Edukira joan

Willer

Willer
Frantziako udalerria
Administrazioa
Estatu burujabe Frantzia
Frantziaren banaketa administratiboametropolitar Frantzia
Eskualdea Ekialde Handia
Departamendua Rhin Garaia
Izen ofizialaWiller
Posta kodea68960
Geografia
Koordenatuak47°35′09″N 7°19′11″E / 47.5858°N 7.3197°E / 47.5858; 7.3197
Mapa
Azalera6,21 km²
Altitudea352 m, 438 m eta 407 m
MugakideakBettendorf, Steinsoultz, Franken, Hundsbach, Hausgauen eta Illtal
Demografia
Biztanleria295 (2023ko urtarrilaren 1a)
alt_left 156 (%53,4) (%46,6) 136 alt_right
Dentsitatea48 bizt/km²
willer.fr

Willer Frantziako udalerria da, Rhin Garaia departamenduan dagoena, Ekialde Handia eskualdean. Azken erroldaren arabera 295 biztanle zituen 6,2 km²-ko azaleran.

Udalerri mugakideak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Honako udalerri hauek ditu mugakide: Bettendorf, Steinsoultz, Franken, Hundsbach, Hausgauen eta Illtal.

Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.

Herri batzuen distantzia eta kokapen erlatiboa
Herri batzuen distantzia eta kokapen erlatiboa
Willer-sur-ThurWiller-sur-Thur
Població amb 1815 habitants (2000)Moosch (2,4 km)
Població amb 524 habitants (2000)Malmerspach (3,5 km)
Població amb 7973 habitants (2000)Thann (4,1 km)
Població amb 481 habitants (2000)Geishouse (4,2 km)
Població amb 2464 habitants (2000)Saint-Amarin (4,7 km)
Població amb 416 habitants (2000)Mitzach (5,9 km)
Població amb 829 habitants (2000)Leimbach (6,0 km)

CNRSk 2010ean egindako Joly ikerketaren arabera, udalerriak klima erdikontinental eta mendi-ertzetako klima du[1]. Köppen-Geiger sailkapenaren arabera, Cfb motakoa da: klima epela, uda freskoa, sasoi lehorrik gabe[2]. Météo-Franceren 2020ko tipologiaren arabera, udalerria klima kontinental du, eta Vosgeetako klima-eskualdean kokatuta dago (ezaugarri nagusiak: prezipitazio oso handiak (1500-2000 mm/urte) urte osoan; negu gogorra (1 °C baino gutxiago))[3]. RE2020 araudiaren arabera, eraikuntza berrietarako, udalerria H1b zonan dago[4].

1971-2000 aldiko batez besteko urteko tenperatura 9,6 °C-koa da, 17,5 °C-ko anplitude termikoarekin. Urteko batez besteko prezipitazio-metaketa 871 mm-koa da, urtarrilean 9,6 euri-egun eta uztailean 9,7 egun izanik[1]. 1991-2020 aldirako, hurbilen dagoen Météo-France estazioa Carspach udalerrian dago, 9,5 km-ra, eta bertan neurtutako batez besteko urteko tenperatura 11 °C-koa da eta prezipitazio-metaketa 827,7 mm-koa delarik[5]. Estazio horretan erregistratutako tenperatura maximoa 39 °C-koa da, 2026ko ekainaren 27an lortua; tenperatura minimoa, berriz, -17,7 °C-koa da, 2012ko otsailaren 5an lortua[oh 1][5].

Météo-Franceren SIM analisiaren arabera, udalerriari dagokion sare-puntuan 1991–2020 aldiko urteko batez besteko tenperatura 10,1 °C-koa da.[oh 2] Hilabeterik beroena uztaila da (19,3 °C) eta hotzena urtarrila (1,5 °C). Urteko prezipitazioa 958 mm-koa da; hilabeterik euritsuena abendua da (100 mm) eta lehorrena apirila (67 mm).[6]

