Edukira joan

Ollaran

Ollaran
 Nafarroa Garaia, Euskal Herria
Ollaran bandera
Bandera

Ollaran armarria
Armarria


Mapa
Kokapena
Herrialdea Euskal Herria
Lurraldea Nafarroa Garaia
Merindadea Iruñea
EskualdeaIbarrak (Iruñerria)
Administrazioa
Estatua Espainia
Erkidegoa Nafarroa
BarrutiaIruñea
Izen ofiziala Valle de Ollo / Ollaran
Posta kodea31172
INE kodea31194
Herritarraollarandar, olloibartar
Geografia
Koordenatuak42°51′32″N 1°51′26″W / 42.85902366°N 1.85711043°W / 42.85902366; -1.85711043
Azalera36,98 km²
Distantzia26,9 km (Iruñetik)
Demografia
Biztanleria453 (2025:  17)
alt_left 207 (%45,7) (%54,3) 246 alt_right
Dentsitatea0,12 bizt/km²
Euskara
Eremuaeremu mistoa
Euskaldunak[1]% 19.9 + % 16.7 hartzaile (2021)
Kaleko erabilera [2]% 
Datu gehigarriak
Webguneawww.ollo.es

Ollaran[3][a] edo Olloibar[b] (Oltzako hizkeraz: Ollabar)[c] Euskal Herriko udalerria eta ibarra da, Nafarroa Garaia lurraldean kokatuta. Iruñeko merindadean eta Iruñerria eskualdeko Ibarrak azpieskualdean dago, Iruñea hiriburutik 26,9 kilometrora. Altuera 615 eta 1264 metro artekoa da, eta 36,98 km²-ko azalera hartzen du. 453 biztanle zituen 2025. urtean.

Ollaran Andimendiko ekialdean dago, eta bertatik lurrazpiko uren zati handi bat isurtzen da. Hala, haranean Artetako iturburua dago, Iruñerriko edateko uraren hiru hornidura-iturrietako bat. Ibarraren konfigurazioa berezia da, lur estu bat baita, harkaitzean zulatua, mendi garaiez inguratua. Herri guztiak, Beasoain eta Egillor izan ezik (Arakil ibaiertzean daude), Udarbe ibaia inguratzen dute, ibarreko ur-ibilgu nagusia.

Bertako biztanleak ollarandarrak edo olloibartarrak dira. Ibarburua Ollo kontzejua da, non udaletxea dagoen. 8 kontzejuk osatzen dute udalerria.

Inguru naturala eta kokapena

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
Olloko goitiko ikuspegia

Txurregi (1.128 m) eta Gaztelu (998 m) iparraldean, eta Mortxe (1.123 m) hegoaldean udalerriko mendiak dira. Bestela, Arakil ibaiak zeharkatzen du ibarra iparraldetik hegoaldera. Udarbe ibaiak bat egiten du horrekin, mendebaldetik etorrita.

Ollaran Iruñeko merindadearen hegoaldean dago Iruñerriko gune metropolitarretik gertu, eta Lizarrako merindadearekiko mugan.

Mugakideak Arakil (iparraldean), Itza Zendea (ekialdean), Oltza Zendea (hegoaldean) eta Andimendi dira.

Klima eta landaredia

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Ollarango klimaren ezaugarriak azpiatlantiar motakoak dira, baina altueraren arabera asko aldatzen dira batez besteko balioak. Horrela, prezipitazioak 1.000 eta 1.400mm artekoak izaten dira, eta tenperaturak 6 eta 12 gradu bitartekoak. Udalerriaren gunerik menditsuenetan, hau da mendebaldeko Urbasa mendilerroan, neguak hotzak eta elurtsuak izaten dira.

Zuhaitzik ugarienak haritzak dira, eta Ollarango gunerik altuenetan pagoak nagusi dira, udalerriko gunerik baxuenetan, berriz, arteak eta haritzak nabarmentzen dira. Birlandaturiko 171,92 hektarea pinu beltz, basa pinu eta pinu lariziar (Pinus nigra) daude Ollarango mendietan.

