Edukira joan

Orschwihr

Orschwihr
Frantziako udalerria
Administrazioa
Estatu burujabe Frantzia
Frantziaren banaketa administratiboametropolitar Frantzia
Eskualdea Ekialde Handia
Departamendua Rhin Garaia
Izen ofizialaOrschwihr
Orschwir
Posta kodea68500
Geografia
Koordenatuak47°56′05″N 7°13′56″E / 47.9347°N 7.2322°E / 47.9347; 7.2322
Mapa
Azalera7,09 km²
Altitudea259 m, 225 m, 573 m eta 342 m
MugakideakRouffach, Bergholtz, Bergholtzzell, Buhl, Lautenbach, Westhalten eta Soultzmatt
Demografia
Biztanleria1.010 (2023ko urtarrilaren 1a)
alt_left 519 (%50,9) (%49,1) 500 alt_right
Dentsitatea142 bizt/km²
Informazio gehigarria
Hiri senidetuakKerlouan
mairie-orschwihr.info

Orschwihr Frantziako udalerria da, Rhin Garaia departamenduan dagoena, Ekialde Handia eskualdean. Azken erroldaren arabera 1.010 biztanle zituen 7,1 km²-ko azaleran.

Udalerri mugakideak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Honako udalerri hauek ditu mugakide: Rouffach, Bergholtz, Bergholtzzell, Buhl, Lautenbach, Westhalten eta Soultzmatt.

Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.

Herri batzuen distantzia eta kokapen erlatiboa
Herri batzuen distantzia eta kokapen erlatiboa
OrschwihrOrschwihr
Població amb 395 habitants (2000)Bergholtzzell (0,5 km)
Població amb 1062 habitants (2000)Bergholtz (2,4 km)
Població amb 2244 habitants (2000)Soultzmatt (2,8 km)
Població amb 915 habitants (2000)Westhalten (3,1 km)
Població amb 11658 habitants (2000)Guebwiller (3,6 km)
Població amb 3418 habitants (2000)Issenheim (3,7 km)
Població amb 3238 habitants (2000)Buhl (3,9 km)

CNRSk 2010ean egindako Joly ikerketaren arabera, udalerriak klima erdikontinental eta mendi-ertzetako klima du[1]. Köppen-Geiger sailkapenaren arabera, Cfb motakoa da: klima epela, uda freskoa, sasoi lehorrik gabe[2]. Météo-Franceren 2020ko tipologiaren arabera, udalerria klima kontinental du, eta Vosgeetako klima-eskualdean kokatuta dago (ezaugarri nagusiak: prezipitazio oso handiak (1500-2000 mm/urte) urte osoan; negu gogorra (1 °C baino gutxiago))[3]. RE2020 araudiaren arabera, eraikuntza berrietarako, udalerria H1b zonan dago[4].

1971-2000 aldiko batez besteko urteko tenperatura 10,2 °C-koa da, 17,2 °C-ko anplitude termikoarekin. Urteko batez besteko prezipitazio-metaketa 861 mm-koa da, urtarrilean 9,6 euri-egun eta uztailean 9,1 egun izanik[1]. 1991-2020 aldirako, hurbilen dagoen Météo-France estazioa Guebwiller udalerrian dago, 3,5 km-ra, eta bertan neurtutako batez besteko urteko tenperatura 11,4 °C-koa da eta prezipitazio-metaketa 919,6 mm-koa delarik[5]. Estazio horretan erregistratutako tenperatura maximoa 39,9 °C-koa da, 2003ko abuztuaren 13an lortua; tenperatura minimoa, berriz, -16,3 °C-koa da, 2009ko abenduaren 20an lortua[oh 1][5].

Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:[6]

BiztanleriaUrtea700800900100011001200130014001750180018501900195020002050BiztanleriaBiztanleriaren eboluzioa Datu hauek Wikimedia Commonsetik eskuratu dira. Aldaketarik behar izanez gero, han egin dezakezu. 1962 eta 1999 artean kontatze bikoitz gabeko biztanleria; hortik aurrera, udalerriko biztanleria. Iturriak: Ldh/EHESS/Cassini 1999ra arte. 2006tik aurrera INSEEren datuak.

