Edukira joan

Porspoder

Porspoder
Frantziako udalerria
Administrazioa
Estatu burujabe Frantzia
Frantziaren banaketa administratiboametropolitar Frantzia
Eskualdea Bretainia
Departamendua Finistère
AlkateaYves Robin (en) Itzuli
Izen ofizialaPorspoder
Posta kodea29840
Geografia
Koordenatuak48°30′31″N 4°45′56″W / 48.5086°N 4.7656°W / 48.5086; -4.7656
Mapa
Azalera11,29 km²
Altitudea0 m, 61 m eta 36 m
MugakideakLandunvez, Lanildut eta Plourin
Demografia
Biztanleria1.753 (2023ko urtarrilaren 1a)
alt_left 905 (%51,6) (%48,4) 850 alt_right
Dentsitatea155 bizt/km²
Informazio gehigarria
Hiri senidetuakKingsand
porspoder.fr

Porspoder (bretainieraz Porspoder) Bretainiako Finistère departamenduko udalerri bat da. Azken erroldaren arabera 1.753 biztanle zituen 11,3 km²-ko azaleran.

Udalerri mugakideak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Honako udalerri hauek ditu mugakide: Landunvez, Lanildut eta Plourin.

CNRSk 2010ean egindako Joly ikerketaren arabera, udalerriak klima ozeaniko garbia du[1]. Köppen-Geiger sailkapenaren arabera, Cfb motakoa da: klima epela, uda freskoa, sasoi lehorrik gabe[2]. Météo-Franceren 2020ko tipologiaren arabera, udalerria klima ozeanikoa du, eta Bretainiako klima-sailkapenaren arabera « Littoral doux » zonan dago[3]. RE2020 araudiaren arabera, eraikuntza berrietarako, udalerria H2a zonan dago[4].

1971-2000 aldiko batez besteko urteko tenperatura 12 °C-koa da, 8,8 °C-ko anplitude termikoarekin. Urteko batez besteko prezipitazio-metaketa 812 mm-koa da, urtarrilean 15,3 euri-egun eta uztailean 6,8 egun izanik[1]. 1991-2020 aldirako, hurbilen dagoen Météo-France estazioa Ploudalmézeau udalerrian dago, 8,7 km-ra, eta bertan neurtutako batez besteko urteko tenperatura 12,1 °C-koa da eta prezipitazio-metaketa 997,1 mm-koa delarik[5]. Estazio horretan erregistratutako tenperatura maximoa 38,7 °C-koa da, 2022ko uztailaren 18an lortua; tenperatura minimoa, berriz, -7 °C-koa da, 2018ko otsailaren 28an lortua[oh 1][5].

Météo-Franceren SIM analisiaren arabera, udalerriari dagokion sare-puntuan 1991–2020 aldiko urteko batez besteko tenperatura 11,8 °C-koa da.[oh 2] Hilabeterik beroena abuztua da (16,8 °C) eta hotzena otsaila (7,5 °C). Urteko prezipitazioa 970 mm-koa da; hilabeterik euritsuena abendua da (125 mm) eta lehorrena uztaila (52 mm).[6]

1959–2025 aldian, urteko batez besteko tenperaturak hamarkadako 0,23 °C-ko gorako joera izan du. Azken hamar urteak (2016–2025) 1961–1990 aldiko batez bestekoa (11,1 °C) baino 1,3 °C beroagoak izan dira. Seriako bost urte beroenak 2000tik aurrerakoak dira: 2020, 2022, 2023, 2024 eta 2025. Urterik beroena 2023 izan zen (12,9 °C) eta hotzena 1963 (10,1 °C).[6]

    Datu klimatikoak (Porspoder)    
 Hila   Urt   Ots   Mar   Api   Mai   Eka   Uzt   Abu   Ira   Urr   Aza   Abe   Urtekoa 
Batez besteko tenperatura (ºC) 7.7 7.5 8.7 10.0 12.6 15.1 16.8 16.8 15.2 12.9 10.2 8.3 11.8
Pilatutako prezipitazioa (mm) 111 94 67 70 63 53 52 58 59 103 117 125 970
Iturria: Météo-France, SIM: 1991–2020 normalak, udalerriari dagokion sare-puntua
Berotze-marrak, 1959–2025
Marra bakoitza urte bat da; kolorea, urteko batez besteko tenperatura 1961–1990 aldiko batez bestekoarekiko (11,1 °C).
195919922025
hotzagoabatez bestekoaberoagoa
Hileko batez besteko tenperatura: lehen eta orain
UrtOtsMarApiMaiEkaUztAbuIraUrrAzaAbe
+0,9+0,8+0,9+0,9+0,9+0,7+0,4+0,5+0,2+0,4+0,9+0,5
1961–19901991–2020Behekoa: aldea (°C). Eskala: 0 / 20 °C.
Urteko tenperaturaren anomalia, 1959–2025
°C, 1961–1990 aldiko batez bestekoarekiko (11,1 °C)
+2 °C−2 °C
195919922025
batez bestekoa baino beroagoahotzagoa

