Edukira joan

Tourly

Tourly
Frantziako udalerria
Administrazioa
Estatu burujabe Frantzia
Frantziaren banaketa administratiboametropolitar Frantzia
Eskualdea Frantzia Garaia
Departamendua Oise
Izen ofizialaTourly
Posta kodea60240
Geografia
Koordenatuak49°13′27″N 1°56′49″E / 49.2242°N 1.9469°E / 49.2242; 1.9469
Mapa
Azalera3,32 km²
Altitudea66 m, 134 m eta 111 m
MugakideakFay-les-Étangs, Fleury, Lavilletertre, Liancourt-Saint-Pierre eta Monneville
Demografia
Biztanleria161 (2023ko urtarrilaren 1a)
alt_left 94 (%52,8) (%47,2) 84 alt_right
Dentsitatea48 bizt/km²

Tourly Frantziako udalerria da, Oise departamenduan dagoena, Frantzia Garaia eskualdean. Azken erroldaren arabera 161 biztanle zituen 3,3 km²-ko azaleran.

Udalerri mugakideak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Honako udalerri hauek ditu mugakide: Fay-les-Étangs, Fleury, Lavilletertre, Liancourt-Saint-Pierre eta Monneville.

Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.

Herri batzuen distantzia eta kokapen erlatiboa
Herri batzuen distantzia eta kokapen erlatiboa
TourlyTourly
Població amb 485 habitants (2000)Fleury (2,6 km)
Població amb 830 habitants (2000)Monneville (3,1 km)
Població amb 504 habitants (2000)Lavilletertre (3,5 km)
Població amb 330 habitants (2000)Loconville (4,0 km)
Població amb 166 habitants (2000)Monts (5,1 km)
Població amb 366 habitants (2000)Boubiers (5,4 km)
Població amb 134 habitants (2000)Chavençon (5,5 km)
Població amb 513 habitants (2000)Neuville-Bosc (5,7 km)
Població amb 308 habitants (2000)Senots (5,7 km)
Població amb 226 habitants (2000)Lierville (6,0 km)

CNRSk 2010ean egindako Joly ikerketaren arabera, udalerriak Erdialdeko eta Iparraldeko lautaden klima ozeaniko degradatua du[1]. Köppen-Geiger sailkapenaren arabera, Cfb motakoa da: klima epela, uda freskoa, sasoi lehorrik gabe[2]. Météo-Franceren 2020ko tipologiaren arabera, udalerria klima ozeanikoa du, eta Parisko arroaren hego-mendebaldeako klima-eskualdean kokatuta dago (ezaugarri nagusiak: prezipitazio urriak, batez ere udaberrian (120-150 mm); negu hotza (3,5 °C))[3]. RE2020 araudiaren arabera, eraikuntza berrietarako, udalerria H1a zonan dago[4].

1971-2000 aldiko batez besteko urteko tenperatura 10,9 °C-koa da, 14,6 °C-ko anplitude termikoarekin. Urteko batez besteko prezipitazio-metaketa 701 mm-koa da, urtarrilean 10,4 euri-egun eta uztailean 7,8 egun izanik[1]. 1991-2020 aldirako, hurbilen dagoen Météo-France estazioa Jaméricourt udalerrian dago, 10,4 km-ra, eta bertan neurtutako batez besteko urteko tenperatura 11 °C-koa da eta prezipitazio-metaketa 695,7 mm-koa delarik[5]. Estazio horretan erregistratutako tenperatura maximoa 41,8 °C-koa da, 2019ko uztailaren 25an lortua; tenperatura minimoa, berriz, -14,8 °C-koa da, 2009ko urtarrilaren 9an lortua[oh 1][5].

