Valero
| Valero | |||||||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Espainiako udalerria | |||||||||||
| Administrazioa | |||||||||||
| Estatu burujabe | |||||||||||
| Autonomia | |||||||||||
| Probintzia | |||||||||||
| Alkatea | Demetrio Canete Martin | ||||||||||
| Izen ofiziala | Valero | ||||||||||
| Posta kodea | 37764 | ||||||||||
| INEk ezarritako kodea | 37339 | ||||||||||
| Herriburua | Valero | ||||||||||
| Geografia | |||||||||||
| Koordenatuak | 40°32′08″N 5°56′33″W / 40.535555555556°N 5.9425°W | ||||||||||
![]() | |||||||||||
| Azalera | 26,27 km² | ||||||||||
| Altitudea | 585 m | ||||||||||
| Mugakideak | San Miguel de Valero, San Esteban de la Sierra, Santibáñez de la Sierra, Garcibuey, Cilleros de la Bastida eta La Bastida | ||||||||||
| Demografia | |||||||||||
| Biztanleria | 269 (2025) | ||||||||||
| |||||||||||
| Dentsitatea | 10 bizt/km² | ||||||||||
| Matrikula | SA | ||||||||||
| aytovalero.es | |||||||||||
Valero Salamancako udalerria da, Béjar eskualdean dagoena.
Azken erroldaren arabera 269 biztanle zituen 26,3 km²-ko azaleran.
Geografia
[aldatu | aldatu iturburu kodea]Udalerri mugakideak
[aldatu | aldatu iturburu kodea]Honako udalerri hauek ditu mugakide: San Miguel de Valero, San Esteban de la Sierra, Santibáñez de la Sierra, Garcibuey, Cilleros de la Bastida eta La Bastida.
Demografia
[aldatu | aldatu iturburu kodea]| Biztanleria-piramidea 2025 Guztira: 158 gizon, 115 emakume | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| Iturria: Instituto Nacional de Estadística[1] | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
Jatorria
[aldatu | aldatu iturburu kodea]Jaiolekuari dagokionez, 2025. urtean biztanleen % 58,2 udalerri berean jaioak ziren[2], probintziako batez bestekoaren (% 41,7) gainetik. Beste erkidego batzuetan jaiotakoak % 3,3 dira, eta espainiar estatutik kanpo jaiotakoak % 4,8 —probintzian % 10,6—.
Biztanleria atzerritarra
Espainiar estatutik kanpo jaiotako 13 biztanleren artean, gehienak Amerikan jaioak dira (% 53,8)[3]. Jaiotza herrialde nagusiak Alemania, Kuba, Argentina dira.
Etxebizitza
[aldatu | aldatu iturburu kodea]INEren 2021eko Biztanleria eta Etxebizitza Zentsuaren arabera, udalerrian 253 etxebizitza zeuden: 130 (% 51,4) nagusiak eta 123 (% 48,6) ez-nagusiak.[4] INEren estatistika esperimentalaren arabera, 2026ko maiatzean 4 etxebizitza turistiko zeuden udalerrian, guztira 25 plazarekin (6,25 plaza etxebizitzako).[5]
Etxebizitza multzoa
Salamancako mapa
Guztira 130 etxegune zeuden, eta horietatik 50 (% 38,5) pertsona bakarrekoak ziren.[6]
Etxeguneak tamainaren arabera
Hezkuntza-maila
[aldatu | aldatu iturburu kodea]INEren 2024ko Biztanleria eta Etxebizitza Zentsuaren arabera, udalerrian 15 urte edo gehiagoko 271 biztanle zeuden. Lortutako ikasketa-mailarik altuenari dagokionez, goi-mailako ikasketak zituztenak % 18,5 ziren; bigarren hezkuntzako bigarren etapa (batxilergoa edo erdi-mailako lanbide-heziketa) zutenak % 15,1; bigarren hezkuntzako lehen etapa (DBH edo antzekoa) zutenak % 33,9; eta lehen hezkuntza edo gutxiago zutenak % 32,5.[7] Goi-mailako ikasketak zituztenen proportzioa % 16,3 zen 2021ean eta % 18,5 2024an; beraz, 2,1 puntu igo zen 3 urtean. Lehen hezkuntza edo gutxiago zutenena, berriz, % 37,5 izatetik % 32,5 izatera pasatu zen. Sexuaren arabera, goi-mailako ikasketak zituztenak emakumeen artean % 24,8 ziren, eta gizonen artean % 13,6; 11,1 puntuko aldea, emakumeen alde. Lehen hezkuntza edo gutxiago zutenak, berriz, emakumeen % 37,6 eta gizonen % 28,6 ziren. Azken alde hori, neurri handi batean, adin-egituraren isla izan ohi da: adineko biztanleen artean emakumeak gehiago dira, eta belaunaldi horietan ohikoagoa zen ikasketak goiz uztea.