Biztanleria-piramidea 2022
Guztira: 500 gizon, 519 emakume
%GizonakAdinaEmakumeak%
0.00
 
95+
 
0.00
0.00
 
90-94
 
0.00
3.00
 
85-89
 
5.78
1.00
 
80-84
 
2.89
6.00
 
75-79
 
4.82
5.00
 
70-74
 
4.82
9.20
 
65-69
 
4.82
6.00
 
60-64
 
5.97
5.00
 
55-59
 
11.75
7.20
 
50-54
 
6.94
6.20
 
45-49
 
5.97
7.20
 
40-44
 
7.90
6.20
 
35-39
 
8.86
7.20
 
30-34
 
1.93
3.00
 
25-29
 
3.85
2.00
 
20-24
 
4.82
4.20
 
15-19
 
5.97
10.40
 
10-14
 
1.93
9.20
 
5-9
 
6.94
2.00
 
0-4
 
4.05
Iturria: INSEEren datuetatik eratorritako grafikoa. Biztanleria txikia duten herrietako biztanleria borobildu da bertan eskainitako zenbakietan oinarrituta[7].

Familiak eta etxeguneak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2023 erroldaren arabera, Orschwihr udalerrian 1.010 biztanle zeuden eta 460 elkarbizitza unitate[oh 2], hau da, 2,20 lagun elkarbizitza unitate bakoitzeko (Metropolitar Frantzian 2,13). Talderik handiena etxean seme-alabarik ez zuten bikoteak ziren (% 31,7). Kide bakarreko elkarbizitza-unitateak % 30,7 ziren, Metropolitar Frantziako batez bestekoaren azpitik (% 39,2).[9]

1.010biztanle
460elkarbizitza-unitate
2,20lagun elkarbizitza-unitateko
313familia
Udalerria
% 30
% 32
% 31
Metropolitar Frantzia
% 24
% 26
% 10
% 39
Bikotea seme-alabekinBikotea seme-alabarik gabe etxeanGuraso bakarrekoakKide bakarrekoaBestelakoak

Udalerrian 313 familia zeuden, eta horien artean etxean seme-alabarik ez zuten bikoteak ziren ugarienak (146). Guraso bakarreko 30 familietatik 25etan ama zen guraso bakarra. 167 familiek ez zuten 25 urtetik beherako seme-alabarik etxean. 71k seme-alaba bakarra zuten etxean, 61k bi, eta 15k hiru edo gehiago.[9]

146
136
30
Bikotea seme-alabarik gabeBikotea seme-alabekinGuraso bakarra
25 urtez azpiko seme-alabarik ez etxean167
Seme-alaba bat71
Bi seme-alaba61
Hiru seme-alaba10
Lau edo gehiago5

15 urte edo gehiago zituzten 844 biztanle zeuden. Horien artean 15-24 urtekoen % 4,8 bizi zen bakarrik eta 80 urte edo gehiagokoen % 42,7. Bikotean bizitzea ohikoagoa zen talde guztietan, 40-54 urteko taldean jotzen zuen gailurra (% 82,8).[9]

Bakarrik bizi da
15-24% 5
25-39% 16
40-54% 11
55-64% 15
65-79% 21
80 +% 43
Bikotean bizi da
15-24% 8
25-39% 74
40-54% 83
55-64% 80
65-79% 76
80 +% 55

15 urte edo gehiagoko biztanleen % 51,5 ezkonduta zegoen, eta beste % 18,1 bikotean bizi zen ezkondu gabe (% 9,8 izatezko bikotean eta % 8,3 PACS bidez lotuta). % 18,1 ezkongabeak ziren, % 7,3 alargunak eta % 4,9 dibortziatuak.[9]

Ezkonduta% 51,5
Ezkongabea% 18,1
Izatezko bikotean% 9,8
PACS bidez lotuta% 8,3
Alarguna% 7,3
Dibortziatuta% 4,9

Elkarbizitza-unitatearen erreferentziazko pertsonaren lanbide-kategoriari dagokionez, nagusiak hauek ziren: erretiratuak (% 35,2), eskulangileak (% 16,5), goi-mailako langileak (% 13,3), erdi-mailako lanbideak (% 12,2). Talde nagusia (erretiratuak, % 35,2) Rhin Garaia departamenduko batez bestekoaren (% 30,5) gainetik dago. 20 elkarbizitza-unitatetan nekazari bat zen erreferentziazko pertsona (% 4,3).[9]

