Edukira joan

Tarragona

Tarragona
Tarragona
Kataluniako udalerria
Administrazioa
Estatu burujabe Espainia
Autonomia Katalunia
ProbintziaTarragonako probintzia
EskualdeaTarragonès
AlkateaRubén Viñuales (en) Itzuli
Izen ofizialaTarragona
Jatorrizko izenaTarragona
Posta kodea43001–43008
INEk ezarritako kodea43148
HerriburuaTarragona
Geografia
Koordenatuak41°07′03″N 1°15′10″E / 41.1175°N 1.2528°E / 41.1175; 1.2528
Mapa
Azalera57,9 km²
Altitudea68 m
MugakideakAltafulla, La Canonja, El Catllar, Reus, La Riera de Gaià, Constantí, Els Pallaresos eta Vila-seca
Demografia
Biztanleria143.649 (2025)
alt_left 73.345 (%51,2) (%48,8) 69.915 alt_right
Dentsitatea2.481 bizt/km²
Etxebizitzak960
Informazio gehigarria
Sorrera1165 eta 1834
Telefono aurrizkia977
Hiri senidetuakKlagenfurt, Voiron, Avignon, Orléans, Pozzuoli, L'Alguer, Stafford, Pompei, Stafford, Pančevo (en) Itzuli eta Tirana
MatrikulaT
Hizkuntza ofizialakatalan
tarragona.cat

Tarragona[1] Kataluniako hegoaldeko hiria da, Tarragonès eskualdeko eta Tarragonako probintziako hiriburua dena. Azken erroldaren arabera 143.649 biztanle zituen 57,9 km²-ko azaleran. Katalunia osoko seigarren udalerririk populatuena da.

2000. urtean UNESCOk hiriko arkeologia multzoa Gizateriaren Ondaretzat izendatu zuen.

Inguru naturala eta kokapena

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Iparraldean, Constanti, Els Pallaresos, El Catllar eta La Riera de Gaia udalerriekien egiten du muga; ekialdean, Altafulla herriarekin; hegoaldean; Mediterraneo itsasoarekin; eta mendebaldean, Vila-seca eta Reusekin.

Hiria Mediterraneo itsasoko kostaldean dago, Costa Daurada deritzan zatian, eta Francolí ibaiaren itsasadarraren ezkerrean. Udalerria eskualdeko handiena eta jendetsuena da.

Auzoak Biztanleak (2009)
l'Arrabassada i la Savinosa
3.178
Bonavista
9.011
els Boscos de Tarragona
1.292
Cala Romana
877
la Campsa
1.678
Ferran
159
Monnars
2.025
els Montgons
2.552
L'Oliva
123
Les Pinedes
30
Sant Pere i Sant Pau
15.967
Sant Salvador
7.386
Tamarit
1.661
Tarragona (erdigunea)
65.558
Torreforta
23.697
    Datu klimatikoak (Tarragona)    
 Hila   Urt   Ots   Mar   Api   Mai   Eka   Uzt   Abu   Ira   Urr   Aza   Abe   Urtekoa 
Batez besteko tenperatura maximoa (°C) 13.8 15.0 16.7 18.4 21.5 25.4 28.7 28.8 25.9 21.7 17.2 14.7 20.7
Batez besteko tenperatura (ºC) 8.9 10.1 11.6 13.4 16.7 20.6 23.7 24.0 21.2 17.0 12.4 10.0 15.8
Batez besteko tenperatura minimoa (°C) 4.0 5.1 6.6 8.4 11.9 15.7 18.6 19.3 16.5 12.3 7.6 5.2 10.9
Pilatutako prezipitazioa (mm) 38 23 35 40 60 38 15 51 77 65 49 40 504
Prezipitazio egunak (≥ 1 mm) 4 3 4 6 6 4 2 4 5 5 4 4 51
Eguzki orduak 160 164 199 223 243 264 308 264 201 184 160 138 2509
Iturria: [2]
Anfiteatro erromatarraren aztarnen ikuspegia.

Tarracoko arkeologia multzoa antzinako hiri erromatarraren aztarnak dira, gaur egungo hirian eta inguruko udalerri batzuetan daudenak. Interes historiko eta artistiko handikoak izanik, UNESCOk nazioartean ezagutarazi du.

Udalerri mugakideak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Honako udalerri hauek ditu mugakide: Altafulla, La Canonja, El Catllar, Reus, La Riera de Gaià, Constantí, Els Pallaresos eta Vila-seca.

