Tarragona
| Tarragona Tarragona | |||||||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Kataluniako udalerria | |||||||||||
| Administrazioa | |||||||||||
| Estatu burujabe | |||||||||||
| Autonomia | |||||||||||
| Probintzia | Tarragonako probintzia | ||||||||||
| Eskualdea | Tarragonès | ||||||||||
| Alkatea | Rubén Viñuales (en) | ||||||||||
| Izen ofiziala | Tarragona | ||||||||||
| Jatorrizko izena | Tarragona | ||||||||||
| Posta kodea | 43001–43008 | ||||||||||
| INEk ezarritako kodea | 43148 | ||||||||||
| Herriburua | Tarragona | ||||||||||
| Geografia | |||||||||||
| Koordenatuak | 41°07′03″N 1°15′10″E / 41.1175°N 1.2528°E | ||||||||||
![]() | |||||||||||
| Azalera | 57,9 km² | ||||||||||
| Altitudea | 68 m | ||||||||||
| Mugakideak | Altafulla, La Canonja, El Catllar, Reus, La Riera de Gaià, Constantí, Els Pallaresos eta Vila-seca | ||||||||||
| Demografia | |||||||||||
| Biztanleria | 143.649 (2025) | ||||||||||
| |||||||||||
| Dentsitatea | 2.481 bizt/km² | ||||||||||
| Etxebizitzak | 960 | ||||||||||
| Informazio gehigarria | |||||||||||
| Sorrera | 1165 eta 1834 | ||||||||||
| Telefono aurrizkia | 977 | ||||||||||
| Hiri senidetuak | Klagenfurt, Voiron, Avignon, Orléans, Pozzuoli, L'Alguer, Stafford, Pompei, Stafford, Pančevo (en) | ||||||||||
| Matrikula | T | ||||||||||
| Hizkuntza ofiziala | katalan | ||||||||||
| tarragona.cat | |||||||||||
Tarragona[1] Kataluniako hegoaldeko hiria da, Tarragonès eskualdeko eta Tarragonako probintziako hiriburua dena. Azken erroldaren arabera 143.649 biztanle zituen 57,9 km²-ko azaleran. Katalunia osoko seigarren udalerririk populatuena da.
2000. urtean UNESCOk hiriko arkeologia multzoa Gizateriaren Ondaretzat izendatu zuen.
Inguru naturala eta kokapena
[aldatu | aldatu iturburu kodea]Mugakideak
[aldatu | aldatu iturburu kodea]Iparraldean, Constanti, Els Pallaresos, El Catllar eta La Riera de Gaia udalerriekien egiten du muga; ekialdean, Altafulla herriarekin; hegoaldean; Mediterraneo itsasoarekin; eta mendebaldean, Vila-seca eta Reusekin.
Geografia
[aldatu | aldatu iturburu kodea]Hiria Mediterraneo itsasoko kostaldean dago, Costa Daurada deritzan zatian, eta Francolí ibaiaren itsasadarraren ezkerrean. Udalerria eskualdeko handiena eta jendetsuena da.
Auzoak
[aldatu | aldatu iturburu kodea]| Auzoak | Biztanleak (2009) |
|---|---|
| l'Arrabassada i la Savinosa | 3.178 |
| Bonavista | 9.011 |
| els Boscos de Tarragona | 1.292 |
| Cala Romana | 877 |
| la Campsa | 1.678 |
| Ferran | 159 |
| Monnars | 2.025 |
| els Montgons | 2.552 |
| L'Oliva | 123 |
| Les Pinedes | 30 |
| Sant Pere i Sant Pau | 15.967 |
| Sant Salvador | 7.386 |
| Tamarit | 1.661 |
| Tarragona (erdigunea) | 65.558 |
| Torreforta | 23.697 |
Klima
[aldatu | aldatu iturburu kodea]| | |||||||||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Hila | Urt | Ots | Mar | Api | Mai | Eka | Uzt | Abu | Ira | Urr | Aza | Abe | Urtekoa |
| Batez besteko tenperatura maximoa (°C) | 13.8 | 15.0 | 16.7 | 18.4 | 21.5 | 25.4 | 28.7 | 28.8 | 25.9 | 21.7 | 17.2 | 14.7 | 20.7 |
| Batez besteko tenperatura (ºC) | 8.9 | 10.1 | 11.6 | 13.4 | 16.7 | 20.6 | 23.7 | 24.0 | 21.2 | 17.0 | 12.4 | 10.0 | 15.8 |
| Batez besteko tenperatura minimoa (°C) | 4.0 | 5.1 | 6.6 | 8.4 | 11.9 | 15.7 | 18.6 | 19.3 | 16.5 | 12.3 | 7.6 | 5.2 | 10.9 |
| Pilatutako prezipitazioa (mm) | 38 | 23 | 35 | 40 | 60 | 38 | 15 | 51 | 77 | 65 | 49 | 40 | 504 |
| Prezipitazio egunak (≥ 1 mm) | 4 | 3 | 4 | 6 | 6 | 4 | 2 | 4 | 5 | 5 | 4 | 4 | 51 |
| Eguzki orduak | 160 | 164 | 199 | 223 | 243 | 264 | 308 | 264 | 201 | 184 | 160 | 138 | 2509 |
| Iturria: [2] | |||||||||||||
Monumentuak
[aldatu | aldatu iturburu kodea]Tarracoko arkeologia multzoa antzinako hiri erromatarraren aztarnak dira, gaur egungo hirian eta inguruko udalerri batzuetan daudenak. Interes historiko eta artistiko handikoak izanik, UNESCOk nazioartean ezagutarazi du.
