Edukira joan

Yffiniac

Yffiniac
Frantziako udalerria
Administrazioa
Estatu burujabe Frantzia
Frantziaren banaketa administratiboametropolitar Frantzia
Eskualdea Bretainia
Departamendua Côtes-d'Armor
BarrutiSaint-Brieuceko barrutia
AlkateaDenis Hamayon (en) Itzuli
Izen ofizialaYffiniac
Posta kodea22120
Geografia
Koordenatuak48°29′06″N 2°40′39″W / 48.485°N 2.6775°W / 48.485; -2.6775
Mapa
Azalera17,44 km²
Altitudea5 m, 147 m eta 67 m
MugakideakHillion, Langueux, Plédran, Pommeret, Quessoy eta Trégueux
Demografia
Biztanleria5.074 (2023ko urtarrilaren 1a)
alt_left 2.397 (%48,1) (%51,9) 2.585 alt_right
Dentsitatea291 bizt/km²
Informazio gehigarria
Hiri senidetuakWackersberg
yffiniac.bzh

Yffiniac (bretainieraz Ilfinieg, galoz Finia) Bretainiako Côtes-d'Armor departamenduko udalerria da. Azken erroldaren arabera 5.074 biztanle zituen 17,4 km²-ko azaleran.

Herritar ezagunak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Udalerri mugakideak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Honako udalerri hauek ditu mugakide: Hillion, Langueux, Plédran, Pommeret, Quessoy eta Trégueux.

CNRSk 2010ean egindako Joly ikerketaren arabera, udalerriak klima mediterraneo aldatua du[1]. Köppen-Geiger sailkapenaren arabera, Cfb motakoa da: klima epela, uda freskoa, sasoi lehorrik gabe[2]. Météo-Franceren 2020ko tipologiaren arabera, udalerria klima ozeanikoa du, eta Bretainiako klima-sailkapenaren arabera « Intérieur Est » zonan dago[3]. RE2020 araudiaren arabera, eraikuntza berrietarako, udalerria H2a zonan dago[4].

1971-2000 aldiko batez besteko urteko tenperatura 11,4 °C-koa da, 1,4 °C-ko anplitude termikoarekin. Urteko batez besteko prezipitazio-metaketa 650 mm-koa da, urtarrilean 11,5 euri-egun eta uztailean 5,8 egun izanik[1]. 1991-2020 aldirako, hurbilen dagoen Météo-France estazioa Trémuson udalerrian dago, 14 km-ra, eta bertan neurtutako batez besteko urteko tenperatura 11,4 °C-koa da eta prezipitazio-metaketa 757,3 mm-koa delarik[5]. Estazio horretan erregistratutako tenperatura maximoa 39,7 °C-koa da, 2022ko uztailaren 18an lortua; tenperatura minimoa, berriz, -11,3 °C-koa da, 1987ko urtarrilaren 12an lortua[oh 1][5].

Météo-Franceren SIM analisiaren arabera, udalerriari dagokion sare-puntuan 1991–2020 aldiko urteko batez besteko tenperatura 11,6 °C-koa da.[oh 2] Hilabeterik beroena uztaila da (17,4 °C) eta hotzena otsaila (6,7 °C). Urteko prezipitazioa 762 mm-koa da; hilabeterik euritsuena abendua da (93 mm) eta lehorrena uztaila (43 mm).[6]

1959–2025 aldian, urteko batez besteko tenperaturak hamarkadako 0,24 °C-ko gorako joera izan du. Azken hamar urteak (2016–2025) 1961–1990 aldiko batez bestekoa (10,9 °C) baino 1,2 °C beroagoak izan dira. Seriako bost urte beroenak 2000tik aurrerakoak dira: 2011, 2014, 2020, 2022 eta 2023. Urterik beroena 2023 izan zen (12,8 °C) eta hotzena 1963 (9,7 °C).[6]

    Datu klimatikoak (Yffiniac)    
 Hila   Urt   Ots   Mar   Api   Mai   Eka   Uzt   Abu   Ira   Urr   Aza   Abe   Urtekoa 
Batez besteko tenperatura (ºC) 6.8 6.7 8.2 9.8 12.7 15.6 17.4 17.4 15.4 12.7 9.5 7.3 11.6
Pilatutako prezipitazioa (mm) 75 65 54 58 56 48 43 47 52 82 90 93 762
Iturria: Météo-France, SIM: 1991–2020 normalak, udalerriari dagokion sare-puntua
Berotze-marrak, 1959–2025
Marra bakoitza urte bat da; kolorea, urteko batez besteko tenperatura 1961–1990 aldiko batez bestekoarekiko (10,9 °C).
195919922025
hotzagoabatez bestekoaberoagoa
Hileko batez besteko tenperatura: lehen eta orain
UrtOtsMarApiMaiEkaUztAbuIraUrrAzaAbe
+1,0+0,8+0,9+0,9+1,0+0,9+0,7+0,8+0,3+0,4+0,8+0,5
1961–19901991–2020Behekoa: aldea (°C). Eskala: 0 / 20 °C.
Urteko tenperaturaren anomalia, 1959–2025
°C, 1961–1990 aldiko batez bestekoarekiko (10,9 °C)
+2 °C−2 °C
195919922025
batez bestekoa baino beroagoahotzagoa