Udalerri mugakideak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Honako udalerri hauek ditu mugakide: Arakil, Oltza eta Itza.

  1. Anotz: 33 biztanle (2020).
  2. Arteta: 28 bz.
  3. Beasoain-Egillor: 122 bz.
  4. Iltzarbe: 50 bz.
  5. Ollo: 53 bz.
  6. Saldise: 10 bz.
  7. Senosiain: 43 bz.
  8. Ultzurrun: 83 bz.
Biztanleriaren tamainaUrtea20030040050060070080090010001100189019201950198020102040OllaranBiztanleriaren estatistikaOharra: grafiko hau Wikidatan jasotako datuetatik egin da, automatikoki. Daturen bat aldatu edo eguneratu behar izanez gero, egizu Wikidatan bertan.
Biztanleria-piramidea 2025
Guztira: 246 gizon, 207 emakume
%GizonakAdinaEmakumeak%
0.00
 
100+
 
0.00
0.00
 
95-99
 
0.00
1.22
 
90-94
 
0.97
1.63
 
85-89
 
1.93
2.03
 
80-84
 
1.93
3.66
 
75-79
 
2.90
5.28
 
70-74
 
3.38
7.72
 
65-69
 
6.76
7.32
 
60-64
 
6.28
9.35
 
55-59
 
9.18
9.76
 
50-54
 
9.18
7.32
 
45-49
 
8.70
5.28
 
40-44
 
5.31
4.47
 
35-39
 
5.80
4.47
 
30-34
 
5.80
5.69
 
25-29
 
4.35
6.10
 
20-24
 
6.76
6.91
 
15-19
 
7.25
5.69
 
10-14
 
4.83
4.07
 
5-9
 
4.83
2.03
 
0-4
 
3.86
Iturria: Nafarroako Estatistika Institutua / Instituto Nacional de Estadística
Hazkunde begetatiboa
Hazkunde begetatiboa (pertsonak)Urtea−4−20246200820112014201720202023Valle de Ollo / OllaranHazkunde begetatiboa
Urtea20082009201020112012201320142015201620172018201920202021202220232024
Hazkunde begetatiboa 4554−33−145−10−312−201
Honakoa hazkunde begetatiboa erakusten duen grafiko bat da, hau da, urte batean jaiotakoei hildakoak kentzearen emaitza. Datuak Nastat erakundeak eskaintzen ditu[4] eta Wikimedia Commonsen daude eskuragarri. Aldaketaren bat egin behar bada, bertan egin beharko da.
Batez besteko adina
AdinaUrtea414243444546474849200320072011201520192023Valle de Ollo / OllaranBatez besteko adina
Urtea20032004200520062007200820092010201120122013201420152016201720182019202020212022202320242025
Batez besteko adina 48,6948,8248,0947,2646,5647,3346,6143,2543,7942,2641,7941,9642,2742,4643,1841,8842,4842,9842,9743,543,5644,1244,14
Honakoa batez besteko adina erakusten duen grafiko bat da. Datuak Nastat erakundeak eskaintzen ditu[5] eta Wikimedia Commonsen daude eskuragarri. Aldaketaren bat egin behar bada, bertan egin beharko da.

Jaiolekuari dagokionez, 2025. urtean biztanleen % 28,9 udalerri berean jaioak ziren[6], probintziako batez bestekoaren (% 37,3) azpitik. Beste erkidego batzuetan jaiotakoak (EAE barne) % 11,9 dira, eta espainiar estatutik kanpo jaiotakoak % 3,1 —probintzian % 19,8—.

Biztanleria jaiolekuaren arabera Nafarroako mapa
Udal
Prob
Best
Udalerri berean · % 28,9Probintzia berean · % 56,1Beste erkidegoa · % 11,9Estatutik kanpo · % 3,1
Jaiolekua bizilekuarekin alderatuta (2025). Iturria: INE.

Biztanleria atzerritarra

Espainiar estatutik kanpo jaiotako 14 biztanleren artean, gehienak Amerikan jaioak dira (% 50)[7]. Jaiotza herrialde nagusiak Portugal, Frantzia, Kolonbia dira.

