Edukira joan

Uzan

Uzan
Frantziako udalerria
Administrazioa
Estatu burujabe Frantzia
Frantziaren banaketa administratiboametropolitar Frantzia
Eskualdea Akitania Berria
Departamendua Pirinio Atlantikoak
BarrutiPaueko barrutia
Kantonamenducanton of Arzacq-Arraziguet
Izen ofizialaUzan
Posta kodea64370
Geografia
Koordenatuak43°28′49″N 0°30′13″W / 43.4803°N 0.5036°W / 43.4803; -0.5036
Mapa
Azalera6,2 km²
Altitudea102 m, 148 m eta 130 m
MugakideakArnos, Bouillon, Boumourt, Garos, Géus-d'Arzacq, Larreule eta Mazerolles (Pirinio Atlantikoak)
Demografia
Biztanleria165 (2023ko urtarrilaren 1a)
alt_left 90 (%52,9) (%47,1) 80 alt_right
Dentsitatea27 bizt/km²

Uzan (okzitanieraz: Usand) Frantziako Pirinio Atlantikoak departamenduan dagoen udalerria da. Azken erroldaren arabera 165 biztanle zituen 6,2 km²-ko azaleran.

Udalerri mugakideak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Honako udalerri hauek ditu mugakide: Arnos, Bouillon, Boumourt, Garos, Géus-d'Arzacq, Larreule eta Mazerolles (Pirinio Atlantikoak).

CNRSk 2010ean egindako Joly ikerketaren arabera, udalerriak klima ozeaniko aldatua du[1]. Köppen-Geiger sailkapenaren arabera, Cfb motakoa da: klima epela, uda freskoa, sasoi lehorrik gabe[2]. Météo-Franceren 2020ko tipologiaren arabera, udalerria mendiko klima du, eta Pirinio Atlantikoetako klima-eskualdean kokatuta dago (ezaugarri nagusiak: prezipitazio handiak (>1200 mm/urte) urte osoan; negu oso epela (7,5 °C lautadan), haize ahulak)[3]. RE2020 araudiaren arabera, eraikuntza berrietarako, udalerria H2c zonan dago[4].

1971-2000 aldiko batez besteko urteko tenperatura 13,5 °C-koa da, 14,3 °C-ko anplitude termikoarekin. Urteko batez besteko prezipitazio-metaketa 1147 mm-koa da, urtarrilean 11,6 euri-egun eta uztailean 7,7 egun izanik[1]. 1991-2020 aldirako, hurbilen dagoen Météo-France estazioa Pomps udalerrian dago, 3,4 km-ra, eta bertan neurtutako batez besteko urteko tenperatura 14,1 °C-koa da eta prezipitazio-metaketa 1062,2 mm-koa delarik[5]. Estazio horretan erregistratutako tenperatura maximoa 41,6 °C-koa da, 2026ko ekainaren 23an lortua; tenperatura minimoa, berriz, -15,6 °C-koa da, 1985ko urtarrilaren 9an lortua[oh 1][5].

Météo-Franceren SIM analisiaren arabera, udalerriari dagokion sare-puntuan 1991–2020 aldiko urteko batez besteko tenperatura 13,3 °C-koa da.[oh 2] Hilabeterik beroena abuztua da (20,8 °C) eta hotzena urtarrila (6,3 °C). Urteko prezipitazioa 1073 mm-koa da; hilabeterik euritsuena azaroa da (126 mm) eta lehorrena uztaila (64 mm).[6]

1959–2025 aldian, urteko batez besteko tenperaturak hamarkadako 0,32 °C-ko gorako joera izan du. Azken hamar urteak (2016–2025) 1961–1990 aldiko batez bestekoa (12,4 °C) baino 1,7 °C beroagoak izan dira. Seriako bost urte beroenak 2000tik aurrerakoak dira: 2003, 2020, 2022, 2023 eta 2025. Urterik beroena 2022 izan zen (15,0 °C) eta hotzena 1963 (11,5 °C).[6]

    Datu klimatikoak (Uzan)    
 Hila   Urt   Ots   Mar   Api   Mai   Eka   Uzt   Abu   Ira   Urr   Aza   Abe   Urtekoa 
Batez besteko tenperatura (ºC) 6.3 7.0 9.9 12.1 15.8 19.1 20.8 20.8 17.7 14.1 9.4 7.0 13.3
Pilatutako prezipitazioa (mm) 103 82 87 103 99 82 64 65 76 87 126 99 1073
Iturria: Météo-France, SIM: 1991–2020 normalak, udalerriari dagokion sare-puntua
Berotze-marrak, 1959–2025
Marra bakoitza urte bat da; kolorea, urteko batez besteko tenperatura 1961–1990 aldiko batez bestekoarekiko (12,4 °C).
195919922025
hotzagoabatez bestekoaberoagoa
Hileko batez besteko tenperatura: lehen eta orain
UrtOtsMarApiMaiEkaUztAbuIraUrrAzaAbe
+0,5+0,1+1,3+1,2+1,6+1,6+1,0+1,5+0,3+0,7+0,7+0,8
1961–19901991–2020Behekoa: aldea (°C). Eskala: 0 / 25 °C.
Urteko tenperaturaren anomalia, 1959–2025
°C, 1961–1990 aldiko batez bestekoarekiko (12,4 °C)
+3 °C−3 °C
195919922025
batez bestekoa baino beroagoahotzagoa