BiztanleriaUrtea1000200030004000500060001750180018501900195020002050BiztanleriaBiztanleriaren eboluzioa Datu hauek Wikimedia Commonsetik eskuratu dira. Aldaketarik behar izanez gero, han egin dezakezu. 1962 eta 1999 artean kontatze bikoitz gabeko biztanleria; hortik aurrera, udalerriko biztanleria. Iturriak: Ldh/EHESS/Cassini 1999ra arte. 2006tik aurrera INSEEren datuak.

Biztanleria-piramidea 2022
Guztira: 2.585 gizon, 2.397 emakume
%GizonakAdinaEmakumeak%
0.00
 
95+
 
0.00
0.62
 
90-94
 
0.46
1.01
 
85-89
 
1.96
2.40
 
80-84
 
2.42
3.06
 
75-79
 
4.34
4.02
 
70-74
 
4.76
5.80
 
65-69
 
6.80
6.38
 
60-64
 
6.51
4.95
 
55-59
 
5.84
8.05
 
50-54
 
10.89
7.81
 
45-49
 
8.09
6.46
 
40-44
 
6.05
6.27
 
35-39
 
6.84
5.07
 
30-34
 
5.63
4.33
 
25-29
 
5.26
7.50
 
20-24
 
5.92
7.23
 
15-19
 
5.01
4.84
 
10-14
 
3.67
6.81
 
5-9
 
5.13
7.39
 
0-4
 
4.42
Iturria: INSEEren datuetatik eratorritako grafikoa. Biztanleria txikia duten herrietako biztanleria borobildu da bertan eskainitako zenbakietan oinarrituta[7].

Familiak eta etxeguneak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2023 erroldaren arabera, Yffiniac udalerrian 5.070 biztanle zeuden eta 2.365 elkarbizitza unitate[oh 3], hau da, 2,14 lagun elkarbizitza unitate bakoitzeko (Metropolitar Frantzian 2,13). Talderik handiena kide bakarreko elkarbizitza-unitateak ziren (% 35,4), Metropolitar Frantziako batez bestekoaren azpitik (% 39,2).[9]

5.070biztanle
2.365elkarbizitza-unitate
2,14lagun elkarbizitza-unitateko
1.518familia
Udalerria
% 23
% 31
% 9
% 35
Metropolitar Frantzia
% 24
% 26
% 10
% 39
Bikotea seme-alabekinBikotea seme-alabarik gabe etxeanGuraso bakarrekoakKide bakarrekoaBestelakoak

Udalerrian 1.518 familia zeuden, eta horien artean etxean seme-alabarik ez zuten bikoteak ziren ugarienak (744). Guraso bakarreko 228 familietatik 150etan ama zen guraso bakarra. 797 familiek ez zuten 25 urtetik beherako seme-alabarik etxean. 310k seme-alaba bakarra zuten etxean, 290k bi, eta 121k hiru edo gehiago. Seme-alabadun 546 bikoteetatik 55tan (% 10,1) seme-alabaren bat bikotekide baten aurreko harreman batekoa zen.[9]

744
546
228
Bikotea seme-alabarik gabeBikotea seme-alabekinGuraso bakarra
25 urtez azpiko seme-alabarik ez etxean797
Seme-alaba bat310
Bi seme-alaba290
Hiru seme-alaba95
Lau edo gehiago26

15 urte edo gehiago zituzten 4.235 biztanle zeuden. Horien artean 15-24 urtekoen % 7,0 bizi zen bakarrik eta 80 urte edo gehiagokoen % 40,4. Bikotean bizitzea ohikoagoa zen talde guztietan, 65-79 urteko taldean jotzen zuen gailurra (% 71,9).[9]

Bakarrik bizi da
15-24% 7
25-39% 17
40-54% 16
55-64% 24
65-79% 26
80 +% 40
Bikotean bizi da
15-24% 15
25-39% 69
40-54% 70
55-64% 70
65-79% 72
80 +% 56

