Bước sang phần sống rồi. Tôi hỏi tiếp nhé: “Chết rồi là hết, vậy sống thì có cái gì? Hay nói cách khác: sống … là sống thế nào? Thế nào là sống hoài sống phí, thế nào là khỏi xót xa ân hận?” Khó đây, khó đây.
Nào chúng ta hãy cùng nhau khám phá một chân trời mới qua cuộc trò chuyện của tôi với một người bạn của mình.
———————————————————————————————————————–
Điều tôi sẽ làm đầu tiên là khoét sâu vào vũng bùn của sự tội lỗi và chìm đắm vào cái xấu xa tột cùng để moi móc tất cả ra. Có hai điều mà tôi luôn cho là chân lí:
Điều thứ nhất: Nhiệm vụ chung của loài người là duy trì nòi giống. Cái này khỏi phải bàn, ai cũng tự hiểu cả rồi.
Điều thứ hai: Con người làm tất cả là để có lợi cho bản thân. Ai cÅ©ng nhÆ° ai, chỉ là dưới hình thức này hay hình thức khác mà thôi. Có người thì hiện rõ mồn một ra, có người thì ngụy trang nó tài tình đến nỗi ai cÅ©ng tưởng lầm, mà ngay cả chính bản thân người đó có khi cÅ©ng bị đánh lừa. Bạn phản đối Æ°? Thế tôi hỏi bạn nhé, gì nào, lấy một ví dụ rất đời thường là mối quan hệ giữa bạn và những người bạn của bạn. Bạn nói rằng bạn rất quí những người bạn của bạn phải không, rồi bạn liệt kê ra đủ thứ nguyên do: nào là người này tốt cái này, người kia tốt cái kia, … Bạn rất tá»± hào phải không [biết quí trọng bạn bè mình, bạn tốt đấy chứ!] Giờ tôi hỏi bạn tiếp: nếu bạn đứng với những người suốt ngày nói xấu bạn, chá»­i mắng hay thậm chí đánh đập bạn, … bạn sẽ cảm thấy thế nào, có quí họ ko? Phật kia nếu ở trong hoàn cảnh này, tôi nói tôi nói thẳng với bạn, cÅ©ng chỉ biết nói hai từ: không chấp . Sao? Sao thế? Bạn xa lánh họ à? Kì thế, chẳng lẽ lúc bạn cảm thấy thỏa mãn thì bạn cÆ° xá»­ thế này, lúc không hài lòng thì bạn lại cÆ° xá»­ thế kia sao. Bạn ích kỉ thế, cá nhân thế. Dù gì thì cÅ©ng nói cho bạn yên tâm: đa số loài người đều nhÆ° thế, nên bạn cÅ©ng đừng có tá»± ái mà làm gì, số ít còn lại bạn biết là gì ko, họ là những con người cố chấp đấy, đừng chấp họ làm gì.
Tôi nói như thế là để bạn nhìn nhận lại thôi chứ ko có ý gì đâu. Dù gì thì cũng hơi lạc đề rồi, chúng ta cùng nhau bàn sang chuyện sống nào.