Atzerrian jaiotakoak, eskualdeka
Amer
Euro
Amerika · % 50Europa · % 42,9Afrika · % 7,1
Espainiar estatutik kanpo jaiotakoak, eskualdeka (2025). Iturria: INE.
Jaiolekuko herrialde nagusiak, sexuaren arabera
◄ gizonezkoakjaioterriaemakumezkoak ►
Jaiolekuko herrialde nagusiak, sexuaren arabera (2025). Iturria: INE.

INEren 2021eko Biztanleria eta Etxebizitza Zentsuaren arabera, udalerrian 282 etxebizitza zeuden: 173 (% 61,3) nagusiak eta 109 (% 38,7) ez-nagusiak.[8] INEren estatistika esperimentalaren arabera, 2026ko maiatzean 3 etxebizitza turistiko zeuden udalerrian, guztira 18 plazarekin (6 plaza etxebizitzako).[9]

Tasazio-datuen arabera, 2023an udalerrian tasatutako etxebizitzen batez besteko prezioa 805 €/m²-koa zen (desbideratze tipikoa: 356 €/m²), eta prezio-tarte ohikoena 400-600 €/m² artekoa. Tasatutako etxebizitzen batez besteko azalera 264 m²-koa zen. 2022tik 2023ra % 22,6 jaitsi zen (1.040 €/m²). Balio hori Nafarroako udalerrien medianaren (891 €/m²) % 9,7 azpitik zegoen.[10]

282etxebizitza
173etxegune
3etxebizitza turistiko (2026) Nafarroako mapa
805€/m² batez beste (2023) Nafarroako mapa

Etxebizitza multzoa Nafarroako mapa

173
109
Etxebizitza nagusia (173)Ez-nagusia (bigarrena edo hutsa) (109)

Guztira 173 etxegune zeuden, eta horietatik 52 (% 30,1) pertsona bakarrekoak ziren.[11]

Etxeguneak tamainaren arabera

Pertsona 152
2 pertsona49
3 pertsona29
4 pertsona29
5 edo gehiago14

Hezkuntza-maila

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

INEren 2024ko Biztanleria eta Etxebizitza Zentsuaren arabera, udalerrian 15 urte edo gehiagoko 396 biztanle zeuden. Lortutako ikasketa-mailarik altuenari dagokionez, goi-mailako ikasketak zituztenak % 47,5 ziren; bigarren hezkuntzako bigarren etapa (batxilergoa edo erdi-mailako lanbide-heziketa) zutenak % 21,5; bigarren hezkuntzako lehen etapa (DBH edo antzekoa) zutenak % 25,3; eta lehen hezkuntza edo gutxiago zutenak % 5,8.[12] Goi-mailako ikasketak zituztenen proportzioa % 43,7 zen 2021ean eta % 47,5 2024an; beraz, 3,8 puntu igo zen 3 urtean. Lehen hezkuntza edo gutxiago zutenena, berriz, % 6,9 izatetik % 5,8 izatera pasatu zen. Sexuaren arabera, goi-mailako ikasketak zituztenak emakumeen artean % 62,9 ziren, eta gizonen artean % 35,3; 27,6 puntuko aldea, emakumeen alde. Lehen hezkuntza edo gutxiago zutenak, berriz, emakumeen % 4,6 eta gizonen % 6,8 ziren.

