Edukira joan

Sarniguet

Sarniguet
Frantziako udalerria
Administrazioa
Estatu burujabe Frantzia
Frantziaren banaketa administratiboametropolitar Frantzia
Eskualdea Okzitania
Departamendua Pirinio Garaiak
Izen ofizialaSarniguet
Posta kodea65390
Geografia
Koordenatuak43°19′03″N 0°05′17″E / 43.3175°N 0.0881°E / 43.3175; 0.0881
Mapa
Azalera2,07 km²
Altitudea252 m, 248 m, 257 m eta 253 m
MugakideakMarsac, Andrest, Aurensan eta Tostat
Demografia
Biztanleria260 (2023ko urtarrilaren 1a)
alt_left 128 (%49,4) (%50,6) 131 alt_right
Dentsitatea126 bizt/km²

Sarniguet (frantsesez eta ofizialki: Sarniguet) Okzitaniako udalerri bat da. Administratiboki Frantziako Pirinio Garaiak departamenduan dago, Okzitania eskualdean. Azken erroldaren arabera 260 biztanle zituen 2,1 km²-ko azaleran.

Udalerri mugakideak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Honako udalerri hauek ditu mugakide: Marsac, Andrest, Aurensan eta Tostat.

Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.

Herri batzuen distantzia eta kokapen erlatiboa
Herri batzuen distantzia eta kokapen erlatiboa
SarniguetSarniguet
Població amb 431 habitants (2000)Tostat (1,0 km)
Població amb 221 habitants (2000)Marsac (1,2 km)
Població amb 733 habitants (2000)Aurensan (1,7 km)
Població amb 76 habitants (2000)Ugnouas (2,5 km)
Població amb 1314 habitants (2000)Andrest (2,5 km)
Població amb 1454 habitants (2000)Bazet (3,4 km)
Població amb 287 habitants (2000)Chis (3,7 km)
Població amb 607 habitants (2000)Pujo (3,8 km)
Població amb 243 habitants (2000)Escondeaux (3,9 km)

CNRSk 2010ean egindako Joly ikerketaren arabera, udalerriak klima ozeaniko aldatua du[1]. Köppen-Geiger sailkapenaren arabera, Cfb motakoa da: klima epela, uda freskoa, sasoi lehorrik gabe[2]. Météo-Franceren 2020ko tipologiaren arabera, udalerria klima ozeaniko aldatuaren eta mendiko klimaren arteko trantsizio-eremuan dago, eta Akitania eta Gaskoiniako klima-eskualdean kokatuta dago (ezaugarri nagusiak: prezipitazio ugariak udaberrian; uda beroa (19,5 °C); haize ahulak; ekaitzak maiz udan)[3]. RE2020 araudiaren arabera, eraikuntza berrietarako, udalerria H2c zonan dago[4].

1971-2000 aldiko batez besteko urteko tenperatura 12,8 °C-koa da, 14,3 °C-ko anplitude termikoarekin. Urteko batez besteko prezipitazio-metaketa 1036 mm-koa da, urtarrilean 10,4 euri-egun eta uztailean 7,4 egun izanik[1]. 1991-2020 aldirako, hurbilen dagoen Météo-France estazioa Vic-en-Bigorre udalerrian dago, 7,3 km-ra, eta bertan neurtutako batez besteko urteko tenperatura 13,1 °C-koa da eta prezipitazio-metaketa 937,3 mm-koa delarik[5]. Estazio horretan erregistratutako tenperatura maximoa 41,2 °C-koa da, 2026ko ekainaren 23an lortua; tenperatura minimoa, berriz, -12 °C-koa da, 2012ko otsailaren 8an lortua[oh 1][5].

