Edukira joan

Proissans

Proissans
Frantziako udalerria
Administrazioa
Estatu burujabe Frantzia
Frantziaren banaketa administratiboametropolitar Frantzia
Eskualdea Akitania Berria
Departamendua Dordoina
Izen ofizialaProissans
Posta kodea24200
Geografia
Koordenatuak44°56′04″N 1°15′09″E / 44.9344°N 1.2525°E / 44.9344; 1.2525
Mapa
Azalera17,56 km²
Altitudea118 m, 314 m eta 191 m
MugakideakSaint-Crépin-et-Carlucet, Sarlat-la-Canéda, Sainte-Nathalène eta Marcillac-Saint-Quentin
Demografia
Biztanleria1.102 (2023ko urtarrilaren 1a)
alt_left 526 (%48,5) (%51,5) 559 alt_right
Dentsitatea63 bizt/km²
proissans.com

Proissans (frantsesez eta ofizialki: Proissans) Okzitaniako udalerri bat da. Administratiboki Frantziako Dordoina departamenduan dago, Akitania Berria eskualdean. Azken erroldaren arabera 1.102 biztanle zituen 17,6 km²-ko azaleran.

Udalerri mugakideak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Honako udalerri hauek ditu mugakide: Saint-Crépin-et-Carlucet, Sarlat-la-Canéda, Sainte-Nathalène eta Marcillac-Saint-Quentin.

Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.

Herri batzuen distantzia eta kokapen erlatiboa
Herri batzuen distantzia eta kokapen erlatiboa
ProissansProissans

CNRSk 2010ean egindako Joly ikerketaren arabera, udalerriak klima ozeaniko aldatua du[1]. Köppen-Geiger sailkapenaren arabera, Cfa motakoa da: klima epela, uda beroa, sasoi lehorrik gabe[2]. Météo-Franceren 2020ko tipologiaren arabera, udalerria klima ozeaniko aldatua du, eta Massif Centraleko mendebaldea eta ipar-mendebaldeako klima-eskualdean kokatuta dago (ezaugarri nagusiak: urteko prezipitazioa 900-1500 mm artekoa, gehiena udazkenean eta neguan)[3]. RE2020 araudiaren arabera, eraikuntza berrietarako, udalerria H2c zonan dago[4].

1971-2000 aldiko batez besteko urteko tenperatura 12,6 °C-koa da, 15,3 °C-ko anplitude termikoarekin. Urteko batez besteko prezipitazio-metaketa 938 mm-koa da, urtarrilean 11,5 euri-egun eta uztailean 6,8 egun izanik[1]. 1991-2020 aldirako, hurbilen dagoen Météo-France estazioa Salignac-Eyvigues udalerrian dago, 8,8 km-ra, eta bertan neurtutako batez besteko urteko tenperatura 13 °C-koa da eta prezipitazio-metaketa 907,1 mm-koa delarik[5]. Estazio horretan erregistratutako tenperatura maximoa 40,8 °C-koa da, 2026ko ekainaren 22an lortua; tenperatura minimoa, berriz, -14,4 °C-koa da, 2012ko otsailaren 9an lortua[oh 1][5].

Météo-Franceren SIM analisiaren arabera, udalerriari dagokion sare-puntuan 1991–2020 aldiko urteko batez besteko tenperatura 12,7 °C-koa da.[oh 2] Hilabeterik beroena uztaila da (21,0 °C) eta hotzena urtarrila (5,1 °C). Urteko prezipitazioa 907 mm-koa da; hilabeterik euritsuena azaroa da (90 mm) eta lehorrena uztaila (57 mm).[6]

1959–2025 aldian, urteko batez besteko tenperaturak hamarkadako 0,24 °C-ko gorako joera izan du. Azken hamar urteak (2016–2025) 1961–1990 aldiko batez bestekoa (12,0 °C) baino 1,4 °C beroagoak izan dira. Seriako bost urte beroenak 2000tik aurrerakoak dira: 2011, 2020, 2022, 2023 eta 2025. Urterik beroena 2022 izan zen (14,2 °C) eta hotzena 1963 (11,1 °C).[6]