Sống, trước hết là phải biết sống là gì, tại sao phải sống và phải sống như thế nào? Ý đầu thì khỏi phải trả lời [vận dụng cả mớ kiến thức sinh học vô, hy vọng bạn hiểu]. Còn tại sao phải sống, như tôi đã nói ở trên: nhằm duy trì nói giống. Câu hỏi cuối cùng là sống như thế nào. Chủ đề chính của chúng ta lúc này là câu hỏi này đây.
Để trả lời cho câu hỏi này, trước hết là bạn phải hiểu: bạn ăn, bạn ngủ, bạn học, bạn chÆ¡i, bạn làm việc, … thế bạn có nghÄ© đến tại sao bạn ăn ko. Đó thuộc về bản năng à? Là một nhu cầu sống phải ko? Được rồi, truy nguyên ra thì cÅ©ng chỉ là vấn đề về sức khỏe. Bạn ăn, mục đính chính là để bảo vệ sức khỏe của mình. Ngủ cÅ©ng vậy, chẳng khác gì. Vậy nhé, điều đầu tiên tôi muốn gá»­i gắm đến bạn là hãy luôn luôn chú ý đến sức khỏe của mình. Có sức khỏe thì tinh thần mới minh mẫn được, để mà còn làm những chuyện khác nữa chứ.
Tiếp tục: bạn học để làm gì? Bạn đã nghÄ© đến chÆ°a? Này nhé, nếu bạn là một con người thật sá»± độc lập thì việc bạn học chẳng liên quan gì đến những người xung quanh cả. Hãy thoát ra khỏi cái mớ gông cùm đó đi, đỡ được đằng nào hay đằng nấy. Giờ bạn hãy tập trung trả lời lại câu hỏi của tôi nào: bạn học để làm gì? Sao? Tìm ra được câu trả lời chÆ°a? Thôi rồi, bạn phạm sai lầm rồi. Tôi đã nói là bạn đừng để những gì xung quanh chi phối, nhÆ° là cha mẹ ép buộc, bạn bè rủ rê hay xã hội cho rằng nó là quan trọng, gì gì đó … Hãy lắng nghe tiếng nói tận sâu thẳm trong trái tim bạn. Giá»
 được chÆ°a? Vẫn ko được à. Thôi, ko sao, hôm nay ko được thì để ngày mai, chỉ cần bạn luôn tâm niệm rằng phải làm cho bằng được, tôi chắc chắn rằng bạn sẽ tìm ra.
…
“Để khỏi triết lí phải triết lí nữa.” (Leibnitz)
Bạn hỏi, tự vấn lương tâm, rồi tự trả lời. Có như thế bạn mới hiểu được cuộc sống là như thế nào.
Bạn đã có sức khỏe, bạn đã bắt đầu hiểu về cuộc sống. NhÆ°ng nhÆ° bạn thấy đấy, cuộc sống vốn quá phức tạp, nếu không đứng vững thì bạn sẽ dần dần tụt lùi, tụt lùi và rồi, bạn sẽ không còn là bạn nữa. Để tránh được điều đó, bạn cần phải có sức mạnh. Cái sức mạnh đó, tôi sẽ thâu gọn trong hai chữ: “dÅ©ng cảm”
Bạn đã có đủ sá»± tá»± tin chÆ°a, đã có đủ dÅ©ng cảm chÆ°a? Tôi chắc chẳng có ai dám nói là rồi đâu. Sao thế, bạn ngại gì mà không dám nói chữ “rồi” chứ? Bạn sợ người khác chê cười, cho bạn là kẻ khoác lác Æ°. Không, bạn đừng có sợ, ai cười bạn nghÄ© là người dó ko tôn trọng bạn, mà họ đã ko tôn trọng thì bạn cÅ©ng đừng nên lÆ°u tâm đến cái hạng người đó làm gì. Hãy tưởng tượng bạn đang đứng trước mặt một người mà bạn tin tưởng đi, hãy nhìn thẳng vào mắt người đó. Giờ bạn đã có đủ tá»± tin để thốt ra chÆ°a. Vẫn chÆ°a à? Bạn sợ gì chứ, sợ rằng dÅ©ng cảm là lao đầu ra đường, đứng đó mà đợi xe tải tông vào à. Không, đó không phải là dÅ©ng cảm. Đích thá»±c đó là bộ mặt khác của sá»± hèn nhát. Họ sợ, sợ người khác ko công nhận mình, sợ bản chất hèn nhát của mình bị bộc lộ. Còn bạn, bạn đừng có sợ. Tôi biết bạn thừa dÅ©ng cảm lắm. Nếu tôi nói rằng tôi cầu xin bạn đấy, bạn đã chịu thốt ra chÆ°a… Vẫn chÆ°a à? Điều này đơn giản lắm cÆ¡ mà, sao bạn cố chấp thế. Tôi nói thiệt, đơn giản lắm, đơn giản cá»±c kì luôn. Sao bạn lại có khăn đến thế nhỉ? Đừng có sợ gì cả, thốt ra đi nào…
