Upaix

Biztanleria-piramidea 2022; Guztira: 227 gizon, 260 emakume
	Iturria: INSEEren datuetatik eratorritako grafikoa. Biztanleria txikia duten herrietako biztanleria borobildu da bertan eskainitako zenbakietan oinarrituta.

Upaix; Upaix
	Frantziako udalerria
	Irudi gehiago
Administrazioa
Estatu burujabe	Frantzia
Frantziaren banaketa administratiboa	metropolitar Frantzia
Eskualdea	Proventza-Alpeak-Kosta Urdina
Departamendua	Alpe Garaiak
Izen ofiziala	Upaix
Jatorrizko izena	Upaix
Posta kodea	05300
Geografia
Koordenatuak	44°18′50″N 5°53′26″E / 44.3139°N 5.8906°E
Azalera	23,26 km²
Altitudea	494 m, 757 m eta 627 m
Mugakideak	Mison, Sigoyer, Thèze, Laragne-Montéglin, Lazer, Le Poët eta Ventavon
Demografia
Biztanleria	494 (2023ko urtarrilaren 1a)
Dentsitatea	21 bizt/km²
	upaix.fr

Upaix (frantsesez eta ofizialki: Upaix) Okzitaniako udalerri bat da. Administratiboki Frantziako Alpe Garaiak departamenduan dagoena, Proventza-Alpeak-Kosta Urdina eskualdean. Azken erroldaren arabera 494 biztanle zituen 23,26 km²-ko azaleran.

Geografia

Udalerri mugakideak

Honako udalerri hauek ditu mugakide: Mison, Sigoyer, Thèze, Laragne-Montéglin, Lazer, Le Poët eta Ventavon.

Mapa — Upaix eta ondoko udalerrien arteko muga administratiboak.

Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.

Upaix

Le Poët (3,4 km)

Thèze (3,7 km)

Laragne-Montéglin (4,1 km)

Lazer (4,5 km)

Châteauneuf-de-Chabre (6,2 km)

Ventavon (6,4 km)

Mison (6,5 km)

Sigoyer (6,7 km)

Vaumeilh (7,3 km)

Klima

CNRSk 2010ean egindako Joly ikerketaren arabera, udalerriak klima mediterraneo aldatua du^[1]. Köppen-Geiger sailkapenaren arabera, Cfb motakoa da: klima epela, uda freskoa, sasoi lehorrik gabe^[2]. Météo-Franceren 2020ko tipologiaren arabera, udalerria mendiko klima du, eta hego Alpeetako klima-eskualdean kokatuta dago (ezaugarri nagusiak: urteko prezipitazioa 850-1000 mm artekoa, gutxiena udan)^[3]. RE2020 araudiaren arabera, eraikuntza berrietarako, udalerria H1c zonan dago^[4].

1971-2000 aldiko batez besteko urteko tenperatura 10,3 °C-koa da, 10,1 °C-ko anplitude termikoarekin. Urteko batez besteko prezipitazio-metaketa 859 mm-koa da, urtarrilean 6,8 euri-egun eta uztailean 4,6 egun izanik^[1]. 1991-2020 aldirako, hurbilen dagoen Météo-France estazioa Laragne-Montéglin udalerrian dago, 7,7 km-ra, eta bertan neurtutako batez besteko urteko tenperatura 12 °C-koa da eta prezipitazio-metaketa 813,8 mm-koa delarik^[5]. Estazio horretan erregistratutako tenperatura maximoa 41,1 °C-koa da, 2019ko ekainaren 28an lortua; tenperatura minimoa, berriz, -17,4 °C-koa da, 2010ko abenduaren 18an lortua^{[oh 1]}^[5].

Demografia

Biztanleria

Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:^[6]

Datu hauek Wikimedia Commonsetik eskuratu dira. Aldaketarik behar izanez gero, han egin dezakezu. 1962 eta 1999 artean kontatze bikoitz gabeko biztanleria; hortik aurrera, udalerriko biztanleria. Iturriak: Ldh/EHESS/Cassini 1999ra arte. 2006tik aurrera INSEEren datuak.