    Datu klimatikoak (Proissans)    
 Hila   Urt   Ots   Mar   Api   Mai   Eka   Uzt   Abu   Ira   Urr   Aza   Abe   Urtekoa 
Batez besteko tenperatura (ºC) 5.1 5.7 9.1 11.7 15.5 19.1 21.0 20.7 16.8 13.1 8.3 5.7 12.7
Pilatutako prezipitazioa (mm) 80 66 69 86 80 72 57 65 77 79 90 86 907
Iturria: Météo-France, SIM: 1991–2020 normalak, udalerriari dagokion sare-puntua
Berotze-marrak, 1959–2025
Marra bakoitza urte bat da; kolorea, urteko batez besteko tenperatura 1961–1990 aldiko batez bestekoarekiko (12,0 °C).
195919922025
hotzagoabatez bestekoaberoagoa
Hileko batez besteko tenperatura: lehen eta orain
UrtOtsMarApiMaiEkaUztAbuIraUrrAzaAbe
+0,4−0,4+1,2+1,1+1,5+1,7+0,9+1,4−0,3+0,1+0,3+0,4
1961–19901991–2020Behekoa: aldea (°C). Eskala: 0 / 25 °C.
Urteko tenperaturaren anomalia, 1959–2025
°C, 1961–1990 aldiko batez bestekoarekiko (12,0 °C)
+3 °C−3 °C
195919922025
batez bestekoa baino beroagoahotzagoa

Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:[7]

BiztanleriaUrtea5006007008009001000110012001750180018501900195020002050BiztanleriaBiztanleriaren eboluzioa Datu hauek Wikimedia Commonsetik eskuratu dira. Aldaketarik behar izanez gero, han egin dezakezu. 1962 eta 1999 artean kontatze bikoitz gabeko biztanleria; hortik aurrera, udalerriko biztanleria. Iturriak: Ldh/EHESS/Cassini 1999ra arte. 2006tik aurrera INSEEren datuak.

Biztanleria-piramidea 2022
Guztira: 559 gizon, 526 emakume
%GizonakAdinaEmakumeak%
0.00
 
95+
 
0.00
2.50
 
90-94
 
4.56
0.89
 
85-89
 
0.00
2.50
 
80-84
 
4.75
6.08
 
75-79
 
6.46
5.19
 
70-74
 
3.61
10.38
 
65-69
 
9.13
9.48
 
60-64
 
8.17
9.48
 
55-59
 
9.13
5.19
 
50-54
 
6.46
6.26
 
45-49
 
7.41
7.16
 
40-44
 
6.84
4.47
 
35-39
 
4.75
6.08
 
30-34
 
4.75
3.58
 
25-29
 
4.75
2.50
 
20-24
 
2.85
4.47
 
15-19
 
2.85
7.33
 
10-14
 
6.84
3.76
 
5-9
 
3.80
2.68
 
0-4
 
2.85
Iturria: INSEEren datuetatik eratorritako grafikoa. Biztanleria txikia duten herrietako biztanleria borobildu da bertan eskainitako zenbakietan oinarrituta[8].

Familiak eta etxeguneak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2023 erroldaren arabera, Proissans udalerrian 1.102 biztanle zeuden eta 519 elkarbizitza unitate[oh 3], hau da, 2,12 lagun elkarbizitza unitate bakoitzeko (Metropolitar Frantzian 2,13). Talderik handiena etxean seme-alabarik ez zuten bikoteak ziren (% 32,8). Kide bakarreko elkarbizitza-unitateak % 29,9 ziren, Metropolitar Frantziako batez bestekoaren azpitik (% 39,2).[10]

1.102biztanle
519elkarbizitza-unitate
2,12lagun elkarbizitza-unitateko
359familia
Udalerria
% 25
% 33
% 11
% 30
Metropolitar Frantzia
% 24
% 26
% 10
% 39
Bikotea seme-alabekinBikotea seme-alabarik gabe etxeanGuraso bakarrekoakKide bakarrekoaBestelakoak