Météo-Franceren SIM analisiaren arabera, udalerriari dagokion sare-puntuan 1991–2020 aldiko urteko batez besteko tenperatura 12,4 °C-koa da.[oh 2] Hilabeterik beroena uztaila da (20,3 °C) eta hotzena urtarrila (5,1 °C). Urteko prezipitazioa 944 mm-koa da; hilabeterik euritsuena azaroa da (100 mm) eta lehorrena abuztua (60 mm).[6]

1959–2025 aldian, urteko batez besteko tenperaturak hamarkadako 0,24 °C-ko gorako joera izan du. Azken hamar urteak (2016–2025) 1961–1990 aldiko batez bestekoa (11,8 °C) baino 1,5 °C beroagoak izan dira. Seriako bost urte beroenak 2000tik aurrerakoak dira: 2020, 2022, 2023, 2024 eta 2025. Urterik beroena 2022 izan zen (14,1 °C) eta hotzena 1963 (10,9 °C).[6]

    Datu klimatikoak (Sarniguet)    
 Hila   Urt   Ots   Mar   Api   Mai   Eka   Uzt   Abu   Ira   Urr   Aza   Abe   Urtekoa 
Batez besteko tenperatura (ºC) 5.1 5.9 8.9 11.3 15.2 18.6 20.3 20.2 16.7 12.8 8.2 5.7 12.4
Pilatutako prezipitazioa (mm) 87 68 74 99 97 75 68 60 65 72 100 80 944
Iturria: Météo-France, SIM: 1991–2020 normalak, udalerriari dagokion sare-puntua
Berotze-marrak, 1959–2025
Marra bakoitza urte bat da; kolorea, urteko batez besteko tenperatura 1961–1990 aldiko batez bestekoarekiko (11,8 °C).
195919922025
hotzagoabatez bestekoaberoagoa
Hileko batez besteko tenperatura: lehen eta orain
UrtOtsMarApiMaiEkaUztAbuIraUrrAzaAbe
−0,1−0,3+1,0+1,1+1,7+1,7+0,9+1,3−0,3−0,20,00,0
1961–19901991–2020Behekoa: aldea (°C). Eskala: 0 / 25 °C.
Urteko tenperaturaren anomalia, 1959–2025
°C, 1961–1990 aldiko batez bestekoarekiko (11,8 °C)
+3 °C−3 °C
195919922025
batez bestekoa baino beroagoahotzagoa

Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:[7]

BiztanleriaUrtea2002503003504004501750180018501900195020002050BiztanleriaBiztanleriaren eboluzioa Datu hauek Wikimedia Commonsetik eskuratu dira. Aldaketarik behar izanez gero, han egin dezakezu. 1962 eta 1999 artean kontatze bikoitz gabeko biztanleria; hortik aurrera, udalerriko biztanleria. Iturriak: Ldh/EHESS/Cassini 1999ra arte. 2006tik aurrera INSEEren datuak.

Biztanleria-piramidea 2022
Guztira: 131 gizon, 128 emakume
%GizonakAdinaEmakumeak%
0.00
 
95+
 
0.00
0.00
 
90-94
 
0.00
0.00
 
85-89
 
3.91
0.00
 
80-84
 
0.00
0.00
 
75-79
 
3.91
3.82
 
70-74
 
0.00
0.00
 
65-69
 
3.91
3.82
 
60-64
 
7.81
22.14
 
55-59
 
0.00
15.27
 
50-54
 
11.72
3.82
 
45-49
 
15.62
8.40
 
40-44
 
8.59
7.63
 
35-39
 
0.00
3.82
 
30-34
 
8.59
3.82
 
25-29
 
3.91
3.82
 
20-24
 
7.81
3.82
 
15-19
 
7.81
3.82
 
10-14
 
12.50
3.82
 
5-9
 
0.00
12.21
 
0-4
 
3.91
Iturria: INSEEren datuetatik eratorritako grafikoa. Biztanleria txikia duten herrietako biztanleria borobildu da bertan eskainitako zenbakietan oinarrituta[8].

Familiak eta etxeguneak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2023 erroldaren arabera, Sarniguet udalerrian 260 biztanle zeuden eta 107 elkarbizitza unitate[oh 3], hau da, 2,43 lagun elkarbizitza unitate bakoitzeko (Metropolitar Frantzian 2,13). Horietatik 25 kide bakarrekoak ziren, 36 etxean seme-alabarik ez zuten bikoteek osatuak eta 41 seme-alabekin bizi ziren bikoteek. Datuok erroldaren laginketan oinarritzen direnez, udalerri honetako kopuruak biribilduta daude eta zehaztasun mugatukoak dira.[10]

260biztanle
107elkarbizitza-unitate
2,43lagun elkarbizitza-unitateko
76familia
41Bikotea seme-alabekin
36Bikotea seme-alabarik gabe etxean
25Kide bakarrekoa
5Bestelakoak
Laginketan oinarritutako datuak, biribilduta; ez dira ehunekotan adierazten.