396biztanle 15 urte edo +, 2024
% 47,5goi-mailako ikasketak+3,8 puntu 2021etik mapa
% 5,8lehen hezkuntza edo gutxiago−1,1 puntu 2021etik mapa
% 25,3
% 21,5
% 47,5
Lehen hezkuntza edo gutxiago · % 5,8Bigarren hezkuntzako lehen etapa (DBH) · % 25,3Bigarren hezkuntzako bigarren etapa · % 21,5Goi-mailako ikasketak · % 47,5
Lortutako ikasketa-mailarik altuena, 15 urte edo gehiagoko biztanleen artean (2024). Nafarroako mapa
Sexuaren araberako banaketa
15 urte edo gehiagoko biztanleria ikasketa-mailaren eta sexuaren arabera, Valle de Ollo/Ollaran, 2024
Ikasketa-mailaGuztira%Gizonak%Emakumeak%
Goi-mailako ikasketak188% 47,578% 35,3110% 62,9
Bigarren hezkuntzako bigarren etapa85% 21,559% 26,726% 14,9
Bigarren hezkuntzako lehen etapa (DBH)100% 25,369% 31,231% 17,7
Lehen hezkuntza edo gutxiago23% 5,815% 6,88% 4,6
Guztira396% 100,0221% 100,0175% 100,0
Urtez urteko bilakaera
Ikasketa-mailaren bilakaera (%), Valle de Ollo/Ollaran, 2021–2024
UrteaGoi-mailakoakBatx. / erdi LHDBHLehen H. edo gutx.15 urte edo +
2021% 43,7% 22,0% 27,5% 6,9364
2022% 45,7% 20,7% 27,8% 5,8381
2023% 46,3% 21,0% 26,9% 5,9391
2024% 47,5% 21,5% 25,3% 5,8396
500 biztanletik beherako udalerrietan, INEk ikasketa-maila lau multzo nagusitan baino ez du argitaratzen, eta ez du jaiolekuaren araberako daturik ez ikasten ari direnei buruzkorik ematen.

2008ko erroldaren arabera, ez da etorkinik bizi Ollaranen.

Diru-sarrerak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2024. urtean, biztanle bakoitzeko batez besteko errenta garbia 20.207 euro-koa zen[13], eta etxegune bakoitzeko 49.213 euro-koa. Balio hori probintziako batez bestekoaren (17.701 euro) gainetik dago, eta Espainiako batez bestekoaren (15.948 euro) gainetik. Kontsumo-unitateko errentaren mediana (etxeguneen tamaina eta osaera kontuan hartzen dituen neurria) 25.479 euro zen. Errenta gordina 24.807 euro-koa izan zen pertsonako.

Diru-sarreren iturri nagusia soldata da, guztizkoaren % 51,8[14]. Gainerako iturriak: pentsioak (% 19,2), beste diru-sarrerak (% 21,9), langabezia-prestazioak (% 1,3), beste prestazioak (% 5,8).

52%
19%
22%
Soldata · % 51,8Pentsioak · % 19,2Langabezia · % 1,3Beste prestazioak · % 5,8Beste sarrerak · % 21,9
Diru-sarreren banaketa iturriaren arabera.

Desberdintasuna

Errentaren banaketaren desberdintasuna neurtzeko Gini indizea erabiltzen da[15][oh 1]. Udalerrian indizea 30,2 da, probintziakoaren (30,4; Nafarroako mapa) parean eta Espainiakoaren (31,9) azpitik. P80/P20 zatidurak, hau da errenta-banaketaren 80. eta 20. pertzentilen arteko zatidura, 2,4 da, probintziakoaren (2,6; Nafarroako mapa) azpitik eta Espainiakoaren (2,6) azpitik.

Jarduera ekonomikoa

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

INEren 2024ko Biztanleria eta Etxebizitza Zentsuaren arabera, Valle de Ollo/Ollaran udalerrian biztanleria aktiboa (okupatuak eta langabeak) 231 pertsona ziren, hau da, 16 urte edo gehiagoko biztanleriaren % 59,4; gainerako % 40,6 inaktibo zeuden.[16] Aktiboen artean, langabezia-tasa % 6,9 zen. Sexuaren arabera, gizonezkoen jarduera-tasa % 58,7 zen eta emakumezkoena % 60,2; langabezia-tasa, aldiz, % 9,4 eta % 3,9 zen, hurrenez hurren.[16]

Okupatuen kopurua 209 zen 2023ean, 2021eko 203etik gora.[17] Emakumeek okupatuen % 41,6 osatzen dute, eta gizonek % 58,4.