| Ikasketa-maila | Guztira | % | Gizonak | % | Emakumeak | % |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Goi-mailako ikasketak | 50 | % 18,5 | 21 | % 13,6 | 29 | % 24,8 |
| Bigarren hezkuntzako bigarren etapa | 41 | % 15,1 | 28 | % 18,2 | 13 | % 11,1 |
| Bigarren hezkuntzako lehen etapa (DBH) | 92 | % 33,9 | 61 | % 39,6 | 31 | % 26,5 |
| Lehen hezkuntza edo gutxiago | 88 | % 32,5 | 44 | % 28,6 | 44 | % 37,6 |
| Guztira | 271 | % 100,0 | 154 | % 100,0 | 117 | % 100,0 |
| Urtea | Goi-mailakoak | Batx. / erdi LH | DBH | Lehen H. edo gutx. | 15 urte edo + |
|---|---|---|---|---|---|
| 2021 | % 16,3 | % 14,6 | % 31,6 | % 37,5 | 288 |
| 2022 | % 18,3 | % 15,1 | % 30,3 | % 36,3 | 284 |
| 2023 | % 19,3 | % 15,8 | % 30,5 | % 34,4 | 285 |
| 2024 | % 18,5 | % 15,1 | % 33,9 | % 32,5 | 271 |
Ekonomia
[aldatu | aldatu iturburu kodea]Diru-sarrerak
[aldatu | aldatu iturburu kodea]2024. urtean, biztanle bakoitzeko batez besteko errenta garbia 14.942 euro-koa zen[8], eta etxegune bakoitzeko 33.042 euro-koa. Balio hori probintziako batez bestekoaren (15.458 euro) azpitik dago, eta Espainiako batez bestekoaren (15.948 euro) azpitik. Kontsumo-unitateko errentaren mediana (etxeguneen tamaina eta osaera kontuan hartzen dituen neurria) 18.550 euro zen. Errenta gordina 17.009 euro-koa izan zen pertsonako.
Diru-sarreren iturri nagusia soldata da, guztizkoaren % 26,9[9]. Gainerako iturriak: pentsioak (% 30,1), beste diru-sarrerak (% 39,5), langabezia-prestazioak (% 0,5), beste prestazioak (% 3).
Desberdintasuna
Errentaren banaketaren desberdintasuna neurtzeko Gini indizea erabiltzen da[10][oh 1]. Udalerrian indizea 29,9 da, probintziakoaren (30,2;
Salamancako mapa) parean eta Espainiakoaren (31,9) azpitik. P80/P20 zatidurak, hau da errenta-banaketaren 80. eta 20. pertzentilen arteko zatidura, 2,5 da, probintziakoaren (2,6;
Salamancako mapa) azpitik eta Espainiakoaren (2,6) azpitik.
Jarduera ekonomikoa
[aldatu | aldatu iturburu kodea]INEren 2024ko Biztanleria eta Etxebizitza Zentsuaren arabera, Valero udalerrian biztanleria aktiboa (okupatuak eta langabeak) 145 pertsona ziren, hau da, 16 urte edo gehiagoko biztanleriaren % 53,7; gainerako % 46,3 inaktibo zeuden.[11] Aktiboen artean, langabezia-tasa % 2,8 zen. Sexuaren arabera, gizonezkoen jarduera-tasa % 62,7 zen eta emakumezkoena % 41,9; langabezia-tasa, aldiz, % 2,1 eta % 4,1 zen, hurrenez hurren.[11]
Okupatuen kopurua 147 zen 2023ean, 2021eko 141etik gora.[12] Emakumeek okupatuen % 34,0 osatzen dute, eta gizonek % 66,0.
