seg wayen id-nnan
wiyav". Almi d tanuba n med bu tkerciwt nnan-
as : " I ke a med d acu ? Vsan yakk 1$aci
fellas acku $illen ur isi ara ula d acemma.
Yebda yenna-yas i une$laf nni aru alef ile$man,
alef iserdyan, alef iudiwen, alef lgelbat n lwiz,
n ddheb n lfea, alef si kulci d-nnan imezwura,
alef n leske, mazal id-yekfa awal-is, yefka-yas
une$1af nni yettarun abeqqa, d$a yenna-yas :
rnu aru abeqqa, wehmen at n taddart nni,
yeneq ugellid yenna : Ih i lukan ur d-tettawiv
ara akk annect-a ak gezme$ aqerru". Yenna-yas :
"ih malic, maca ilaq ad iteffkev ddurt iwakken
aten-id-awi$", yeqbal ugellid, almi d asmi id-
yewwev wass nni, yewwi-d umezwaru, wis sin, wis
krav, wis uqus, wis semmus akked wis sedis. Wwin-
d mea ayen id-nnan aca med bu tkerciwt,
yenna-yas : Nek azekka be. Azekka nni be,
mazal tefrari tafat akken ilha, walan $er mebid
yiwen u$ebba d wacal n yezgaren, tifunasin, d
ile$man,..., d leske. Tekker yakk taddart ad twali
d acu yevran, agellid nni ur yumin ara allen-is.
Almi id-wven $er din, tennejma-ed taddart,
yebda ugellid lesab, almi yufa sawaswa ayen id-
yura d$a yenna-yas : " d aya i turiv i une$lef
nni. Yenna-yas : Ih ! daya, yeneq med
yenna-d : i ubeqqa nni iyi-d tefkiv tura ?,
yefka-yas yiwen ubeqqa ye$li, wehmen yakk,
lad$a ivulan nniven yakk d tlawin nsen. Yenteq
ugellid er Hmed yenna-yas": "Ammi dacu i
tamachahuts-ik, achal ayagi ifenk akw idulan agi
amek?" .
Yenna-yas : " Ala a sidi sselan d nek ig ecen
xir ivulan agi nek mea", amek ? yenna ugellid
Tiurin nni i teb$iv d nek id-ak-tent-iwwin yerna
ma yella ur tuminev ara, ax tifednan ivulan-ik
mea, yeddem-ed tifednan nni, ivegger-iten i
tmeut nni ines i eqrent yessetmas, yesswehmen
1$aci mea, kksen d ivulan nni issebbaven nsen
walan ulac tifedent tamecut. Yenna-yas : "ula d
tteffa nni d nek i t-id yewwin ma yella ur tuminev
ara ax tivudac-nsen". Kksen iqeffazen-nsen, ulac
tavadect tamecut txu, i uyefki n tizemt d ke
?, Malum a sidi sselan d nek, ma yella ur
tuminev ara ax tirbibin imeu$en nnsen, walan
akk medden "med bu tkercwt" ixdem yakk annect-
a. Yewhenm ugellid nni s twenza n ddheb isa
winna, d$a yenna-yas : nek d mmis ugellid n
temna inna, yura-yi rebbi sa iseggwasen n ddel
atan lemdu lillah eddan, tura fek-iyi afus n
yellik agi tamecut i tennu$ev aas acimi id i
texta, yiwen ur yumin ayen walant wallen-is.
Yeddem taqcict nni d kra n leske iru, almi
yewwev s abrid anda yekcem uudiw-is di teqqatt
ibes, iwala acebbub n uudiw-is dinna isuma-t
kan yedda-d uudiw nni d wayen yellan degs mea
i ebbe yenna : " eban allah mi tur jebde$ s
snasel mi d-tu$al s wanad eban allah".
Ikemmel abrid-is almi yewwev s axxam-is yefre
babas d at taddart-is mea, tekker tme$ra sa
wussan d sa wuvan, yezweo d teqcict nni acen di
lehna.
Mesmamda
Tella yiwet n taooalt nettat d mmis, ur tesi yiwen
d ammawen di ddunnit-is yakk d tinna n mmis,
almi d yiwen wass temlal akk d yiwen wergaz
yettu$alen d azrem, yessuter ad yezweo yides
nettat teqbel maca s ccer, d$a tenna-yas : ahed-
iyi s rebbi, aqcic agi-inu a tesbev am mmik.
iuhed-itt wargaz nni zewoen di sin yidsen, ayen
akenni kra iseggasen almi terfed tadist tesa-d
aqcic semman-as Mesmamda. Almi meqqer,
Masmuda yagi iban-d d akken yerec aas xir
ugujil nni, yerec acku isa timeslit n wezrem, isel
s lebid. Yezga yerec di yal aoa.
Seg wakken yerec tu$al temmel-it yemmas s
waas lenana-s yakk tefka-tt i Mesmamda, tu$al
tekeh agujil nni, amer tettaf ur d tettwali ara,
asmi meqqrit kecmen $er lakul, Mesmamda yezga
yerec ma yella d agujil nni yesker kan, seg
wakken i tekeh yemmas tu$al teb$a at-ne$ tenna-
yas i wargaz-is a t-ine$, netta ur yezmir ara acku
yefka-yas lahed d akken at-yeseb am mmis. Seg
wakknni i d as-tessufe$ leqel yenna-yas : " Mli-y-
id amek ara ten$e$ ", u$al-ed d azrem teqqimev
deg ukufi ini$man, akken ad d-yeddem, uv-ed
degs ad yemmet. Mesmamda bu imeu$en n
wezrem yesla iy imawlan-is, netta iemmel gmas
agujil aas, akken kan id-yewwev seg u$erbaz
iru s akufi, d$a yuzzel Mesmamda d$a iwala
babas deg ukufi yenna-yas : "D acu i txeddmev
dinna a baba ?, yenna-yas : ad ferne$ kan sin
ini$man ileqqaqen".
Aken da$en tessuter degs tikelt nniven akken ad t-
ine$. Amek ? tenna-yas : " ticki a yekkes
taqeccabit -is kcem degs , mi ar a t-yels qes-it ad
yemmet.
Mesmamda yesla iy imawlan-is, akken kan iwala
azrem nni yenna-yas : Azlet-ed ay arrac a
terem azrem di tqeccabit ugujil", uzlen-d
warrac nn$an azrem. Ruen-d s axxam, yenna-
yas Mesmamda i yemmas : "lukan ad terev a
yemma, assagi nen$a yiwen wezrem annect ilat
deg u$erbaz, tenna -yas : " win a mmi d babak i
ten$iv, ru, ru awi-yi-d xarun taqerruyt-is
iwakken a teffre$ d rria-s.
Iru weqcic nni, yewwi-d taqerruyt n babas,
tuqem temcumt acebbav, teddez taqerruyt nni
tsers-itt $er loiha n weqcic nni, tsers-ed tabaqit
ucebbav i sin warraw-is, tdewwe tabaqit akken
ad-yezg ssem nni n wezrem di loiha ugujil akken
ad yemmet.
Mesmamda yera d acu i texdem yemmas d$a
yessuter degs aman, tru ad-tawi aman, ibren
tabaqit yerra ssem nni $er loiha n yemmas teat
tenmnut. Yeneq Mesmamda $er ugujil yenna-yas :
"Teriv a gma $ef loal-ik i n$i$ baba akked
yemma, tura ilaq a nemfaraq maca uqbel a nu
a neu snat n tme$rasin, yal yiwen s yiwet, mi
yewwev useggas $ef wa nne$ ad nedlu $ef
tme$rusin agi win ad yafen tame$rust n wayev
qrib att-mmet, ilaq ad iu ad inadi $ef gmas".
Xedmen akken id-nnan, mmsalamen bbaygarasen,
ruen yal yiwen sani yerra.