209okupatu, 2023+% 3,0 2021etik
% 41,6emakumeak okupatuen artean
% 59,4jarduera-tasa, 2024
% 6,9langabezia-tasa, 2024
16 urte edo gehiagoko biztanleria jarduerarekiko loturaren arabera (2024)
% 55,3
% 40,6
Okupatuak · % 55,3Langabeak · % 4,1Inaktiboak · % 40,6
16 urte edo gehiagoko biztanleria jardueraren eta sexuaren arabera, Valle de Ollo/Ollaran, 2024
EgoeraGuztira%Gizonak%Emakumeak%
Okupatuak215% 55,3116% 53,299% 57,9
Langabeak16% 4,112% 5,54% 2,3
Inaktiboak158% 40,690% 41,368% 39,8
Guztira389% 100,0218% 100,0171% 100,0

Jarduera-sektoreak

Jarduera-sektoreei dagokienez, okupatuak honela banatzen dira: zerbitzuak (% 64,1), industria (% 22,5), nekazaritza, abeltzaintza eta arrantza (% 7,2) eta eraikuntza (% 5,7).[17]

Okupatuak jarduera-sektorearen arabera (2023) Nafarroako mapa
% 22,5
% 64,1
Nekazaritza, abeltzaintza eta arrantza · % 7,2Industria · % 22,5Eraikuntza · % 5,7Zerbitzuak · % 64,1

Okupazioa eta lan-egoera

Okupazio-mailari dagokionez, langile kualifikatuak eta maila baxuko ofizialak dira talderik ugariena, okupatuen % 49,3; ondoren, zuzendariak eta goi eta erdi mailako teknikariak daude (% 38,8), eta oinarrizko okupazioak % 7,2.[18] Sexuaren arabera, gizonen artean langile kualifikatuak dira nagusi (% 55,7), eta emakumeen artean goi eta erdi maila (% 52,9).

% 38,8
% 49,3
Zuzendariak eta goi eta erdi mailako teknikariak · % 38,8Langile kualifikatuak eta maila baxuko ofizialak · % 49,3Oinarrizko okupazioak · % 7,2Ez dago jasota · % 4,8
Okupatuak okupazioaren eta sexuaren arabera, Valle de Ollo/Ollaran, 2023
OkupazioaGuztira%Gizonak%Emakumeak%
Zuzendariak eta goi eta erdi mailako teknikariak81% 38,835% 28,746% 52,9
Langile kualifikatuak eta maila baxuko ofizialak103% 49,368% 55,735% 40,2
Oinarrizko okupazioak15% 7,212% 9,83% 3,4
Ez dago jasota10% 4,87% 5,73% 3,4
Guztira209% 100,0122% 100,087% 100,0

Okupatuen % 76,1 besteren konturako langileak dira, eta % 23,9 norberaren konturakoak.[19]

% 23,9
% 76,1
Norberaren kontura · % 23,9Besteren kontura eta beste egoera bat · % 76,1
Okupatuak lan-egoeraren eta sexuaren arabera, Valle de Ollo/Ollaran, 2023
Lan-egoeraGuztira%Gizonak%Emakumeak%
Norberaren kontura50% 23,927% 22,123% 26,4
Besteren kontura159% 76,195% 77,964% 73,6
Guztira209% 100,0122% 100,087% 100,0

Lehen sektorea

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Nekazaritza

2020ko Nekazaritza Erroldaren arabera, udalerrian 41 nekazaritza-ustiategi zeuden, eta guztira 2.074 hektarea nekazaritzako azalera erabilgarri (NAE) lantzen zuten[20][oh 2]. Udalerriaren azalera 37 km² denez, NAE lurraldearen % 56,1 da[21]. Lur-erabileraren arabera, NAEren % 77 larre iraunkorrak (1.598 ha, 32 ustiategitan), % 22,9 lur goldagarria (475 ha, 32 ustiategitan), arbolak (0,62 ha, 2 ustiategitan), norberaren kontsumorako baratzeak (0,34 ha, 13 ustiategitan) eta berotegiak edo babes garai irisgarriak (0,02 ha, ustiategi batean)[oh 3].

