Edukira joan

Orgeux

Orgeux
Frantziako udalerria
Administrazioa
Estatu burujabe Frantzia
Frantziaren banaketa administratiboametropolitar Frantzia
Eskualdea Borgoina-Franche-Comté
Departamendua Côte-d’Or
Izen ofizialaOrgeux
Posta kodea21490
Geografia
Koordenatuak47°21′44″N 5°09′15″E / 47.3622°N 5.1542°E / 47.3622; 5.1542
Mapa
Azalera4,75 km²
Altitudea238 m, 217 m, 237 m eta 226 m
MugakideakSaint-Julien, Varois-et-Chaignot, Arceau, Arc-sur-Tille eta Couternon
Demografia
Biztanleria466 (2023ko urtarrilaren 1a)
alt_left 226 (%49) (%51) 235 alt_right
Dentsitatea98 bizt/km²
orgeux.fr

Orgeux Frantziako udalerria da, Côte-d'Or departamenduan dagoena, Borgoina-Franche-Comté eskualdean. Azken erroldaren arabera 466 biztanle zituen 4,8 km²-ko azaleran.

Udalerri mugakideak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Honako udalerri hauek ditu mugakide: Saint-Julien, Varois-et-Chaignot, Arceau, Arc-sur-Tille eta Couternon.

Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.

Herri batzuen distantzia eta kokapen erlatiboa
Herri batzuen distantzia eta kokapen erlatiboa
OrgeuxOrgeux
Població amb 1622 habitants (2000)Couternon (3,1 km)
Població amb 2456 habitants (2000)Arc-sur-Tille (3,7 km)
Població amb 627 habitants (2000)Arceau (3,8 km)
Població amb 1377 habitants (2000)Saint-Julien (4,3 km)
Població amb 251 habitants (2000)Brognon (4,7 km)
Població amb 817 habitants (2000)Clénay (5,3 km)
Població amb 869 habitants (2000)Bretigny (5,8 km)

CNRSk 2010ean egindako Joly ikerketaren arabera, udalerriak klima erdikontinental eta mendi-ertzetako klima du[1]. Köppen-Geiger sailkapenaren arabera, Cfb motakoa da: klima epela, uda freskoa, sasoi lehorrik gabe[2]. Météo-Franceren 2020ko tipologiaren arabera, udalerria klima ozeaniko aldatua du, eta Borgoina eta Saonako haranako klima-eskualdean kokatuta dago (ezaugarri nagusiak: eguzkialdi ona (1900 ordu/urte), uda beroa (18,5 °C); aire lehorra udaberrian eta udan, haize ahulak)[3]. RE2020 araudiaren arabera, eraikuntza berrietarako, udalerria H1c zonan dago[4].

1971-2000 aldiko batez besteko urteko tenperatura 10,5 °C-koa da, 5,4 °C-ko anplitude termikoarekin. Urteko batez besteko prezipitazio-metaketa 775 mm-koa da, urtarrilean 11,1 euri-egun eta uztailean 7,7 egun izanik[1]. 1991-2020 aldirako, hurbilen dagoen Météo-France estazioa Dijon udalerrian dago, 8,4 km-ra, eta bertan neurtutako batez besteko urteko tenperatura 11,5 °C-koa da eta prezipitazio-metaketa 771,8 mm-koa delarik[5]. Estazio horretan erregistratutako tenperatura maximoa 40,2 °C-koa da, 2025ko abuztuaren 12an lortua; tenperatura minimoa, berriz, -19,4 °C-koa da, 2009ko abenduaren 20an lortua[oh 1][5].

Météo-Franceren SIM analisiaren arabera, udalerriari dagokion sare-puntuan 1991–2020 aldiko urteko batez besteko tenperatura 11,1 °C-koa da.[oh 2] Hilabeterik beroena uztaila da (20,6 °C) eta hotzena urtarrila (2,4 °C). Urteko prezipitazioa 824 mm-koa da; hilabeterik euritsuena azaroa da (87 mm) eta lehorrena otsaila (51 mm).[6]

1959–2025 aldian, urteko batez besteko tenperaturak hamarkadako 0,24 °C-ko gorako joera izan du. Azken hamar urteak (2016–2025) 1961–1990 aldiko batez bestekoa (10,3 °C) baino 1,6 °C beroagoak izan dira. Seriako bost urte beroenak 2000tik aurrerakoak dira: 2018, 2020, 2022, 2023 eta 2025. Urterik beroena 2023 izan zen (12,6 °C) eta hotzena 1985 (9,3 °C).[6]

