Edukira joan

Sainte-Colome

Sainte-Colome
Frantziako udalerria
Administrazioa
Estatu burujabe Frantzia
Frantziaren banaketa administratiboametropolitar Frantzia
Eskualdea Akitania Berria
Departamendua Pirinio Atlantikoak
BarrutiOloroe-Donamariako barrutia
Kantonamenducanton of Arudy
Izen ofizialaSainte-Colome
Posta kodea64260
Geografia
Koordenatuak43°06′09″N 0°24′11″W / 43.1025°N 0.4031°W / 43.1025; -0.4031
Mapa
Azalera9,35 km²
Altitudea347 m, 618 m eta 460 m
MugakideakLouvie-Juzon, Lys eta Sévignacq-Meyracq
Demografia
Biztanleria354 (2023ko urtarrilaren 1a)
alt_left 173 (%48,2) (%51,8) 186 alt_right
Dentsitatea38 bizt/km²
sainte-colome.fr

Sainte-Colome (okzitanieraz Senta Coloma) Frantziako Pirinio Atlantikoak departamenduan dagoen udalerria da. Azken erroldaren arabera 354 biztanle zituen 9,3 km²-ko azaleran.

Udalerri mugakideak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Honako udalerri hauek ditu mugakide: Louvie-Juzon, Lys eta Sévignacq-Meyracq.

CNRSk 2010ean egindako Joly ikerketaren arabera, udalerriak klima ozeaniko aldatua du[1]. Köppen-Geiger sailkapenaren arabera, Cfb motakoa da: klima epela, uda freskoa, sasoi lehorrik gabe[2]. Météo-Franceren 2020ko tipologiaren arabera, udalerria mendiko klima du, eta Pirinio Atlantikoetako klima-eskualdean kokatuta dago (ezaugarri nagusiak: prezipitazio handiak (>1200 mm/urte) urte osoan; negu oso epela (7,5 °C lautadan), haize ahulak)[3]. RE2020 araudiaren arabera, eraikuntza berrietarako, udalerria H2c zonan dago[4].

1971-2000 aldiko batez besteko urteko tenperatura 12 °C-koa da, 13,8 °C-ko anplitude termikoarekin. Urteko batez besteko prezipitazio-metaketa 1484 mm-koa da, urtarrilean 1,2 euri-egun eta uztailean 9,7 egun izanik[1]. 1991-2020 aldirako, hurbilen dagoen Météo-France estazioa Asson udalerrian dago, 10,9 km-ra, eta bertan neurtutako batez besteko urteko tenperatura 13,2 °C-koa da eta prezipitazio-metaketa 1376,5 mm-koa delarik[5]. Estazio horretan erregistratutako tenperatura maximoa 42,1 °C-koa da, 2003ko abuztuaren 13an lortua; tenperatura minimoa, berriz, -17,6 °C-koa da, 1985ko urtarrilaren 15an lortua[oh 1][5].

Météo-Franceren SIM analisiaren arabera, udalerriari dagokion sare-puntuan 1991–2020 aldiko urteko batez besteko tenperatura 11,5 °C-koa da.[oh 2] Hilabeterik beroena abuztua da (18,7 °C) eta hotzena urtarrila (5,3 °C). Urteko prezipitazioa 1469 mm-koa da; hilabeterik euritsuena azaroa da (168 mm) eta lehorrena abuztua (91 mm).[6]

1959–2025 aldian, urteko batez besteko tenperaturak hamarkadako 0,28 °C-ko gorako joera izan du. Azken hamar urteak (2016–2025) 1961–1990 aldiko batez bestekoa (10,7 °C) baino 1,4 °C beroagoak izan dira. Seriako bost urte beroenetatik lau 2000tik aurrerakoak dira (2020, 2022, 2023 eta 2025). Urterik beroena 2022 izan zen (13,1 °C) eta hotzena 1963 (9,7 °C).[6]