Udalerria
% 13
% 12
% 12
% 16
% 35
Rhin Garaia
% 10
% 16
% 15
% 18
% 30
Metropolitar Frantzia
% 13
% 16
% 15
% 14
% 30
NekazariakArtisau, merkatari eta enpresa-buruakGoi-mailako langileakErdi-mailako lanbideakEnplegatuakEskulangileakErretiratuakBestelakoak

2023 erroldaren arabera, udalerrian 527 etxebizitza zeuden. Horietatik 458 egoitza nagusi ziren, 26 bigarren egoitza edo noizbehinkakoak eta 43 hutsik zeuden. Etxebizitza gehienak etxeak ziren (410), eta apartamentuak gutxi ziren (116). Egoitza nagusietatik 339 beren jabearen bizilekuak ziren, 104 alokairuan zeuden, 7 errenta moderatuko etxebizitza gisa alokatuta eta 15 doan lagata.[10]

527etxebizitza
458egoitza nagusi
410etxe
116apartamentu

Etxebizitza multzoa

458
43
Egoitza nagusia (458)Bigarren egoitza edo noizbehinkakoa (26)Hutsik (43)

Etxe mota

410
116
Etxea (410)Apartamentua (116)

Jabetza egoera

339
104
Jabeak (339)Alokairuan (104)HLM (7)Doan lagata (15)

Eraikuntza garaiari dagokionez, 1919 aurretik artean eraikitako egoitza nagusiak ziren ugarienak (109).[10]

Eraikuntza garaia

1919 aurretik109
1919-194538
1946-197055
1971-199086
1991-200593
2006-202075

Egoitza nagusien artean gehienek 5 gela edo gehiago zituzten (255). Gas sarea zen berogailu mota nagusia (182 etxebizitzatan). 415 egoitza nagusik beren aparkalekua zuten: 192 etxebizitzatan auto bakarra zegoen eta 244tan bi edo gehiago.[10]

Gela kopurua

1 gela7
2 gela21
3 gela81
4 gela94
5 gela edo gehiago255

Berogailu mota

182
109
73
91
Gas sarea (182)Fuel-olioa (109)Elektrizitatea (73)Gas botila (3)Bestelakoak (91)

Aparkalekua eta ibilgailuak

415aparkalekua
192ibilgailu 1
244ibilgailu 2+

Enplegua

2023 urtean 15-64 urteko 611 biztanleetatik 513 aktibo ziren (% 84,0), horietako 474 lanean (% 77,6) eta 39 langabezian (aktiboen % 7,6).

61115-64 urteko biztanle
% 84,0aktibo
% 77,6lanean
% 7,6langabezia-tasa

Jarduera-tasa: talde bakoitzeko biztanleen artean zenbat diren aktibo (lanean edo langabezian).

15-24 urte% 48,2
25-54 urte% 97,3
55-64 urte% 72,2
Gizonak% 85,2
Emakumeak% 82,7

Langabezia-tasa hezkuntza-mailaren arabera

Titulurik gabe% 18,2
BEPC, brebeta% 0,0
CAP-BEP% 10,3
Batxilergoa% 9,4
Goi-mailako +2% 6,8
Goi-mailako +3/4% 1,3
Goi-mailako +5% 7,1

Marratxo bertikala: udalerriko langabezia-tasa orokorra (% 7,6). Zabalerak eskala finko batean daude (0-% 50), udalerri artean konparagarriak izan daitezen.

98 ez-aktibotik 41 ikasle edo ordaindu gabeko praktiketan ari ziren (% 41,8), 37 erretiraturik zeuden (% 37,8) eta 20 bestelako ez-aktibo ziren (% 20,4).

Ez-aktiboak

% 42
% 38
% 20
Ikasle edo praktikanErretiratuakBestelakoak

Lanbide-kategoria[oh 3]

% 21
% 23
% 24
% 20
NekazariakArtisau/merkatariakGoi-mailako langileakErdi-mailakoakEnplegatuakEskulangileak

Udalerrian 155 enplegu zeuden 2023 urtean. Udalerriko biztanle landunak 474 ziren; beraz, udalerria langile-erakarlea da.[oh 4]

155enplegu udalerrian
% 63,9soldatapeko
% 36,1ez-soldatapeko
NekazaritzaIndustriaEraikuntzaMerkataritza/zerbitzuakAdministrazioa/hezkuntza/osasuna

Diru sarrerak

2023 urtean, diru-sarreren mediana 30.470 eurokoa zen.