Udalerrian 359 familia zeuden, eta horien artean etxean seme-alabarik ez zuten bikoteak ziren ugarienak (175). Guraso bakarreko 55 familietatik 20etan ama zen guraso bakarra. 219 familiek ez zuten 25 urtetik beherako seme-alabarik etxean. 85k seme-alaba bakarra zuten etxean, 45k bi, eta 10k hiru edo gehiago.[10]

175
130
55
Bikotea seme-alabarik gabeBikotea seme-alabekinGuraso bakarra
25 urtez azpiko seme-alabarik ez etxean219
Seme-alaba bat85
Bi seme-alaba45
Hiru seme-alaba10
Lau edo gehiago0

15 urte edo gehiago zituzten 937 biztanle zeuden. Horien artean 15-24 urtekoen % 2,5 bizi zen bakarrik eta 80 urte edo gehiagokoen % 37,1. Bikotean bizitzea ohikoagoa zen talde guztietan, 25-39 urteko taldean jotzen zuen gailurra (% 76,4).[10]

Bakarrik bizi da
15-24% 3
25-39% 8
40-54% 13
55-64% 24
65-79% 19
80 +% 37
Bikotean bizi da
15-24% 11
25-39% 76
40-54% 74
55-64% 72
65-79% 76
80 +% 47

15 urte edo gehiagoko biztanleen % 45,8 ezkonduta zegoen, eta beste % 22,3 bikotean bizi zen ezkondu gabe (% 14,2 izatezko bikotean eta % 8,1 PACS bidez lotuta). % 18,7 ezkongabeak ziren, % 6,8 alargunak eta % 6,4 dibortziatuak.[10]

Ezkonduta% 45,8
Ezkongabea% 18,7
Izatezko bikotean% 14,2
PACS bidez lotuta% 8,1
Alarguna% 6,8
Dibortziatuta% 6,4

Elkarbizitza-unitatearen erreferentziazko pertsonaren lanbide-kategoriari dagokionez, nagusiak hauek ziren: erretiratuak (% 35,5), eskulangileak (% 17,3), enplegatuak (% 15,4), erdi-mailako lanbideak (% 11,6). Talde nagusia (erretiratuak, % 35,5) Dordoina departamenduko batez bestekoaren (% 40,6) azpitik dago. 20 elkarbizitza-unitatetan nekazari bat zen erreferentziazko pertsona (% 3,9).[10]

Udalerria
% 9
% 12
% 15
% 17
% 35
Dordoina
% 12
% 15
% 13
% 41
Metropolitar Frantzia
% 13
% 16
% 15
% 14
% 30
NekazariakArtisau, merkatari eta enpresa-buruakGoi-mailako langileakErdi-mailako lanbideakEnplegatuakEskulangileakErretiratuakBestelakoak

2023 erroldaren arabera, udalerrian 662 etxebizitza zeuden. Horietatik 520 egoitza nagusi ziren, 101 bigarren egoitza edo noizbehinkakoak eta 41 hutsik zeuden. Etxebizitza gehienak etxeak ziren (635), eta apartamentuak gutxi ziren (21). Egoitza nagusietatik 396 beren jabearen bizilekuak ziren, 103 alokairuan zeuden, 0 errenta moderatuko etxebizitza gisa alokatuta eta 21 doan lagata.[11]

662etxebizitza
520egoitza nagusi
635etxe
21apartamentu

Etxebizitza multzoa

520
101
Egoitza nagusia (520)Bigarren egoitza edo noizbehinkakoa (101)Hutsik (41)

Etxe mota

635
Etxea (635)Apartamentua (21)

Jabetza egoera

396
103
Jabeak (396)Alokairuan (103)Doan lagata (21)

Eraikuntza garaiari dagokionez, 2006-2020 artean eraikitako egoitza nagusiak ziren ugarienak (145).[11]

