Edukira joan

Tréguier

Wikipedia, Entziklopedia askea
Tréguier
Frantziako udalerria
Administrazioa
Estatu burujabe Frantzia
Frantziaren banaketa administratiboametropolitar Frantzia
Eskualdea Bretainia
Departamendua Côtes-d'Armor
BarrutiLannioneko barrutia
Izen ofizialaTréguier
Landreger
Posta kodea22220
Geografia
Koordenatuak48°47′06″N 3°13′57″W / 48.785°N 3.2325°W / 48.785; -3.2325
Mapa
Azalera1,52 km²
Altitudea0 m, 66 m eta 33 m
MugakideakPlouguiel eta Minihy-Tréguier
Demografia
Biztanleria2.294 (2023ko urtarrilaren 1a)
alt_left 1.304 (%55,7) (%44,3) 1.038 alt_right
Dentsitatea1.509 bizt/km²
Informazio gehigarria
Hiri senidetuakMondoñedo
ville-treguier.fr

Tréguier (bretainieraz: Landreger) Côtes-d'Armor departamenduan dagoen Bretainiako udalerria da. 2.676 biztanle baino ez dituen arren Bro Dreger lurralde historikoaren hiriburua da.


Etimologia

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Frantsesezko Tréguier eta bretoierazko Landreger (Lan Trecor) izenak aintzinako Trecorum izenetik datoz. Bi ibaien artean gelditzen ziren hiru lurraldeek triangelu bat osatzen dute eta hortik herriaren izena.

Geografia

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Bretainiako iparraldeko kostaldean kokaturik dago, Jaudy eta Guindy ibaiek bat egiten duten puntuan, Tréguierreko estuarioaren barrenean. Estuarioak 250-500 metrotako zabalera du eta nabigagarria da. Kaia itsasotik 9 kilometrotara kokaturik dago.

Udalerri mugakideak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Honako udalerri hauek ditu mugakide: Plouguiel eta Minihy-Tréguier.

Mapa
Tréguier eta ondokoen arteko muga administratiboak.

Klima

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

CNRSk 2010ean egindako Joly ikerketaren arabera, udalerriak klima ozeaniko garbia du[1]. Köppen-Geiger sailkapenaren arabera, Cfb motakoa da: klima epela, uda freskoa, sasoi lehorrik gabe[2]. Météo-Franceren 2020ko tipologiaren arabera, udalerria klima ozeanikoa du, eta Bretainiako klima-sailkapenaren arabera « Littoral doux » zonan dago[3]. RE2020 araudiaren arabera, eraikuntza berrietarako, udalerria H2a zonan dago[4].

1971-2000 aldiko batez besteko urteko tenperatura 11,4 °C-koa da, 0,5 °C-ko anplitude termikoarekin. Urteko batez besteko prezipitazio-metaketa 832 mm-koa da, urtarrilean 13,6 euri-egun eta uztailean 6,9 egun izanik[1]. 1991-2020 aldirako, hurbilen dagoen Météo-France estazioa La Roche-Jaudy udalerrian dago, 5 km-ra, eta bertan neurtutako batez besteko urteko tenperatura 11,8 °C-koa da eta prezipitazio-metaketa 887,1 mm-koa delarik[5]. Estazio horretan erregistratutako tenperatura maximoa 37,2 °C-koa da, 2003ko abuztuaren 9an lortua; tenperatura minimoa, berriz, -8,5 °C-koa da, 1987ko urtarrilaren 12an lortua[oh 1][5].

Historia

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

542 urtearen inguruan jadanik existitzen zen Trecorum izenarekin eta San Tugdualek sorturiko monasterio baten inguruan eratu zen. IX mendean apezpikuaren egoitza bihurtu zen. XIV mendean gaur egungo katedral gotikoa eraikitzen hasi ziren baina Bretainiako oinordekotza gerrak lanak geldiarazi zituen eta 1435ean inauguratu zen, ehun urtetako eraikuntza aldiaren ondoren.

XVII eta XVIII mendeetan hainbat erlijio eraikin altxatu ziren eta erromesaldien helmuga bihurtu zenez herriak garapen ekonomikoa izan zuen, 1789an Frantziako Iraultza gertatu zen arte. Eliza eta kaperak harpilatuak izan ziren eta Tréguier erabat jota gelditu zen. Ordutik aurrera arrantza eta nekazaritzan oinarritu zuen bere jarduera ekonomikoa baina industrializaziorik gabe garrantzia galdu eta herri txikia bihurtu zen.

