Edukira joan

Portet

Portet
Frantziako udalerria
Administrazioa
Estatu burujabe Frantzia
Frantziaren banaketa administratiboametropolitar Frantzia
Eskualdea Akitania Berria
Departamendua Pirinio Atlantikoak
BarrutiPaueko barrutia
Kantonamenducanton of Garlin
Izen ofizialaPortet
Posta kodea64330
Geografia
Koordenatuak43°34′45″N 0°11′13″W / 43.5792°N 0.1869°W / 43.5792; -0.1869
Mapa
Azalera7,89 km²
Altitudea177 m, 111 m, 249 m eta 154 m
MugakideakVerlus, Viella, Castetpugon, Diusse, Mascaraàs-Haron, Moncla eta Tadousse-Ussau
Demografia
Biztanleria161 (2023ko urtarrilaren 1a)
alt_left 84 (%52,8) (%47,2) 75 alt_right
Dentsitatea20 bizt/km²

Portet (okzitanieraz Portèth) Frantziako Pirinio Atlantikoak departamenduan dagoen udalerria da. Azken erroldaren arabera 161 biztanle zituen 7,9 km²-ko azaleran.

Udalerri mugakideak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Honako udalerri hauek ditu mugakide: Verlus, Viella, Castetpugon, Diusse, Mascaraàs-Haron, Moncla eta Tadousse-Ussau.

CNRSk 2010ean egindako Joly ikerketaren arabera, udalerriak klima ozeaniko aldatua du[1]. Köppen-Geiger sailkapenaren arabera, Cfb motakoa da: klima epela, uda freskoa, sasoi lehorrik gabe[2]. Météo-Franceren 2020ko tipologiaren arabera, udalerria klima ozeanikoaren eta klima ozeaniko aldatuaren arteko trantsizio-eremuan dago, eta Akitania eta Gaskoiniako klima-eskualdean kokatuta dago (ezaugarri nagusiak: prezipitazio ugariak udaberrian; uda beroa (19,5 °C); haize ahulak; ekaitzak maiz udan)[3]. RE2020 araudiaren arabera, eraikuntza berrietarako, udalerria H2c zonan dago[4].

1971-2000 aldiko batez besteko urteko tenperatura 13,4 °C-koa da, 14,7 °C-ko anplitude termikoarekin. Urteko batez besteko prezipitazio-metaketa 1055 mm-koa da, urtarrilean 11,8 euri-egun eta uztailean 7,3 egun izanik[1]. 1991-2020 aldirako, hurbilen dagoen Météo-France estazioa Maumusson-Laguian udalerrian dago, 7,8 km-ra, eta bertan neurtutako batez besteko urteko tenperatura 14,1 °C-koa da eta prezipitazio-metaketa 1021,5 mm-koa delarik[5]. Estazio horretan erregistratutako tenperatura maximoa 42,2 °C-koa da, 2026ko uztailaren 29an lortua; tenperatura minimoa, berriz, -17,5 °C-koa da, 1985ko urtarrilaren 8an lortua[oh 1][5].

Météo-Franceren SIM analisiaren arabera, udalerriari dagokion sare-puntuan 1991–2020 aldiko urteko batez besteko tenperatura 13,2 °C-koa da.[oh 2] Hilabeterik beroena abuztua da (20,7 °C) eta hotzena urtarrila (6,2 °C). Urteko prezipitazioa 1083 mm-koa da; hilabeterik euritsuena azaroa da (128 mm) eta lehorrena uztaila (64 mm).[6]

1959–2025 aldian, urteko batez besteko tenperaturak hamarkadako 0,33 °C-ko gorako joera izan du. Azken hamar urteak (2016–2025) 1961–1990 aldiko batez bestekoa (12,3 °C) baino 1,7 °C beroagoak izan dira. Seriako bost urte beroenetatik lau 2000tik aurrerakoak dira (2020, 2022, 2023 eta 2025). Urterik beroena 2022 izan zen (14,9 °C) eta hotzena 1963 (11,3 °C).[6]

    Datu klimatikoak (Portet)    
 Hila   Urt   Ots   Mar   Api   Mai   Eka   Uzt   Abu   Ira   Urr   Aza   Abe   Urtekoa 
Batez besteko tenperatura (ºC) 6.2 6.9 9.8 12.0 15.7 18.9 20.6 20.7 17.6 14.0 9.3 6.9 13.2
Pilatutako prezipitazioa (mm) 104 83 88 104 100 82 64 65 77 88 128 100 1083
Iturria: Météo-France, SIM: 1991–2020 normalak, udalerriari dagokion sare-puntua
Berotze-marrak, 1959–2025
Marra bakoitza urte bat da; kolorea, urteko batez besteko tenperatura 1961–1990 aldiko batez bestekoarekiko (12,3 °C).
195919922025
hotzagoabatez bestekoaberoagoa
Hileko batez besteko tenperatura: lehen eta orain
UrtOtsMarApiMaiEkaUztAbuIraUrrAzaAbe
+0,5+0,1+1,4+1,2+1,6+1,6+0,9+1,5+0,3+0,7+0,7+0,8
1961–19901991–2020Behekoa: aldea (°C). Eskala: 0 / 25 °C.
Urteko tenperaturaren anomalia, 1959–2025
°C, 1961–1990 aldiko batez bestekoarekiko (12,3 °C)
+3 °C−3 °C
195919922025
batez bestekoa baino beroagoahotzagoa