30.470 €diru-sarreren mediana▲ Dep.: 27.620 €

Ekonomia jarduerak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2007an zeuden 39 komertzioetatik, 4 janari enpresak ziren, 4 eraikuntza enpresak ziren, 16 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 1 garraio enpresa zen, 3 ostalaritza eta jatetxe enpresak ziren, 1 informazio eta komunikazio enpresa zen, 3 finantziazio enpresak ziren, 2 higiezinen enpresak ziren, 4 zerbitzu enpresak ziren eta 1 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresa zen.[11]

2009an zeuden norbanakoentzako 11 zerbitzu publikoetatik, 1 posta bulegoa zen, 2 banku bulegoak, 1 igeltseroa, 1 margolaria, 1 zurgina, 1 argiketaria, 1 ile apaindegia eta 3 jatetxeak.[12]

2009an zeuden 2 establezimendu komertzialetatik, 1 okindegi zen eta 1 harategia zen.[13]

2000. urtean Orschwihr udalerrian 61 nekazaritza-ustiategi zeuden, 374 hektarea erabiltzen.[14]

Hezkuntza eta osasun ekipamenduak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2009an inguruko herriekin osatutako haur-eskola 1 eta inguruko herriekin osatutako barreiatutako lehen-hezkuntzako eskola 1 zegoen.

  1. Estazioko erregistroak 1991ko abenduaren 1an eta 2025ko urriaren 2an artekoak dira.
  2. INSEEren ménage kontzeptua (elkarbizitza-unitatea / etxegunea) etxebizitza berean bizi diren pertsonak dira, ahaidetuta egon edo ez. Famille kontzeptua (familia), aldiz, elkarbizitza-unitate BATEN BARRUAN dagoen bikote bat (seme-alabekin edo gabe) edo guraso bakar bat da. Kide bakarreko etxegune batek ez du familiarik: hortik dator udalerri bakoitzean elkarbizitza-unitate kopurua familia kopurua baino handiagoa izatea beti.
  3. Frantziako lanbide-sailkapen ofiziala (PCS) darabil: goi-mailako langileak zuzendariak eta goi-mailako lanbide intelektualak dira (ingeniariak, irakasle unibertsitarioak, medikuak...); erdi-mailakoak irakasleak, teknikariak eta erdi-mailako kudeatzaileak; enplegatuak bulego- eta zerbitzu-langileak (administrazio-langileak, saltzaileak...); eskulangileak eskulanezko lanbideak, kalifikatuak zein ez.
  4. Atal hau lantokiaren arabera neurtzen da, ez bizilekuaren arabera: udalerriko enplegu kopuruak eta bertako biztanle langileen kopuruak ez datoz bat.

Erreferentziak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
  1. 1 2 (Frantsesez) Joly, Daniel; Brossard, Thierry; Cardot, Hervé; Cavailhes, Jean; Hilal, Mohamed; Wavresky, Pierre. (2010-06-18). «Les types de climats en France, une construction spatiale» Cybergéo : revue européenne de géographie 501  doi:10.4000/cybergeo.23155..
  2. (Frantsesez) Dubreuil, Vincent. (2022-02). «Le changement climatique en France illustré par la classification de Köppen» La Météorologie 116  doi:10.37053/lameteorologie-2022-0012..
  3. (Frantsesez) Le climat en France hexagonale et Corse. .
  4. (Frantsesez) Réglementation environnementale RE2020. 2020-11-18.
  5. 1 2 (Frantsesez) Station Météo-France « Guebwiller », fiche climatologique. .
  6. Population et logements par commune depuis le recensement de 1962 (1961 pour les Dom) à 1999
  7. «Population selon le sexe et l'âge quinquennal de 1968 à 2022 (1990 à 2022 pour les DOM) | Insee» www.insee.fr (kontsulta data: 2026-07-27).
  8. (Frantsesez) «Naissances de 2008 à 2025» Insee (kontsulta data: Txantiloi:Gaurko data).
  9. 1 2 3 4 5 (Frantsesez) «Couples-Familles-Ménages en 2023» Recensement de la population (INSEE).
  10. 1 2 3 (Frantsesez) «Logement en 2023» Recensement de la population (INSEE).
  11. Créations et stock d'établissements par commune en 2009
  12. Nombre d'équipements des services aux particuliers
  13. Nombre d'équipements et de services dans le domaine du commerce en 2009
  14. Exploitations agricoles

Kanpo estekak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]