Udalerrian 76 familia zeuden, eta horien artean seme-alabak etxean zituzten bikoteak ziren ugarienak (41). 36 familiek ez zuten 25 urtetik beherako seme-alabarik etxean.[10]

36
41
Bikotea seme-alabarik gabeBikotea seme-alabekin

2023 erroldaren arabera, udalerrian 123 etxebizitza zeuden. Horietatik 109 egoitza nagusi ziren, 9 bigarren egoitza edo noizbehinkakoak eta 5 hutsik zeuden. Etxebizitza gehienak etxeak ziren (123), eta apartamentuak gutxi ziren (0). Egoitza nagusietatik 94 beren jabearen bizilekuak ziren, 11 alokairuan zeuden, 0 errenta moderatuko etxebizitza gisa alokatuta eta 4 doan lagata.[11]

123etxebizitza
109egoitza nagusi
123etxe
0apartamentu

Etxebizitza multzoa

109
Egoitza nagusia (109)Bigarren egoitza edo noizbehinkakoa (9)Hutsik (5)

Etxe mota

123
Etxea (123)

Jabetza egoera

94
11
Jabeak (94)Alokairuan (11)Doan lagata (4)

Eraikuntza garaia

1919 aurretik28
1919-19454
1946-197018
1971-199027
1991-200517
2006-202013

Egoitza nagusien artean gehienek 5 gela edo gehiago zituzten (64). 46 etxebizitzatan berogailu mota "bestelakoa" erabiltzen zen, INSEEk gehiago zehazten ez duena. 96 egoitza nagusik beren aparkalekua zuten: 35 etxebizitzatan auto bakarra zegoen eta 70tan bi edo gehiago.[11]

Gela kopurua

1 gela1
2 gela2
3 gela14
4 gela28
5 gela edo gehiago64

Berogailu mota

20
33
10
46
Fuel-olioa (20)Elektrizitatea (33)Gas botila (10)Bestelakoak (46)

Aparkalekua eta ibilgailuak

96aparkalekua
35ibilgailu 1
70ibilgailu 2+

Enplegua

2023 urtean 15-64 urteko 175 biztanleetatik 146 aktibo ziren (% 83,4), horietako 135 lanean (% 77,1) eta 11 langabezian (aktiboen % 7,5).

17515-64 urteko biztanle
% 83,4aktibo
% 77,1lanean
% 7,5langabezia-tasa

Jarduera-tasa: talde bakoitzeko biztanleen artean zenbat diren aktibo (lanean edo langabezian).

15-24 urte% 51,9
25-54 urte% 96,3
55-64 urte% 69,2
Gizonak% 86,0
Emakumeak% 80,5

29 ez-aktibotik 12 ikasle edo ordaindu gabeko praktiketan ari ziren (% 41,4), 10 erretiraturik zeuden (% 34,5) eta 7 bestelako ez-aktibo ziren (% 24,1).

Ez-aktiboak

% 41
% 34
% 24
Ikasle edo praktikanErretiratuakBestelakoak

Lanbide-kategoria[oh 4]

% 13
% 20
% 40
% 20
NekazariakArtisau/merkatariakGoi-mailako langileakErdi-mailakoakEnplegatuakEskulangileak

Udalerrian 23 enplegu zeuden 2023 urtean. Udalerriko biztanle landunak 135 ziren; beraz, udalerria langile-erakarlea da.[oh 5]

23enplegu udalerrian
% 34,8soldatapeko
% 65,2ez-soldatapeko

Diru sarrerak

2023 urtean, diru-sarreren mediana 27.680 eurokoa zen.

27.680 €diru-sarreren mediana▲ Dep.: 24.320 €

Ekonomia jarduerak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2007an zeuden 8 komertzioetatik, 3 eraikuntza enpresak ziren, 1 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresa zen, 2 higiezinen enpresak ziren, 1 zerbitzu enpresa zen eta 1 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresa zen.[12]

2009an zeuden norbanakoentzako 3 zerbitzu publikoetatik, 1 igeltseroa zen, 1 zurgina eta 1 ile apaindegia.[13]

2000. urtean Sarniguet udalerrian 8 nekazaritza-ustiategi zeuden.