BiztanleriaUrtea12001400160018002000220024001750180018501900195020002050BiztanleriaBiztanleriaren eboluzioa Datu hauek Wikimedia Commonsetik eskuratu dira. Aldaketarik behar izanez gero, han egin dezakezu. 1962 eta 1999 artean kontatze bikoitz gabeko biztanleria; hortik aurrera, udalerriko biztanleria. Iturriak: Ldh/EHESS/Cassini 1999ra arte. 2006tik aurrera INSEEren datuak.

Biztanleria-piramidea 2022
Guztira: 850 gizon, 905 emakume
%GizonakAdinaEmakumeak%
0.59
 
95+
 
0.00
0.59
 
90-94
 
4.42
2.35
 
85-89
 
3.87
6.00
 
80-84
 
6.19
4.71
 
75-79
 
4.97
11.18
 
70-74
 
11.16
14.82
 
65-69
 
12.82
8.35
 
60-64
 
6.63
6.47
 
55-59
 
4.97
10.47
 
50-54
 
5.41
6.47
 
45-49
 
8.18
5.53
 
40-44
 
3.20
3.41
 
35-39
 
5.75
0.59
 
30-34
 
1.55
1.76
 
25-29
 
1.66
1.65
 
20-24
 
1.66
6.82
 
15-19
 
3.09
3.88
 
10-14
 
7.73
1.65
 
5-9
 
4.09
2.71
 
0-4
 
2.65
Iturria: INSEEren datuetatik eratorritako grafikoa. Biztanleria txikia duten herrietako biztanleria borobildu da bertan eskainitako zenbakietan oinarrituta[7].

Familiak eta etxeguneak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2023 erroldaren arabera, Porspoder udalerrian 1.685 biztanle zeuden eta 871 elkarbizitza unitate[oh 3], hau da, 1,93 lagun elkarbizitza unitate bakoitzeko (Metropolitar Frantzian 2,13). Talderik handiena etxean seme-alabarik ez zuten bikoteak ziren (% 39,2). Kide bakarreko elkarbizitza-unitateak % 39,2 ziren, Metropolitar Frantziako batez bestekoaren azpitik (% 39,2).[9]

1.685biztanle
871elkarbizitza-unitate
1,93lagun elkarbizitza-unitateko
530familia
Udalerria
% 17
% 39
% 39
Metropolitar Frantzia
% 24
% 26
% 10
% 39
Bikotea seme-alabekinBikotea seme-alabarik gabe etxeanGuraso bakarrekoakKide bakarrekoaBestelakoak

Udalerrian 530 familia zeuden, eta horien artean etxean seme-alabarik ez zuten bikoteak ziren ugarienak (341). Guraso bakarreko 44 familietatik 39etan ama zen guraso bakarra. 356 familiek ez zuten 25 urtetik beherako seme-alabarik etxean. 78k seme-alaba bakarra zuten etxean, 70k bi, eta 26k hiru edo gehiago.[9]

341
144
44
Bikotea seme-alabarik gabeBikotea seme-alabekinGuraso bakarra
25 urtez azpiko seme-alabarik ez etxean356
Seme-alaba bat78
Bi seme-alaba70
Hiru seme-alaba18
Lau edo gehiago8

15 urte edo gehiago zituzten 1.558 biztanle zeuden. Horien artean 15-24 urtekoen % 5,8 bizi zen bakarrik eta 80 urte edo gehiagokoen % 33,6. Bikotean bizitzea ohikoagoa zen talde guztietan, 55-64 urteko taldean jotzen zuen gailurra (% 73,6). 80 urte edo gehiagoko 214 biztanleetatik 152 baino ez ziren elkarbizitza-unitateetan bizi; gainerako 62 kolektibitateren batean.[9]

Bakarrik bizi da
15-24% 6
25-39% 21
40-54% 16
55-64% 21
65-79% 25
80 +% 34
Bikotean bizi da
15-24% 5
25-39% 64
40-54% 74
55-64% 74
65-79% 73
80 +% 33