Được rồi, được rồi, bạn đừng có hoang mang, để tôi nói rõ thêm chút nữa. Tôi hỏi bạn, thá»±c sâu trong tâm hồn bạn, bạn có muốn mình có được sá»± dÅ©ng cảm ko. Đừng bị cái vẻ bề ngoài của từ dÅ©ng cảm che lấp, hãy nhìn thẳng vào chính bản thân của từ dÅ©ng cảm đi. Ừ, có thế chứ, bạn muốn chứ gì. Được rồi, vậy điều gì ngăn cản bạn thốt ra. Bạn ko biết Æ°? Ko biết thiệt à? Bạn ko biết nhÆ°ng có thể tôi biết chút ít đấy. Bạn đã bị đầu độc quá nhiều rồi, bởi chính cái xã hội mà bạn đang sống đây. Bạn bị nô lệ bởi danh dá»±, địa vị, quyền lá»±c, bạn chìm đắm trong những cái nhỏ nhen của đời thường, hay là bạn quá Æ° là tá»± ti mặc cảm, … Rồi bạn bắt đâu sợ: sợ người khác ko hiểu mình, sợ bản thân mình ko được công nhận, sợ thất bại, sợ già, sợ bệnh, sợ chết … Bạn có muốn thế ko nào. Tất nhiên là ko rồi. Hãy nói to cho tôi nghe chữ ko lần nữa nào. Bạn rất can đảm, tôi cam đoan với bạn điều đó. Chẳng qua lòng dÅ©ng cảm của bạn nhÆ° bếp than giờ chỉ còn lại mớ tro tàn thôi. Hãy tiếp tục bỏ than vào đi, hãy thổi bùng ngọn lá»­a vốn sục sôi trong bạn cho những người xung quanh đi nào. Bạn hãy tá»± tin lên, chẳng có ai làm khó dễ gì bạn đâu, bạn chính là bạn cÆ¡ mà. Hãy dÅ©ng cảm lên, tá»± mình quyết định, tá»± mình hành động rồi tá»± lãnh trách nhiệm đi nào. Hào sảng lên đi chứ. Đừng than vãn, đừng than thân trách phận nữa. Mỗi người một vẻ, bạn có cái hay riêng của bạn, người có cái hay riêng của người. Đừng có nô lệ vào nó nữa. Sống ở thế gian chẳng nên hÆ¡n thua nhau làm chi, lÆ°u oán thán để làm gì. Bạn muốn mình dÅ©ng cảm, nghÄ©a là bạn có thừa nguồn dÅ©ng cảm rồi đấy. Bạn chính là những gì bạn nghÄ©. Sục sôi lên, mạnh mẽ lên. Đó, ngọn lá»­a đó đã bùng cháy rồi đó. Tôi biết mà. Nào, giờ hãy nói to lên với tôi đi nào, hãy nói rằng bạn là một con người dÅ©ng cảm đi nào. Đúng rồi, hay lắm, hét to nữa lên nào.
Bạn thấy không, ấm áp không, lửa đã cháy, người đã thay đổi. Nhưng bạn ơi, bệ phóng tên lửa đã thành công tốt đẹp, vấn đề còn lại là phải cho nó một hướng đi, một lí tưởng.
Bạn Æ¡i, bạn là lẽ sống, là thanh xuân, là tÆ°Æ¡ng lai và tất cả những định mệnh. Thế giới này là của riêng bạn và chỉ của riêng bạn mà thôi. Hãy rÅ© sạch những ung nhọt của đời thường đi, hãy chui ra khỏi bóng tối đầy sá»± nghi toan và lòng ích kỉ của cái xã hội này đi. Có vừng thái dÆ°Æ¡ng kia chứng giám, hãy khát khao và cuồng nhiệt, hãy say mê và hạnh phúc, hãy sống nhÆ° những gì bạn có đi. Hãy vÆ°Æ¡n lên đi, chèo mạnh tay vào, đừng để dòng nước kia khuất phục. Hãy nhìn nhân sinh mà cười ngạo nghễ. Hãy vỗ ngá»±c mà tá»± hào. Đôi mắt bạn hãy long lanh và tinh anh nhÆ°ng những vì tinh tú. Bạn và lí tưởng của bạn sẽ tỏa sáng rạng ngời. Và rồi, một ngày kia, chúng ta sẽ cùng khoác vai nhau, cụng ly mà chúc mừng nhau nhÆ° những con người của – chiến thắng.
Đã có hướng đi, có lí tưởng rồi. Giờ thì bắt tay vào làm thôi. Bạn đừng có sợ thất bại. “Thất bại là mẹ thành công” mà. Có làm mới biết là có được hay không chứ, chÆ°a thá»­ sao biết được. Hãy lạc quan lên, tÆ°Æ¡ng lai của bạn tÆ°Æ¡i sáng lắm. Tôi dám chắc với bạn điều đó. Tôi đã thá»­ rồi, cái cảm giác sống mà cứ lo sợ, cứ tá»± ti, cứ rụt đầu vào một chỗ nó nhàm chán, nó vô vị, nó nhạt nhẽo lắm. Lừa người rồi tá»± lừa mình. Lừa mình rồi tá»± làm đau mình. Nếu bạn cứ sống nhÆ° thế, bạn mãi sẽ chỉ là những khán giả nhìn dòng thời gian cuồn cuộn trôi đi mà thôi. Bạn rốt cuộc sẽ chẳng làm được việc gì có hồn cả. Bạn có muốn đến lúc chết bạn vẫn mỉm cười ko, vì những thành quả mà mình đã đạt được ấy.
Tôi có cóp nhặt được mấy câu danh ngôn thế này:
“Nếu bạn muốn làm một việc gì: Thì làm đi”