15 urte edo gehiagoko biztanleen % 41,5 ezkonduta zegoen, eta beste % 20,9 bikotean bizi zen ezkondu gabe (% 12,2 izatezko bikotean eta % 8,6 PACS bidez lotuta). % 26,0 ezkongabeak ziren, % 5,8 alargunak eta % 5,8 dibortziatuak.[9]

Ezkonduta% 41,5
Ezkongabea% 26,0
Izatezko bikotean% 12,2
PACS bidez lotuta% 8,6
Alarguna% 5,8
Dibortziatuta% 5,8

Elkarbizitza-unitatearen erreferentziazko pertsonaren lanbide-kategoriari dagokionez, nagusiak hauek ziren: erretiratuak (% 30,8), eskulangileak (% 21,3), erdi-mailako lanbideak (% 17,9), enplegatuak (% 14,4). Talde nagusia (erretiratuak, % 30,8) Côtes-d'Armor departamenduko batez bestekoaren (% 39,4) azpitik dago. 5 elkarbizitza-unitatetan nekazari bat zen erreferentziazko pertsona (% 0,2).[9]

Udalerria
% 18
% 14
% 21
% 31
Côtes-d'Armor
% 13
% 14
% 15
% 39
Metropolitar Frantzia
% 13
% 16
% 15
% 14
% 30
NekazariakArtisau, merkatari eta enpresa-buruakGoi-mailako langileakErdi-mailako lanbideakEnplegatuakEskulangileakErretiratuakBestelakoak

2023 erroldaren arabera, udalerrian 2.566 etxebizitza zeuden. Horietatik 2.358 egoitza nagusi ziren, 61 bigarren egoitza edo noizbehinkakoak eta 147 hutsik zeuden. Etxebizitza gehienak etxeak ziren (2.073), eta apartamentuak gutxi ziren (484). Egoitza nagusietatik 1.588 beren jabearen bizilekuak ziren, 754 alokairuan zeuden, 212 errenta moderatuko etxebizitza gisa alokatuta eta 16 doan lagata.[10]

2.566etxebizitza
2.358egoitza nagusi
2.073etxe
484apartamentu

Etxebizitza multzoa

2.358
Egoitza nagusia (2.358)Bigarren egoitza edo noizbehinkakoa (61)Hutsik (147)

Etxe mota

2.073
484
Etxea (2.073)Apartamentua (484)

Jabetza egoera

1.588
754
212
Jabeak (1.588)Alokairuan (754)HLM (212)Doan lagata (16)

Eraikuntza garaiari dagokionez, 1971-1990 artean eraikitako egoitza nagusiak ziren ugarienak (663).[10]

Eraikuntza garaia

1919 aurretik107
1919-1945108
1946-1970276
1971-1990663
1991-2005526
2006-2020563

Egoitza nagusien artean gehienek 5 gela edo gehiago zituzten (1.273). Elektrizitatea zen berogailu mota nagusia (1.000 etxebizitzatan). 1.990 egoitza nagusik beren aparkalekua zuten: 1.065 etxebizitzatan auto bakarra zegoen eta 1.128tan bi edo gehiago.[10]

Gela kopurua

1 gela52
2 gela194
3 gela360
4 gela479
5 gela edo gehiago1.273

Berogailu mota

588
247
1.000
486
Gas sarea (588)Fuel-olioa (247)Elektrizitatea (1.000)Gas botila (37)Bestelakoak (486)

Aparkalekua eta ibilgailuak

1.990aparkalekua
1.065ibilgailu 1
1.128ibilgailu 2+

Enplegua

2023 urtean 15-64 urteko 3.190 biztanleetatik 2.564 aktibo ziren (% 80,4), horietako 2.357 lanean (% 73,9) eta 207 langabezian (aktiboen % 8,1).

3.19015-64 urteko biztanle
% 80,4aktibo
% 73,9lanean
% 8,1langabezia-tasa

Jarduera-tasa: talde bakoitzeko biztanleen artean zenbat diren aktibo (lanean edo langabezian).

15-24 urte% 50,3
25-54 urte% 95,7
55-64 urte% 62,9
Gizonak% 81,9
Emakumeak% 78,9

Langabezia-tasa hezkuntza-mailaren arabera

Titulurik gabe% 14,3
BEPC, brebeta% 14,9
CAP-BEP% 10,0
Batxilergoa% 9,8
Goi-mailako +2% 5,9
Goi-mailako +3/4% 2,8
Goi-mailako +5% 3,7

Marratxo bertikala: udalerriko langabezia-tasa orokorra (% 8,1). Zabalerak eskala finko batean daude (0-% 50), udalerri artean konparagarriak izan daitezen.

626 ez-aktibotik 267 ikasle edo ordaindu gabeko praktiketan ari ziren (% 42,7), 201 erretiraturik zeuden (% 32,1) eta 158 bestelako ez-aktibo ziren (% 25,2).