Mesmamda yewwev $er yiwet n taddart, inuda
amahil (axeddim), yufa $er yiwen wergaz igerrez
am accemma, iemmel ad yexdem lxi, yewwit
$ures, yefka-yas yea, yeswa yerna-yas amhil d
afella-is, ixeddem, itett, iggan ur t-ixu
wacemma, almi yeqqim ddeqs yemmekti-d gmas,
d$a iru s axxam-nsen anda an time$rusin,
yafen tame$rust n gmas qrib ad temmet, iru ad
inadi fellas, yewwev $er taddart nni, yemlal d
gmas agujil nni yufat iel $er yiwen wergaz
ameca, seg wakken ur yufi ara amahil.
Ies-it lal, d$a yexdem $er umeca agi yerna
s ccer, d akken tam$art ur teggu, tabult ur
tbeddu, taqjunt ur tettla, akken meskin yal ass
tam$art $ef uzagur-is, taqjunt yides tabult ur
tbeddu, ad iru $er lexla ad yeks lmal, ad yawi
sin ini$man, tabult n we$rum a d-yu$alen
akken yides tameddit.
Akkeni yal ass almi yekfa si afa, tam$art ur
teggu, taqjunt ur tettla, tabult ur tbeddu. Akken
kan iwala gmas yeka-yas tilufa-s mea, u
yenna-yas d akken ur yezmir ara ad iru ack u
yefka-yas awal d akken alma issawel ikkuk di
lexla ay ru.
Mesmamda yewhem di ddel d lif isedda ugujil
d$a yenna-yas : " Ru $er taddart flan ad tafev
dinna kra imeksawen, tedduv yidsen s axxam, ur
d-sbanay ara imanik d akken mai d nek ",
yesfehm-as kulsc d$a iru, isers Mesmamda
tam$art nni deg webrid yenna-yas : " Aha bibb-iyi
tura kemmini, nekkini yi$", teddem tem$art nni
Mesmamda tbubb-it almi d axxam, yeddem tabult
nni n we$rum yea-tt, yerna taqjunt yekker-as s
umxix almi tfu.
Almi yewwev s axxam, yewhem bab n wexxam nni
d acu ig beddlen amcum agi (ur yeri ara d
Mesmamda d gmas ugujil). Azekka nni be, iru
$er tem$art nni iwakken a tt-yawi $er lexla tugi ad
teddu d$a tenna-yas : Ala ammi, semmei-iyi
letab-ik n wayen yeddan , iru ur teqjunt nni
tkkewkew, tugi a teddu yides, iru $er lexla, yewwi
yides lmal a$rum d ini$man, yea kulci yerna
yeeg-d ayefki si tfunast.
Yal tikelt mi ar a sebben kra ad yawev s axxam
anda yella ad yawev, almi d yiwen wass sebben
berkukes akken kan id-yekcem rran-t ur ddaw
tbaqit, yufa-d lal d tagrest d$a yenna : abbuh,
atan a yekkat ebrurec am wahi ddaw tbaqit
d$a ddmen-t-id an mea. Akken yal ass, ur
zmiren ad en acemma s tuffra yiwen wass
nniven msefhamen argaz d tmeut-is akken ma
yella ur iru ara mi ar a sebben accebbav hatan,
ma yella iru-ed ad sersen tawaract n wudi sufella
kan imiren ad yessuter wergaz di tmeut-is aman
nettat ad tagi ad as-tefk imiren ad-as yini :
walleh lukan ur d iten tettev akk ad a kem zzlu$
akka, ad yeddem nnef n tawaract nni n wudi $er
zdat-es, imiren netta at ad as tini lukan ad itezluv
ak-zzlun imawlan-iw akka, ad tea nnef nni
nniven $er zdat-es, imiren nettat ad as tini lukan
ad it-zzluv ak-zzlun imawlan-iw akka, ad tea
nnef nni nniven $er zdat-es, s wakka tawaract nni
n wudi a-tt-bvun bbaygarasen. Mesmamda ad
ye acebbav d alleqam, maca leraca akked
tmusni-s tzad, akken kan id-yers ucebbav yusa-d
iwala tawaract n wudi di tlemmast d$a yenna :
xelet sbexlulet, ad yekcem ugellid n leder, et
imensi ulay$er ad yili wawal. Yeddem snat
tje$lin, ixlev acebbav nni aan imensi s tsusmi.
Acal n tikkal id-as nnan ru att-ruev, yugi ad
iru acku yella lahed ger-as akked gmas, d
akken ur yettruuy ara alma issawel tikkuk di
lexla. Tawachult nni ur s-tezmir ara i tieci n
Mesmamda d$a nnan-as i yellitsen ad tru $er
lexla ad tini tikuk, tikuk.
Azekka nni tru teqcict tuli $ef waddag n tteja a
tessawel : tikkuk, tikkuk, iddem Mesmamda
tasarutt yewwet-itt, tru tuzzel a tettu$u, almi
yekcem s axxam yenna : wellah ar wwte$ ikkuk
nni , nnan-as ak yexde rebbi tin-a d
yellitne$. D$a wid-nni elen amek ar a xedmen
nnan-as : "A nekker an ru as neoo kulci ".
Kkren-d azekka nni be zik kran-d tacari di
lam, ruen di lam wa ur yettwali wa, yekcem
Mesmamda gerasen almi yewwev $er yiwen
wecuf, iberrez-iten grarben mmuten mea, s
wakka yerra-d tta n gmas, yessawel i gmas iru-
ed zed$en akken deg yiwet n taddart ddmen trika n
wergaz nni, zewoen, ddren di lehna d lafya.
Tamacahutt n bu
seba tullas
Yella yiwen wemyar isa seba tullas, ass-nni ikker ad
iru $er lio yenna-yasent : "Tura, nek ad rue$ ar
lio, $urkemt ur d-tellimt tabburt i yiwen, alamma d
assma a d-ase$, ad veggre$ taekkazt d ccemla, sakin
llimt-ett-ed .
Iru wemyar $er lio, yeooa seba yessis deg wexxam,
yeooa-yasent tamaict usegwas. Almi d yiwen wass
qimmen yergazen di tejmat a heddren $ef yessis n
leflani, yeooa babatsent wedesent deg uxxam d$a
yesla uwa$zniw ( wa$zen agi d argaz yettu$alen d
lwec), yesla i wmeslay n yergazen, yenna-yasen : "
out ad twalinm, nek zemre$ ad kecme$ $ursent",
nnan-as : " Awwah, ulamek, ur d-tellint ara tabburt ula i
tmeut". Inna-yasen: " out ad twalim". Iru wa$zen
yelsa lebsa n tlawin, yuqem lfea, d ddheb iru
$ursent inna-yasent: " llimten tabburt a yessi nek d
xalt-nnkent". Wehment tullas nni nnant-as : "
Nekkenti ur nsi ara xaltit-nte$, ru ad truev,
awa$zniw yugi ad iru, yeqqim $er tebburt ittawad
yettales iwakken as d-llint tabburt.
U$alent tullas nni umnent-tt, nnan-t-as : " Ad nelli
tabburt, tagi d xalt-nte$", maca tamecut nni tugi,
tenna-yasent d akken yugi babas, $as akken tugi teqqim
$er yimi n tebburt akken ur-tt-id tellint ara, wwtent-tt,
llint-ed tabburt, yekcem uwa$zniw $ursent, yefka-yasent
tabult n ssikan, ant-tt mea acku $ilent d xalt-
nsent d tidett, maca taqcict nni ur tt-tei ara
terra-tt s iciwi-s, akken kan yeffe$ ad yessiwel iy at
taddart, teqfel tabburt deg gerz-is, imuqel-itt-id,
isers afus-is $ef tamart-is yenna-yas : Attah,
fellam ccfu-yas", teqfel tabburt teel d acu a
texdem i yessetmas, teqqim $er wanu twala snat n
tzermemmucin, att-na$ent, yiwet te$leb tayev, dya teneq
$ursent tenna : " rrni$-kkent ula d kumenti, ternamt
ammenu$ bbaygarakent", d$a tenna-yas tzermemmuct :
" Ru lhem i lhem-im, ma d nek lhem-iw zemre$-
as", teddem tazermemmuct cwi n lecic teed-it
tuqem-as-t i weltmas tuki-d, d$a taqcict nni ula d
nettat akken kan texdem lecic nni i yessetmas ukint-ed
mea, ssutrent degs sma, fkant-as yakk ddheb akked
lfea nni yeooa wa$zen dinna, nnant-as : " ur s-qqar
ara i baba ayen yevran, tu$-asent awal tessusem.