1959–2025 aldian, urteko batez besteko tenperaturak hamarkadako 0,36 °C-ko gorako joera izan du. Azken hamar urteak (2016–2025) 1961–1990 aldiko batez bestekoa (9,0 °C) baino 2,0 °C beroagoak izan dira. Seriako bost urte beroenak 2000tik aurrerakoak dira: 2018, 2020, 2022, 2023 eta 2024. Urterik beroena 2022 izan zen (11,8 °C) eta hotzena 1963 (7,9 °C).[6]

    Datu klimatikoak (Willer)    
 Hila   Urt   Ots   Mar   Api   Mai   Eka   Uzt   Abu   Ira   Urr   Aza   Abe   Urtekoa 
Batez besteko tenperatura (ºC) 1.5 2.3 5.9 9.7 13.8 17.6 19.3 18.7 14.2 10.0 5.3 2.3 10.1
Pilatutako prezipitazioa (mm) 77 69 67 67 94 82 75 84 75 88 82 100 958
Iturria: Météo-France, SIM: 1991–2020 normalak, udalerriari dagokion sare-puntua
Berotze-marrak, 1959–2025
Marra bakoitza urte bat da; kolorea, urteko batez besteko tenperatura 1961–1990 aldiko batez bestekoarekiko (9,0 °C).
195919922025
hotzagoabatez bestekoaberoagoa
Hileko batez besteko tenperatura: lehen eta orain
UrtOtsMarApiMaiEkaUztAbuIraUrrAzaAbe
+1,5+0,9+1,2+1,4+1,2+1,7+1,1+1,2−0,1+0,3+1,1+1,3
1961–19901991–2020Behekoa: aldea (°C). Eskala: 0 / 20 °C.
Urteko tenperaturaren anomalia, 1959–2025
°C, 1961–1990 aldiko batez bestekoarekiko (9,0 °C)
+3 °C−3 °C
195919922025
batez bestekoa baino beroagoahotzagoa

Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:[7]

BiztanleriaUrtea2003004005006007008001750180018501900195020002050BiztanleriaBiztanleriaren eboluzioa Datu hauek Wikimedia Commonsetik eskuratu dira. Aldaketarik behar izanez gero, han egin dezakezu. 1962 eta 1999 artean kontatze bikoitz gabeko biztanleria; hortik aurrera, udalerriko biztanleria. Iturriak: Ldh/EHESS/Cassini 1999ra arte. 2006tik aurrera INSEEren datuak.

Biztanleria-piramidea 2022
Guztira: 136 gizon, 156 emakume
%GizonakAdinaEmakumeak%
0.00
 
95+
 
0.00
0.00
 
90-94
 
0.00
3.68
 
85-89
 
3.21
3.68
 
80-84
 
3.21
11.03
 
75-79
 
6.41
3.68
 
70-74
 
12.82
7.35
 
65-69
 
6.41
3.68
 
60-64
 
9.62
19.12
 
55-59
 
3.21
3.68
 
50-54
 
9.62
3.68
 
45-49
 
3.21
7.35
 
40-44
 
6.41
7.35
 
35-39
 
6.41
3.68
 
30-34
 
3.21
7.35
 
25-29
 
6.41
0.00
 
20-24
 
10.26
0.00
 
15-19
 
0.00
3.68
 
10-14
 
6.41
7.35
 
5-9
 
0.00
3.68
 
0-4
 
3.21
Iturria: INSEEren datuetatik eratorritako grafikoa. Biztanleria txikia duten herrietako biztanleria borobildu da bertan eskainitako zenbakietan oinarrituta[8].

Familiak eta etxeguneak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2023 erroldaren arabera, Willer udalerrian 295 biztanle zeuden eta 132 elkarbizitza unitate[oh 3], hau da, 2,23 lagun elkarbizitza unitate bakoitzeko (Metropolitar Frantzian 2,13). Horietatik 31 kide bakarrekoak ziren, 61 etxean seme-alabarik ez zuten bikoteek osatuak eta 31 seme-alabekin bizi ziren bikoteek. Datuok erroldaren laginketan oinarritzen direnez, udalerri honetako kopuruak biribilduta daude eta zehaztasun mugatukoak dira.[10]

295biztanle
132elkarbizitza-unitate
2,23lagun elkarbizitza-unitateko
107familia
31Bikotea seme-alabekin
61Bikotea seme-alabarik gabe etxean
10Guraso bakarrekoak
31Kide bakarrekoa
Laginketan oinarritutako datuak, biribilduta; ez dira ehunekotan adierazten.