BiztanleriaUrtea1002003004005006007001750180018501900195020002050BiztanleriaBiztanleriaren eboluzioa Datu hauek Wikimedia Commonsetik eskuratu dira. Aldaketarik behar izanez gero, han egin dezakezu. 1962 eta 1999 artean kontatze bikoitz gabeko biztanleria; hortik aurrera, udalerriko biztanleria. Iturriak: Ldh/EHESS/Cassini 1999ra arte. 2006tik aurrera INSEEren datuak.

Biztanleria-piramidea 2022
Guztira: 75 gizon, 84 emakume
%GizonakAdinaEmakumeak%
0.00
 
95+
 
0.00
0.00
 
90-94
 
0.00
0.00
 
85-89
 
5.95
0.00
 
80-84
 
0.00
14.67
 
75-79
 
5.95
14.67
 
70-74
 
0.00
0.00
 
65-69
 
13.10
14.67
 
60-64
 
19.05
0.00
 
55-59
 
0.00
14.67
 
50-54
 
5.95
0.00
 
45-49
 
5.95
21.33
 
40-44
 
5.95
0.00
 
35-39
 
5.95
6.67
 
30-34
 
13.10
0.00
 
25-29
 
5.95
0.00
 
20-24
 
0.00
0.00
 
15-19
 
0.00
0.00
 
10-14
 
0.00
6.67
 
5-9
 
13.10
6.67
 
0-4
 
0.00
Iturria: INSEEren datuetatik eratorritako grafikoa. Biztanleria txikia duten herrietako biztanleria borobildu da bertan eskainitako zenbakietan oinarrituta[7].

Familiak eta etxeguneak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2023 erroldaren arabera, Portet udalerrian 161 biztanle zeuden eta 86 elkarbizitza unitate[oh 3], hau da, 1,87 lagun elkarbizitza unitate bakoitzeko (Metropolitar Frantzian 2,13). Horietatik 32 kide bakarrekoak ziren, 27 etxean seme-alabarik ez zuten bikoteek osatuak eta 16 seme-alabekin bizi ziren bikoteek. Datuok erroldaren laginketan oinarritzen direnez, udalerri honetako kopuruak biribilduta daude eta zehaztasun mugatukoak dira.[9]

161biztanle
86elkarbizitza-unitate
1,87lagun elkarbizitza-unitateko
54familia
16Bikotea seme-alabekin
27Bikotea seme-alabarik gabe etxean
11Guraso bakarrekoak
32Kide bakarrekoa
Laginketan oinarritutako datuak, biribilduta; ez dira ehunekotan adierazten.

Udalerrian 54 familia zeuden, eta horien artean etxean seme-alabarik ez zuten bikoteak ziren ugarienak (27). Guraso bakarreko 11 familietatik 11etan ama zen guraso bakarra. 38 familiek ez zuten 25 urtetik beherako seme-alabarik etxean.[9]

27
16
11
Bikotea seme-alabarik gabeBikotea seme-alabekinGuraso bakarra

2023 erroldaren arabera, udalerrian 112 etxebizitza zeuden. Horietatik 83 egoitza nagusi ziren, 12 bigarren egoitza edo noizbehinkakoak eta 17 hutsik zeuden. Etxebizitza gehienak etxeak ziren (107), eta apartamentuak gutxi ziren (3). Egoitza nagusietatik 72 beren jabearen bizilekuak ziren, 8 alokairuan zeuden, 1 errenta moderatuko etxebizitza gisa alokatuta eta 2 doan lagata.[10]

112etxebizitza
83egoitza nagusi
107etxe
3apartamentu

Etxebizitza multzoa

83
12
17
Egoitza nagusia (83)Bigarren egoitza edo noizbehinkakoa (12)Hutsik (17)

Etxe mota

107
Etxea (107)Apartamentua (3)

Jabetza egoera

72
8
Jabeak (72)Alokairuan (8)HLM (1)Doan lagata (2)