Asmi id-yusa babatsent iveger-asent-id taekkazt
d ccemla llint-ed tabburt ikcem-ed babatsent
feent yes mea. Almi d yiwen wass yeffe$
babatsent $er tejmat yessuter, anwa as-id issirden
anu-ines, yu$ lal wa$zen nni yettu$alen d argaz yella
dinna, d$a yenna-yas d nek maca si$ yiwen n ccer
$urek ad i tefkev yellik tamecut, iru ad iciwer
yellis, teqbel asuter agi maca ula d nettat s ccer d
akken a teqqim deg uxxam n babas yides, ula d
wa$zen nni yeqbel, zewoen qqimen $ur babas, yal
tikelt ma d-yezzi useggas ad tesu aqcic almi mmden
seba warrac. Wa$zen yessuter degs ad iru s
axxam-is, almi mmden sa warac tenna-yas i
babas ad d ya$ yiwet n taklit a teddu yides, yu$-
as-d babas taklit tru. A leun leun i$zer yet.tak-it i
wayev almi wwven yer yiwen lexla yella degs waciw
d$a yenna-yas d wagi i d axxam-iw, kecmen, yeef
tamettut nni ines icudd-itt izla-yas arraw nni ines
tea-ten win deffir win almi kfan, tea-ten bessif,
sennig wul-is, maca ulay texdem, yu$al yeddem-ed iru
ad-yezdem is$aren iwakken att-yesser$ d$a tettu$u
yenna-yas : tecfiv acu i texdemev tesnecamev-iyi
ger yergazen? tenna-yas : " Ih ccfi$ ", iru $er lexla
netta d taklit, netta ad-izeddem, taklit ad tessawav
almi d yiwen webrid tenna-yas teqcict nni : Akkagi
im yenna baba, texdav-iyi", teneq taklit nni tenna :
mai d leb$-iw twalav", d$ a terra-yas teqcict nni
tenna-yas : fsiy-id a nerwel , tefsi-yas taklit nni
ruent rewlent, akken kan isfu wa$zen d akken
taklit nni ur-d-tu$al ara iru, yuzzel a tent yeleq,
akken kan itwala teqcict nni, taklit tru akka, nettat
akka, d$a twala tassedda turew ddaw tseddart a
tneggez tenna : neqqar ttif ad iyi-e ugellid n lewuc
wala la-nsen , tneggez ar ddaw tseddart, tereq-as i
wa$zen yu$al s axxam-is. Nettat ur tt-tei ara tsedda,
tefka-yas as tebbi arraw-is, terna tefka-yas sin i
nettat a ten teddem d atmaten ines, tefre teqcict nni
trebba arraw n tsedda yal tikelt m as tini i tsedda nni ad
tru s axxam n babas as-tini: " Muqel ma yella zemren
am almi meqrit zemren-as tru yidsen, bbin-tt $ef
uzagur-nsen ruen, tewwev $er taddart-is teqqim deg
uxxam n babas, teka-yas tamsalt akken tella segmi id
yekcem wa$zen yursent, d$a yenna-yas babas : a
yelli lukan id-id-tenniv tili ur s sawaley ad id-yessired
anu, ur qebble$ at tzewoev yides . Tenna-yas : "
dayen uhdey yessetma ur k qqare$ arra", yenna-yas
:" A yelli d aya im-yura rebbi" . Yesla wa$zen nni yes
d akken tewwev s axxam n babas iru yu$ lal
assenni agellid yexdem tame$ra yerev akk medden,
iru $ursen, almi yewwev s axxam n wargaz agi
yenna-yas : atan ak yeqqar ugellid ru-ed awi-d
yakk yessik aca tamgarebt nni . yuqqem cwi n
ssikkran di seksu nni ar ugellid akken kan an sen
mea, yu$al-ed ur teqcict nni iwakken att ye
yenna-yas : " I tura sani a trewlev $as ma tsu$ev
ur tesav wa m-d-yeslen, testamel tugad-it, tessawel i
sin yizmawen nni id trebba sexnunsen-t akken i sen
yehwa, an-t mea, tefre teqcict nni, teddem lecic
nni i texdem tikelt tamenzut i yessetmas ukin-d yakk
l$aci feren yiss mea, tekker tme$ra seba wussan d
seba wuvan.
Tamacautt n tyamunt
n buday
Yiwen wass yella yiwen wem$ar, isa tameut-is
meiyet, isa sin warrac ; d ame$bun, izeddem
is$aren deg yiwet n tegi, izeddem, izeddem ad
yawi kra n yes$aren at yezzenz, kra at yesser$.
Almi d assen yufan tayamunt di lec yufan snat
tmellalin, yeddem-itent yerna-d tirni n yes$aren,
timellalin deg fus-is, yemlal-it yiwen wuday, iwala
timellalin nni, yeqel-itent d timellalin n tyamunt
inna-yas ; zenz-iy-itent, yefka ssuma yelhan,
yenna-yas : mkul be d nek a tent-ya$en, yu$al
wem$ar nni iznuzuy timellin. Almi yejme cwi n
yedrimen, yewwi-d taklit, yeb$a ad iru $er ilio s
wedrim ig jme, iwea taklit yenna-yas : mkul
be ad iru wuday ad yawi timellalin s wedrim
nni ar a ticem alma u$ale$-d. Akkenni yal-ass ad
iru wuday nni ad yawi timellalin, twala-t tmeut
nni yeoeb-it, tenna-yas ak a$e$, uday nni yenna-
yas : ma yella tab$iv-iyi att-zluv tayamunt ; teqbel
tmeut ay, tessuter di taklit ad tezlu. Taklit nni
teggurnma, acku mai akka itt- iwca wergaz-is.
as akken tezlat tsebbit, teddem-ed ul nni tefka-t i
yiwen seg warrac, tarna i wayev aqarru, almi id-
yusa wuday : ihi ad i tezluv arrac nni, yemmat-
sen teqbel, maca taklit tqusem i warrac s abrid
tenna-yas : yemmat-wen akken-tezlu, iyyaw a
nerwel.
Dduklen di tlata yidsen, a teddun, almi d faruq
iberdan, winna i an aqerru n tyamunt isel i
yefrax d acu i heddren deg genni, yesla nnan-as :
tlata yinna ilaq ad mmfaraqen, win yean
aqerruy an yaf sselan a yettmettat deg yiwet n
tmurt iooa-d ttewaya iwarraw-is : inna-yasen win
ad-tafem zdat n tebburt yeffer d win ad terrem deg
wemkan-iw, inna-yas : ma d win ian ul n
tyamunt kul be ad yaf snat n tmellalin, atent
izzenz.
Ma d taklit ad tekcem $er yiwen wexxam ad taf
waoen taxeddamt, ad te ad sew ur tesiv at
ya$en. Tlata nni mfaraqen mkul yiwen yu$ abrid,
win yean aqerru yu$al d agellid, ma d wayev
mkul be ad yaf timellalin, ma d taklit nni tufa
lxedma deg yiwen wexxam.