Biztanleriaren tamainaUrtea030.00060.00090.000120.000150.00017001750180018501900195020002050TarragonaBiztanleriaren estatistikaOharra: grafiko hau Wikidatan jasotako datuetatik egin da, automatikoki. Daturen bat aldatu edo eguneratu behar izanez gero, egizu Wikidatan bertan.
Biztanleria-piramidea 2025
Guztira: 69.915 gizon, 73.345 emakume
%GizonakAdinaEmakumeak%
0.02
 
100+
 
0.04
0.13
 
95-99
 
0.36
0.60
 
90-94
 
1.28
1.10
 
85-89
 
2.04
2.33
 
80-84
 
3.22
3.45
 
75-79
 
4.48
4.17
 
70-74
 
4.85
5.18
 
65-69
 
5.90
5.91
 
60-64
 
6.46
7.06
 
55-59
 
6.96
7.90
 
50-54
 
7.66
8.25
 
45-49
 
8.07
7.20
 
40-44
 
6.75
6.48
 
35-39
 
6.15
6.54
 
30-34
 
5.85
6.40
 
25-29
 
5.60
6.51
 
20-24
 
5.55
6.43
 
15-19
 
5.74
5.63
 
10-14
 
5.03
4.80
 
5-9
 
4.39
3.91
 
0-4
 
3.61
Iturria: Instituto Nacional de Estadística[3]

Jatorria

Jaiolekuari dagokionez, 2022. urtean biztanleen % 43,6 udalerri berean jaioak ziren[4], probintziako batez bestekoaren (% 33,2) gainetik. Espainiako beste erkidego batzuetan jaiotakoak % 19,8 dira, eta atzerrian jaiotakoak % 21,7 —probintzian % 19,7—.

Udal
Best
Atze
Udalerri berean · % 43,6Probintzia berean · % 7,4Erkidegoan · % 7,5Beste erkidegoa · % 19,8Atzerrian · % 21,7
Biztanleria jaiolekuaren eta bizilekuaren arabera (2022).

Atzerrian jaiotako biztanleria

Atzerrian jaiotako 39.059 biztanleren artean, gehienak Amerikan jaioak dira (% 42)[5]. Jaiolekuko herrialde nagusiak Maroko, Kolonbia, Argentina dira.

Amer
Euro
Afri
Amerika · % 42Europa · % 17,6Afrika · % 33,4Asia · % 6,9Ozeania · % 0,1
Atzerrian jaiotakoak, eskualdeka (2025).
Maroko10.707 · % 27,4
Kolonbia5.902 · % 15,1
Argentina2.217 · % 5,7
Venezuela2.096 · % 5,4
Errumania1.739 · % 4,5
Peru1.047 · % 2,7
Txina867 · % 2,2
Kuba809 · % 2,1
Jaiolekuko herrialde nagusiak.

Diru-sarrerak

2023. urtean, biztanle bakoitzeko batez besteko errenta garbia 15.847 euro-koa zen[6], eta etxegune bakoitzeko 39.912 euro-koa. Balio hori probintziako batez bestekoaren (14.559 euro) gainetik dago, eta Espainiako batez bestekoaren (15.036 euro) gainetik. Kontsumo-unitateko errentaren mediana (etxeguneen tamaina eta osaera kontuan hartzen dituen neurria) 19.950 euro zen. Errenta gordina 19.751 euro-koa izan zen pertsonako.

Diru-sarreren iturri nagusia soldata da, guztizkoaren % 62,2[7]. Gainerako iturriak: pentsioak (% 21,4), beste diru-sarrerak (% 10,2), langabezia-prestazioak (% 1,5), beste prestazioak (% 4,6).

62%
21%
10%
Soldata · % 62,2Pentsioak · % 21,4Langabezia · % 1,5Beste prestazioak · % 4,6Beste sarrerak · % 10,2
Diru-sarreren banaketa iturriaren arabera.

Desberdintasuna

Errentaren banaketaren desberdintasuna neurtzeko Gini indizea erabiltzen da[8][oh 1]Udalerrian indizea 32,9 da, probintziakoaren (30,9) gainetik eta Espainiakoaren (32,1) gainetik. P80/P20 zatidurak, hau da errenta-banaketaren 80. eta 20. pertzentilen arteko zatidura, 3 da, probintziakoaren (2,7) gainetik eta Espainiakoaren (2,8) gainetik.

Pertsonaia ezagunak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Hiriko futbol talde nagusia Gimnàstic de Tarragona da.

Hiri senidetuak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Ikus, gainera

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
  1. 0 balioak berdintasun osoa adierazten du eta 100 balioak desberdintasun handiena; zenbat eta baxuagoa, orduan eta banaketa berdinagoa.

Erreferentziak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
  1. Euskaltzaindia. (PDF) 32. arauaː Espainiako erresumako autonomia-erkidegoen, probintzien eta probintzia-hiriburuen izenak. .
  2. http://www.aemet.es/es/elclima/datosclimatologicos/valoresclimatologicos?l=0016A&k=cat AEMET
  3. (Gaztelaniaz) «Población por sexo, edad (grupos quinquenales) y nacionalidad (española/extranjera)(68535)» INE (kontsulta data: 2026-07-31).
  4. INE, «Población por relación entre lugar de nacimiento y de residencia» (Padroia), Jatorria Tarragona.tab.
  5. INE, «Población por país de nacimiento» (Padroia), Jaioterria Tarragona.tab.
  6. INE, «Indicadores de renta media y mediana» (ADRH), ADHR errenta Tarragona.tab.
  7. INE, «Distribución por fuente de ingresos» (ADRH), ADHR fuente Tarragona.tab.
  8. INE, «Índice de Gini y distribución de la renta P80/P20» (ADRH), ADHR gini erreferentziak.tab.

Kanpo estekak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]