“Bạn đã thất bại à? Hãy làm lại đi”

“Trong đời sống có một việc còn khốn nạn hÆ¡n cả sá»± thất bại là không chịu thá»­”

…
Giờ bạn đã hiểu sống là như thế nào chưa?
Lấy đơn cử một triết gia với những tư tưởng của ông cho bạn -Nietzsche [mặc dù tôi cũng chẳng biết mình đã hiểu được bao nhiêu, chỉ thấy rằng nó hay hay thôi]:
Bạn chạy trước những người khác? – Bạn làm nhÆ° vậy nhÆ° một mục tá»­? Hay nhÆ° một kẻ ngoại hạng? Trường hợp thứ ba có thể nhÆ° một kẻ đào ngũ… Câu hỏi thứ nhất của lÆ°Æ¡ng tâm.

Bạn chân thật? Hay chỉ là một kẻ đóng trò? Một đại diện? Hay chỉ là
một kẻ được đại diện? Cuối cùng có lẽ bạn chỉ bắt chước kẻ đóng trò… Câu hỏi thứ hai của lương tâm.

Bạn là kẻ ngắm nhìn? Hay một kẻ bắt tay vào công việc? – Hay một kẻ ngó lÆ¡ quay đi chỗ khác… Câu hỏi thứ ba của lÆ°Æ¡ng tâm.

Bạn muốn đi chung cùng bạn hữu? Hay dẫn đầu? Hoặc đi riêng lẻ một mình?… Người ta phải biết mình muốn gì và phải biết rằng mình muốn. – Câu hỏi thứ tÆ° của lÆ°Æ¡ng tâm.

Định thức hạnh phúc của tôi: một tiếng ừ, một tiếng không, một con đường thẳng, một mục tiêu…

Cây búa nói:

“Tại sao quá cứng rắn! – than trong bếp một hôm hỏi kim cÆ°Æ¡ng: chúng ta chẳng phải là bà con họ hàng gần với nhau sao?”

“Tại sao quá mềm? hỡi các anh, ta cÅ©ng xin hỏi các anh nhÆ° thế: các anh chẳng phải là – anh em với ta sao? Sao quá mềm, quá nhu nhược và dễ khuất phục làm vậy? Sao quá nhiều khước từ và chối bỏ trong tâm các anh? Sao quá ít định mệnh trong ánh mắt các anh nhìn?

Và nếu các anh không muốn là những định mệnh, những kẻ khốc liệt: làm sao một ngày kia các anh có thể cùng ta-chiến thắng?