BiztanleriaUrtea1001502002503003501750180018501900195020002050BiztanleriaBiztanleriaren eboluzioa Datu hauek Wikimedia Commonsetik eskuratu dira. Aldaketarik behar izanez gero, han egin dezakezu. 1962 eta 1999 artean kontatze bikoitz gabeko biztanleria; hortik aurrera, udalerriko biztanleria. Iturriak: Ldh/EHESS/Cassini 1999ra arte. 2006tik aurrera INSEEren datuak.

Biztanleria-piramidea 2022
Guztira: 80 gizon, 90 emakume
%GizonakAdinaEmakumeak%
0.00
 
95+
 
0.00
0.00
 
90-94
 
0.00
0.00
 
85-89
 
10.00
6.25
 
80-84
 
5.56
0.00
 
75-79
 
5.56
6.25
 
70-74
 
5.56
0.00
 
65-69
 
0.00
11.25
 
60-64
 
0.00
0.00
 
55-59
 
15.56
0.00
 
50-54
 
0.00
11.25
 
45-49
 
5.56
11.25
 
40-44
 
10.00
6.25
 
35-39
 
10.00
6.25
 
30-34
 
5.56
0.00
 
25-29
 
5.56
0.00
 
20-24
 
0.00
17.50
 
15-19
 
5.56
6.25
 
10-14
 
5.56
11.25
 
5-9
 
0.00
6.25
 
0-4
 
10.00
Iturria: INSEEren datuetatik eratorritako grafikoa. Biztanleria txikia duten herrietako biztanleria borobildu da bertan eskainitako zenbakietan oinarrituta[7].

Familiak eta etxeguneak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2023 erroldaren arabera, Uzan udalerrian 165 biztanle zeuden eta 64 elkarbizitza unitate[oh 3], hau da, 2,58 lagun elkarbizitza unitate bakoitzeko (Metropolitar Frantzian 2,13). Horietatik 14 kide bakarrekoak ziren, 28 etxean seme-alabarik ez zuten bikoteek osatuak eta 18 seme-alabekin bizi ziren bikoteek. Datuok erroldaren laginketan oinarritzen direnez, udalerri honetako kopuruak biribilduta daude eta zehaztasun mugatukoak dira.[9]

165biztanle
64elkarbizitza-unitate
2,58lagun elkarbizitza-unitateko
50familia
18Bikotea seme-alabekin
28Bikotea seme-alabarik gabe etxean
5Guraso bakarrekoak
14Kide bakarrekoa
Laginketan oinarritutako datuak, biribilduta; ez dira ehunekotan adierazten.

Udalerrian 50 familia zeuden, eta horien artean etxean seme-alabarik ez zuten bikoteak ziren ugarienak (28). Guraso bakarreko 5 familietatik 5etan ama zen guraso bakarra. 28 familiek ez zuten 25 urtetik beherako seme-alabarik etxean.[9]

28
18
5
Bikotea seme-alabarik gabeBikotea seme-alabekinGuraso bakarra

2023 erroldaren arabera, udalerrian 80 etxebizitza zeuden. Horietatik 68 egoitza nagusi ziren, 3 bigarren egoitza edo noizbehinkakoak eta 9 hutsik zeuden. Etxebizitza gehienak etxeak ziren (79), eta apartamentuak gutxi ziren (1). Egoitza nagusietatik 63 beren jabearen bizilekuak ziren, 4 alokairuan zeuden, 0 errenta moderatuko etxebizitza gisa alokatuta eta 1 doan lagata.[10]

80etxebizitza
68egoitza nagusi
79etxe
1apartamentu

Etxebizitza multzoa

68
9
Egoitza nagusia (68)Bigarren egoitza edo noizbehinkakoa (3)Hutsik (9)

Etxe mota

79
Etxea (79)Apartamentua (1)

Jabetza egoera

63
Jabeak (63)Alokairuan (4)Doan lagata (1)

Eraikuntza garaia

1919 aurretik15
1919-19453
1946-197011
1971-199015
1991-200511
2006-202013

Egoitza nagusien artean gehienek 5 gela edo gehiago zituzten (50). Elektrizitatea zen berogailu mota nagusia (26 etxebizitzatan). 59 egoitza nagusik beren aparkalekua zuten: 23 etxebizitzatan auto bakarra zegoen eta 41tan bi edo gehiago.[10]