Udalerrian 107 familia zeuden, eta horien artean etxean seme-alabarik ez zuten bikoteak ziren ugarienak (66). Guraso bakarreko 10 familietatik 10etan ama zen guraso bakarra. 86 familiek ez zuten 25 urtetik beherako seme-alabarik etxean.[10]

66
31
10
Bikotea seme-alabarik gabeBikotea seme-alabekinGuraso bakarra

2023 erroldaren arabera, udalerrian 156 etxebizitza zeuden. Horietatik 132 egoitza nagusi ziren, 5 bigarren egoitza edo noizbehinkakoak eta 19 hutsik zeuden. Etxebizitza gehienak etxeak ziren (145), eta apartamentuak gutxi ziren (10). Egoitza nagusietatik 114 beren jabearen bizilekuak ziren, 12 alokairuan zeuden, 0 errenta moderatuko etxebizitza gisa alokatuta eta 6 doan lagata.[11]

156etxebizitza
132egoitza nagusi
145etxe
10apartamentu

Etxebizitza multzoa

132
19
Egoitza nagusia (132)Bigarren egoitza edo noizbehinkakoa (5)Hutsik (19)

Etxe mota

145
Etxea (145)Apartamentua (10)

Jabetza egoera

114
12
Jabeak (114)Alokairuan (12)Doan lagata (6)

Eraikuntza garaia

1919 aurretik30
1919-194512
1946-197018
1971-199027
1991-200524
2006-202021

Egoitza nagusien artean gehienek 5 gela edo gehiago zituzten (84). 55 etxebizitzatan berogailu mota "bestelakoa" erabiltzen zen, INSEEk gehiago zehazten ez duena. 122 egoitza nagusik beren aparkalekua zuten: 43 etxebizitzatan auto bakarra zegoen eta 83tan bi edo gehiago.[11]

Gela kopurua

1 gela1
2 gela4
3 gela13
4 gela30
5 gela edo gehiago84

Berogailu mota

54
23
55
Fuel-olioa (54)Elektrizitatea (23)Bestelakoak (55)

Aparkalekua eta ibilgailuak

122aparkalekua
43ibilgailu 1
83ibilgailu 2+

Enplegua

2023 urtean 15-64 urteko 185 biztanleetatik 153 aktibo ziren (% 82,7), horietako 140 lanean (% 75,7) eta 13 langabezian (aktiboen % 8,5).

18515-64 urteko biztanle
% 82,7aktibo
% 75,7lanean
% 8,5langabezia-tasa

Jarduera-tasa: talde bakoitzeko biztanleen artean zenbat diren aktibo (lanean edo langabezian).

15-24 urte% 48,0
25-54 urte% 93,6
55-64 urte% 76,5
Gizonak% 91,3
Emakumeak% 74,2

Langabezia-tasa hezkuntza-mailaren arabera

Titulurik gabe% 25,0
BEPC, brebeta% 25,0
CAP-BEP% 6,5
Batxilergoa% 12,5
Goi-mailako +2% 8,3
Goi-mailako +3/4% 6,2
Goi-mailako +5% 0,0

Marratxo bertikala: udalerriko langabezia-tasa orokorra (% 8,5). Zabalerak eskala finko batean daude (0-% 50), udalerri artean konparagarriak izan daitezen.

32 ez-aktibotik 13 ikasle edo ordaindu gabeko praktiketan ari ziren (% 40,6), 5 erretiraturik zeuden (% 15,6) eta 14 bestelako ez-aktibo ziren (% 43,8).

Ez-aktiboak

% 41
% 16
% 44
Ikasle edo praktikanErretiratuakBestelakoak

Udalerrian 42 enplegu zeuden 2023 urtean. Udalerriko biztanle landunak 140 ziren; beraz, udalerria langile-erakarlea da.[oh 4]

42enplegu udalerrian
% 73,8soldatapeko
% 26,2ez-soldatapeko

Diru sarrerak

2023 urtean, diru-sarreren mediana 36.640 eurokoa zen.