Demografia

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

BiztanleriaUrtea21002400270030003300360039001750180018501900195020002050BiztanleriaBiztanleriaren eboluzioa Datu hauek Wikimedia Commonsetik eskuratu dira. Aldaketarik behar izanez gero, han egin dezakezu. 1962 eta 1999 artean kontatze bikoitz gabeko biztanleria; hortik aurrera, udalerriko biztanleria. Iturriak: Ldh/EHESS/Cassini 1999ra arte. 2006tik aurrera INSEEren datuak.

Biztanleria-piramidea 2022
Guztira: 1.038 gizon, 1.304 emakume
%GizonakAdinaEmakumeak%
0.58
 
95+
 
3.68
3.76
 
90-94
 
5.44
3.18
 
85-89
 
7.98
5.30
 
80-84
 
9.82
6.17
 
75-79
 
5.44
9.06
 
70-74
 
7.29
6.84
 
65-69
 
6.06
10.60
 
60-64
 
3.76
6.74
 
55-59
 
5.29
4.91
 
50-54
 
6.29
5.49
 
45-49
 
4.68
5.49
 
40-44
 
4.75
1.83
 
35-39
 
2.91
3.28
 
30-34
 
1.84
4.34
 
25-29
 
3.68
5.68
 
20-24
 
3.45
6.84
 
15-19
 
7.44
6.17
 
10-14
 
4.52
2.22
 
5-9
 
2.99
1.54
 
0-4
 
2.68
Iturria: INSEEren datuetatik eratorritako grafikoa. Biztanleria txikia duten herrietako biztanleria borobildu da bertan eskainitako zenbakietan oinarrituta[6].

Familiak eta etxeguneak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2023 erroldaren arabera, Tréguier udalerrian 1.975 biztanle zeuden eta 1.197 elkarbizitza unitate[oh 2], hau da, 1,65 lagun elkarbizitza unitate bakoitzeko (Metropolitar Frantzian 2,13). Talderik handiena kide bakarreko elkarbizitza-unitateak ziren (% 58,4), Metropolitar Frantziako batez bestekoaren gainetik (% 39,2).[8]

1.975biztanle
1.197elkarbizitza-unitate
1,65lagun elkarbizitza-unitateko
488familia
Udalerria
% 9
% 21
% 11
% 58
Metropolitar Frantzia
% 24
% 26
% 10
% 39
Bikotea seme-alabekinBikotea seme-alabarik gabe etxeanGuraso bakarrekoakKide bakarrekoaBestelakoak

Udalerrian 488 familia zeuden, eta horien artean etxean seme-alabarik ez zuten bikoteak ziren ugarienak (249). Guraso bakarreko 132 familietatik 102etan ama zen guraso bakarra. 290 familiek ez zuten 25 urtetik beherako seme-alabarik etxean. 101k seme-alaba bakarra zuten etxean, 52k bi, eta 45k hiru edo gehiago.[8]

249
106
132
Bikotea seme-alabarik gabeBikotea seme-alabekinGuraso bakarra
25 urtez azpiko seme-alabarik ez etxean290
Seme-alaba bat101
Bi seme-alaba52
Hiru seme-alaba33
Lau edo gehiago12

15 urte edo gehiago zituzten 2.091 biztanle zeuden. Horien artean 15-24 urtekoen % 32,6 bizi zen bakarrik eta 80 urte edo gehiagokoen % 30,9. Bikotean bizitzea ohikoagoa zen talde guztietan, 55-64 urteko taldean jotzen zuen gailurra (% 54,3). 80 urte edo gehiagoko 440 biztanleetatik 222 baino ez ziren elkarbizitza-unitateetan bizi; gainerako 218 kolektibitateren batean.[8]

Bakarrik bizi da
15-24% 33
25-39% 33
40-54% 29
55-64% 35
65-79% 39
80 +% 31
Bikotean bizi da
15-24% 13
25-39% 47
40-54% 44
55-64% 54
65-79% 44
80 +% 20

15 urte edo gehiagoko biztanleen % 29,9 ezkonduta zegoen, eta beste % 10,9 bikotean bizi zen ezkondu gabe (% 7,9 izatezko bikotean eta % 3,0 PACS bidez lotuta). % 31,4 ezkongabeak ziren, % 17,5 alargunak eta % 10,3 dibortziatuak.[8]