15 urte edo gehiagoko biztanleen % 50,6 ezkonduta zegoen, eta beste % 12,1 bikotean bizi zen ezkondu gabe (% 6,7 izatezko bikotean eta % 5,4 PACS bidez lotuta). % 18,6 ezkongabeak ziren, % 13,0 alargunak eta % 5,6 dibortziatuak.[9]

Ezkonduta% 50,6
Ezkongabea% 18,6
Alarguna% 13,0
Izatezko bikotean% 6,7
Dibortziatuta% 5,6
PACS bidez lotuta% 5,4

Elkarbizitza-unitatearen erreferentziazko pertsonaren lanbide-kategoriari dagokionez, nagusiak hauek ziren: erretiratuak (% 52,9), erdi-mailako lanbideak (% 10,7), goi-mailako langileak (% 9,0), enplegatuak (% 8,5). Talde nagusia (erretiratuak, % 52,9) Finistère departamenduko batez bestekoaren (% 35,9) gainetik dago. 10 elkarbizitza-unitatetan nekazari bat zen erreferentziazko pertsona (% 1,1).[9]

Udalerria
% 9
% 11
% 9
% 53
Finistère
% 10
% 15
% 14
% 14
% 36
Metropolitar Frantzia
% 13
% 16
% 15
% 14
% 30
NekazariakArtisau, merkatari eta enpresa-buruakGoi-mailako langileakErdi-mailako lanbideakEnplegatuakEskulangileakErretiratuakBestelakoak

2023 erroldaren arabera, udalerrian 1.493 etxebizitza zeuden. Horietatik 878 egoitza nagusi ziren, 571 bigarren egoitza edo noizbehinkakoak eta 43 hutsik zeuden. Etxebizitza gehienak etxeak ziren (1.409), eta apartamentuak gutxi ziren (57). Egoitza nagusietatik 758 beren jabearen bizilekuak ziren, 105 alokairuan zeuden, 19 errenta moderatuko etxebizitza gisa alokatuta eta 16 doan lagata.[10]

1.493etxebizitza
878egoitza nagusi
1.409etxe
57apartamentu

Etxebizitza multzoa

878
571
Egoitza nagusia (878)Bigarren egoitza edo noizbehinkakoa (571)Hutsik (43)

Etxe mota

1.409
Etxea (1.409)Apartamentua (57)

Jabetza egoera

758
105
Jabeak (758)Alokairuan (105)HLM (19)Doan lagata (16)

Eraikuntza garaiari dagokionez, 1971-1990 artean eraikitako egoitza nagusiak ziren ugarienak (199).[10]

Eraikuntza garaia

1919 aurretik154
1919-194576
1946-1970164
1971-1990199
1991-2005149
2006-2020136

Egoitza nagusien artean gehienek 5 gela edo gehiago zituzten (579). Elektrizitatea zen berogailu mota nagusia (404 etxebizitzatan). 730 egoitza nagusik beren aparkalekua zuten: 452 etxebizitzatan auto bakarra zegoen eta 368tan bi edo gehiago.[10]

Gela kopurua

1 gela1
2 gela32
3 gela91
4 gela176
5 gela edo gehiago579

Berogailu mota

232
404
195
Gas sarea (3)Fuel-olioa (232)Elektrizitatea (404)Gas botila (44)Bestelakoak (195)

Aparkalekua eta ibilgailuak

730aparkalekua
452ibilgailu 1
368ibilgailu 2+

Enplegua

2023 urtean 15-64 urteko 852 biztanleetatik 632 aktibo ziren (% 74,2), horietako 575 lanean (% 67,5) eta 56 langabezian (aktiboen % 8,9).

85215-64 urteko biztanle
% 74,2aktibo
% 67,5lanean
% 8,9langabezia-tasa

Jarduera-tasa: talde bakoitzeko biztanleen artean zenbat diren aktibo (lanean edo langabezian).

15-24 urte% 37,9
25-54 urte% 94,1
55-64 urte% 53,1
Gizonak% 75,2
Emakumeak% 72,6

Langabezia-tasa hezkuntza-mailaren arabera

Titulurik gabe% 10,0
BEPC, brebeta% 25,0
CAP-BEP% 11,3
Batxilergoa% 9,3
Goi-mailako +2% 7,1
Goi-mailako +3/4% 9,0
Goi-mailako +5% 4,7

Marratxo bertikala: udalerriko langabezia-tasa orokorra (% 8,9). Zabalerak eskala finko batean daude (0-% 50), udalerri artean konparagarriak izan daitezen.

221 ez-aktibotik 59 ikasle edo ordaindu gabeko praktiketan ari ziren (% 26,7), 112 erretiraturik zeuden (% 50,7) eta 50 bestelako ez-aktibo ziren (% 22,6).