Và nếu sự cứng rắn của ác anh không muốn loé sáng và cắt, cứa: làm sao một ngày kia các anh có thể cùng ta-sáng tạo?

Bởi những kẻ sáng tạo đều cứng rắn. Và in bàn tay lên muôn ngàn năm nhÆ° lên sáp ong mềm dường nhÆ° phải là diễm phúc của các anh. – diễm phúc viết lên Æ° chí của muôn ngàn năm nhÆ° trên đồng thau, – cứng rắn hÆ¡n đồng thau, cao nhã hÆ¡n đồng thau. Duy kẻ cứng rắn nhất mới là kẻ cao nhã nhất.

Tấm bảng mới mẻ này, hỡi anh em, ta xin đặt trên đầu các anh: hăy trở nên cứng rắn!

———————————————————————————————————————–
Chậc chậc, các bạn có biết người bạn mà tôi nói đến ở trên là ai ko, bản thân tôi đấy. Còn bạn, tôi không nói về bạn đâu. Bạn có lý tưởng, có nhân sinh quan riêng, đáng được trân trọng lắm chứ. Hãy ráng cống hiến hết sức mình vào nó nhé. Tôi viết lên đây chỉ với ý muốn là chia sẻ mà thôi. Còn nữa: bạn là một con người rộng lượng mà phải không? Nếu có gì không đồng ý hay không hài lòng thì mong bạn bỏ quá cho nhé. Cảm ơn ^^
Nhân tiện tôi cũng muốn chia sẻ ý kiến của mình với một số người [một số người mà thôi]:
Bạn thấy bạn mình sai. Nếu lỗi đó nặng, việc tốt nhất bạn cần làm là thẳng thắn góp ý. Có câu nói thế này: người bạn âm thầm chịu khổ một mình là làm nhục bạn mình. Bạn ko góp ý, rồi bạn cho rằng mình rộng lượng, bạn cho rằng bạn tôn trọng bạn mình. Không. Bạn sai rồi. Đến một lúc nào đó, những thứ nhỏ nhặt trong đầu của bạn sẽ lớn dần lên, rồi bạn sẽ bắt đầu đau khổ. Bạn cho rằng bạn mình chẳng bao giờ hiểu mình, bạn cho rằng bạn mình luôn làm mình đau. Dù cho mọi chuyện có hàn gắn lại thì vết thÆ°Æ¡ng do nó gây ra vẫn để lại những dấu sẹo dài, hệt nhÆ° chứng tích của thời gian vậy. Dù gì thì cÅ©ng nói cho bạn mừng. Con người ta thích chăm chăm vào những cái xấu lắm. Thật, người ta có thể dành nguyên một buổi để nói xấu một người nào đó trong khi muốn nói tốt về một người, người ta phải cân nhắc từng chút một. Tôi chẳng hiểu làm sao nữa? Tại sao nhỉ? Tại sao lại cứ chăm chăm vào những lỗi lầm của bạn mình thế. Nó có đáng không, bạn thấy nó có gì vui ko? Bạn nói rằng nó là thá»±c tế à, không thấy nó là tá»± dối mình à. Bạn lại sai nữa rồi. Bạn có nhìn thấy bạn của bạn cười với bạn ko, bạn có thấy bạn mình luôn muốn tốt cho mình ko, bạn có thấy bạn mình đầy những đức tính cho mình yêu mến ko. Sao bạn ko nhìn vào những cái đó. Rồi bạn bỏ mặc đó, tìm kiếm những cái mới để bạn đặt niềm tin. Rồi cuối cùng lại thất vọng. Bạn lại cho rằng đó là do người chứ ko phải do mình, bạn cứ cho rằng mình đã làm hết sức, bạn cứ cho là mình luôn tốt đẹp, rồi bạn bạn tiếp tục, tiếp tục, … Cuối cùng, người đang lừa dối và bị lừa dối chỉ có chính bạn mà thôi. Người có lỗi cuối cùng cÅ©ng chỉ có bạn mà thôi. Bạn cho rằng bạn mình ko hiểu mình thì tôi chắc chắn rằng bạn ko xứng để là bạn của người đó chứ ko phải là người đó ko xứng để là bạn của bạn. Dù có hÆ¡i khó nghe nhÆ°ng tôi nghÄ© rằng nhÆ° vậy là cần thiết.
Con người ai cũng tốt đẹp cả. Vấn đề chính là những người khác có chịu nhìn vào những cái tốt đẹp của họ hay ko mà thôi. Bạn hãy thay đổi đôi mắt nhìn đời nhìn người của bạn đi. Hãy tin tưởng vào con người đi. Được là hạnh phúc, mất thì cũng chỉ đơn giản là mất mà thôi. Hãy tin tưởng đi và truyền niềm tin tưởng đó vào bạn của bạn. Đừng tự lừa dối nhau bằng những thứ nhỏ nhen nữa. Nếu nó xuất hiện trong đầu bạn thì hãy nhanh chóng dập tắt nó đi. Đừng để bị nó đánh lừa, nó như một liều thuốc kích thích vào cái tâm ma của bạn đấy. Phật ma chỉ cách nhau một niệm thôi. Ặc, ặc, thôi, viết tiếp nữa chắc sa đà vào mấy cái này nữa thì khổ
Tôi xin được trích nguyên văn một phần trong cuốn “Quà tặng tinh thần dành cho cuộc sống” để thay cho lời kết:
“Tôi đang cố hết sức kiếm tìm chút ánh sáng le lói cuối đường hầm, nhìn vào trong sâu thẳm để nhận biết đâu mới là ý nghÄ©a thật sá»± của mọi sá»± kiện đang diễn ra trong cuộc đời mình. Mỗi lúc cảm thấy nỗi đau, sá»± hoang mang giày vò tâm hồn, mỗi lúc nản lòng hay bị tổn thÆ°Æ¡ng, tôi lại làm nhÆ° vậy. Tôi thá»­ tìm hiểu xem đâu là điều mà đáng lý ra tôi đã phải nhìn thấy nhÆ°ng nó lại trở nên vô hình trong mắt tôi, đâu là điều mà đáng lý ra tôi phải nghe thấy nhÆ°ng thanh âm của nó không còn đọng lại chút nào trong tôi. Tôi xem cuộc đời mình nhÆ° một chuyến hành trình mà nếu không hiểu rõ mọi mặt của chặng đường mình đang đi, không nhìn thấy những gì ở trước mắt, sau lÆ°ng và trong chính con người mình, tôi sẽ không còn cách nào tiếp tục tiến bước, bởi con đường trước mắt còn dài quá, vô định quá.