Hazkunde begetatiboa

Urtea	2008	2009	2010	2011	2012	2013	2014	2015	2016	2017	2018	2019	2020	2021	2022	2023	2024	2025
Hazkunde begetatiboa	−1	−4	0	4	−4	3	5	−2	4	−7	−4	3	1	1	1	2	0	−1
Jaiotzak	1	1	4	9	1	3	5	2	7	1	4	3	6	6	4	5	3	5
Heriotzak	2	5	4	5	5	0	0	4	3	8	8	0	5	5	3	3	3	6

Honakoa hazkunde begetatiboa erakusten duen grafiko bat da, hau da, urte batean jaiotakoei hildakoak kentzearen emaitza. Datuak INSEE erakundeak eskaintzen ditu^[8] eta Wikimedia Commonsen daude eskuragarri. Aldaketaren bat egin behar bada, bertan egin beharko da.

Familiak eta etxeguneak

2023 erroldaren arabera, Upaix udalerrian 493 biztanle zeuden eta 229 elkarbizitza unitate^{[oh 2]}, hau da, 2,15 lagun elkarbizitza unitate bakoitzeko (Metropolitar Frantzian 2,13). Talderik handiena kide bakarreko elkarbizitza-unitateak ziren (% 29,3), Metropolitar Frantziako batez bestekoaren azpitik (% 39,2).^[9]

493biztanle

229elkarbizitza-unitate

2,15lagun elkarbizitza-unitateko

157familia

Udalerria

% 20

% 28

% 21

% 29

Metropolitar Frantzia

% 24

% 26

% 10

% 39

Bikotea seme-alabekinBikotea seme-alabarik gabe etxeanGuraso bakarrekoakKide bakarrekoaBestelakoak

Udalerrian 157 familia zeuden, eta horien artean etxean seme-alabarik ez zuten bikoteak ziren ugarienak (64). Guraso bakarreko 48 familietatik 32etan ama zen guraso bakarra. 74 familiek ez zuten 25 urtetik beherako seme-alabarik etxean. 43k seme-alaba bakarra zuten etxean, 28k bi, eta 12k hiru edo gehiago.^[9]

64

45

48

Bikotea seme-alabarik gabeBikotea seme-alabekinGuraso bakarra

25 urtez azpiko seme-alabarik ez etxean74

Seme-alaba bat43

Bi seme-alaba28

Hiru seme-alaba6

Lau edo gehiago6

Elkarbizitza-unitatearen erreferentziazko pertsonaren lanbide-kategoriari dagokionez, nagusiak hauek ziren: erretiratuak (% 45,9), erdi-mailako lanbideak (% 16,6), enplegatuak (% 12,2), nekazariak (% 11,4). Talde nagusia (erretiratuak, % 45,9) Alpe Garaiak departamenduko batez bestekoaren (% 36,6) gainetik dago. 26 elkarbizitza-unitatetan nekazari bat zen erreferentziazko pertsona (% 11,4).^[9]

Udalerria

% 11

% 17

% 12

% 46

Alpe Garaiak

% 16

% 11

% 37

Metropolitar Frantzia

% 13

% 16

% 15

% 14

% 30

NekazariakArtisau, merkatari eta enpresa-buruakGoi-mailako langileakErdi-mailako lanbideakEnplegatuakEskulangileakErretiratuakBestelakoak

Taula osoa: elkarbizitza-unitateak eta familiak, 2023

	Kopurua	%
Elkarbizitza-unitateak
Seme-alabekin bizi ziren bikoteak	45	% 19,7
Etxean seme-alabarik ez zuten bikoteak	64	% 27,9
Guraso bakarrekoak	48	% 21,0
Kide bakarrekoak	67	% 29,3
Bestelakoak	5	% 2,2
Familiak
Seme-alabarik gabeko bikoteak	64	% 40,8
Seme-alabadun bikoteak	45	% 28,7
Guraso bakarrekoak	48	% 30,6
25 urtez azpiko seme-alabarik ez etxean	74	% 47,1
Seme-alaba bat	43	% 27,4
Bi seme-alaba	28	% 17,8
Hiru seme-alaba	6	% 3,8
Lau seme-alaba edo gehiago	6	% 3,8
Egoera zibila (15 urte edo gehiago)
Ezkonduta	214	% 51,9
Izatezko bikotean	54	% 13,1
PACS bidez lotuta	30	% 7,3
Ezkongabea	63	% 15,3
Alarguna	24	% 5,8
Dibortziatuta	26	% 6,3
Erreferentziazko pertsonaren lanbidea
Nekazariak	26	% 11,4
Artisau, merkatari eta enpresa-buruak	11	% 4,8
Goi-mailako langileak	5	% 2,2
Erdi-mailako lanbideak	38	% 16,6
Enplegatuak	28	% 12,2
Eskulangileak	16	% 7,0
Erretiratuak	105	% 45,9
Bestelakoak	0	% 0,0
Iturria: INSEE, RP2023.