    Datu klimatikoak (Orgeux)    
 Hila   Urt   Ots   Mar   Api   Mai   Eka   Uzt   Abu   Ira   Urr   Aza   Abe   Urtekoa 
Batez besteko tenperatura (ºC) 2.4 3.3 7.0 10.4 14.6 18.4 20.6 20.0 15.6 11.1 6.1 3.2 11.1
Pilatutako prezipitazioa (mm) 64 51 56 61 79 69 71 68 64 82 87 71 824
Iturria: Météo-France, SIM: 1991–2020 normalak, udalerriari dagokion sare-puntua
Berotze-marrak, 1959–2025
Marra bakoitza urte bat da; kolorea, urteko batez besteko tenperatura 1961–1990 aldiko batez bestekoarekiko (10,3 °C).
195919922025
hotzagoabatez bestekoaberoagoa
Hileko batez besteko tenperatura: lehen eta orain
UrtOtsMarApiMaiEkaUztAbuIraUrrAzaAbe
+1,2+0,1+0,8+0,7+0,8+1,1+0,8+1,1−0,1+0,4+0,9+1,3
1961–19901991–2020Behekoa: aldea (°C). Eskala: 0 / 25 °C.
Urteko tenperaturaren anomalia, 1959–2025
°C, 1961–1990 aldiko batez bestekoarekiko (10,3 °C)
+3 °C−3 °C
195919922025
batez bestekoa baino beroagoahotzagoa

Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:[7]

BiztanleriaUrtea1502002503003504004505001750180018501900195020002050BiztanleriaBiztanleriaren eboluzioa Datu hauek Wikimedia Commonsetik eskuratu dira. Aldaketarik behar izanez gero, han egin dezakezu. 1962 eta 1999 artean kontatze bikoitz gabeko biztanleria; hortik aurrera, udalerriko biztanleria. Iturriak: Ldh/EHESS/Cassini 1999ra arte. 2006tik aurrera INSEEren datuak.

Biztanleria-piramidea 2022
Guztira: 235 gizon, 226 emakume
%GizonakAdinaEmakumeak%
0.00
 
95+
 
4.42
0.00
 
90-94
 
0.00
0.00
 
85-89
 
2.21
2.13
 
80-84
 
0.00
6.38
 
75-79
 
6.64
2.13
 
70-74
 
11.06
10.64
 
65-69
 
0.00
12.77
 
60-64
 
6.64
6.38
 
55-59
 
12.83
5.96
 
50-54
 
2.21
4.26
 
45-49
 
10.62
8.09
 
40-44
 
4.42
10.21
 
35-39
 
15.04
0.00
 
30-34
 
0.00
2.13
 
25-29
 
2.21
4.26
 
20-24
 
2.21
5.96
 
15-19
 
2.21
4.26
 
10-14
 
8.41
8.09
 
5-9
 
4.42
6.38
 
0-4
 
4.42
Iturria: INSEEren datuetatik eratorritako grafikoa. Biztanleria txikia duten herrietako biztanleria borobildu da bertan eskainitako zenbakietan oinarrituta[8].

Familiak eta etxeguneak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2023 erroldaren arabera, Orgeux udalerrian 466 biztanle zeuden eta 194 elkarbizitza unitate[oh 3], hau da, 2,40 lagun elkarbizitza unitate bakoitzeko (Metropolitar Frantzian 2,13). Talderik handiena etxean seme-alabarik ez zuten bikoteak ziren (% 38,7). Kide bakarreko elkarbizitza-unitateak % 20,6 ziren, Metropolitar Frantziako batez bestekoaren azpitik (% 39,2).[10]

466biztanle
194elkarbizitza-unitate
2,40lagun elkarbizitza-unitateko
154familia
Udalerria
% 36
% 39
% 21
Metropolitar Frantzia
% 24
% 26
% 10
% 39
Bikotea seme-alabekinBikotea seme-alabarik gabe etxeanGuraso bakarrekoakKide bakarrekoaBestelakoak

Udalerrian 154 familia zeuden, eta horien artean etxean seme-alabarik ez zuten bikoteak ziren ugarienak (75). Guraso bakarreko 10 familietatik 10etan ama zen guraso bakarra. 80 familiek ez zuten 25 urtetik beherako seme-alabarik etxean. 30k seme-alaba bakarra zuten etxean, 44k bi, eta 0k hiru edo gehiago.[10]

75
69
Bikotea seme-alabarik gabeBikotea seme-alabekinGuraso bakarra
25 urtez azpiko seme-alabarik ez etxean80
Seme-alaba bat30
Bi seme-alaba44
Hiru seme-alaba0
Lau edo gehiago0