Ezkongabea% 31,4
Ezkonduta% 29,9
Alarguna% 17,5
Dibortziatuta% 10,3
Izatezko bikotean% 7,9
PACS bidez lotuta% 3,0

Elkarbizitza-unitatearen erreferentziazko pertsonaren lanbide-kategoriari dagokionez, nagusiak hauek ziren: erretiratuak (% 44,4), enplegatuak (% 17,0), eskulangileak (% 10,0), erdi-mailako lanbideak (% 9,4). Talde nagusia (erretiratuak, % 44,4) Côtes-d'Armor departamenduko batez bestekoaren (% 39,4) gainetik dago. 5 elkarbizitza-unitatetan nekazari bat zen erreferentziazko pertsona (% 0,4).[8]

Udalerria
% 9
% 17
% 10
% 44
% 9
Côtes-d'Armor
% 13
% 14
% 15
% 39
Metropolitar Frantzia
% 13
% 16
% 15
% 14
% 30
NekazariakArtisau, merkatari eta enpresa-buruakGoi-mailako langileakErdi-mailako lanbideakEnplegatuakEskulangileakErretiratuakBestelakoak

Etxebizitza

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2023 erroldaren arabera, udalerrian 1.604 etxebizitza zeuden. Horietatik 1.209 egoitza nagusi ziren, 185 bigarren egoitza edo noizbehinkakoak eta 210 hutsik zeuden. Etxebizitza gehienak etxeak ziren (967), eta apartamentuak gutxi ziren (584). Egoitza nagusietatik 602 beren jabearen bizilekuak ziren, 577 alokairuan zeuden, 188 errenta moderatuko etxebizitza gisa alokatuta eta 30 doan lagata.[9]

1.604etxebizitza
1.209egoitza nagusi
967etxe
584apartamentu

Etxebizitza multzoa

1.209
185
210
Egoitza nagusia (1.209)Bigarren egoitza edo noizbehinkakoa (185)Hutsik (210)

Etxe mota

967
584
Etxea (967)Apartamentua (584)

Jabetza egoera

602
577
188
Jabeak (602)Alokairuan (577)HLM (188)Doan lagata (30)

Eraikuntza garaiari dagokionez, 1946-1970 artean eraikitako egoitza nagusiak ziren ugarienak (306).[9]

Eraikuntza garaia

1919 aurretik245
1919-1945106
1946-1970306
1971-1990305
1991-2005111
2006-2020124

Egoitza nagusien artean gehienek 5 gela edo gehiago zituzten (466). Elektrizitatea zen berogailu mota nagusia (561 etxebizitzatan). 655 egoitza nagusik beren aparkalekua zuten: 683 etxebizitzatan auto bakarra zegoen eta 267tan bi edo gehiago.[9]

Gela kopurua

1 gela114
2 gela190
3 gela239
4 gela201
5 gela edo gehiago466

Berogailu mota

404
561
142
Gas sarea (404)Fuel-olioa (96)Elektrizitatea (561)Gas botila (7)Bestelakoak (142)

Aparkalekua eta ibilgailuak

655aparkalekua
683ibilgailu 1
267ibilgailu 2+

Erreferentziak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
  1. 1 2 (Frantsesez) Joly, Daniel; Brossard, Thierry; Cardot, Hervé; Cavailhes, Jean; Hilal, Mohamed; Wavresky, Pierre. (2010-06-18). «Les types de climats en France, une construction spatiale» Cybergéo : revue européenne de géographie 501  doi:10.4000/cybergeo.23155..
  2. ↑ (Frantsesez) Dubreuil, Vincent. (2022-02). «Le changement climatique en France illustré par la classification de Köppen» La Météorologie 116  doi:10.37053/lameteorologie-2022-0012..
  3. ↑ (Frantsesez) Le climat en France hexagonale et Corse. .
  4. ↑ (Frantsesez) Réglementation environnementale RE2020. 2020-11-18.
  5. 1 2 (Frantsesez) Station Météo-France « Pommerit-Jaudy », fiche climatologique. .
  6. ↑ «Population selon le sexe et l'âge quinquennal de 1968 à 2022 (1990 à 2022 pour les DOM) | Insee» www.insee.fr (kontsulta data: 2026-07-27).
  7. ↑ (Frantsesez) «Naissances de 2008 à 2025» Insee (kontsulta data: Txantiloi:Gaurko data).
  8. 1 2 3 4 5 (Frantsesez) «Couples-Familles-Ménages en 2023» Recensement de la population (INSEE).
  9. 1 2 3 (Frantsesez) «Logement en 2023» Recensement de la population (INSEE).