Tella yellis n ugellid kul be ad tesvil aqerru-yis
si aq, tezyen aas, mkul wi b$an att iwali s walef
almi u$alen yakk d ime$ban. Ma d aqcic nni
yean timellalin tyamunt mkul be itt-ruu $er
din, testeqsa-t tenna-yas : Amek yakk ilmeyen
felse$-ten ? yenna-yas : nek s te$zi n dunnit-iw ur
felse$ ara. Mkul be ad afe$ snat n tmellalin
ddaw umeu$-iw. Tenna-yas : Ihi eve$-k-id d
inebgi $er $uri. Ikcem, tuqem-as imekli ia imekli
nni i deg yella ssikan. Ad yettarra almi id-ye$li
wul n tyamunt, sakin tejme ul netta tvegge-it-
id s azniq. Almi id-yuki yufa-d iman-is di bea.
Yu$al a yettmetra d ame$bun. Assen yeya deg
iman-is. Ay teddu $er tegi iwakken at en
lewuc. Yufan sin watmaten att na$en $ef ugazu n
turin, isteqsa $ef wacu, nnan-as dagi mai am
turin nniven, tiurin agi win it kehev ad tutev
yessent, as-d-mm$in wacciwen. Yenna-yas ihi at
bvu$ garawen. Mkul yiwen ad yawi ayla-s. Siwas
id u$alen ur t-id ufin ara. Iru yewwi tiurin nni
yides yu$al-ed $er yellis ugellid, temmuqel degs
tevsa tenna-yas tu$alev-d, d$a yewwet-itt s turin
nni, d$a imiren mm$in-as-d wacciwen, ur tezmir
att-kcem $er daxel, iwa tavsa d$a yessawel yyaw
att walim ica bael. Tenna-yas : err-iy-id akken i
lli$ ayen teb$iv ak tefke$, inna-yas : err-iy-id kan
ul-iw, terra-yas-t-id d$a kksen as wacciwen nni
ikcem, tenna-yas ak a$e$. Yu$-itt, yeqqim yides
yu$al d agellid ula d netta.
Ad nu$al $er babat-sen, yusa-d si lio, yufa-d
arraw-is ulac-iten, yufa-d uday deg uxxam-is
yewhem, iru ad ikcem imuger-it-id wuday nni
yenna-yas wagi d axxam-iw. Yeqqim zdat n
tebburt a yettru, iffe$-ed loar, yeka-yas taluft
amek tella. Inna-yas u$al nekkni nera d axxam-
ik, yu$al ief-as-ed aekkaz yerwel.
Azekka nni tru tmeut-is ad teddem asa$ur, tufat-in
din d$a texle, te$li-d tadist-is. D$a yekker wuday
nni yakk d bab n wexxam ruen $er ce, ufan deg
webrid sin watmaten te$li-yasen zzayla, nnan-as
awen-a$ at nerfed, yeef zzayla nni si tbazuzt-is
d$a teqla-d, nnan-as lun ad nemcara. Dduklen
akken ruen, d$a yefqa yugad agellid ad as yegzem
aqerru, yerev ad yerwel, ineggez seg wecruf $er
tfarka ideg yella yiwen wem$ar ay iin iij ye$li
$ef wem$ar nni d$a yemmut.
D$a ruen warraw-is a t-id caen $er ugellid n
leq, yeka-yasen taluft acu$er i yexdem akken,
d$a ruen at-id caren, a teddun akken almi d
agellid n leq, aneggaru ya yesla i yefrax deg
genni a s-qqaren d akken bab-as ad ilehhu bbven
$er din ufan agellid isteqsa-ten : Mkul yiwen
yeka-d taluft-is d$a, yenna-yas ad qeddman at
ssiyat timecuin d$a yezwar-ed bu zzayla : yeka-
d taluft-is, yefka-yas ugellid audiw deg wemkan
userdun nni ines.
Sin akin arraw n wem$ar nni yemmuten kan-d
taluft nnsen. Nnan-as d acu i tebram awen t-ffke$,
ur b$I$ ula d walu. D$a nnan-as ru ad yeqqim deg
wemviq ideg yemmut baba-twen, kunwi veggret-ed
iman nnwen d$a ur qbilen ara d$a ifka-yasen
idrimen uen.
Sin akin tqeddem-ed tmeut nni $er yemmas yakk d
wuday kan-d taluft nsen, isteqsa ugellid d acu
ib$an nnan-as d lufan, inna ugellid : bru i tmeut-ik
att ya$ sin akin ak-d-yefk llufan. D$a yugi inna-yas
fek-iy-id idrimen, ifka-yas idrimen iru, inna-yas
tura ad qerben at ssiyat timeqranin, iqeddem-ed
wuday yakk d tmeut-is ne$ yemmat-sen kan -d
taluft nsen, da$en ula d am$ar nni ika-d taluft -is,
amek yella deg wexxam-is, yenna-yas tagi
tameut-iw rue$ ar lio ooi$ tayamunt, taklit,
tameut agi, yakw d sin warraw-iw, tura imi id-
u$ale$ ur d-ufi$ arraw-iw, wala tayamunt nni,
wala taklit, ufi$-ed tameut iw yakk d wuday agi,
rue$ ad kecme$ yeef-iy-id akkaz, rewle$ s agrur.
Tura kem felli a sidi sselan.
Agellid nni issawel i gmas i teklit, yenna-yasen
taqsit nni tefre taklit nni, igzem aqerru i wuday
yakw d yemmas. Ikker wurar seba wusan d seba
wuvan.
Tamacahutt
n krav n watmaten
Llan krav n watmaten, yiwen d mmis n tarabt,
wayev n tumit ma d aneggaru n teqbaylit, illa
babatsen, asmi yekker ad yemmet yuqem asen
tlata isendyaq, yal yiwen yekfa-yas tasarutt s
afus-is, inna-yasen ur tellit ara issendyaq agi
alma mmute$, nele$ dayen.
Asmi yemmut inel, u$alen-d s isendyaq nni, mmis
n trumit yufa idrimen daxel, mmis n tarabt yufa
akal, mmis n teqbaylit yufa ixan, sakin kkren ad
mmen$en garasen ineq mmis n tumit yenna-yas
ulayer imen$i, lut s am$ar azemni d netta a$-id-
yessefrun, akken i tt-yefra akken uen di krav
yidsen, mmlalen. Deg webrid-nsen yiwen wem$ar, a
yettsu$u a taqessult-iw, a taqessult-iw , as-qqaren a
baba am$ar ak nefk yiwet, snat, krav almi d
mraw, yugi acku yeb$a kan taqessult-is, wehmen
degs ruen.