Elkarbizitza-unitatearen erreferentziazko pertsonaren lanbide-kategoriari dagokionez, nagusiak hauek ziren: erretiratuak (% 36,1), goi-mailako langileak (% 23,2), erdi-mailako lanbideak (% 15,5), eskulangileak (% 10,3). Talde nagusia (erretiratuak, % 36,1) Côte-d'Or departamenduko batez bestekoaren (% 30,0) gainetik dago. 5 elkarbizitza-unitatetan nekazari bat zen erreferentziazko pertsona (% 2,6).[10]

Udalerria
% 23
% 15
% 10
% 36
Côte-d'Or
% 12
% 16
% 15
% 14
% 30
Metropolitar Frantzia
% 13
% 16
% 15
% 14
% 30
NekazariakArtisau, merkatari eta enpresa-buruakGoi-mailako langileakErdi-mailako lanbideakEnplegatuakEskulangileakErretiratuakBestelakoak

2023 erroldaren arabera, udalerrian 200 etxebizitza zeuden. Horietatik 193 egoitza nagusi ziren, 1 bigarren egoitza edo noizbehinkakoak eta 6 hutsik zeuden. Etxebizitza gehienak etxeak ziren (199), eta apartamentuak gutxi ziren (1). Egoitza nagusietatik 179 beren jabearen bizilekuak ziren, 11 alokairuan zeuden, 0 errenta moderatuko etxebizitza gisa alokatuta eta 3 doan lagata.[11]

200etxebizitza
193egoitza nagusi
199etxe
1apartamentu

Etxebizitza multzoa

193
Egoitza nagusia (193)Bigarren egoitza edo noizbehinkakoa (1)Hutsik (6)

Etxe mota

199
Etxea (199)Apartamentua (1)

Jabetza egoera

179
Jabeak (179)Alokairuan (11)Doan lagata (3)

Eraikuntza garaiari dagokionez, 1991-2005 artean eraikitako egoitza nagusiak ziren ugarienak (59).[11]

Eraikuntza garaia

1919 aurretik39
1919-19456
1946-197014
1971-199035
1991-200559
2006-202030

Egoitza nagusien artean gehienek 5 gela edo gehiago zituzten (146). Gas sarea zen berogailu mota nagusia (99 etxebizitzatan). 168 egoitza nagusik beren aparkalekua zuten: 54 etxebizitzatan auto bakarra zegoen eta 135tan bi edo gehiago.[11]

Gela kopurua

1 gela0
2 gela2
3 gela8
4 gela38
5 gela edo gehiago146

Berogailu mota

99
18
40
36
Gas sarea (99)Fuel-olioa (18)Elektrizitatea (40)Bestelakoak (36)

Aparkalekua eta ibilgailuak

168aparkalekua
54ibilgailu 1
135ibilgailu 2+

Enplegua

2023 urtean 15-64 urteko 272 biztanleetatik 224 aktibo ziren (% 82,4), horietako 214 lanean (% 78,7) eta 10 langabezian (aktiboen % 4,5).

27215-64 urteko biztanle
% 82,4aktibo
% 78,7lanean
% 4,5langabezia-tasa

Jarduera-tasa: talde bakoitzeko biztanleen artean zenbat diren aktibo (lanean edo langabezian).

15-24 urte% 41,0
25-54 urte% 97,0
55-64 urte% 71,0
Gizonak% 82,6
Emakumeak% 82,1

Langabezia-tasa hezkuntza-mailaren arabera

Titulurik gabe% 33,3
BEPC, brebeta% 0,0
CAP-BEP% 4,8
Batxilergoa% 7,5
Goi-mailako +2% 2,0
Goi-mailako +3/4% 3,2
Goi-mailako +5% 0,0

Marratxo bertikala: udalerriko langabezia-tasa orokorra (% 4,5). Zabalerak eskala finko batean daude (0-% 50), udalerri artean konparagarriak izan daitezen.

48 ez-aktibotik 24 ikasle edo ordaindu gabeko praktiketan ari ziren (% 50,0), 19 erretiraturik zeuden (% 39,6) eta 5 bestelako ez-aktibo ziren (% 10,4).

Ez-aktiboak

% 50
% 40
% 10
Ikasle edo praktikanErretiratuakBestelakoak

Lanbide-kategoria[oh 4]

% 30
% 32
% 18
% 13
NekazariakArtisau/merkatariakGoi-mailako langileakErdi-mailakoakEnplegatuakEskulangileak

Udalerrian 23 enplegu zeuden 2023 urtean. Udalerriko biztanle landunak 214 ziren; beraz, udalerria langile-erakarlea da.[oh 5]

23enplegu udalerrian
% 47,8soldatapeko
% 52,2ez-soldatapeko

Diru sarrerak

2023 urtean, diru-sarreren mediana 31.740 eurokoa zen.