    Datu klimatikoak (Sainte-Colome)    
 Hila   Urt   Ots   Mar   Api   Mai   Eka   Uzt   Abu   Ira   Urr   Aza   Abe   Urtekoa 
Batez besteko tenperatura (ºC) 5.3 5.6 8.2 9.9 13.5 16.6 18.5 18.7 15.7 12.5 8.1 6.1 11.5
Pilatutako prezipitazioa (mm) 135 115 115 144 143 116 96 91 101 120 168 126 1469
Iturria: Météo-France, SIM: 1991–2020 normalak, udalerriari dagokion sare-puntua
Berotze-marrak, 1959–2025
Marra bakoitza urte bat da; kolorea, urteko batez besteko tenperatura 1961–1990 aldiko batez bestekoarekiko (10,7 °C).
195919922025
hotzagoabatez bestekoaberoagoa
Hileko batez besteko tenperatura: lehen eta orain
UrtOtsMarApiMaiEkaUztAbuIraUrrAzaAbe
+0,9+0,4+1,5+1,1+1,3+1,1+0,4+1,0−0,3+0,5+0,8+1,2
1961–19901991–2020Behekoa: aldea (°C). Eskala: 0 / 20 °C.
Urteko tenperaturaren anomalia, 1959–2025
°C, 1961–1990 aldiko batez bestekoarekiko (10,7 °C)
+3 °C−3 °C
195919922025
batez bestekoa baino beroagoahotzagoa

BiztanleriaUrtea030060090012001500180021001750180018501900195020002050BiztanleriaBiztanleriaren eboluzioa Datu hauek Wikimedia Commonsetik eskuratu dira. Aldaketarik behar izanez gero, han egin dezakezu. 1962 eta 1999 artean kontatze bikoitz gabeko biztanleria; hortik aurrera, udalerriko biztanleria. Iturriak: Ldh/EHESS/Cassini 1999ra arte. 2006tik aurrera INSEEren datuak.

Biztanleria-piramidea 2022
Guztira: 186 gizon, 173 emakume
%GizonakAdinaEmakumeak%
0.00
 
95+
 
0.00
2.69
 
90-94
 
0.00
2.69
 
85-89
 
2.89
0.00
 
80-84
 
5.20
0.00
 
75-79
 
0.00
4.84
 
70-74
 
5.20
4.84
 
65-69
 
5.20
9.68
 
60-64
 
5.20
17.20
 
55-59
 
13.29
12.37
 
50-54
 
13.87
2.69
 
45-49
 
2.89
10.75
 
40-44
 
11.56
2.69
 
35-39
 
5.20
2.69
 
30-34
 
0.00
0.00
 
25-29
 
0.00
5.38
 
20-24
 
5.78
5.91
 
15-19
 
5.78
8.06
 
10-14
 
9.25
7.53
 
5-9
 
8.67
0.00
 
0-4
 
0.00
Iturria: INSEEren datuetatik eratorritako grafikoa. Biztanleria txikia duten herrietako biztanleria borobildu da bertan eskainitako zenbakietan oinarrituta[7].

Familiak eta etxeguneak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2023 erroldaren arabera, Sainte-Colome udalerrian 353 biztanle zeuden eta 151 elkarbizitza unitate[oh 3], hau da, 2,34 lagun elkarbizitza unitate bakoitzeko (Metropolitar Frantzian 2,13). Talderik handiena etxean seme-alabarik ez zuten bikoteak ziren (% 34,4). Kide bakarreko elkarbizitza-unitateak % 25,2 ziren, Metropolitar Frantziako batez bestekoaren azpitik (% 39,2).[9]

353biztanle
151elkarbizitza-unitate
2,34lagun elkarbizitza-unitateko
108familia
Udalerria
% 31
% 34
% 25
Metropolitar Frantzia
% 24
% 26
% 10
% 39
Bikotea seme-alabekinBikotea seme-alabarik gabe etxeanGuraso bakarrekoakKide bakarrekoaBestelakoak

Udalerrian 108 familia zeuden, eta horien artean etxean seme-alabarik ez zuten bikoteak ziren ugarienak (52). Guraso bakarreko 9 familietatik 9etan ama zen guraso bakarra. 56 familiek ez zuten 25 urtetik beherako seme-alabarik etxean.[9]