Météo-Franceren SIM analisiaren arabera, udalerriari dagokion sare-puntuan 1991–2020 aldiko urteko batez besteko tenperatura 10,9 °C-koa da.[oh 2] Hilabeterik beroena uztaila da (18,7 °C) eta hotzena urtarrila (4,1 °C). Urteko prezipitazioa 741 mm-koa da; hilabeterik euritsuena abendua da (87 mm) eta lehorrena iraila (51 mm).[6]

1959–2025 aldian, urteko batez besteko tenperaturak hamarkadako 0,34 °C-ko gorako joera izan du. Azken hamar urteak (2016–2025) 1961–1990 aldiko batez bestekoa (9,9 °C) baino 1,8 °C beroagoak izan dira. Seriako bost urte beroenak 2000tik aurrerakoak dira: 2011, 2020, 2022, 2023 eta 2025. Urterik beroena 2020 izan zen (12,3 °C) eta hotzena 1963 (8,5 °C).[6]

    Datu klimatikoak (Tourly)    
 Hila   Urt   Ots   Mar   Api   Mai   Eka   Uzt   Abu   Ira   Urr   Aza   Abe   Urtekoa 
Batez besteko tenperatura (ºC) 4.1 4.4 7.1 9.8 13.4 16.6 18.7 18.5 15.0 11.3 7.3 4.6 10.9
Pilatutako prezipitazioa (mm) 67 56 55 51 64 58 59 58 51 67 67 87 741
Iturria: Météo-France, SIM: 1991–2020 normalak, udalerriari dagokion sare-puntua
Berotze-marrak, 1959–2025
Marra bakoitza urte bat da; kolorea, urteko batez besteko tenperatura 1961–1990 aldiko batez bestekoarekiko (9,9 °C).
195919922025
hotzagoabatez bestekoaberoagoa
Hileko batez besteko tenperatura: lehen eta orain
UrtOtsMarApiMaiEkaUztAbuIraUrrAzaAbe
+1,3+0,9+1,3+1,2+1,0+1,1+1,2+1,3+0,5+0,6+1,2+1,0
1961–19901991–2020Behekoa: aldea (°C). Eskala: 0 / 20 °C.
Urteko tenperaturaren anomalia, 1959–2025
°C, 1961–1990 aldiko batez bestekoarekiko (9,9 °C)
+3 °C−3 °C
195919922025
batez bestekoa baino beroagoahotzagoa

Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:[7]

BiztanleriaUrtea801001201401601802001750180018501900195020002050BiztanleriaBiztanleriaren eboluzioa Datu hauek Wikimedia Commonsetik eskuratu dira. Aldaketarik behar izanez gero, han egin dezakezu. 1962 eta 1999 artean kontatze bikoitz gabeko biztanleria; hortik aurrera, udalerriko biztanleria. Iturriak: Ldh/EHESS/Cassini 1999ra arte. 2006tik aurrera INSEEren datuak.

Biztanleria-piramidea 2022
Guztira: 84 gizon, 94 emakume
%GizonakAdinaEmakumeak%
0.00
 
95+
 
0.00
0.00
 
90-94
 
0.00
0.00
 
85-89
 
0.00
5.95
 
80-84
 
5.32
5.95
 
75-79
 
5.32
0.00
 
70-74
 
0.00
5.95
 
65-69
 
10.64
0.00
 
60-64
 
5.32
28.57
 
55-59
 
10.64
11.90
 
50-54
 
25.53
0.00
 
45-49
 
5.32
11.90
 
40-44
 
0.00
0.00
 
35-39
 
5.32
5.95
 
30-34
 
0.00
0.00
 
25-29
 
5.32
11.90
 
20-24
 
10.64
5.95
 
15-19
 
0.00
0.00
 
10-14
 
5.32
5.95
 
5-9
 
5.32
0.00
 
0-4
 
0.00
Iturria: INSEEren datuetatik eratorritako grafikoa. Biztanleria txikia duten herrietako biztanleria borobildu da bertan eskainitako zenbakietan oinarrituta[8].