Eraikuntza garaia

1919 aurretik68
1919-194516
1946-197034
1971-1990133
1991-2005101
2006-2020145

Egoitza nagusien artean gehienek 5 gela edo gehiago zituzten (272). 213 etxebizitzatan berogailu mota "bestelakoa" erabiltzen zen, INSEEk gehiago zehazten ez duena. 447 egoitza nagusik beren aparkalekua zuten: 222 etxebizitzatan auto bakarra zegoen eta 280tan bi edo gehiago.[11]

Gela kopurua

1 gela3
2 gela15
3 gela76
4 gela154
5 gela edo gehiago272

Berogailu mota

47
208
213
Gas sarea (32)Fuel-olioa (47)Elektrizitatea (208)Gas botila (20)Bestelakoak (213)

Aparkalekua eta ibilgailuak

447aparkalekua
222ibilgailu 1
280ibilgailu 2+

Enplegua

2023 urtean 15-64 urteko 643 biztanleetatik 492 aktibo ziren (% 76,5), horietako 437 lanean (% 68,0) eta 55 langabezian (aktiboen % 11,2).

64315-64 urteko biztanle
% 76,5aktibo
% 68,0lanean
% 11,2langabezia-tasa

Jarduera-tasa: talde bakoitzeko biztanleen artean zenbat diren aktibo (lanean edo langabezian).

15-24 urte% 40,5
25-54 urte% 93,2
55-64 urte% 59,3
Gizonak% 79,1
Emakumeak% 74,2

Langabezia-tasa hezkuntza-mailaren arabera

Titulurik gabe% 10,3
BEPC, brebeta% 14,3
CAP-BEP% 14,9
Batxilergoa% 9,2
Goi-mailako +2% 9,3
Goi-mailako +3/4% 9,8
Goi-mailako +5% 7,7

Marratxo bertikala: udalerriko langabezia-tasa orokorra (% 11,2). Zabalerak eskala finko batean daude (0-% 50), udalerri artean konparagarriak izan daitezen.

151 ez-aktibotik 42 ikasle edo ordaindu gabeko praktiketan ari ziren (% 27,8), 78 erretiraturik zeuden (% 51,7) eta 31 bestelako ez-aktibo ziren (% 20,5).

Ez-aktiboak

% 28
% 52
% 21
Ikasle edo praktikanErretiratuakBestelakoak

Lanbide-kategoria[oh 4]

% 10
% 24
% 27
% 27
NekazariakArtisau/merkatariakGoi-mailako langileakErdi-mailakoakEnplegatuakEskulangileak

Udalerrian 124 enplegu zeuden 2023 urtean. Udalerriko biztanle landunak 437 ziren; beraz, udalerria langile-erakarlea da.[oh 5]

124enplegu udalerrian
% 56,5soldatapeko
% 43,5ez-soldatapeko

Diru sarrerak

2023 urtean, diru-sarreren mediana 25.160 eurokoa zen.

25.160 €diru-sarreren mediana▲ Dep.: 24.150 €

Ekonomia jarduerak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2007an zeuden 43 komertzioetatik, 2 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresak ziren, 8 eraikuntza enpresak ziren, 8 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 12 ostalaritza eta jatetxe enpresak ziren, 2 informazio eta komunikazio enpresak ziren, 2 higiezinen enpresak ziren, 5 zerbitzu enpresak ziren, 1 administrazio publikoko enpresa zen eta 3 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresak ziren.[12]

2009an zeuden norbanakoentzako 12 zerbitzu publikoetatik, 2 ibilgailuen konpontzeko eta nekazaritza tresnetako lantokiak ziren, 2 igeltseroak, 1 zurgina, 1 iturgina, 1 argiketaria, 1 ile apaindegia, 3 jatetxeak eta 1 apaindegia.[13]

2000. urtean Proissans udalerrian 32 nekazaritza-ustiategi zeuden.