31.740 €diru-sarreren mediana▲ Dep.: 26.560 €

Ekonomia jarduerak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2007an zeuden 14 komertzioetatik, 5 eraikuntza enpresak ziren, 3 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 2 ostalaritza eta jatetxe enpresak ziren, 2 zerbitzu enpresak ziren, 1 administrazio publikoko enpresa zen eta 1 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresa zen.[12]

2009an zeuden norbanakoentzako 4 zerbitzu publikoetatik, 2 igeltseroak ziren eta 2 iturginak.[13]

2000. urtean Orgeux udalerrian 3 nekazaritza-ustiategi zeuden, 420 hektarea erabiltzen.[14]

  1. ↑ Estazioko erregistroak 1995ko irailaren 1an eta 2025ko abenduaren 31an artekoak dira.
  2. ↑ Météo-Franceren SIM (Safran-Isba) analisiak Frantzia metropolitarra 8 km-ko sareta batean hartzen du. Hemengo balioak udalerriaren erditik 1,4 km-ra dagoen sare-puntukoak dira, ez estazio jakin batekoak. Serie hauek ez daude homogeneizatuta: estazio-sarearen aldaketek joera luzeetan eragina izan dezakete.
  3. ↑ INSEEren ménage kontzeptua (elkarbizitza-unitatea / etxegunea) etxebizitza berean bizi diren pertsonak dira, ahaidetuta egon edo ez. Famille kontzeptua (familia), aldiz, elkarbizitza-unitate BATEN BARRUAN dagoen bikote bat (seme-alabekin edo gabe) edo guraso bakar bat da. Kide bakarreko etxegune batek ez du familiarik: hortik dator udalerri bakoitzean elkarbizitza-unitate kopurua familia kopurua baino handiagoa izatea beti.
  4. ↑ Frantziako lanbide-sailkapen ofiziala (PCS) darabil: goi-mailako langileak zuzendariak eta goi-mailako lanbide intelektualak dira (ingeniariak, irakasle unibertsitarioak, medikuak...); erdi-mailakoak irakasleak, teknikariak eta erdi-mailako kudeatzaileak; enplegatuak bulego- eta zerbitzu-langileak (administrazio-langileak, saltzaileak...); eskulangileak eskulanezko lanbideak, kalifikatuak zein ez.
  5. ↑ Atal hau lantokiaren arabera neurtzen da, ez bizilekuaren arabera: udalerriko enplegu kopuruak eta bertako biztanle langileen kopuruak ez datoz bat.

Erreferentziak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
  1. 1 2 Joly, Daniel; Brossard, Thierry; Cardot, Hervé; Cavailhes, Jean; Hilal, Mohamed; Wavresky, Pierre (2010eko ekainaren 18a), «Les types de climats en France, une construction spatiale», Cybergéo : revue européenne de géographie (Frantsesez), 501, doi:10.4000/cybergeo.23155.
  2. ↑ Dubreuil, Vincent (2022ko otsaila), «Le changement climatique en France illustré par la classification de Köppen», La Météorologie (Frantsesez), 116, doi:10.37053/lameteorologie-2022-0012.
  3. ↑ «Le climat en France hexagonale et Corse», meteofrance.com (Frantsesez).
  4. ↑ «Réglementation environnementale RE2020», ecologie.gouv.fr (Frantsesez), 2020ko azaroaren 18a.
  5. 1 2 «Station Météo-France « Dijon Toison », fiche climatologique» (PDF), data.gouv.fr (Frantsesez).
  6. 1 2 «Données changement climatique - SIM quotidienne», data.gouv.fr (Frantsesez), Météo-France.
  7. ↑ Population et logements par commune depuis le recensement de 1962 (1961 pour les Dom) à 1999
  8. ↑ «Population selon le sexe et l'âge quinquennal de 1968 à 2022 (1990 à 2022 pour les DOM) | Insee», www.insee.fr. 2026ko uztailaren 27an kontsultatua.
  9. ↑ «Naissances de 2008 à 2025», Insee (Frantsesez). 2016ko abuztuaren 10ean kontsultatua.
  10. 1 2 3 «Couples-Familles-Ménages en 2023», Recensement de la population (Frantsesez), INSEE, 2023.
  11. 1 2 3 «Logement en 2023», Recensement de la population (Frantsesez), INSEE, 2023.
  12. ↑ Créations et stock d'établissements par commune en 2009
  13. ↑ Nombre d'équipements des services aux particuliers
  14. ↑ Exploitations agricoles

Kanpo estekak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]