Ez-aktiboak

% 43
% 32
% 25
Ikasle edo praktikanErretiratuakBestelakoak

Lanbide-kategoria[oh 4]

% 8
% 10
% 28
% 26
% 27
NekazariakArtisau/merkatariakGoi-mailako langileakErdi-mailakoakEnplegatuakEskulangileak

Udalerrian 3.415 enplegu zeuden 2023 urtean. Udalerriko biztanle landunak 2.357 ziren; beraz, udalerria langile-erakarlea da.[oh 5]

3.415enplegu udalerrian
% 91,4soldatapeko
% 8,6ez-soldatapeko
NekazaritzaIndustriaEraikuntzaMerkataritza/zerbitzuakAdministrazioa/hezkuntza/osasuna

Diru sarrerak

2023 urtean, diru-sarreren mediana 26.370 eurokoa zen, eta biztanleen % 9 pobrezian bizi zen (bizimoduaren medianaren % 60tik behera).

26.370 €diru-sarreren mediana▲ Dep.: 25.590 €
% 9,0pobrezia-tasa▼ Dep.: % 12,2
  1. ↑ Estazioko erregistroak 1985ko azaroaren 1an eta 2026ko irailaren 20an artekoak dira.
  2. ↑ Météo-Franceren SIM (Safran-Isba) analisiak Frantzia metropolitarra 8 km-ko sareta batean hartzen du. Hemengo balioak udalerriaren erditik 3,6 km-ra dagoen sare-puntukoak dira, ez estazio jakin batekoak. Serie hauek ez daude homogeneizatuta: estazio-sarearen aldaketek joera luzeetan eragina izan dezakete.
  3. ↑ INSEEren ménage kontzeptua (elkarbizitza-unitatea / etxegunea) etxebizitza berean bizi diren pertsonak dira, ahaidetuta egon edo ez. Famille kontzeptua (familia), aldiz, elkarbizitza-unitate BATEN BARRUAN dagoen bikote bat (seme-alabekin edo gabe) edo guraso bakar bat da. Kide bakarreko etxegune batek ez du familiarik: hortik dator udalerri bakoitzean elkarbizitza-unitate kopurua familia kopurua baino handiagoa izatea beti.
  4. ↑ Frantziako lanbide-sailkapen ofiziala (PCS) darabil: goi-mailako langileak zuzendariak eta goi-mailako lanbide intelektualak dira (ingeniariak, irakasle unibertsitarioak, medikuak...); erdi-mailakoak irakasleak, teknikariak eta erdi-mailako kudeatzaileak; enplegatuak bulego- eta zerbitzu-langileak (administrazio-langileak, saltzaileak...); eskulangileak eskulanezko lanbideak, kalifikatuak zein ez.
  5. ↑ Atal hau lantokiaren arabera neurtzen da, ez bizilekuaren arabera: udalerriko enplegu kopuruak eta bertako biztanle langileen kopuruak ez datoz bat.

Erreferentziak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
  1. 1 2 Joly, Daniel; Brossard, Thierry; Cardot, Hervé; Cavailhes, Jean; Hilal, Mohamed; Wavresky, Pierre (2010eko ekainaren 18a), «Les types de climats en France, une construction spatiale», Cybergéo : revue européenne de géographie (Frantsesez), 501, doi:10.4000/cybergeo.23155.
  2. ↑ Dubreuil, Vincent (2022ko otsaila), «Le changement climatique en France illustré par la classification de Köppen», La Météorologie (Frantsesez), 116, doi:10.37053/lameteorologie-2022-0012.
  3. ↑ «Le climat en France hexagonale et Corse», meteofrance.com (Frantsesez).
  4. ↑ «Réglementation environnementale RE2020», ecologie.gouv.fr (Frantsesez), 2020ko azaroaren 18a.
  5. 1 2 «Station Météo-France « Saint-Brieuc », fiche climatologique» (PDF), data.gouv.fr (Frantsesez).
  6. 1 2 «Données changement climatique - SIM quotidienne», data.gouv.fr (Frantsesez), Météo-France.
  7. ↑ «Population selon le sexe et l'âge quinquennal de 1968 à 2022 (1990 à 2022 pour les DOM) | Insee», www.insee.fr. 2026ko uztailaren 27an kontsultatua.
  8. ↑ «Naissances de 2008 à 2025», Insee (Frantsesez). 2016ko abuztuaren 10ean kontsultatua.
  9. 1 2 3 4 5 «Couples-Familles-Ménages en 2023», Recensement de la population (Frantsesez), INSEE, 2023.
  10. 1 2 3 «Logement en 2023», Recensement de la population (Frantsesez), INSEE, 2023.

Kanpo estekak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]