36.640 €diru-sarreren mediana▲ Dep.: 27.620 €

Ekonomia jarduerak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2007an zeuden 11 komertzioetatik, 1 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresa zen, 3 eraikuntza enpresak ziren, 1 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresa zen, 1 ostalaritza eta jatetxe enpresa zen, 1 higiezinen enpresa zen, 2 zerbitzu enpresak ziren, 1 administrazio publikoko enpresa zen eta 1 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresa zen.[12]

2009an norbanakoentzat zegoen zerbitzu bakarra margolaria zen.[13]

2000. urtean Willer udalerrian 26 nekazaritza-ustiategi zeuden, 429 hektarea erabiltzen.[14]

Hezkuntza eta osasun ekipamenduak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2009an inguruko herriekin osatutako barreiatutako lehen-hezkuntzako eskola bat zegoen.

  1. ↑ Estazioko erregistroak 2004ko irailaren 1an eta 2026ko irailaren 20an artekoak dira.
  2. ↑ Météo-Franceren SIM (Safran-Isba) analisiak Frantzia metropolitarra 8 km-ko sareta batean hartzen du. Hemengo balioak udalerriaren erditik 3,6 km-ra dagoen sare-puntukoak dira, ez estazio jakin batekoak. Serie hauek ez daude homogeneizatuta: estazio-sarearen aldaketek joera luzeetan eragina izan dezakete.
  3. ↑ INSEEren ménage kontzeptua (elkarbizitza-unitatea / etxegunea) etxebizitza berean bizi diren pertsonak dira, ahaidetuta egon edo ez. Famille kontzeptua (familia), aldiz, elkarbizitza-unitate BATEN BARRUAN dagoen bikote bat (seme-alabekin edo gabe) edo guraso bakar bat da. Kide bakarreko etxegune batek ez du familiarik: hortik dator udalerri bakoitzean elkarbizitza-unitate kopurua familia kopurua baino handiagoa izatea beti.
  4. ↑ Atal hau lantokiaren arabera neurtzen da, ez bizilekuaren arabera: udalerriko enplegu kopuruak eta bertako biztanle langileen kopuruak ez datoz bat.

Erreferentziak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
  1. 1 2 Joly, Daniel; Brossard, Thierry; Cardot, Hervé; Cavailhes, Jean; Hilal, Mohamed; Wavresky, Pierre (2010eko ekainaren 18a), «Les types de climats en France, une construction spatiale», Cybergéo : revue européenne de géographie (Frantsesez), 501, doi:10.4000/cybergeo.23155.
  2. ↑ Dubreuil, Vincent (2022ko otsaila), «Le changement climatique en France illustré par la classification de Köppen», La Météorologie (Frantsesez), 116, doi:10.37053/lameteorologie-2022-0012.
  3. ↑ «Le climat en France hexagonale et Corse», meteofrance.com (Frantsesez).
  4. ↑ «Réglementation environnementale RE2020», ecologie.gouv.fr (Frantsesez), 2020ko azaroaren 18a.
  5. 1 2 «Station Météo-France « Carspach », fiche climatologique» (PDF), data.gouv.fr (Frantsesez).
  6. 1 2 «Données changement climatique - SIM quotidienne», data.gouv.fr (Frantsesez), Météo-France.
  7. ↑ Population et logements par commune depuis le recensement de 1962 (1961 pour les Dom) à 1999
  8. ↑ «Population selon le sexe et l'âge quinquennal de 1968 à 2022 (1990 à 2022 pour les DOM) | Insee», www.insee.fr. 2026ko uztailaren 27an kontsultatua.
  9. ↑ «Naissances de 2008 à 2025», Insee (Frantsesez). 2016ko abuztuaren 10ean kontsultatua.
  10. 1 2 «Couples-Familles-Ménages en 2023», Recensement de la population (Frantsesez), INSEE, 2023.
  11. 1 2 «Logement en 2023», Recensement de la population (Frantsesez), INSEE, 2023.
  12. ↑ Créations et stock d'établissements par commune en 2009
  13. ↑ Nombre d'équipements des services aux particuliers
  14. ↑ Exploitations agricoles

Kanpo estekak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]