Nekazaritzako azalera erabilgarria (NAE)
NAE udalerriaren azaleran
56%
44%
NAE · 2.074 ha (% 56,1)Gainerako azalera · 1.624 ha (% 43,9)
NAE, lur-erabileraren arabera
23%
77%
Lur goldagarria · 475 ha (% 22,9)Larre iraunkorrak · 1.598 ha (% 77)Arbolak · 0,62 ha (< % 0,1)Baratzeak · 0,34 ha (< % 0,1)Berotegiak · 0,02 ha (< % 0,1)
Iturria: INE, Nekazaritza Errolda 2020; udalerriaren azalera: Wikidata.

Abeltzaintza

2020ko Nekazaritza Erroldaren arabera, udalerriko abeltzaintza-ustiategietan 1.037 behi, 609 ardi eta ahuntz eta 16.246 txerri zeuden[22][oh 4].

Ibilgailu-parkea

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Trafikoko Zuzendaritza Nagusiaren (DGT) 2025eko datuen arabera, udalerrian 281 gidari zeuden erroldatuta: 153 gizon (% 54,4) eta 128 emakume (% 45,6)[23]. Biztanleen % 62 gidatzeko gai zen.

Ibilgailu-parkea 520 ibilgailuk osatzen zuten: 262 turismo, 67 furgoneta, 41 kamioi, 38 motozikleta eta 8 ziklomotor[23]. Motorizazio-tasa 1.000 biztanleko 578 turismokoa zen, probintziako (512) eta Espainiako (525) batez bestekoen gainetik.

Turismoen batez besteko adina 13,5 urtekoa zen; turismoen % 5,3k 4 urte baino gutxiago zituen, eta % 14,9k 25 urte baino gehiago[23]. Erregaiari dagokionez, ibilgailuen % 69,7 diesel zen eta % 29,4 gasolinazko; 2 ibilgailu elektrifikatu zeuden (% 0,4; probintzian % 1,3). Ingurumen-bereizgarriari dagokionez, ibilgailuen % 3,2k zuen 0 edo ECO etiketa, eta % 35,8k ez zuen etiketarik[oh 5].

Ibilgailu-parkea (2025)
Ingurumen-etiketa
29%
32%
36%
0 etiketa · 4 (% 0,8)ECO · 11 (% 2,3)C etiketa · 139 (% 29,4)B etiketa · 149 (% 31,6)Etiketarik gabe · 169 (% 35,8)
Turismoak, adinaren arabera
15%
28%
37%
15%
< 4 urte · 14 (% 5,3)4–8 urte · 38 (% 14,5)8–15 urte · 74 (% 28,2)15–25 urte · 97 (% 37)≥ 25 urte · 39 (% 14,9)
Iturria: DGT, «Datos municipales general» (2025).
  • HELBIDEA: Santo Tomas kalea, 1

Udal hauteskundeak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2007an Ollarango alkate kargurako Agrupación Vecinal Txurregui[24] (AVT) zerrendako Francisco Javier Ekai Iltzarbe aukeratu zuten. Udaletxeko zazpi zinegotzietatik lau lortu zituen, gehiengo osoa. Baliogabeko botoak sei izan ziren (emandako guztien % 2,50) eta boto zuriak zortzi (botoen % 3,42). Abstentzioa % 23,32koa izan zen.

Ollarango Udala (2007)
AlderdiaBotoakZinegotziak
Txurregui (AVT)1344
Agrupación Electoral Udarbe (AEU)923

2011ko udal hauteskundeetan Auzolan zerrendak (4 zinegotzi, Francisco Javier Pérez Cueva) irabazi zituen. Txurreguik (2) eta PPk (1) ere ordezkaritza lortu zuten.