Familiak eta etxeguneak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2023 erroldaren arabera, Tourly udalerrian 161 biztanle zeuden eta 73 elkarbizitza unitate[oh 3], hau da, 2,21 lagun elkarbizitza unitate bakoitzeko (Metropolitar Frantzian 2,13). Horietatik 21 kide bakarrekoak ziren, 21 etxean seme-alabarik ez zuten bikoteek osatuak eta 26 seme-alabekin bizi ziren bikoteek. Datuok erroldaren laginketan oinarritzen direnez, udalerri honetako kopuruak biribilduta daude eta zehaztasun mugatukoak dira.[10]

161biztanle
73elkarbizitza-unitate
2,21lagun elkarbizitza-unitateko
52familia
26Bikotea seme-alabekin
21Bikotea seme-alabarik gabe etxean
5Guraso bakarrekoak
21Kide bakarrekoa
Laginketan oinarritutako datuak, biribilduta; ez dira ehunekotan adierazten.

Udalerrian 52 familia zeuden, eta horien artean seme-alabak etxean zituzten bikoteak ziren ugarienak (26). Guraso bakarreko 5 familietatik 5etan ama zen guraso bakarra. 26 familiek ez zuten 25 urtetik beherako seme-alabarik etxean.[10]

21
26
5
Bikotea seme-alabarik gabeBikotea seme-alabekinGuraso bakarra

2023 erroldaren arabera, udalerrian 86 etxebizitza zeuden. Horietatik 77 egoitza nagusi ziren, 2 bigarren egoitza edo noizbehinkakoak eta 6 hutsik zeuden. Etxebizitza gehienak etxeak ziren (86), eta apartamentuak gutxi ziren (0). Egoitza nagusietatik 70 beren jabearen bizilekuak ziren, 7 alokairuan zeuden, 0 errenta moderatuko etxebizitza gisa alokatuta eta 0 doan lagata.[11]

86etxebizitza
77egoitza nagusi
86etxe
0apartamentu

Etxebizitza multzoa

77
Egoitza nagusia (77)Bigarren egoitza edo noizbehinkakoa (2)Hutsik (6)

Etxe mota

86
Etxea (86)

Jabetza egoera

70
7
Jabeak (70)Alokairuan (7)

Eraikuntza garaia

1919 aurretik22
1919-19456
1946-197011
1971-199022
1991-200511
2006-20206

Egoitza nagusien artean gehienek 5 gela edo gehiago zituzten (51). Fuel-olioa zen berogailu mota nagusia (28 etxebizitzatan). 59 egoitza nagusik beren aparkalekua zuten: 32 etxebizitzatan auto bakarra zegoen eta 42tan bi edo gehiago.[11]

Gela kopurua

1 gela0
2 gela1
3 gela9
4 gela16
5 gela edo gehiago51

Berogailu mota

28
26
17
Fuel-olioa (28)Elektrizitatea (26)Gas botila (6)Bestelakoak (17)

Aparkalekua eta ibilgailuak

59aparkalekua
32ibilgailu 1
42ibilgailu 2+

Enplegua

2023 urtean 15-64 urteko 112 biztanleetatik 92 aktibo ziren (% 82,1), horietako 85 lanean (% 75,9) eta 7 langabezian (aktiboen % 7,6).

11215-64 urteko biztanle
% 82,1aktibo
% 75,9lanean
% 7,6langabezia-tasa

20 ez-aktibotik 7 ikasle edo ordaindu gabeko praktiketan ari ziren (% 35,0), 8 erretiraturik zeuden (% 40,0) eta 6 bestelako ez-aktibo ziren (% 30,0).

Ez-aktiboak

% 35
% 40
% 30
Ikasle edo praktikanErretiratuakBestelakoak

Udalerrian 18 enplegu zeuden 2023 urtean. Udalerriko biztanle landunak 85 ziren; beraz, udalerria langile-erakarlea da.[oh 4]

18enplegu udalerrian
% 44,4soldatapeko
% 55,6ez-soldatapeko

Diru sarrerak

2023 urtean, diru-sarreren mediana 35.530 eurokoa zen.