Gela kopurua

1 gela0
2 gela2
3 gela1
4 gela15
5 gela edo gehiago50

Berogailu mota

12
26
6
24
Fuel-olioa (12)Elektrizitatea (26)Gas botila (6)Bestelakoak (24)

Aparkalekua eta ibilgailuak

59aparkalekua
23ibilgailu 1
41ibilgailu 2+

Enplegua

2023 urtean 15-64 urteko 101 biztanleetatik 81 aktibo ziren (% 80,2), horietako 80 lanean (% 79,2) eta 1 langabezian (aktiboen % 1,2).

10115-64 urteko biztanle
% 80,2aktibo
% 79,2lanean
% 1,2langabezia-tasa

19 ez-aktibotik 11 ikasle edo ordaindu gabeko praktiketan ari ziren (% 57,9), 5 erretiraturik zeuden (% 26,3) eta 3 bestelako ez-aktibo ziren (% 15,8).

Ez-aktiboak

% 58
% 26
% 16
Ikasle edo praktikanErretiratuakBestelakoak

Udalerrian 19 enplegu zeuden 2023 urtean. Udalerriko biztanle landunak 80 ziren; beraz, udalerria langile-erakarlea da.[oh 4]

19enplegu udalerrian
% 36,8soldatapeko
% 63,2ez-soldatapeko

Diru sarrerak

2023 urtean, diru-sarreren mediana 27.730 eurokoa zen.

27.730 €diru-sarreren mediana▲ Dep.: 26.300 €
  1. ↑ Estazioko erregistroak 1974ko apirilaren 1an eta 2026ko irailaren 20an artekoak dira.
  2. ↑ Météo-Franceren SIM (Safran-Isba) analisiak Frantzia metropolitarra 8 km-ko sareta batean hartzen du. Hemengo balioak udalerriaren erditik 2,3 km-ra dagoen sare-puntukoak dira, ez estazio jakin batekoak. Serie hauek ez daude homogeneizatuta: estazio-sarearen aldaketek joera luzeetan eragina izan dezakete.
  3. ↑ INSEEren ménage kontzeptua (elkarbizitza-unitatea / etxegunea) etxebizitza berean bizi diren pertsonak dira, ahaidetuta egon edo ez. Famille kontzeptua (familia), aldiz, elkarbizitza-unitate BATEN BARRUAN dagoen bikote bat (seme-alabekin edo gabe) edo guraso bakar bat da. Kide bakarreko etxegune batek ez du familiarik: hortik dator udalerri bakoitzean elkarbizitza-unitate kopurua familia kopurua baino handiagoa izatea beti.
  4. ↑ Atal hau lantokiaren arabera neurtzen da, ez bizilekuaren arabera: udalerriko enplegu kopuruak eta bertako biztanle langileen kopuruak ez datoz bat.

Erreferentziak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
  1. 1 2 Joly, Daniel; Brossard, Thierry; Cardot, Hervé; Cavailhes, Jean; Hilal, Mohamed; Wavresky, Pierre (2010eko ekainaren 18a), «Les types de climats en France, une construction spatiale», Cybergéo : revue européenne de géographie (Frantsesez), 501, doi:10.4000/cybergeo.23155.
  2. ↑ Dubreuil, Vincent (2022ko otsaila), «Le changement climatique en France illustré par la classification de Köppen», La Météorologie (Frantsesez), 116, doi:10.37053/lameteorologie-2022-0012.
  3. ↑ «Le climat en France hexagonale et Corse», meteofrance.com (Frantsesez).
  4. ↑ «Réglementation environnementale RE2020», ecologie.gouv.fr (Frantsesez), 2020ko azaroaren 18a.
  5. 1 2 «Station Météo-France « Pomps », fiche climatologique» (PDF), data.gouv.fr (Frantsesez).
  6. 1 2 «Données changement climatique - SIM quotidienne», data.gouv.fr (Frantsesez), Météo-France.
  7. ↑ «Population selon le sexe et l'âge quinquennal de 1968 à 2022 (1990 à 2022 pour les DOM) | Insee», www.insee.fr. 2026ko uztailaren 27an kontsultatua.
  8. ↑ «Naissances de 2008 à 2025», Insee (Frantsesez). 2016ko abuztuaren 10ean kontsultatua.
  9. 1 2 «Couples-Familles-Ménages en 2023», Recensement de la population (Frantsesez), INSEE, 2023.
  10. 1 2 «Logement en 2023», Recensement de la population (Frantsesez), INSEE, 2023.

Ikus, gainera

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Kanpo estekak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]