Ez-aktiboak

% 27
% 51
% 23
Ikasle edo praktikanErretiratuakBestelakoak

Lanbide-kategoria[oh 4]

% 12
% 20
% 24
% 26
% 16
NekazariakArtisau/merkatariakGoi-mailako langileakErdi-mailakoakEnplegatuakEskulangileak

Udalerrian 311 enplegu zeuden 2023 urtean. Udalerriko biztanle landunak 575 ziren; beraz, udalerria langile-erakarlea da.[oh 5]

311enplegu udalerrian
% 73,0soldatapeko
% 27,0ez-soldatapeko
NekazaritzaIndustriaEraikuntzaMerkataritza/zerbitzuakAdministrazioa/hezkuntza/osasuna

Diru sarrerak

2023 urtean, diru-sarreren mediana 29.290 eurokoa zen.

29.290 €diru-sarreren mediana▲ Dep.: 26.210 €
  1. ↑ Estazioko erregistroak 1998ko otsailaren 1an eta 2026ko irailaren 20an artekoak dira.
  2. ↑ Météo-Franceren SIM (Safran-Isba) analisiak Frantzia metropolitarra 8 km-ko sareta batean hartzen du. Hemengo balioak udalerriaren erditik 3,7 km-ra dagoen sare-puntukoak dira, ez estazio jakin batekoak. Serie hauek ez daude homogeneizatuta: estazio-sarearen aldaketek joera luzeetan eragina izan dezakete.
  3. ↑ INSEEren ménage kontzeptua (elkarbizitza-unitatea / etxegunea) etxebizitza berean bizi diren pertsonak dira, ahaidetuta egon edo ez. Famille kontzeptua (familia), aldiz, elkarbizitza-unitate BATEN BARRUAN dagoen bikote bat (seme-alabekin edo gabe) edo guraso bakar bat da. Kide bakarreko etxegune batek ez du familiarik: hortik dator udalerri bakoitzean elkarbizitza-unitate kopurua familia kopurua baino handiagoa izatea beti.
  4. ↑ Frantziako lanbide-sailkapen ofiziala (PCS) darabil: goi-mailako langileak zuzendariak eta goi-mailako lanbide intelektualak dira (ingeniariak, irakasle unibertsitarioak, medikuak...); erdi-mailakoak irakasleak, teknikariak eta erdi-mailako kudeatzaileak; enplegatuak bulego- eta zerbitzu-langileak (administrazio-langileak, saltzaileak...); eskulangileak eskulanezko lanbideak, kalifikatuak zein ez.
  5. ↑ Atal hau lantokiaren arabera neurtzen da, ez bizilekuaren arabera: udalerriko enplegu kopuruak eta bertako biztanle langileen kopuruak ez datoz bat.

Erreferentziak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
  1. 1 2 Joly, Daniel; Brossard, Thierry; Cardot, Hervé; Cavailhes, Jean; Hilal, Mohamed; Wavresky, Pierre (2010eko ekainaren 18a), «Les types de climats en France, une construction spatiale», Cybergéo : revue européenne de géographie (Frantsesez), 501, doi:10.4000/cybergeo.23155.
  2. ↑ Dubreuil, Vincent (2022ko otsaila), «Le changement climatique en France illustré par la classification de Köppen», La Météorologie (Frantsesez), 116, doi:10.37053/lameteorologie-2022-0012.
  3. ↑ «Le climat en France hexagonale et Corse», meteofrance.com (Frantsesez).
  4. ↑ «Réglementation environnementale RE2020», ecologie.gouv.fr (Frantsesez), 2020ko azaroaren 18a.
  5. 1 2 «Station Météo-France « Ploudalmezeau », fiche climatologique» (PDF), data.gouv.fr (Frantsesez).
  6. 1 2 «Données changement climatique - SIM quotidienne», data.gouv.fr (Frantsesez), Météo-France.
  7. ↑ «Population selon le sexe et l'âge quinquennal de 1968 à 2022 (1990 à 2022 pour les DOM) | Insee», www.insee.fr. 2026ko uztailaren 27an kontsultatua.
  8. ↑ «Naissances de 2008 à 2025», Insee (Frantsesez). 2016ko abuztuaren 10ean kontsultatua.
  9. 1 2 3 4 5 «Couples-Familles-Ménages en 2023», Recensement de la population (Frantsesez), INSEE, 2023.
  10. 1 2 3 «Logement en 2023», Recensement de la population (Frantsesez), INSEE, 2023.

Kanpo estekak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]