35.530 €diru-sarreren mediana▲ Dep.: 25.970 €

Ekonomia jarduerak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2007an zeuden 8 komertzioetatik, 1 eraikuntza enpresa zen, 1 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresa zen, 1 garraio enpresa zen, 2 informazio eta komunikazio enpresak ziren, 1 zerbitzu enpresa zen, 1 administrazio publikoko enpresa zen eta 1 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresa zen.[12]

2009an norbanakoentzat zegoen zerbitzu bakarra zurgina zen.[13]

2000. urtean Tourly udalerrian 3 nekazaritza-ustiategi zeuden.

Hezkuntza eta osasun ekipamenduak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2009an inguruko herriekin osatutako barreiatutako lehen-hezkuntzako eskola bat zegoen.

  1. ↑ Estazioko erregistroak 1990ko otsailaren 1an eta 2026ko irailaren 20an artekoak dira.
  2. ↑ Météo-Franceren SIM (Safran-Isba) analisiak Frantzia metropolitarra 8 km-ko sareta batean hartzen du. Hemengo balioak udalerriaren erditik 3,9 km-ra dagoen sare-puntukoak dira, ez estazio jakin batekoak. Serie hauek ez daude homogeneizatuta: estazio-sarearen aldaketek joera luzeetan eragina izan dezakete.
  3. ↑ INSEEren ménage kontzeptua (elkarbizitza-unitatea / etxegunea) etxebizitza berean bizi diren pertsonak dira, ahaidetuta egon edo ez. Famille kontzeptua (familia), aldiz, elkarbizitza-unitate BATEN BARRUAN dagoen bikote bat (seme-alabekin edo gabe) edo guraso bakar bat da. Kide bakarreko etxegune batek ez du familiarik: hortik dator udalerri bakoitzean elkarbizitza-unitate kopurua familia kopurua baino handiagoa izatea beti.
  4. ↑ Atal hau lantokiaren arabera neurtzen da, ez bizilekuaren arabera: udalerriko enplegu kopuruak eta bertako biztanle langileen kopuruak ez datoz bat.

Erreferentziak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
  1. 1 2 Joly, Daniel; Brossard, Thierry; Cardot, Hervé; Cavailhes, Jean; Hilal, Mohamed; Wavresky, Pierre (2010eko ekainaren 18a), «Les types de climats en France, une construction spatiale», Cybergéo : revue européenne de géographie (Frantsesez), 501, doi:10.4000/cybergeo.23155.
  2. ↑ Dubreuil, Vincent (2022ko otsaila), «Le changement climatique en France illustré par la classification de Köppen», La Météorologie (Frantsesez), 116, doi:10.37053/lameteorologie-2022-0012.
  3. ↑ «Le climat en France hexagonale et Corse», meteofrance.com (Frantsesez).
  4. ↑ «Réglementation environnementale RE2020», ecologie.gouv.fr (Frantsesez), 2020ko azaroaren 18a.
  5. 1 2 «Station Météo-France « Jamericourt », fiche climatologique» (PDF), data.gouv.fr (Frantsesez).
  6. 1 2 «Données changement climatique - SIM quotidienne», data.gouv.fr (Frantsesez), Météo-France.
  7. ↑ Population et logements par commune depuis le recensement de 1962 (1961 pour les Dom) à 1999
  8. ↑ «Population selon le sexe et l'âge quinquennal de 1968 à 2022 (1990 à 2022 pour les DOM) | Insee», www.insee.fr. 2026ko uztailaren 27an kontsultatua.
  9. ↑ «Naissances de 2008 à 2025», Insee (Frantsesez). 2016ko abuztuaren 10ean kontsultatua.
  10. 1 2 «Couples-Familles-Ménages en 2023», Recensement de la population (Frantsesez), INSEE, 2023.
  11. 1 2 «Logement en 2023», Recensement de la population (Frantsesez), INSEE, 2023.
  12. ↑ Créations et stock d'établissements par commune en 2009
  13. ↑ Nombre d'équipements des services aux particuliers

Kanpo estekak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]