Etxebizitza

2023 erroldaren arabera, udalerrian 300 etxebizitza zeuden. Horietatik 229 egoitza nagusi ziren, 49 bigarren egoitza edo noizbehinkakoak eta 22 hutsik zeuden. Etxebizitza gehienak etxeak ziren (280), eta apartamentuak gutxi ziren (19). Egoitza nagusietatik 180 beren jabearen bizilekuak ziren, 38 alokairuan zeuden, 1 errenta moderatuko etxebizitza gisa alokatuta eta 11 doan lagata.^[10]

300etxebizitza

229egoitza nagusi

280etxe

19apartamentu

Etxebizitza multzoa

229

49

Egoitza nagusia (229)Bigarren egoitza edo noizbehinkakoa (49)Hutsik (22)

Etxe mota

280

Etxea (280)Apartamentua (19)

Jabetza egoera

180

38

Jabeak (180)Alokairuan (38)HLM (1)Doan lagata (11)

Eraikuntza garaiari dagokionez, 1971-1990 artean eraikitako egoitza nagusiak ziren ugarienak (65).^[10]

Eraikuntza garaia

1919 aurretik30

1919-194513

1946-197018

1971-199065

1991-200547

2006-202056

Egoitza nagusien artean gehienek 5 gela edo gehiago zituzten (107). 108 etxebizitzatan berogailu mota "bestelakoa" erabiltzen zen, INSEEk gehiago zehazten ez duena. 177 egoitza nagusik beren aparkalekua zuten: 102 etxebizitzatan auto bakarra zegoen eta 123tan bi edo gehiago.^[10]

Gela kopurua

1 gela2

2 gela12

3 gela43

4 gela66

5 gela edo gehiago107

Berogailu mota

39

76

108

Fuel-olioa (39)Elektrizitatea (76)Gas botila (6)Bestelakoak (108)

Aparkalekua eta ibilgailuak

177aparkalekua

102ibilgailu 1

123ibilgailu 2+

Taula osoa: etxebizitzak, 2023

	Kopurua	%
Etxebizitza multzoa
Egoitza nagusia	229	% 76,3
Bigarren egoitza edo noizbehinkakoa	49	% 16,3
Hutsik	22	% 7,3
Etxe mota
Etxeak	280	% 93,3
Apartamentuak	19	% 6,3
Gela kopurua (egoitza nagusiak)
1 gela	2	% 0,9
2 gela	12	% 5,2
3 gela	43	% 18,8
4 gela	66	% 28,8
5 gela edo gehiago	107	% 46,7
Eraikuntza garaia (egoitza nagusiak)
1919 aurretik	30	% 13,1
1919-1945	13	% 5,7
1946-1970	18	% 7,9
1971-1990	65	% 28,4
1991-2005	47	% 20,5
2006-2020	56	% 24,5
Jabetza egoera (egoitza nagusiak)
Jabeak	180	% 78,6
Alokairuan	38	% 16,6
HLM	1	% 0,4
Doan lagata	11	% 4,8
Berogailu mota (egoitza nagusiak)
Gas sarea	0	% 0,0
Fuel-olioa	39	% 17,0
Elektrizitatea	76	% 33,2
Gas botila	6	% 2,6
Bestelakoak	108	% 47,2
Aparkalekua eta ibilgailuak (egoitza nagusiak)
Aparkalekua	177	% 77,3
Ibilgailu bat	102	% 44,5
Bi ibilgailu edo gehiago	123	% 53,7
Iturria: INSEE, RP2023.

Ekonomia

Enplegua

2023 urtean 15-64 urteko 261 biztanleetatik 202 aktibo ziren (% 77,4), horietako 191 lanean (% 73,2) eta 11 langabezian (aktiboen % 5,4).

26115-64 urteko biztanle

% 77,4aktibo

% 73,2lanean

% 5,4langabezia-tasa

Jarduera-tasa: talde bakoitzeko biztanleen artean zenbat diren aktibo (lanean edo langabezian).