| Egoera | Guztira | % | Gizonak | % | Emakumeak | % |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Okupatuak | 141 | % 52,2 | 94 | % 61,4 | 47 | % 40,2 |
| Langabeak | 4 | % 1,5 | 2 | % 1,3 | 2 | % 1,7 |
| Inaktiboak | 125 | % 46,3 | 57 | % 37,3 | 68 | % 58,1 |
| Guztira | 270 | % 100,0 | 153 | % 100,0 | 117 | % 100,0 |
Jarduera-sektoreak
Jarduera-sektoreei dagokienez, okupatuak honela banatzen dira: nekazaritza, abeltzaintza eta arrantza (% 59,2), zerbitzuak (% 28,6), industria (% 8,2) eta eraikuntza (% 4,1).[12]
Okupazioa eta lan-egoera
Okupazio-mailari dagokionez, langile kualifikatuak eta maila baxuko ofizialak dira talderik ugariena, okupatuen % 76,2; ondoren, zuzendariak eta goi eta erdi mailako teknikariak daude (% 14,3), eta oinarrizko okupazioak % 8,2.[13] Bi sexuetan langile kualifikatuak dira nagusi (gizonen % 83,5 eta emakumeen % 62,0).
| Okupazioa | Guztira | % | Gizonak | % | Emakumeak | % |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Zuzendariak eta goi eta erdi mailako teknikariak | 21 | % 14,3 | 10 | % 10,3 | 11 | % 22,0 |
| Langile kualifikatuak eta maila baxuko ofizialak | 112 | % 76,2 | 81 | % 83,5 | 31 | % 62,0 |
| Oinarrizko okupazioak | 12 | % 8,2 | 6 | % 6,2 | 6 | % 12,0 |
| Ez dago jasota | 2 | % 1,4 | 0 | % 0,0 | 2 | % 4,0 |
| Guztira | 147 | % 100,0 | 97 | % 100,0 | 50 | % 100,0 |
Okupatuen % 32,7 besteren konturako langileak dira, eta % 67,3 norberaren konturakoak.[14]
| Lan-egoera | Guztira | % | Gizonak | % | Emakumeak | % |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Norberaren kontura | 99 | % 67,3 | 75 | % 77,3 | 24 | % 48,0 |
| Besteren kontura | 48 | % 32,7 | 22 | % 22,7 | 26 | % 52,0 |
| Guztira | 147 | % 100,0 | 97 | % 100,0 | 50 | % 100,0 |
Lehen sektorea
[aldatu | aldatu iturburu kodea]Nekazaritza
2020ko Nekazaritza Erroldaren arabera, udalerrian 20 nekazaritza-ustiategi zeuden, eta guztira 1.282 hektarea nekazaritzako azalera erabilgarri (NAE) lantzen zuten[15][oh 2]. Udalerriaren azalera 26,3 km² denez, NAE lurraldearen % 48,8 da[16]. Lur-erabileraren arabera, NAEren % 94,9 larre iraunkorrak (1.217 ha, 2 ustiategitan), % 2,7 lur goldagarria (34,7 ha, 4 ustiategitan), % 2,3 arbolak (30,1 ha, 18 ustiategitan) eta norberaren kontsumorako baratzeak (0,26 ha, 7 ustiategitan)[oh 3].
Ibilgailu-parkea
[aldatu | aldatu iturburu kodea]Trafikoko Zuzendaritza Nagusiaren (DGT) 2025eko datuen arabera, udalerrian 121 gidari zeuden erroldatuta: 85 gizon (% 70,2) eta 36 emakume (% 29,8)[17]. Biztanleen % 44,3 gidatzeko gai zen.
Ibilgailu-parkea 357 ibilgailuk osatzen zuten: 168 turismo, 120 kamioi, 55 furgoneta, 7 motozikleta eta 1 ziklomotor[17]. Motorizazio-tasa 1.000 biztanleko 615 turismokoa zen, probintziako (559) eta Espainiako (525) batez bestekoen gainetik.
Turismoen batez besteko adina 14,6 urtekoa zen; turismoen % 2,4k 4 urte baino gutxiago zituen, eta % 17,9k 25 urte baino gehiago[17]. Erregaiari dagokionez, ibilgailuen % 81,7 diesel zen eta % 18,3 gasolinazko. Ingurumen-bereizgarriari dagokionez, ibilgailuen % 1,1k zuen 0 edo ECO etiketa, eta % 36,2k ez zuen etiketarik[oh 4].