Ollarango Udala (2011)
AlderdiaBotoakZinegotziak
Auzolan1294
Txurregui732
PP301

2015eko udal hauteskundeetan Auzolan zerrenda bakarrik aurkeztu zen eta 7 zinegotziak lortu zituen, Francisco Javier Pérez Cuevak alkate segitu zuen. 2016ko irailaren 13an David Campionek hartu zuen alkatetza zentsura mozio baten bidez.[25]

Hauek izan dira Ollarango azken alkateak:

Alkatea Agintaldi hasiera Agintaldi amaiera Alderdia
1979 1983
1983 1987
1987 1991
1991 1995
1995 1999
1999 2003
2003 2007
Francisco Javier Ekai Iltzarbe 2007 2011 Txurregui
Francisco Javier Perez Cueva 2011 2015 Auzolan
Francisco Javier Perez Cueva 2015 2016 Auzolan
David Campion Ventura 2016 2019 Auzolan
David Campion Ventura 2019 Jardunean AB[26]

Antzinako kronikek dioten bezala, Iruñerriko betiko hizkuntza euskara izan da. Izan ere, Al-Himiari kronikagile musulmanak X. mendean Iruñerrikoaz idatzi zuen: "Gehienak euskaraz mintzatzen dira, eta, beraz, ez zaie ezer ulertzen".

XVI. eta XVII. mendeetan gaztelania ulertzen ez zutenak bazeuden Ollaranen. Baina XIX. mendean euskara arin galtzen hasi zen. 1863an Iruñerriko herri guztietan hitz egiten zen euskaraz, baina frankotan jadanik zaharrek baino ez zuten erabiltzen. 1904ko inkesta baten arabera, Ollarango Anotzen, Saldisen, Ollon, Ultzurrunen eta Senosiainen euskaraz mintzatzen zen. Ollaranen 1929an ere euskaldunak bazirela kontu jakina da. 1992ko abuztuan, hil egin zen Iruñerriko azken euskaldunzaharra, Beorburuko Esteban Garbisu.

Ollarandar ospetsuak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
  1. ↑ 0 balioak berdintasun osoa adierazten du eta 100 balioak desberdintasun handiena; zenbat eta baxuagoa, orduan eta banaketa berdinagoa.
  2. ↑ INEk ustiategi baten lur guztiak ustiategia kokatuta dagoen udalerriari egozten dizkio, nahiz eta lur horietako batzuk beste udalerri batzuetan egon. Horregatik, udalerri batzuetan NAE udalerriaren azalera baino handiagoa izan daiteke.
  3. ↑ Ustiategi batek lur-erabilera bat baino gehiago izan ditzake; horregatik, erabilera bakoitzeko ustiategi-kopuruen batura ustiategi guztien kopurua baino handiagoa izan daiteke.
  4. ↑ Beste abere mota batzuen datuak ez dira argitaratu, sekretu estatistikoa dela eta (ustiategi gutxi dagoenean, INEk ez ditu datuak zabaltzen, ustiategiak identifika ez daitezen).
  5. ↑ DGTren ingurumen-etiketak ibilgailuen isurien araberakoak dira: 0 (elektrikoak eta autonomia handiko entxufagarriak), ECO (hibridoak eta gasezkoak), C (Euro 4tik aurrerako gasolina-ibilgailuak eta Euro 6ko dieselak), B (Euro 3ko gasolina-ibilgailuak eta Euro 4-5eko dieselak); zaharrenek ez dute etiketarik.