Eraikuntza garaia

1919 aurretik21
1919-19458
1946-197011
1971-199023
1991-20058
2006-20207

Egoitza nagusien artean gehienek 5 gela edo gehiago zituzten (46). 38 etxebizitzatan berogailu mota "bestelakoa" erabiltzen zen, INSEEk gehiago zehazten ez duena. 73 egoitza nagusik beren aparkalekua zuten: 39 etxebizitzatan auto bakarra zegoen eta 39tan bi edo gehiago.[10]

Gela kopurua

1 gela2
2 gela1
3 gela10
4 gela23
5 gela edo gehiago46

Berogailu mota

10
28
38
Fuel-olioa (10)Elektrizitatea (28)Gas botila (6)Bestelakoak (38)

Aparkalekua eta ibilgailuak

73aparkalekua
39ibilgailu 1
39ibilgailu 2+

Enplegua

2023 urtean 15-64 urteko 89 biztanleetatik 68 aktibo ziren (% 76,4), horietako 57 lanean (% 64,0) eta 11 langabezian (aktiboen % 16,2).

8915-64 urteko biztanle
% 76,4aktibo
% 64,0lanean
% 16,2langabezia-tasa

20 ez-aktibotik 3 ikasle edo ordaindu gabeko praktiketan ari ziren (% 15,0), 15 erretiraturik zeuden (% 75,0) eta 2 bestelako ez-aktibo ziren (% 10,0).

Ez-aktiboak

% 15
% 75
% 10
Ikasle edo praktikanErretiratuakBestelakoak

Udalerrian 98 enplegu zeuden 2023 urtean. Udalerriko biztanle landunak 57 ziren; beraz, udalerria langile-erakarlea da.[oh 4]

98enplegu udalerrian
% 72,4soldatapeko
% 28,6ez-soldatapeko

Diru sarrerak

2023 urtean, diru-sarreren mediana 23.600 eurokoa zen.

23.600 €diru-sarreren mediana▼ Dep.: 26.300 €
  1. ↑ Estazioko erregistroak 1963ko urtarrilaren 1an eta 2026ko irailaren 20an artekoak dira.
  2. ↑ Météo-Franceren SIM (Safran-Isba) analisiak Frantzia metropolitarra 8 km-ko sareta batean hartzen du. Hemengo balioak udalerriaren erditik 3,9 km-ra dagoen sare-puntukoak dira, ez estazio jakin batekoak. Serie hauek ez daude homogeneizatuta: estazio-sarearen aldaketek joera luzeetan eragina izan dezakete.
  3. ↑ INSEEren ménage kontzeptua (elkarbizitza-unitatea / etxegunea) etxebizitza berean bizi diren pertsonak dira, ahaidetuta egon edo ez. Famille kontzeptua (familia), aldiz, elkarbizitza-unitate BATEN BARRUAN dagoen bikote bat (seme-alabekin edo gabe) edo guraso bakar bat da. Kide bakarreko etxegune batek ez du familiarik: hortik dator udalerri bakoitzean elkarbizitza-unitate kopurua familia kopurua baino handiagoa izatea beti.
  4. ↑ Atal hau lantokiaren arabera neurtzen da, ez bizilekuaren arabera: udalerriko enplegu kopuruak eta bertako biztanle langileen kopuruak ez datoz bat.

Erreferentziak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
  1. 1 2 Joly, Daniel; Brossard, Thierry; Cardot, Hervé; Cavailhes, Jean; Hilal, Mohamed; Wavresky, Pierre (2010eko ekainaren 18a), «Les types de climats en France, une construction spatiale», Cybergéo : revue européenne de géographie (Frantsesez), 501, doi:10.4000/cybergeo.23155.
  2. ↑ Dubreuil, Vincent (2022ko otsaila), «Le changement climatique en France illustré par la classification de Köppen», La Météorologie (Frantsesez), 116, doi:10.37053/lameteorologie-2022-0012.
  3. ↑ «Le climat en France hexagonale et Corse», meteofrance.com (Frantsesez).
  4. ↑ «Réglementation environnementale RE2020», ecologie.gouv.fr (Frantsesez), 2020ko azaroaren 18a.
  5. 1 2 «Station Météo-France « Maumusson », fiche climatologique» (PDF), data.gouv.fr (Frantsesez).
  6. 1 2 «Données changement climatique - SIM quotidienne», data.gouv.fr (Frantsesez), Météo-France.
  7. ↑ «Population selon le sexe et l'âge quinquennal de 1968 à 2022 (1990 à 2022 pour les DOM) | Insee», www.insee.fr. 2026ko uztailaren 27an kontsultatua.
  8. ↑ «Naissances de 2008 à 2025», Insee (Frantsesez). 2016ko abuztuaren 10ean kontsultatua.
  9. 1 2 «Couples-Familles-Ménages en 2023», Recensement de la population (Frantsesez), INSEE, 2023.
  10. 1 2 «Logement en 2023», Recensement de la population (Frantsesez), INSEE, 2023.

Ikus, gainera

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Kanpo estekak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]