A teddun, a tedun mlalen-d d yiwen ay tennev i
wedrar itt-imi, almi yu$al d taeqqayt yeger-itt s
imis, wehmen degs almi yeyan ruen. Deg webrid
nsen da$en mlalen d yiwen a yettbibbi tarutt si
ba almi d tameddit, ad yees fellas, wehmen
degs almi yeyan ruen, sakin mlalen-d yiwen
wezrem ma ad-yeffe$ yella webrid ma yu$al ur
yettaf ara auuc nni, at yaf iqfel. A teddun, a
teddun yiwen ad yettagem si tala, iger asagem ur
nsa ara lqa, netta a yettraju ad year, wehmen
degs ruen. Da$en i tikelt nniven mmlalen-d yiwen
wefrux ejra $ef yebdded a ttefsu, tin i $ef yettaxer
a teqqar, wehmen degs almi yeyan ruen. Almi
wwven s am$ar azemni, nnan-as a baba am$ar
azemni a yudiq ad ak nemmel, nnu-ed $ef temsalt
nne$ maca nemlal-ed aas n temsal deg webrid, a$
tent-idtemlev d acutent . Nnan-as nufa yiwen
wem$ar a yett$u $ef tqessult-is $as nenna-yas ak-
nefk tayev yugi A tarwa winna mai taqessult-is i
yeren d tamaut-is i yuen, ney i yemmuten, ur
iqebbel tayev deg wemkan-is acku telha aas ulac
tayev am nettat . Nnan-as nufa yiwen wergaz ay
tezzi i wedrar yettimi almi yu$al d taeqqayt iger-
itt s-imis. Inna-yasen win $ef ad ye$li yir awal ad
ye$li fellas ay am wedrar, ad yezzi as yeqqar i
wul-is ulac degs, ma yu$al d amecu ur yetteqra
ara nnan-as : nufa yiwen wezrem m id-yeffe$ yella
webrid tichi yu$al ur yufi ara auuc nni . yenna-
yasen : A tarwa winna d yir awal nni ad yeffe$ seg
imi illa webrid, ma yeb$a ad yu$al ur yezmir ara
acku d yir awal. Nnan-as : nufa yiwen wefrux d
snat n jur, micki a yers $ef yiwet a tefsu. Inna-
yasen : A tarwa wina d win isan snat tlawin tin i$er
iru a tefre, tayev a ttezen. Nnan-as nufa yiwet ad
ttaggem s usagum ur nesi lqa. Inna-yasen : A
tarwa winna d win ixeddmen di leram annect ib$a,
ietteb ur tettali yara txeddemt-is. Nnan-as : tura ad-
nu$al $er temsalt nne$, kan-as amek tella, amek iten
isa babatsen, yiwen d mmis n teqbaylit, wayev n
tarabt, wayev n trumit. Iooa-ya$-d tlata isendyaq,
mmis n trumit d adrim, mmis n tarabt d akal, mmis
n teqbaylit d ixan. Nekker a nemseaw fellasen,
yenna-d mmis n trumit ad nru $urek. Inna-yasen :
Ulay$er amseew, babatwen ur yecciv ara : mmis
n teqbaylit ad iteu, mmis n tarabt ad ikerrez, mmis
n trumit ad yetta$en ayen ilaqen i wakal d wuu, d
atmaten i tellam a txedmem jmi at bnum jmi kunwi
d atmaten mea.
Taooal t
Di tallit nni yezrin, tella yiwet n taooatt nettat akked
mmis, xeddmen $er ugellid, almi d yiwen wass issuter
yellis ugellid nni yerfa fellasen d$a yenna-yasen :
lukan ur ugade$ ara rebbi ad awen gezme$
iqerra, maca imi yugade$, ruet ur b$i$ ara akken
wali$ deg we$rem-iw. Iru ugujil d taooalt, bnan
aecciw di lexla zed$en, ma yella d tamict nsen
izeddem ugujil nni is$aren deg yiwwet n l$aba
yeznuzuy-iten, akkenni yal ass, almi d yiwen ineq-ed
$ures yiwen lmelk di l$aba yenna-yas : terziv iyi
aqerruy-iw yal ass tqabact-ik, ru ssyin, imuqel
weqcic nni ansi id-yeffe$ ut yu$al yenna : mai
d leb$i-w a sidi maca d tagi i tamict-iw nek d
yemma ula sani rue$, ur zmire$ ara ad ebse$ suref-
iw yeneq lmelk nni yenna-as : Ax taxatemt agi,
tefkev iyi lehna , yeef ugujil taxatamt yefra
yuzzel s axxam, almi yewwev issembawel taxatemt
nni yeffe$-ed yiwen ut annect ilat yenna : D acu i
teb$iv a sidi ? yewhem u yefqa $ef yiwen webrid d
acut ut agi yu$al yenna-yas efk-iy-id d acu ar a
e$ nek d yemma. Siwas iga akka, attan ters-ed
kra n tgulla di ddunnit ur tt- ii, yu$al yemsefham
netta d win yellan di txatemt d akken yal be ad
yesmir tirect n lwiz sennig lkanun ad yemmer
aceqquf n yi$ed, akenni yal ass, d$a slan-as yakk ay
taddart nni, yewwev $er ugellid nni yugin as-yefk
yellis, yu$al icegga $ures yenna-yas as d-inin d
acu ib$an, tenna yemmas ugujil : ak iqqar mmi efk-
iyi yelli-k, d$a yenna-yasen ugellid : ak ffke$ yelli ma
yella tebniv yiwen we$rem am wagi inu deg wemkan
agi ugudu yellan $er tama-w. Ibren taxatemt nni,
yessuter-as asuter ugellid nni.
Akken kan yekfa awal, yebna d we$rem am win
ugellid, d$a yefka-yas yellis, zewoen gan axxam
acen di lehna, almi d yiwen wass yesla-yes yiwen
usear, iru-ed am uear $er taddart nni, yewwi-
d yides lemabi ceben aas almi yewwev $er
wexxam n ugujil nni, kkrent ad a$ent maca yugi, acku
yenna-yasen d abeddel s txutam, tam$art nni
tekcem $er daxel ma yella d taneut-is, teqqim as
tezziken tixutam-is, mani yenna-yas b$I$ taxatemt
nni yellan deg ufus n wargaz-im tenna ur zmire$
ara , yenna-yas : ticki a yees as-tt-id kksev, ad
id-tafev ddaw we$rem agi ad am ffkey lemabi
usear dinna, tekkes-as-tt-id, tefka-yas tt-id iw
sear nni d$a yefka-yas yakk lemabi nni yerwel.
Akken kan yebed cwi ibren taxatemt nni yessuter
ad yekkes a$rem nni ugujil ad yerr agudu deg
wemkan-is, din yenna din yevra, yufa-d ugujil iman-
is deg ecciw-is netta d yemmas akked weqjun d
wemcic-is it iemmlen aas acku ala ayen ilhan id-
asen ixeddem, ma yella d yellis ugellid tu$al ar
babas.
Iqqim ugujil a yettru almi qrib idder$el, aqjun nni
akked wemcic-is nnan-as : amek a neqqim a neoo
wagi i$ iemlen aas ad yewu imei, ilaq a nu ad-
nawi taxatemt nni ur d-nettu$al ara, a teddun, a
teddun almi wwven $er wasif, amcic ur yezmir ad
ieddi maca aqjun yewwi-t $ef uzagur-is ibubb-it
almi zeggren wasif, yufan axxam usear nni,
kecmen s addaynin a yesseglaf uqjun i smiiw
umcic, yu$al yeffe$-ed ugellid-nsen ma yella kra i
d a$ tettalasev ina$-d m ulac uet ur d a$ tettalasem
ara , nnan-as ur d awen nettalas acemma, maca
tella yiwet n txatemt yewwitt-id bab n wexxam agi
ilaq ad-a$-tt-id tawiv , yenna-yasen : kse$ awen
a$ilif iru inuda yakk deg wexxam ur yuf ara
yu$al-ed $ursen yenna-yasen : ur ufi$ ara deg
wexxam, maca ar d-yas a nwali anida-tt.
Almi id-yusa walant mi iru ad yees walant isers-itt
di loib usarwal amezwaru, sakin yerna fellas seba
iserwula. Ooan-t almi yees seqrurcen yakk
iserwula nni $as akken tugi ad-te$li tsarutt, yekker
yiwen u$erda iger tabazuzt-is di zzit akked ifelfel
aqeran, iedda $ef cla$em-is yeves usear nni
te$li-d txatemt, fkan-tt i weqjun d wemcic.
Yewwi weqjun taxatemt a leun almi wwven $er
wasif ibubb amcic $ef uzagur-is yu$al yenna-yas
wemcic : Awi-d taxatemt nni d nek a tt-yawin, ke ini
a ttwaliv iselman deg wassif a ttesgelfev a tte$li
twatemt . Aqjun yugi almi yezger te$li-yas txatemt
nni $er wasif te$li $er daxel umeu$ n ugellid
iselman. Qqimen $ef yiri n wassif a yesseglaf weqjun,
yesemiw wemcic, almi id ff$en iselman nnan-asen :
ma yella kra teb$am s $urne$ init-ed mulac ruet
ooet-a$ di talwit, yeneq weqjun yenna-yas tamsalt
akken tella, sawven isali i wgellid-nsen teffe$-ed
tenna-yasen : nadit deg-umeu$-iw ulfa$-as d
aayan, ddmen-d taxatemt yefka-yas-tt weqjun i
wemcic zeggren i wasif, ruen-d almi id wwven s
ameddakel-nsen ufan-t-id yerwa imei fellasen
acimi ruen, d$a fkan-as taxatemt nni, yerra-d
a$rem-is akken yella, yerra-d yellis ugellid s axxam-
is yexdem tama$ra seba wussan d seba wuvan.