Erreferentziak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
  1. ↑ Euskararen Adierazle Sistema. Euskara-gaitasuna adinaren eta sexuaren arabera. EAE (eskualdeka/udalerrika), Eusko Jaurlaritza.
  2. ↑ «Kaleko erabilera herrialdez herrialde», Euskararen erabilera, Wikipedia.
  3. ↑ Euskaltzaindia, 155. araua: Nafarroako udal izendegia (PDF).
  4. ↑ «Indicadores municipales - Nastat», Nafarroa.eus. 2026ko abuztuaren 3an kontsultatua.
  5. ↑ «Indicadores municipales - Nastat», Nafarroa.eus. 2026ko abuztuaren 3an kontsultatua.
  6. ↑ INE, «Población por relación entre lugar de nacimiento y de residencia» (Padroia), Jatorria Nafarroa.tab.
  7. ↑ INE, «Población por país de nacimiento» (Padroia), Jaioterria Nafarroa.tab.
  8. ↑ «Etxebizitzak udalerrika eta motaren arabera», 2021eko Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (Gaztelaniaz), Espainiako Estatistika Institutua, 2021.
  9. ↑ «Etxebizitza turistikoak, plazak eta plazak etxebizitza turistiko bakoitzeko. Udalerriak», Etxebizitza turistikoen kopuruaren neurketa (estatistika esperimentala) (Gaztelaniaz), Espainiako Estatistika Institutua, 2026.
  10. ↑ Mapa interactivo de precios de la vivienda en España (Gaztelaniaz), CoHispania, 2023.
  11. ↑ «Etxeguneak udalerrika eta tamainaren arabera», 2021eko Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (Gaztelaniaz), Espainiako Estatistika Institutua, 2021.
  12. ↑ «Población de 15 y más años por sexo y nivel de estudios (agregado) (Municipios entre 50 y 500 habitantes)», Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (Gaztelaniaz), INE.
  13. ↑ INE, «Indicadores de renta media y mediana» (ADRH), ADRH errenta Nafarroa.tab.
  14. ↑ INE, «Distribución por fuente de ingresos» (ADRH), ADRH fuente Nafarroa.tab.
  15. ↑ INE, «Índice de Gini y distribución de la renta P80/P20» (ADRH), ADRH gini erreferentziak.tab.
  16. 1 2 «Población de 16 y más años por sexo y relación con la actividad (agrupado) (Municipios entre 50 y 500 habitantes)», Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (Gaztelaniaz), INE.
  17. 1 2 «Ocupados de 16 y más años por sexo y rama de actividad (Municipios entre 50 y 500 habitantes)», Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (Gaztelaniaz), INE.
  18. ↑ «Ocupados de 16 y más años por sexo y ocupación (agregada) (Municipios entre 50 y 500 habitantes)», Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (Gaztelaniaz), INE.
  19. ↑ «Ocupados de 16 y más años por sexo y situación profesional (agregada) (Municipios entre 50 y 500 habitantes)», Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (Gaztelaniaz), INE.
  20. ↑ INE, «Explotaciones por tipo de cultivo», Nekazaritza Errolda 2020. Datuak: INE nekazaritza-azalera Nafarroa.tab (Wikimedia Commons).
  21. ↑ Udalerriaren azalera: Wikidata, Q1647377.
  22. ↑ INE, «Explotaciones ganaderas por tipo de ganado», Nekazaritza Errolda 2020. Datuak: INE abeltzaintza Nafarroa.tab (Wikimedia Commons).
  23. 1 2 3 DGT, «Datos municipales general» (2025). Datuak: DGT ibilgailuak Nafarroa.tab (Wikimedia Commons).
  24. ↑ Horrela idatzita. Txurregi mendi baten izena da.
  25. ↑ Diario de Noticias Navarra (Gaztelaniaz) http://www.noticiasdenavarra.com/2016/09/16/vecinos/cuenca-de-pamplona/david-campion-sustituye-a-javier-perez-en-ollo-tras-prosperar-una-mocion-de-censura. {{Erreferentzia}}: |izenburua= falta da edo hutsik dago (laguntza)
  26. ↑ «Base de datos de Alcaldes y Concejales:: Ministerio de Política Territorial y Función Pública ::», www.mptfp.gob.es (Gaztelaniaz). 2020ko maiatzaren 13an kontsultatua.

Ikus, gainera

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Kanpo estekak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
  1. ↑ /oʎaɾán/ ahoskatua (laguntza)
    Azentua: zorrotza hirugarren silaban
  2. ↑ /oʎó.iβ̞aɾ/ ahoskatua (laguntza)
    Azentua: zorrotza bigarren silaban
  3. ↑ /óʎaβ̞àɾ/ ahoskatua (laguntza)
    Azentua: zorrotza lehengo eta kamutsa azken silaban
Aipuaren errorea: <ref> tags exist for a group named "lower-alpha", but no corresponding <references group="lower-alpha"/> tag was found.