Hezkuntza eta osasun ekipamenduak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2009an inguruko herriekin osatutako barreiatutako lehen-hezkuntzako eskola bat zegoen.

  1. ↑ Estazioko erregistroak 2004ko irailaren 1an eta 2026ko irailaren 20an artekoak dira.
  2. ↑ Météo-Franceren SIM (Safran-Isba) analisiak Frantzia metropolitarra 8 km-ko sareta batean hartzen du. Hemengo balioak udalerriaren erditik 2,2 km-ra dagoen sare-puntukoak dira, ez estazio jakin batekoak. Serie hauek ez daude homogeneizatuta: estazio-sarearen aldaketek joera luzeetan eragina izan dezakete.
  3. ↑ INSEEren ménage kontzeptua (elkarbizitza-unitatea / etxegunea) etxebizitza berean bizi diren pertsonak dira, ahaidetuta egon edo ez. Famille kontzeptua (familia), aldiz, elkarbizitza-unitate BATEN BARRUAN dagoen bikote bat (seme-alabekin edo gabe) edo guraso bakar bat da. Kide bakarreko etxegune batek ez du familiarik: hortik dator udalerri bakoitzean elkarbizitza-unitate kopurua familia kopurua baino handiagoa izatea beti.
  4. ↑ Frantziako lanbide-sailkapen ofiziala (PCS) darabil: goi-mailako langileak zuzendariak eta goi-mailako lanbide intelektualak dira (ingeniariak, irakasle unibertsitarioak, medikuak...); erdi-mailakoak irakasleak, teknikariak eta erdi-mailako kudeatzaileak; enplegatuak bulego- eta zerbitzu-langileak (administrazio-langileak, saltzaileak...); eskulangileak eskulanezko lanbideak, kalifikatuak zein ez.
  5. ↑ Atal hau lantokiaren arabera neurtzen da, ez bizilekuaren arabera: udalerriko enplegu kopuruak eta bertako biztanle langileen kopuruak ez datoz bat.

Erreferentziak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
  1. 1 2 Joly, Daniel; Brossard, Thierry; Cardot, Hervé; Cavailhes, Jean; Hilal, Mohamed; Wavresky, Pierre (2010eko ekainaren 18a), «Les types de climats en France, une construction spatiale», Cybergéo : revue européenne de géographie (Frantsesez), 501, doi:10.4000/cybergeo.23155.
  2. ↑ Dubreuil, Vincent (2022ko otsaila), «Le changement climatique en France illustré par la classification de Köppen», La Météorologie (Frantsesez), 116, doi:10.37053/lameteorologie-2022-0012.
  3. ↑ «Le climat en France hexagonale et Corse», meteofrance.com (Frantsesez).
  4. ↑ «Réglementation environnementale RE2020», ecologie.gouv.fr (Frantsesez), 2020ko azaroaren 18a.
  5. 1 2 «Station Météo-France « Salignac-Eyvigues », fiche climatologique» (PDF), data.gouv.fr (Frantsesez).
  6. 1 2 «Données changement climatique - SIM quotidienne», data.gouv.fr (Frantsesez), Météo-France.
  7. ↑ Population et logements par commune depuis le recensement de 1962 (1961 pour les Dom) à 1999
  8. ↑ «Population selon le sexe et l'âge quinquennal de 1968 à 2022 (1990 à 2022 pour les DOM) | Insee», www.insee.fr. 2026ko uztailaren 27an kontsultatua.
  9. ↑ «Naissances de 2008 à 2025», Insee (Frantsesez). 2016ko abuztuaren 10ean kontsultatua.
  10. 1 2 3 4 5 «Couples-Familles-Ménages en 2023», Recensement de la population (Frantsesez), INSEE, 2023.
  11. 1 2 3 «Logement en 2023», Recensement de la population (Frantsesez), INSEE, 2023.
  12. ↑ Créations et stock d'établissements par commune en 2009
  13. ↑ Nombre d'équipements des services aux particuliers

Kanpo estekak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]