52
47
9
Bikotea seme-alabarik gabeBikotea seme-alabekinGuraso bakarra

Elkarbizitza-unitatearen erreferentziazko pertsonaren lanbide-kategoriari dagokionez, nagusiak hauek ziren: erretiratuak (% 25,2), eskulangileak (% 18,5), erdi-mailako lanbideak (% 18,5), goi-mailako langileak (% 15,9). Talde nagusia (erretiratuak, % 25,2) Pirinio Atlantikoak departamenduko batez bestekoaren (% 34,1) azpitik dago. 14 elkarbizitza-unitatetan nekazari bat zen erreferentziazko pertsona (% 9,3).[9]

Udalerria
% 9
% 16
% 19
% 19
% 25
Pirinio Atlantikoak
% 11
% 16
% 15
% 12
% 34
Metropolitar Frantzia
% 13
% 16
% 15
% 14
% 30
NekazariakArtisau, merkatari eta enpresa-buruakGoi-mailako langileakErdi-mailako lanbideakEnplegatuakEskulangileakErretiratuakBestelakoak

2023 erroldaren arabera, udalerrian 214 etxebizitza zeuden. Horietatik 161 egoitza nagusi ziren, 33 bigarren egoitza edo noizbehinkakoak eta 20 hutsik zeuden. Etxebizitza gehienak etxeak ziren (193), eta apartamentuak gutxi ziren (20). Egoitza nagusietatik 134 beren jabearen bizilekuak ziren, 23 alokairuan zeuden, 0 errenta moderatuko etxebizitza gisa alokatuta eta 4 doan lagata.[10]

214etxebizitza
161egoitza nagusi
193etxe
20apartamentu

Etxebizitza multzoa

161
33
20
Egoitza nagusia (161)Bigarren egoitza edo noizbehinkakoa (33)Hutsik (20)

Etxe mota

193
20
Etxea (193)Apartamentua (20)

Jabetza egoera

134
23
Jabeak (134)Alokairuan (23)Doan lagata (4)

Eraikuntza garaiari dagokionez, 1919 aurretik artean eraikitako egoitza nagusiak ziren ugarienak (63).[10]

Eraikuntza garaia

1919 aurretik63
1919-19457
1946-19708
1971-199026
1991-200517
2006-202034

Egoitza nagusien artean gehienek 5 gela edo gehiago zituzten (97). 99 etxebizitzatan berogailu mota "bestelakoa" erabiltzen zen, INSEEk gehiago zehazten ez duena. 123 egoitza nagusik beren aparkalekua zuten: 54 etxebizitzatan auto bakarra zegoen eta 96tan bi edo gehiago.[10]

Gela kopurua

1 gela1
2 gela4
3 gela17
4 gela42
5 gela edo gehiago97

Berogailu mota

44
99
Gas sarea (1)Fuel-olioa (9)Elektrizitatea (44)Gas botila (8)Bestelakoak (99)

Aparkalekua eta ibilgailuak

123aparkalekua
54ibilgailu 1
96ibilgailu 2+

Enplegua

2023 urtean 15-64 urteko 214 biztanleetatik 164 aktibo ziren (% 76,6), horietako 149 lanean (% 69,6) eta 15 langabezian (aktiboen % 9,1).

21415-64 urteko biztanle
% 76,6aktibo
% 69,6lanean
% 9,1langabezia-tasa

Jarduera-tasa: talde bakoitzeko biztanleen artean zenbat diren aktibo (lanean edo langabezian).

15-24 urte% 36,4
25-54 urte% 96,6
55-64 urte% 60,3
Gizonak% 80,2
Emakumeak% 73,1

Langabezia-tasa hezkuntza-mailaren arabera

Titulurik gabe% 33,3
BEPC, brebeta% 20,0
CAP-BEP% 10,5
Batxilergoa% 8,1
Goi-mailako +2% 3,0
Goi-mailako +3/4% 8,3
Goi-mailako +5% 9,5

Marratxo bertikala: udalerriko langabezia-tasa orokorra (% 9,1). Zabalerak eskala finko batean daude (0-% 50), udalerri artean konparagarriak izan daitezen.

50 ez-aktibotik 20 ikasle edo ordaindu gabeko praktiketan ari ziren (% 40,0), 19 erretiraturik zeuden (% 38,0) eta 11 bestelako ez-aktibo ziren (% 22,0).