Hành trang tôi mang theo bao giờ cũng sẽ có cả nỗi buồn lẫn niềm vui. Chúng cũng giống như nước với lửa, đối lập nhau nhưng không tôi cần đến cả hai. Nước sẽ tưới mát tinh thần tôi, lửa giúp tôi thắp sáng bầu nhiệt huyết và giữ vững những thành quả gặt hái được trên đường đi, phát hoang những bụi cây um tùm chắn lối. Tôi quan sát, ngẫm nghĩ và bỗng nhận ra những gì hiện ra trước mắt mình không hề rối rắm
mà vô cùng náo nhiệt và sống động.

Vượt qua những thảm kịch để vÆ°Æ¡n tới những khía cạnh khác nhau của cuộc sống mà không cần nắm lấy những biết hiện tiêu cá»±c của sá»± cay đắng, tức giận và thÆ°Æ¡ng hại mình quả là một nhiệm vụ không dễ dàng. Hy vọng trên chuyến hành trình cuộc đời riêng của mình, bạn cÅ©ng nhÆ° tôi đều có thể di đến chỗ hiểu được rằng, trong sâu thẳm tâm hồn của chúng ta, lòng can đảm vẫn luôn được khích lệ. Điều này góp phần thúc đẩy chúng ta tiếp tục sống, sống có ý nghÄ©a. Chúng ta không thể nào biết được chân lý trừ khi chúng ta tá»± nguyện kiếm tìm nó. Và đó là một hành trình cần lòng can đảm.”