Tok pisin

Tok pisin
	Tok pisin — Tok Pisin
Datu orokorrak
Lurralde eremua	Papua Ginea Berria
Hiztunak	1 milioi (ama hizkuntza), 5-6 milioi (bigarren hizkuntza)
Ofizialtasuna	Papua Ginea Berria
Hizkuntza sailkapena
	giza hizkuntza; hizkuntza natural; contact language (en) ; pidgina; kreolera; Ingeles kreolerak
Informazio filologikoa
Hizkuntza-tipologia	subjektu aditza objektua
Alfabetoa	latindar alfabetoa
Hizkuntza kodeak
ISO 639-2	tpi
ISO 639-3	tpi
Ethnologue	tpi
Glottolog	tokp1240
Wikipedia	tpi
ASCL	9504
IETF	tpi

Tok pisin^[1]^[2] (Tok pisin) (Tok «hitza» edo «hizketa» esan nahi du, pisin «hitzak» pidgin esan nahi du) Papua Ginea Berrian hitz egiten den hizkuntza kreolera da. Herrialdean erabiltzen diren hiru hizkuntza ofizialetako bat da. Bere erabilera oso zabalduta dago, herrialdeko 3,5 milioi biztanleetatik, bi milioi inguruk bigarren hizkuntza gisa dute, eta 120.000 inguru jatorrizko hiztunak dira.

Ginea Berriko hizkuntza aniztasuna ikaragarria da (854 hizkuntza). Aniztasun hori historikoki isolazionismorako joera izan zuen irlaren geografiak zehazten du, beraz, tok pisinak paper garrantzitsua betetzen du, hizkuntza franko bezala, komunitate ezberdinen arteko komunikazioa ahalbidetzen baitu.^[3]

Pentsa litekeenaren kontra, hizkuntza sofistikatua da, beste hizkuntza finkatuago batzuk baino ñabardura zorrotzagoak egiteko gai da. Hauxe da izenordain pertsonalen sistemaren kasua, subjektu ezberdinen arteko bereizketa askoz ere espezifikoagoa egiteko aukera ematen baitu. ^[4]

Ofizialtasuna

Ingelesarekin eta hiri motuarekin batera, Tok pisina Papua Ginea Berriko hiru hizkuntza ofizialetako bat da. Sarritan, parlamentu nazionaleko eztabaidetan erabiltzen da. Gobernu-dokumentu gehienak ingelesez idazten dira, baina informazio publikoko kanpainak, partzialki edo osorik, tok pisinean egon ohi dira. Hezkuntza sisteman ingelesa nagusi bada ere, zenbait eskolek lehen hezkuntzako lehen hiru urteetan tok pisin erabiltzen dute alfabetatze goiztiarra sustatzeko.

Adibidea

Hona hemen Gure Aita:

Tok Pisinez

Euskaraz

Papa bilong mipela

Yu stap long heven.
Nem bilong yu i mas i stap holi.
Kingdom bilong yu i mas i kam.
Strongim mipela long bihainim laik bilong yu long graun,
olsem ol i bihainim long heven.
Givim mipela kaikai inap long tude.
Pogivim rong bilong mipela,
olsem mipela i pogivim ol arapela i mekim rong long mipela.
Sambai long mipela long taim bilong traim.
Na rausim olgeta samting nogut long mipela.
Kingdom na strong na glori, em i bilong yu tasol oltaim oltaim.
Tru.

Gure Aita, Zeruetan zaudena,

santu izan bedi zure izena.
Etor bedi zure erreinua.
Egin bedi zure nahia
zeruan bezala lurrean ere.
Emaguzu gaur egun honetako ogia.
Barkatu gure zorrak
geuk ere gure zordunei barkatzen diegun bezala.
Eta ez gu tentaldira eraman
baina atera gaitzazu gaitzetik.
Amen.

Erreferentziak

↑ 38. araua - Munduko estatu-izenak, herritarren izenak, hizkuntza ofizialak eta hiriburuak. Euskaltzaindia (kontsulta data: 2011-6-25).
↑ 53. araua - Munduko estatuetako hizkuntza ofizialak. Euskaltzaindia (kontsulta data: 2011-6-25).
↑ Booklet - "Your Money" - Territory of Papua New Guinea - Pidgin. 2021-03-08 (kontsulta data: 2025-12-29).
↑ Crystal, David. (2012). The story of English in 100 words. Profile ISBN 978-1-84668-428-9. (kontsulta data: 2025-12-29).

Hizkuntza honek bere Wikipedia du: Bisita ezazu.

Kanpo estekak

Datuak: Q34159

Artikulu hau hizkuntzei buruzko zirriborroa da. Wikipedia lagun dezakezu edukia osatuz.

[1] 38. araua - Munduko estatu-izenak, herritarren izenak, hizkuntza ofizialak eta hiriburuak. Euskaltzaindia (kontsulta data: 2011-6-25).

[2] 53. araua - Munduko estatuetako hizkuntza ofizialak. Euskaltzaindia (kontsulta data: 2011-6-25).

[3] Booklet - "Your Money" - Territory of Papua New Guinea - Pidgin. 2021-03-08 (kontsulta data: 2025-12-29).

[4] Crystal, David. (2012). The story of English in 100 words. Profile ISBN 978-1-84668-428-9. (kontsulta data: 2025-12-29).

[1]

[2]

[3]

[4]