15-24 urte% 45,8

25-54 urte% 91,6

55-64 urte% 55,1

Gizonak% 87,5

Emakumeak% 68,8

Langabezia-tasa hezkuntza-mailaren arabera

Titulurik gabe% 14,3

BEPC, brebeta% 0,0

CAP-BEP% 11,6

Batxilergoa% 0,0

Goi-mailako +2% 2,9

Goi-mailako +3/4% 0,0

Goi-mailako +5% 0,0

Marratxo bertikala: udalerriko langabezia-tasa orokorra (% 5,4). Zabalerak eskala finko batean daude (0-% 50), udalerri artean konparagarriak izan daitezen.

59 ez-aktibotik 12 ikasle edo ordaindu gabeko praktiketan ari ziren (% 20,3), 25 erretiraturik zeuden (% 42,4) eta 22 bestelako ez-aktibo ziren (% 37,3).

Ez-aktiboak

% 20

% 42

% 37

Ikasle edo praktikanErretiratuakBestelakoak

Udalerrian 80 enplegu zeuden 2023 urtean. Udalerriko biztanle landunak 191 ziren; beraz, udalerria langile-erakarlea da.^{[oh 3]}

80enplegu udalerrian

% 53,8soldatapeko

% 45,0ez-soldatapeko

Diru sarrerak

2023 urtean, diru-sarreren mediana 24.020 eurokoa zen.

24.020 €diru-sarreren mediana▼ Dep.: 25.060 €

Departamenduarekiko konparaketa xehea

Pobrezia-tasa adinaren arabera (departamendua)

18 urtez azpiko% 18,4

18-29 urte% 18,0

30-39 urte% 14,0

40-49 urte% 16,0

50-64 urte% 13,6

65-74 urte% 11,0

75 urte eta gehiago% 10,0

Pobrezia-tasa etxebizitza-erregimenaren arabera (departamendua)

Jabeak% 7,8

Errentariak% 24,9

Eskuragarri dagoen errentaren osaera (departamendua)

INSEEk «eskuragarri dagoen errenta» horrela eraikitzen du: jarduera-errenta + pentsioak + ondarea + gizarte-prestazioak (batuz % 100 baino gehiago ematen dute) ken zuzeneko zergak (batez ere errentaren gaineko zerga).

Jarduera-errenta% 61,2

Pentsio/erretiroak% 35,6

Ondarea, bestelakoak% 13,2

Gizarte-prestazioak% 4,5

Zuzeneko zergak−% 14,5

Jarduera-errenta zatitzen bada: soldatak % 51,5, ez-soldatapekoen errenta % 7,1, langabezia-sariak % 2,6.

Ekonomia jarduerak

2007an zeuden 27 komertzioetatik, 8 eraikuntza enpresak ziren, 3 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 1 ostalaritza eta jatetxe enpresa zen, 1 informazio eta komunikazio enpresa zen, 6 higiezinen enpresak ziren, 6 zerbitzu enpresak ziren, 1 administrazio publikoko enpresa zen eta 1 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresa zen.^[11]

2009an zeuden norbanakoentzako 6 zerbitzu publikoetatik, 1 igeltseroa zen, 1 margolaria, 2 zurginak eta 2 iturginak.^[12]

2000. urtean Upaix udalerrian 25 nekazaritza-ustiategi zeuden.

Hezkuntza eta osasun ekipamenduak

2009an lehen-hezkuntzako eskola bat zegoen.

Oharrak

↑ Estazioko erregistroak 1992ko abenduaren 1an eta 2025ko urriaren 2an artekoak dira.
↑ INSEEren ménage kontzeptua (elkarbizitza-unitatea / etxegunea) etxebizitza berean bizi diren pertsonak dira, ahaidetuta egon edo ez. Famille kontzeptua (familia), aldiz, elkarbizitza-unitate BATEN BARRUAN dagoen bikote bat (seme-alabekin edo gabe) edo guraso bakar bat da. Kide bakarreko etxegune batek ez du familiarik: hortik dator udalerri bakoitzean elkarbizitza-unitate kopurua familia kopurua baino handiagoa izatea beti.
↑ Atal hau lantokiaren arabera neurtzen da, ez bizilekuaren arabera: udalerriko enplegu kopuruak eta bertako biztanle langileen kopuruak ez datoz bat.