Oharrak
[aldatu | aldatu iturburu kodea]- ↑ 0 balioak berdintasun osoa adierazten du eta 100 balioak desberdintasun handiena; zenbat eta baxuagoa, orduan eta banaketa berdinagoa.
- ↑ INEk ustiategi baten lur guztiak ustiategia kokatuta dagoen udalerriari egozten dizkio, nahiz eta lur horietako batzuk beste udalerri batzuetan egon. Horregatik, udalerri batzuetan NAE udalerriaren azalera baino handiagoa izan daiteke.
- ↑ Ustiategi batek lur-erabilera bat baino gehiago izan ditzake; horregatik, erabilera bakoitzeko ustiategi-kopuruen batura ustiategi guztien kopurua baino handiagoa izan daiteke.
- ↑ DGTren ingurumen-etiketak ibilgailuen isurien araberakoak dira: 0 (elektrikoak eta autonomia handiko entxufagarriak), ECO (hibridoak eta gasezkoak), C (Euro 4tik aurrerako gasolina-ibilgailuak eta Euro 6ko dieselak), B (Euro 3ko gasolina-ibilgailuak eta Euro 4-5eko dieselak); zaharrenek ez dute etiketarik.
Erreferentziak
[aldatu | aldatu iturburu kodea]- ↑ «Población por sexo, edad (grupos quinquenales) y nacionalidad (española/extranjera)(68535)», INE (Gaztelaniaz). 2026ko uztailaren 31n kontsultatua.
- ↑ INE, «Población por relación entre lugar de nacimiento y de residencia» (Padroia), Jatorria Salamanca.tab.
- ↑ INE, «Población por país de nacimiento» (Padroia), Jaioterria Salamanca.tab.
- ↑ «Etxebizitzak udalerrika eta motaren arabera», 2021eko Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (Gaztelaniaz), Espainiako Estatistika Institutua, 2021.
- ↑ «Etxebizitza turistikoak, plazak eta plazak etxebizitza turistiko bakoitzeko. Udalerriak», Etxebizitza turistikoen kopuruaren neurketa (estatistika esperimentala) (Gaztelaniaz), Espainiako Estatistika Institutua, 2026.
- ↑ «Etxeguneak udalerrika eta tamainaren arabera», 2021eko Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (Gaztelaniaz), Espainiako Estatistika Institutua, 2021.
- ↑ «Población de 15 y más años por sexo y nivel de estudios (agregado) (Municipios entre 50 y 500 habitantes)», Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (Gaztelaniaz), INE.
- ↑ INE, «Indicadores de renta media y mediana» (ADRH), ADRH errenta Salamanca.tab.
- ↑ INE, «Distribución por fuente de ingresos» (ADRH), ADRH fuente Salamanca.tab.
- ↑ INE, «Índice de Gini y distribución de la renta P80/P20» (ADRH), ADRH gini erreferentziak.tab.
- 1 2 «Población de 16 y más años por sexo y relación con la actividad (agrupado) (Municipios entre 50 y 500 habitantes)», Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (Gaztelaniaz), INE.
- 1 2 «Ocupados de 16 y más años por sexo y rama de actividad (Municipios entre 50 y 500 habitantes)», Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (Gaztelaniaz), INE.
- ↑ «Ocupados de 16 y más años por sexo y ocupación (agregada) (Municipios entre 50 y 500 habitantes)», Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (Gaztelaniaz), INE.
- ↑ «Ocupados de 16 y más años por sexo y situación profesional (agregada) (Municipios entre 50 y 500 habitantes)», Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (Gaztelaniaz), INE.
- ↑ INE, «Explotaciones por tipo de cultivo», Nekazaritza Errolda 2020. Datuak: INE nekazaritza-azalera Salamanca.tab (Wikimedia Commons).
- ↑ Udalerriaren azalera: Wikidata, Q1983339.
- 1 2 3 DGT, «Datos municipales general» (2025). Datuak: DGT ibilgailuak Salamanca.tab (Wikimedia Commons).
Ikus, gainera
[aldatu | aldatu iturburu kodea]Kanpo estekak
[aldatu | aldatu iturburu kodea]| Artikulu hau Gaztela eta Leongo geografiari buruzko zirriborroa da. Wikipedia lagun dezakezu edukia osatuz. |