Hezkuntza eta osasun ekipamenduak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2009an inguruko herriekin osatutako haur-eskola bat zegoen.

  1. ↑ Estazioko erregistroak 1987ko abuztuaren 1an eta 2026ko irailaren 20an artekoak dira.
  2. ↑ Météo-Franceren SIM (Safran-Isba) analisiak Frantzia metropolitarra 8 km-ko sareta batean hartzen du. Hemengo balioak udalerriaren erditik 3,1 km-ra dagoen sare-puntukoak dira, ez estazio jakin batekoak. Serie hauek ez daude homogeneizatuta: estazio-sarearen aldaketek joera luzeetan eragina izan dezakete.
  3. ↑ INSEEren ménage kontzeptua (elkarbizitza-unitatea / etxegunea) etxebizitza berean bizi diren pertsonak dira, ahaidetuta egon edo ez. Famille kontzeptua (familia), aldiz, elkarbizitza-unitate BATEN BARRUAN dagoen bikote bat (seme-alabekin edo gabe) edo guraso bakar bat da. Kide bakarreko etxegune batek ez du familiarik: hortik dator udalerri bakoitzean elkarbizitza-unitate kopurua familia kopurua baino handiagoa izatea beti.
  4. ↑ Frantziako lanbide-sailkapen ofiziala (PCS) darabil: goi-mailako langileak zuzendariak eta goi-mailako lanbide intelektualak dira (ingeniariak, irakasle unibertsitarioak, medikuak...); erdi-mailakoak irakasleak, teknikariak eta erdi-mailako kudeatzaileak; enplegatuak bulego- eta zerbitzu-langileak (administrazio-langileak, saltzaileak...); eskulangileak eskulanezko lanbideak, kalifikatuak zein ez.
  5. ↑ Atal hau lantokiaren arabera neurtzen da, ez bizilekuaren arabera: udalerriko enplegu kopuruak eta bertako biztanle langileen kopuruak ez datoz bat.

Erreferentziak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
  1. 1 2 Joly, Daniel; Brossard, Thierry; Cardot, Hervé; Cavailhes, Jean; Hilal, Mohamed; Wavresky, Pierre (2010eko ekainaren 18a), «Les types de climats en France, une construction spatiale», Cybergéo : revue européenne de géographie (Frantsesez), 501, doi:10.4000/cybergeo.23155.
  2. ↑ Dubreuil, Vincent (2022ko otsaila), «Le changement climatique en France illustré par la classification de Köppen», La Météorologie (Frantsesez), 116, doi:10.37053/lameteorologie-2022-0012.
  3. ↑ «Le climat en France hexagonale et Corse», meteofrance.com (Frantsesez).
  4. ↑ «Réglementation environnementale RE2020», ecologie.gouv.fr (Frantsesez), 2020ko azaroaren 18a.
  5. 1 2 «Station Météo-France « Vic-en-Bigorre », fiche climatologique» (PDF), data.gouv.fr (Frantsesez).
  6. 1 2 «Données changement climatique - SIM quotidienne», data.gouv.fr (Frantsesez), Météo-France.
  7. ↑ Population et logements par commune depuis le recensement de 1962 (1961 pour les Dom) à 1999
  8. ↑ «Population selon le sexe et l'âge quinquennal de 1968 à 2022 (1990 à 2022 pour les DOM) | Insee», www.insee.fr. 2026ko uztailaren 27an kontsultatua.
  9. ↑ «Naissances de 2008 à 2025», Insee (Frantsesez). 2016ko abuztuaren 10ean kontsultatua.
  10. 1 2 «Couples-Familles-Ménages en 2023», Recensement de la population (Frantsesez), INSEE, 2023.
  11. 1 2 «Logement en 2023», Recensement de la population (Frantsesez), INSEE, 2023.
  12. ↑ Créations et stock d'établissements par commune en 2009
  13. ↑ Nombre d'équipements des services aux particuliers

Kanpo estekak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]