Erreferentziak

1 2 (Frantsesez) Joly, Daniel; Brossard, Thierry; Cardot, Hervé; Cavailhes, Jean; Hilal, Mohamed; Wavresky, Pierre. (2010-06-18). «Les types de climats en France, une construction spatiale» Cybergéo : revue européenne de géographie 501 doi:10.4000/cybergeo.23155..
↑ (Frantsesez) Dubreuil, Vincent. (2022-02). «Le changement climatique en France illustré par la classification de Köppen» La Météorologie 116 doi:10.37053/lameteorologie-2022-0012..
↑ (Frantsesez) Le climat en France hexagonale et Corse. .
↑ (Frantsesez) Réglementation environnementale RE2020. 2020-11-18.
1 2 (Frantsesez) Station Météo-France « Laragne Montéglin », fiche climatologique. .
↑ Population et logements par commune depuis le recensement de 1962 (1961 pour les Dom) à 1999
↑ «Population selon le sexe et l'âge quinquennal de 1968 à 2022 (1990 à 2022 pour les DOM) | Insee» www.insee.fr (kontsulta data: 2026-07-27).
↑ (Frantsesez) «Naissances de 2008 à 2025» Insee (kontsulta data: Txantiloi:Gaurko data).
1 2 3 (Frantsesez) «Couples-Familles-Ménages en 2023» Recensement de la population (INSEE).
1 2 3 (Frantsesez) «Logement en 2023» Recensement de la population (INSEE).
↑ Créations et stock d'établissements par commune en 2009
↑ Nombre d'équipements des services aux particuliers

Kanpo estekak

(Frantsesez)Résumé statistique^{[Betiko hautsitako esteka]} INSEEren udalerriko estatistiken laburpena.
(Frantsesez)Évolution et structure de la population^{[Betiko hautsitako esteka]} INSEEren udalerriko datuen fitxa.
(Frantsesez)France par comune Frantziako udalerri guztietako datu zehatzak mapa baten bitartez eskuragarri.

Datuak: Q1085565
Multimedia: Upaix / Q1085565

[6] Estazioko erregistroak 1992ko abenduaren 1an eta 2025ko urriaren 2an artekoak dira.

[10] INSEEren ménage kontzeptua (elkarbizitza-unitatea / etxegunea) etxebizitza berean bizi diren pertsonak dira, ahaidetuta egon edo ez. Famille kontzeptua (familia), aldiz, elkarbizitza-unitate BATEN BARRUAN dagoen bikote bat (seme-alabekin edo gabe) edo guraso bakar bat da. Kide bakarreko etxegune batek ez du familiarik: hortik dator udalerri bakoitzean elkarbizitza-unitate kopurua familia kopurua baino handiagoa izatea beti.

[13] Atal hau lantokiaren arabera neurtzen da, ez bizilekuaren arabera: udalerriko enplegu kopuruak eta bertako biztanle langileen kopuruak ez datoz bat.

[Joly-1] 1 2 (Frantsesez) Joly, Daniel; Brossard, Thierry; Cardot, Hervé; Cavailhes, Jean; Hilal, Mohamed; Wavresky, Pierre. (2010-06-18). «Les types de climats en France, une construction spatiale» Cybergéo : revue européenne de géographie 501 doi:10.4000/cybergeo.23155..

[Dubreuil2022-2] (Frantsesez) Dubreuil, Vincent. (2022-02). «Le changement climatique en France illustré par la classification de Köppen» La Météorologie 116 doi:10.37053/lameteorologie-2022-0012..

[MFTipologia-3] (Frantsesez) Le climat en France hexagonale et Corse. .

[RE2020-4] (Frantsesez) Réglementation environnementale RE2020. 2020-11-18.

[FICHECLIM05070003-5] 1 2 (Frantsesez) Station Météo-France « Laragne Montéglin », fiche climatologique. .

[7] Population et logements par commune depuis le recensement de 1962 (1961 pour les Dom) à 1999

[8] «Population selon le sexe et l'âge quinquennal de 1968 à 2022 (1990 à 2022 pour les DOM) | Insee» www.insee.fr (kontsulta data: 2026-07-27).

[9] (Frantsesez) «Naissances de 2008 à 2025» Insee (kontsulta data: Txantiloi:Gaurko data).

[menages-11] 1 2 3 (Frantsesez) «Couples-Familles-Ménages en 2023» Recensement de la population (INSEE).

[etxebizitzak-12] 1 2 3 (Frantsesez) «Logement en 2023» Recensement de la population (INSEE).

[14] Créations et stock d'établissements par commune en 2009

[15] Nombre d'équipements des services aux particuliers

[1]

[2]

[3]

[4]

[5]

[oh 1]

[6]

[7]

[8]

[oh 2]

[9]

[10]

[oh 3]

[11]

[12]