Geografia
[aldatu | aldatu iturburu kodea]Udalerri mugakideak
[aldatu | aldatu iturburu kodea]Honako udalerri hauek ditu mugakide: Altafulla, La Canonja, El Catllar, Reus, La Riera de Gaià, Constantí, Els Pallaresos eta Vila-seca.
Demografia
[aldatu | aldatu iturburu kodea]| Biztanleria-piramidea 2025 Guztira: 69.915 gizon, 73.345 emakume | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| Iturria: Instituto Nacional de Estadística[3] | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
Jatorria
Jaiolekuari dagokionez, 2022. urtean biztanleen % 43,6 udalerri berean jaioak ziren[4], probintziako batez bestekoaren (% 33,2) gainetik. Espainiako beste erkidego batzuetan jaiotakoak % 19,8 dira, eta atzerrian jaiotakoak % 21,7 —probintzian % 19,7—.
Atzerrian jaiotako biztanleria
Atzerrian jaiotako 39.059 biztanleren artean, gehienak Amerikan jaioak dira (% 42)[5]. Jaiolekuko herrialde nagusiak Maroko, Kolonbia, Argentina dira.
Ekonomia
[aldatu | aldatu iturburu kodea]Diru-sarrerak
2023. urtean, biztanle bakoitzeko batez besteko errenta garbia 15.847 euro-koa zen[6], eta etxegune bakoitzeko 39.912 euro-koa. Balio hori probintziako batez bestekoaren (14.559 euro) gainetik dago, eta Espainiako batez bestekoaren (15.036 euro) gainetik. Kontsumo-unitateko errentaren mediana (etxeguneen tamaina eta osaera kontuan hartzen dituen neurria) 19.950 euro zen. Errenta gordina 19.751 euro-koa izan zen pertsonako.
Diru-sarreren iturri nagusia soldata da, guztizkoaren % 62,2[7]. Gainerako iturriak: pentsioak (% 21,4), beste diru-sarrerak (% 10,2), langabezia-prestazioak (% 1,5), beste prestazioak (% 4,6).
Desberdintasuna
Errentaren banaketaren desberdintasuna neurtzeko Gini indizea erabiltzen da[8][oh 1]Udalerrian indizea 32,9 da, probintziakoaren (30,9) gainetik eta Espainiakoaren (32,1) gainetik. P80/P20 zatidurak, hau da errenta-banaketaren 80. eta 20. pertzentilen arteko zatidura, 3 da, probintziakoaren (2,7) gainetik eta Espainiakoaren (2,8) gainetik.
Pertsonaia ezagunak
[aldatu | aldatu iturburu kodea]- Antoni Rovira i Virgili (1882-1949), historialaria eta ERCko politikaria.
- Joan Martí i Castell (1945-), hizkuntzalaria.
- Jorge Carrión (1976-), idazlea.
- Lorena Roldán (1981-), politikari unionista.
Kirolak
[aldatu | aldatu iturburu kodea]Hiriko futbol talde nagusia Gimnàstic de Tarragona da.
Hiri senidetuak
[aldatu | aldatu iturburu kodea]Ikus, gainera
[aldatu | aldatu iturburu kodea]Oharrak
[aldatu | aldatu iturburu kodea]- ↑ 0 balioak berdintasun osoa adierazten du eta 100 balioak desberdintasun handiena; zenbat eta baxuagoa, orduan eta banaketa berdinagoa.
Erreferentziak
[aldatu | aldatu iturburu kodea]- ↑ Euskaltzaindia. (PDF) 32. arauaː Espainiako erresumako autonomia-erkidegoen, probintzien eta probintzia-hiriburuen izenak. .
- ↑ http://www.aemet.es/es/elclima/datosclimatologicos/valoresclimatologicos?l=0016A&k=cat AEMET
- ↑ (Gaztelaniaz) «Población por sexo, edad (grupos quinquenales) y nacionalidad (española/extranjera)(68535)» INE (kontsulta data: 2026-07-31).
- ↑ INE, «Población por relación entre lugar de nacimiento y de residencia» (Padroia), Jatorria Tarragona.tab.
- ↑ INE, «Población por país de nacimiento» (Padroia), Jaioterria Tarragona.tab.
- ↑ INE, «Indicadores de renta media y mediana» (ADRH), ADHR errenta Tarragona.tab.
- ↑ INE, «Distribución por fuente de ingresos» (ADRH), ADHR fuente Tarragona.tab.
- ↑ INE, «Índice de Gini y distribución de la renta P80/P20» (ADRH), ADHR gini erreferentziak.tab.
Kanpo estekak
[aldatu | aldatu iturburu kodea]- (Katalanez) Tarragona hiriko webgune ofiziala
| Tarragonèseko udalerriak | ||
|---|---|---|
|
Altafulla • la Canonja • el Catllar • Constantí • Creixell • el Morell • la Nou de Gaià • els Pallaresos • Perafort • la Pobla de Mafumet • la Pobla de Montornès • Renau • la Riera de Gaià • Roda de Berà • Salomó • Salou • la Secuita • Tarragona • Torredembarra • Vespella de Gaià • Vila-seca • Vilallonga del Camp | ||