Ez-aktiboak

% 40
% 38
% 22
Ikasle edo praktikanErretiratuakBestelakoak

Lanbide-kategoria[oh 4]

% 9
% 18
% 30
% 12
% 25
NekazariakArtisau/merkatariakGoi-mailako langileakErdi-mailakoakEnplegatuakEskulangileak

Udalerrian 38 enplegu zeuden 2023 urtean. Udalerriko biztanle landunak 149 ziren; beraz, udalerria langile-erakarlea da.[oh 5]

38enplegu udalerrian
% 42,1soldatapeko
% 57,9ez-soldatapeko

Diru sarrerak

2023 urtean, diru-sarreren mediana 25.390 eurokoa zen.

25.390 €diru-sarreren mediana▼ Dep.: 26.300 €
  1. ↑ Estazioko erregistroak 1970ko urtarrilaren 1an eta 2026ko irailaren 20an artekoak dira.
  2. ↑ Météo-Franceren SIM (Safran-Isba) analisiak Frantzia metropolitarra 8 km-ko sareta batean hartzen du. Hemengo balioak udalerriaren erditik 1,8 km-ra dagoen sare-puntukoak dira, ez estazio jakin batekoak. Serie hauek ez daude homogeneizatuta: estazio-sarearen aldaketek joera luzeetan eragina izan dezakete.
  3. ↑ INSEEren ménage kontzeptua (elkarbizitza-unitatea / etxegunea) etxebizitza berean bizi diren pertsonak dira, ahaidetuta egon edo ez. Famille kontzeptua (familia), aldiz, elkarbizitza-unitate BATEN BARRUAN dagoen bikote bat (seme-alabekin edo gabe) edo guraso bakar bat da. Kide bakarreko etxegune batek ez du familiarik: hortik dator udalerri bakoitzean elkarbizitza-unitate kopurua familia kopurua baino handiagoa izatea beti.
  4. ↑ Frantziako lanbide-sailkapen ofiziala (PCS) darabil: goi-mailako langileak zuzendariak eta goi-mailako lanbide intelektualak dira (ingeniariak, irakasle unibertsitarioak, medikuak...); erdi-mailakoak irakasleak, teknikariak eta erdi-mailako kudeatzaileak; enplegatuak bulego- eta zerbitzu-langileak (administrazio-langileak, saltzaileak...); eskulangileak eskulanezko lanbideak, kalifikatuak zein ez.
  5. ↑ Atal hau lantokiaren arabera neurtzen da, ez bizilekuaren arabera: udalerriko enplegu kopuruak eta bertako biztanle langileen kopuruak ez datoz bat.

Erreferentziak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
  1. 1 2 Joly, Daniel; Brossard, Thierry; Cardot, Hervé; Cavailhes, Jean; Hilal, Mohamed; Wavresky, Pierre (2010eko ekainaren 18a), «Les types de climats en France, une construction spatiale», Cybergéo : revue européenne de géographie (Frantsesez), 501, doi:10.4000/cybergeo.23155.
  2. ↑ Dubreuil, Vincent (2022ko otsaila), «Le changement climatique en France illustré par la classification de Köppen», La Météorologie (Frantsesez), 116, doi:10.37053/lameteorologie-2022-0012.
  3. ↑ «Le climat en France hexagonale et Corse», meteofrance.com (Frantsesez).
  4. ↑ «Réglementation environnementale RE2020», ecologie.gouv.fr (Frantsesez), 2020ko azaroaren 18a.
  5. 1 2 «Station Météo-France « Asson », fiche climatologique» (PDF), data.gouv.fr (Frantsesez).
  6. 1 2 «Données changement climatique - SIM quotidienne», data.gouv.fr (Frantsesez), Météo-France.
  7. ↑ «Population selon le sexe et l'âge quinquennal de 1968 à 2022 (1990 à 2022 pour les DOM) | Insee», www.insee.fr. 2026ko uztailaren 27an kontsultatua.
  8. ↑ «Naissances de 2008 à 2025», Insee (Frantsesez). 2016ko abuztuaren 10ean kontsultatua.
  9. 1 2 3 «Couples-Familles-Ménages en 2023», Recensement de la population (Frantsesez), INSEE, 2023.
  10. 1 2 3 «Logement en 2023», Recensement de la population (Frantsesez), INSEE, 2023.

Ikus, gainera

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Kanpo estekak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]