Hiritar ezagunak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
  • Ernest Renan (1823-1892), filosofoa, historialaria eta idazlea.

Iruditegia

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Ekonomia

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Enplegua

2023 urtean 15-64 urteko 1.126 biztanleetatik 769 aktibo ziren (% 68,3), horietako 655 lanean (% 58,2) eta 114 langabezian (aktiboen % 14,8).

1.12615-64 urteko biztanle
% 68,3aktibo
% 58,2lanean
% 14,8langabezia-tasa

Jarduera-tasa: talde bakoitzeko biztanleen artean zenbat diren aktibo (lanean edo langabezian).

15-24 urte% 43,1
25-54 urte% 87,8
55-64 urte% 57,4
Gizonak% 70,5
Emakumeak% 66,3

Langabezia-tasa hezkuntza-mailaren arabera

Titulurik gabe% 23,0
BEPC, brebeta% 19,0
CAP-BEP% 19,2
Batxilergoa% 14,1
Goi-mailako +2% 9,8
Goi-mailako +3/4% 8,9
Goi-mailako +5% 10,0

Marratxo bertikala: udalerriko langabezia-tasa orokorra (% 14,8). Zabalerak eskala finko batean daude (0-% 50), udalerri artean konparagarriak izan daitezen.

357 ez-aktibotik 154 ikasle edo ordaindu gabeko praktiketan ari ziren (% 43,1), 111 erretiraturik zeuden (% 31,1) eta 93 bestelako ez-aktibo ziren (% 26,1).

Ez-aktiboak

% 43
% 31
% 26
Ikasle edo praktikanErretiratuakBestelakoak

Lanbide-kategoria[oh 3]

% 10
% 13
% 22
% 36
% 19
NekazariakArtisau/merkatariakGoi-mailako langileakErdi-mailakoakEnplegatuakEskulangileak

Udalerrian 1.658 enplegu zeuden 2023 urtean. Udalerriko biztanle landunak 655 ziren; beraz, udalerria langile-erakarlea da.[oh 4]

1.658enplegu udalerrian
% 86,5soldatapeko
% 13,5ez-soldatapeko
NekazaritzaIndustriaEraikuntzaMerkataritza/zerbitzuakAdministrazioa/hezkuntza/osasuna

Diru sarrerak

2023 urtean, diru-sarreren mediana 23.030 eurokoa zen.

23.030 €diru-sarreren mediana▼ Dep.: 25.590 €

Oharrak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
  1. ↑ Estazioko erregistroak 1987ko urtarrilaren 1an eta 2025ko urriaren 2an artekoak dira.
  2. ↑ INSEEren ménage kontzeptua (elkarbizitza-unitatea / etxegunea) etxebizitza berean bizi diren pertsonak dira, ahaidetuta egon edo ez. Famille kontzeptua (familia), aldiz, elkarbizitza-unitate BATEN BARRUAN dagoen bikote bat (seme-alabekin edo gabe) edo guraso bakar bat da. Kide bakarreko etxegune batek ez du familiarik: hortik dator udalerri bakoitzean elkarbizitza-unitate kopurua familia kopurua baino handiagoa izatea beti.
  3. ↑ Frantziako lanbide-sailkapen ofiziala (PCS) darabil: goi-mailako langileak zuzendariak eta goi-mailako lanbide intelektualak dira (ingeniariak, irakasle unibertsitarioak, medikuak...); erdi-mailakoak irakasleak, teknikariak eta erdi-mailako kudeatzaileak; enplegatuak bulego- eta zerbitzu-langileak (administrazio-langileak, saltzaileak...); eskulangileak eskulanezko lanbideak, kalifikatuak zein ez.
  4. ↑ Atal hau lantokiaren arabera neurtzen da, ez bizilekuaren arabera: udalerriko enplegu kopuruak eta bertako biztanle langileen kopuruak ez datoz bat.

Kanpo estekak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
"https://eu.wikipedia.org/w/index.php?title=Tréguier&oldid=11345826"(e)tik eskuratuta