Taqsit tamsirt
Yella yiwen ugellid zik nni yekem s lbael, isa
yiwen weqcic ur yemil ara yakk ayen ixeddem
babas acku netta i emmel leq yerna yekkat akken
ad yerr babas d aeqqi, akk wass yeqqar-as ur
ekkem ara s lbael maca babas ur s yettessis
ara d$a yuhed rebbi ur iawed a t-yenhu yerra
iman-is d agugam ur yettmeslay i edd, ittruu $er
lexla itt$imi dinna, babas yerwa lif , yewwi-yas-d
ebba d ebba ur yufi $er ddwa-nsen, almi d
yiwen wass yeqqim di tferka-s iwala lecc n yefrax
ewiwen, feren s tefsut ejra tettak-iten i
tayev, yesla-yasen wezrem yuli yeaten mea,
teggra-d yemma-tsen a tettediqqir fellasen, ineq
mmis nni ugellid yerran iman-is d agugam yenna-yas
: "lukan mai d imi-m tili ur n yettali ara wezrem,
ur itett ara araw-im ".
Yesla-yas-d umeksa mi yeneq, yuzzel $er ugellid
yenna-yas, iru ugellid $er lexla yebbi taddart yides,
almi bbven $er dinna yuzzel umeksa nni $er ugellid
yenna-yas : ni$ tneqev-d, ur s-d-yerri ara s wawal.
Yu$al ugellid yenna-as : tkelxev felli tura ad ak
gezme$ aqerru. Seg wakkenni iwe yeb$a ad-as
yegzem aqarru, ineq-ed yenna-yas : ay amcum d acu
id-as nni$ i wefrux, yak nni$-as d iles-is is-tt-id
yewwin, ula d ke d iles-ik ! d$a seg wasenni yu$al
weqcic nni d agellid , ameksa nni fkan-as taoo alt..
D$a s wakka i qqren : ulac i yelhan, ulac i dir am yiles.
Bu yedmimen
Tella yiwet n tmeut nettat d yellis d tame$bunt,
ruen $er tegi ad zedment is$aren, ye$li d fellasent
yiv di l$aba, d$a tuli $ef teslent, tcudd yellis s wagus
acku tugad fellas ad te$li, taslent nni $ers id-tt
nejmaen lewuc deg yiv, almi d yiwen webrid,
taqcict nni teb$a a tvegger aman n tasa, tenna-yas i
yemmas d$a teneq yemmas tenna-yas : sureg-iten-
id s ameu$-iw, te$l-id tiqit $ef cla$em n yizem,
inna-yas i tweuft : ruh muqel ma dageffur id-
yakkaten, twala igenni yefa yeu d itran tenna-
yas: tea tegnewt a sidi am wudem-ik, inna -yas :
ihi, ali muqel, taslent nne$ temer, tuli tweuft, tela
$ef ta$ma n tmeut nni $ef teslent d$a tema-tt,
yeroa yizem ad tu$al, ur d-u$al ara, yessuter deg
wezrem ad yali, yuli wezrem yeqsitt si tefdnet te$li-d,
almi id tewwev $er lqaa an-tt, maca llufan nni
yellan deg uebbuv-is yekcem deg aruz n teslent ur
tein ara, almi yuli wass tubb-ed teqcict nni,
teddem-ed i$san n yemmas teddziten, tekkes-ed adif
teger-it di teqbuct, tessemcah-as-t i gmas nni
yeffren, tessemca-as-t almi meqqer tebbat-id yu$al
d argaz, gmas-agi iemmel itt aas aas, almi
meqqer tzewo-as, tameut agi n gmas, tettasem segs
acku iemmel-itt aas wargaz-is, tenna-yas : iyyay a
nemce timellalin nek yidem, talwest nni ines tefka-
yas timellalin n tyazi, tayev tefka-yas timellalin n
wezrem, dya frurxen izerman deg uebbuv-is, almi
yebda ad yettcuffu uebbuv-is tenna-yas i wargaz-is,
yenna-yas : weltma sne$-tt lukan ad heden idurar
fellas ur ttamne$ ara, tenna-yas : ma yella ur
tuminev ara inas ak-tani, sers aqerru-k $ef
uebbuv-is as teslev i kra ay leu, ixdem akken is
tenna, isers aqerruy-is $ef uebbuv n weltmas yesla-
yasen iy zerman, inna- yas : a weltma, iyyan ad-
nezdem is$aren, ruen yefka-yas tagelzimt,
mfaraqen di tegi yal yiwen yena amkan, d$a
tenna-yas melmi a nali s axxam ? yenna-yas
alamma edda$en fellam, ticki tesliv i teqvit
ateshewiuw, tqabact a tesebub nek dinna i lli$
mazal kfi$ cc$el-iw, yeddem-ed ielleq amendayer
yerna azduz ielleq-it s amendayer, m-id-isuv wavu
ad yessembiwel amendayer nni, ad iaz azduz nni ad
yesebeb a tesseglaf teqjunt. Ma d netta yuli-d s
axxam yeooa-tt dinna di tegi.
Almi id ye$li yiv, amsewweq id-ieddan as-yini atan
ye$l-id yiv ru att-nnejmaev s axxam, asen-tini sslet
i gma a yesebub taqjunt a teshewhiw ad ruen
almi id-iedda uneooar d mmis n ugellid, yenna-yas :
D acu id at xeddmev din, teka-yas : ru di cc$el-
ik, sel i gma a yesebub taqjunt a tesseglaf. Inna-
yas : Ulac dagi gmam, i yellan d amendayer d
wezduz akk d teqjunt ulac dahi gmam. Almi tewwev
$er din tufan ulac gmas, inna-yas : lun a ttedduv
yidi uhde$-kem s rebbi n wayen akem ya$en,
tedda-d yides tulsa-s temsalt acu is-texdem
yenegmas s tmellalin n wezrem. Iketer-as akanaf
akked umer$an, yugem-as tabaqit n waman ielleq-
itt seg ivarren-is, iwakken ad tef$en izerman, almi
id-ff$en akk izerman nni isers-itt-id, ixedm-as
aqddu n seksu yu$-itt d tameut-is, tedder yides
almi yewwev useggas terba-d aqcic, ddren akken,
almi meqqer weqcic nni tenna-yas as-yini i babas
assen-iserre ad iru ar xwal-is, inna-yas : A mmi
ur tesiv ara xwal-ik, si tegi id-jme$ yemmak,
ala serer-ay kan an nru, tru telsa tijerbubin,
tewwi tavellat, terna taekkazt tru nettat d mmis,
lehwa seg genni $er tmurt almi tewwev $er wexxam
n gmas a tesebub teqqar : Tin n rebbi, fkan-as-d
a$rum, tenna-yas : Mai d lqut i neb$a ooet-a$ a
neddari ar be, atan d lehwa.
Tamacahutt je a
Yella yiwen wass jea deg yiwet n taddart anda
llan sa watmaten d loiran-is, loiran agi n jea d
imarkantiyen aas, ma netta yella d aawali.
Am akken teram akk, jea d bu txidas, d a
markanti n walla$, ur yezmir yiwen ad as-ikellex
acku yerec aas, d$a ger txidas agi tella
tmacahutt agi.
Yeqqim yiwen wass jea ur isi ara amruf
mavi, yeel d acu ar a yexdem, iqqim ixemmem
acal almi id-yufa yiwet n tikti amzun-itt, ne$
acki-tt. Imuqel loib-is yufa ggran-as-d kra
ienunen n erf, yeqqen-iten $er tsea n we$yul-
is , imuqel $er tejmat iwala loiran-is di sa yidsen,
yerkeb a$yul-is iru, almi yewwev $er tejmat
ibeccek ne$ yenbec a$yul-is, a$yul ihuz iman-is d$a
ye$li-d erf nni si tsea-s, yers jea yejme-d
adrim-is, mesmuqalen watmaten nni bbaygarasen
d$a nnan: A xali jea a$yul agi a$-tezzenzev ,
yeneq jea s a$yul-is yenna-yas : ur teooiv ara
tiden-inek ula deg uzniq, d$a nnan watmaten nni
: ihi a xali jea ad a$-t-zzenzev . Awwah,
yenna jea, d wagi id-yettaken tamict-iw nek d
warraw-iw . Segmi la tettawaten issuter ssuma
$layen, nnan-as : malic nekkni a-t-na$ .
U$en a$yul nni, uqbel ad ruen yenna-yasen
jea, lamani ssuy-as tarekna deg iv, tessensem
taftilt, akken id asen yenna i tevra, a$yul nni
yewwit umeqran degsen, yewwev-d yiv yessa-yas
tarekna, yessens taftilt d$a yesla i yiwen nn ut d
azuran d$a yenna i tmeut-is : sel, sel wagi d
lkamel allah ibarek , yu$al yesla i yiwen ut d
arqaq, yenna da$en sel, sel a tameut wigi d
erf , almi yuli wass, imuqel tarekna nni yaf-itt
teur d zzbel.
Netta yessusem ur yenni ara i watmaten-is yeb$a
ad teddi fellasen akken tedda fellas, akken i
tevra i yal yiwen degsen, almi d aneggaru nni
yekker-ed be yenna-yasen i watmaten-is, d$a
nnan-as akk akenni id-asen tevra mea.
Mcawaren ad ruen ar jea, jea yesla ihegga
sa ne$ seba tqeslin n seksu, i$ez asent iuac deg
teqqaett i$um-itent.
Almi d-usan $ures, bdan leyav, yenna-yasen :
jmeliman ma ternam-d awal alma team
imensi , yeddem jea bu txidas taqabact-is yebda
ta$uzi di tqaett yeqqar : a taqabact fek-iyi-d imensi
i ynebgawen-iw, a yeqqaz almi id-yessufe$ sa
tqedduin si teqqaett, wehmen widenni ttun
tamsalt nni iten-id yewwin, tamsalt n we$yul nnan-
as ad a$-tezzenzev taqabact agi, u lukan ad tafeg s
igenni s le$la nekkni a-tt nerr. Di tazwara yugi
jea yestemel yu$al yeqbel.
Yezzene-asen taqabact, akken tevra teqsi n we$yul
i tevra tin n tqabact, yewwi-tt umeqran, yenna i
tmeut-is ur tessebbay ara imensi, ye$li-d yiv
yebda tarui almi i$ezz akk ti$er$ert-is ur yufi ula
d acemma $as akken yeqqar-as : a taqabact efk-
iy-id imensi , taqabact ur d-tefki acemma, akken
tevra tikelt tamenzut yessusem ur yenni ara i
watmaten-is almi tevra yidsen mea, aneggaru
yekker-ed a yettu$u yeqqar : wa ya baba ikellex-
iyi xali jea, $ze$ akk taqaett-iw ur ufi$ ula d
acemma . Neqen watmaten-ines nnan : ula d
nekkni akken i$ tevra .
Mcawaren ad ruen $ures, jea yesla
yemsefham d tmeut-is, izla awtul iddem arem-is
yeur-it d idamen yelleq-as-t i tmeut-is yenna-
yas : ma d am-d-ini$ awi-d aman, eggev rrf u
felli . Akken is-yenna i tevra, ruen-d widenni
nnan-as a taqsi i$-txedmev, bdan leyav dinna
d$a yeggul-asen jea ma rrnan-d awal alma
an imensi, isers-ed imensi qqimen i wui d$a
yessawel i tmeut-is awi-d aman terfa tmeut
tenna-yas : A lxir-iw a ssad-iw ia-iyi leqdic
. Izef jea yeddem tajenwitt izla tameut-is
isedda tajenwitt deg werem nni yeuren d idim,
wehmen widenni nnan-as ay$er akka a jea,
yeneq jea yenna : ur d iyi sefqaet ara ma
ulac tura att-id-ssekre$. yeddem jea tajenwitt
nni yeqqar : tajenwitt n jea tneq teggu,
tajenwitt n jea tneq teggu almi id terrra
nnefs tmeut-is tekker-ed, ccarwen deg wayen
wallan d$a yenna-yasen jea twalam d tagi
kan id as-ilaqen, widenni ttun tamsalt n tqabact
u$en tajenwitt nni s le$la, yewwi-tt umezwaru nni
yezla tameut-is, yerev a tt-id yesker ulac tugi ad
tekker, yenna tameut-is dayen. Yenna-tt yessusem
almi i mutent akk tiyav, aneggaru nni yekker-ed
be ay yettsu$u yeqqar : ixde-iyi xali jea
temmut tmeut-iw, tugi ad tekker , nnan yakk
akenni mmutent akk tlawin-nne$ . Mevlen
tulawin-nsen, ruen $er jea, tikelt agi yenna-yas
i tmeut-is ticki ad-ruen inasen xalit-wen
jea yemmut ivelli yebbi aceqquf n tmes yerna
aseffud iru yekcem deg ekka. Almi d-wwven $er
tama n tewwurt-is, qlen-as tabburt afen tameut-
is teqber deg mei, Anida-t wemcum nni anida-t
? nettat terwa imei d$a nnan-as : D acu i
kem yu$en d acu ? , yemmut, yemmut jea,
qqime$-d wedi deg ddunnit-a , amek yemmut !
yemmut jea ! wehmen, feren $ef yiwen webrid.
D$a ruen s aekka akken ad qqimen $ef uekka-s
iwakken ad rren tta ad qqden tasa nsen. uen
ad qqimen akken yeqqim umezwaru, yesser-i$-t-id
s useffud azegga$ i yeooa acal di tmes,
yessusem $as tqe-it tyita maca yeb$a ad tevru
yakk d wiyav akenni win deffir win almi d
aneggaru isu$-ed A yesser$-iy-id seg uekka-s,
nnan ula d nekkni yakk akkenni d$a nnan mea $ef
tikelt : yedder yeqde, yemut yeqde .
Ruen s axxam-nsen, jea iru s axxani-is,
yejme amruf useggas seg we$yul, taqabact
akked tejenwitt.
Tamacahutt n Mekyusa
Di tallit nni yezrin, tella yiwet n twacult zed$ent
degs aas n tnuvin, ger-asent tella yiwet n tmeut ur s
tettidir ara tarwa-s, deg wanda llant akk tnuvin-is s
derrya-nsent, d$a ul-is yezga yejra ma twali arraw n
tnuvin-is, tezga tettru acku tinuvin agi zgant
slaqabent-ett, nettat ur t-ttarra ara awal.
Seg wakken yejre wul-is, tezza tasa-s, t$av axellaq
yakk d lmalayekkat-is, d$a mcawarent di uqus yidsent
neqent : " Ad-as nefk taqcict ad tidir, mkul yiwet ad-
as tefk tarzeft", teneq tmezwarut tenna : "nek-as
fke$ yal tikelt mi a tru ad te$li lehwa", teneq tis snat
tenna : " nek tarzeft-iw, yal tikelt m ad tevs, ad yecreq
yiij ", teneq tis krav tenna: "nek yal tikelt m a
temcev ad ye$li lwiz ", ma yella taneggarut tenna : "
uri$-as tilufa deg qerruy-is".
Akken id- nnant i tevra, bbven tesa waguren $ef tadist,
tlul-d teqcict amzun d tasekkurt semman-as
"Mekyusa".
Meqqret deg rebbi imawlan-is " Mekyusa ", taqcict
amzun d tajeooigt mi tru ad te$li lehwa, m i tevsa
ad yecreq yiij, m i temcev ad ye$li lwiz., yesla yes uggelid
n tmurt nni yeb$a a tt-yessuter i mmis ad yezweo yides,
d$a iru s imawlan-is nnan-as : " fki$-ak tt s lwiz id-
i$ellin sges, s lehwa id i$ellin ssges, s yiij id
icarqen ssegs", yenna ugellid: " A.-tt awi$ swayen
yelhan degs ne$ s wayen n diri".
Ass ideg a teddu tennek, terna lenuk i ifa-s, kra bbin
itt iwalan yewhem, yellis n emmis tusem segs segmi
tella d tamecut, d$a tenna-yas :" muqel a Mekyusa $er
teqfaft a d-iteddun $urem", tmuel Mekyusa si aq, d$a
tuqem-as tisegnit di tmel$i$t-is tu$al Mekyusa d titbirt, telsa
yellis n emmis lenuk nni teqqim deg wemkan-is, usan-d
bbin-tt, s a$rem ugellid.
Azekka nni yekcem wem$aris ne$ agellid yenna-yas :" ru!
tru ur d te$li ara lehwa, evs! tevsa ur d-yecriq ara yiij,
yewhem ugellid nni, d$a yessendi-yas tacva-is
iwakken ad temcev ad ye$li lwiz, d$a ylin-t-ed telkin",
yewhem yerfa ugellid nni d$a yenna i yxeddamen-is,
ticki ad-asen imawlan n teqcict agi, $ret-asen $er
tjemmat tarsem-ten deg ddaynin, akken id-asen-
yenna i tevra, sersen imawlan n Mekyusa deg
addaynin, aman celen times ur tama-nsen.
Yella yiwen uffella ixeddem $er ugellid nni, ikkerrez
di lexla yal ass ad terzu fellas Mekyusa ne$ titbirt nni ad
ters $ef lmaun-is as-tini : " A yemekraz usennan, mmel-
iyi imebas ma yella bran yellan zdat n ddexxan", ad
yeneq ufella as-yini : ur brin ara d$a ad tru tetbirt ad
te$li lehwa, ad yerwel ufella s ifri. Akkenni yal ass
tettrusu-d Mekyusa ne$ titbirt s afella teqqar-as
tawinest agi, netta yettarra-yas-ed d$a tettru, Akenni
yal ass almi d yiwen wass ters-ed sa tikal $ef lmaun,
yal tikelt ad as tini tawinest nni " ay afellah ne$ a
yamekraz usennan, mmel-iyi imehbas ma bran yellan
zdat n ddexxan" as yerr ufella nni as-yini : ur brin ara. Ad
tru ad te$li lehwa, ad yerwel ufella s ifri, akkeni
setta) n tikal, almi d taneggarut, yerwel ufella s ifri
uqbel ad yekcen, ye$li-yas userwal-is, d$a tevsa tetbirt
nni yecreq yiij, yewhem ufella nni, siwas iga akka atan
mmis ugellid iru-ed , at yettna$, acimi ur yekriz ara
aas. Yeneq ufella yenna-yas : akka d wakka,
yenna-yas tamsalt amek tella, yewhem mmis n ugellid,
ifaq belli d Mekyusa, yeef irden yeroa-tt dinna almi id-
tru, yeef-itt, yewwi-tt s axxam isers-itt daxel n
tsenduqt, ur itett alma tea ur ites alma teswa, tfaq
yes yellis n emmis d$a tesse$fel argaz-is almi yees
teddem-ed tisura si loib-is, teddem titbirt nni tessar$-
itt almi tu$al d i$ed, teddem i$ed nni tessers-it ddaw
we$rem di tebirt d$a i$ed nni yu$al-d d addag n
emman ( taemmant ), taemmant nni d ddwa i
waan n tawla, yu$al ugellid nni yettak-it i ymuvan.
Ius yiwen wass mmis n yiwet n tem$art tru-ed $er
ugellid tessuter taemmant. Yenna-yas : aca yiwet
id-yuguran yerna di tqacuct n temmant, awi-d
anwa ad-am tt-id ikksen, siwis id tewwev taemmant
nni $ures, mmis yevled lefu n rebbi, teddem taemmant
nni tvegger-itt $er terict. Almi d ass n tegrest teddem-ed
taemmant nni teqqim $er yiri lkanun a tt-tesseqcar,
mi tekkes yiwen yeqcer ad tsel : ade-iyi nnfe-im
dgi i yella. Tam$art nni as tini smellah eman
aim, att-tsers, akenni yal abrid almi tt tekfa s
uqcar teffe$-ed teqcict amzun d tassekurt, tefre
tem$art nni teooa taqcict $ures, tefre -yes mai d
kra. Almi d yiwen was tesla s ugellid ay ferreq
izgaren i l$aci a ten-id rebbin d$a tessuter di tem$art
nni ad tawi yiwen wezger tenna-yas tem$art nni a
yelli nek ur cukke$ ara ad id-yefk yernu ur zmire$
ara, tenna-yas kkes a$ilif d nek at iebbin. Tru
tem$art nni d$a yefka-yas yiwen wezger d amnaef,
azger agi id-as yefka d avar ulac degs d$a yenna-yas:
" Atah a tam$art ma yedder yedder ma yemmut
yemmut, tewwit-id tem$art ni s axxam-is, akken id-
yiwwev temahad yides Mekyusa tenna-yas : " ahed-
iyi s rebbi ma tef$ev seg wexxam agi alamma
yessufe$-ik ufus-iw, nek ak-ahde$ ad teev kulci
mebla lawan-is ". Yefre wezger nni iuhed-itt, d$a
azger nni itett kulci mebla lawan almi yu$al annect
n wexxam, d$a tesla d akken agellid ay jemme izgaren-
is d$a tenna-yas i tem$art nni ad tru as tini i wgellid
ad-iru ad yawi azger-is, tru tem$art nni, tenna-yas
i wgellid d$a yenna-yas i mmis yakked kra ixeddamen,
ruen ad awin azger i $illen ad yemmet, yewhem
mmis ugellid s wayen iwala ger wallen-is, azger
yu$al annect n wexxam, yewhem ayendin, kecmen
iwakken a-t-id-ssuf$en, azger yugi ad yeffe$, kra
jebden kra yewten azger yugi ad yeffe$, wehmen yakk
ay taddart nni s wayen iwalan yeneq mmis ugellid
yenna : " Ihi awit-ed at nezlu dagi Akken tesla teqcict
nni tessufe$-ed afus-is, tlua azger nni tenna-yas : "
Hay hay ay azger n med b sselan ay anekkar n
lesan, azger yu$ awal yeffe$ seg wexxam l$aci i
heddren mea, qqimen di ttewid ur uminen ara ayen
walan, iru wezger yeneq mmis ugellid ur tem$art
nni yenna-yas : Azger atan wwi$t, amani lamana
yellan $urem tura ad u$ale$ $ures.
Iru mmis ugellid, yewwi azger yu$al-ed ur tem$art
nni, yafen taqcict nni yewhem degs. Yesteqsa-tt,
teka-yas tamsalt akken tella, yewwi-t, s a$rem-is,
yenna-yas d acu i teb$iv tasa-m ? tenna-yas : " Nadi-
d yes sa n tegwa, d sa tmura tarrev-d aqerru-s d
ini, afus-is ayes ttemmire$ i$ed, avar-is ayes fellu$
tazuli$t. "
Akken is tenna i tevra tessufe$-ed imawlan-is cucfen,
ssarden lsan llebsa n lerir Mekyusa tennek am
tikelt tamenzut tban d amzun d iij, d aggur, d tiziri
acku tecbe aas aas tezweo nettat d mmis ugellid,
tekker tme$ra sa wussan d sa wuvan, yefre ugellid
akked mmis d imezda$ n taddart s umata.