Moronta
| Moronta | |||||||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Espainiako udalerria | |||||||||||
| Administrazioa | |||||||||||
| Estatu burujabe | |||||||||||
| Autonomia | |||||||||||
| Probintzia | |||||||||||
| Alkatea | Juan Jesús Mangas Benito | ||||||||||
| Izen ofiziala | Moronta | ||||||||||
| Posta kodea | 37219 | ||||||||||
| INEk ezarritako kodea | 37208 | ||||||||||
| Herriburua | Moronta | ||||||||||
| Geografia | |||||||||||
| Koordenatuak | 40°58′41″N 6°25′56″W / 40.978055555556°N 6.4322222222222°W | ||||||||||
![]() | |||||||||||
| Azalera | 27,7 km² | ||||||||||
| Altitudea | 764 m | ||||||||||
| Mugakideak | Vitigudino, Pozos de Hinojo, Villares de Yeltes eta Yecla de Yeltes | ||||||||||
| Demografia | |||||||||||
| Biztanleria | 73 (2025) | ||||||||||
| |||||||||||
| Dentsitatea | 3 bizt/km² | ||||||||||
| Matrikula | SA | ||||||||||
Moronta Salamancako udalerria da, Tierra de Vitigudino eskualdean dagoena.
Azken erroldaren arabera 73 biztanle zituen 27,7 km²-ko azaleran.
Geografia
[aldatu | aldatu iturburu kodea]Udalerri mugakideak
[aldatu | aldatu iturburu kodea]Honako udalerri hauek ditu mugakide: Vitigudino, Pozos de Hinojo, Villares de Yeltes eta Yecla de Yeltes.
Demografia
[aldatu | aldatu iturburu kodea]| Biztanleria-piramidea 2025 Guztira: 47 gizon, 27 emakume | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| Iturria: Instituto Nacional de Estadística[1] | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
Jatorria
[aldatu | aldatu iturburu kodea]Jaiolekuari dagokionez, 2025. urtean biztanleen % 54,1 udalerri berean jaioak ziren[2], probintziako batez bestekoaren (% 41,7) gainetik. Beste erkidego batzuetan jaiotakoak % 1,4 dira, eta espainiar estatutik kanpo jaiotakoak % 6,8 —probintzian % 10,6—.
Biztanleria atzerritarra
Espainiar estatutik kanpo jaiotako 5 biztanleren artean, gehienak Amerikan jaioak dira (% 80)[3]. Jaiotza herrialde nagusiak Paraguai, Honduras, Frantzia dira.
Etxebizitza
[aldatu | aldatu iturburu kodea]INEren 2021eko Biztanleria eta Etxebizitza Zentsuaren arabera, udalerrian 97 etxebizitza zeuden: 37 (% 38,1) nagusiak eta 60 (% 61,9) ez-nagusiak.[4]
Etxebizitza multzoa
Salamancako mapa
Guztira 37 etxegune zeuden, eta horietatik 18 (% 48,6) pertsona bakarrekoak ziren.[5]
Etxeguneak tamainaren arabera
Hezkuntza-maila
[aldatu | aldatu iturburu kodea]INEren 2024ko Biztanleria eta Etxebizitza Zentsuaren arabera, udalerrian 15 urte edo gehiagoko 76 biztanle zeuden. Lortutako ikasketa-mailarik altuenari dagokionez, goi-mailako ikasketak zituztenak % 17,1 ziren; bigarren hezkuntzako bigarren etapa (batxilergoa edo erdi-mailako lanbide-heziketa) zutenak % 30,3; bigarren hezkuntzako lehen etapa (DBH edo antzekoa) zutenak % 26,3; eta lehen hezkuntza edo gutxiago zutenak % 26,3.[6] Goi-mailako ikasketak zituztenen proportzioa % 16,0 zen 2021ean eta % 17,1 2024an; beraz, 1,1 puntu igo zen 3 urtean. Lehen hezkuntza edo gutxiago zutenena, berriz, % 28,0 izatetik % 26,3 izatera pasatu zen. Sexuaren arabera, goi-mailako ikasketak zituztenak emakumeen artean % 20,7 ziren, eta gizonen artean % 14,9; 5,8 puntuko aldea, emakumeen alde. Lehen hezkuntza edo gutxiago zutenak, berriz, emakumeen % 34,5 eta gizonen % 21,3 ziren. Azken alde hori, neurri handi batean, adin-egituraren isla izan ohi da: adineko biztanleen artean emakumeak gehiago dira, eta belaunaldi horietan ohikoagoa zen ikasketak goiz uztea.
| Ikasketa-maila | Guztira | % | Gizonak | % | Emakumeak | % |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Goi-mailako ikasketak | 13 | % 17,1 | 7 | % 14,9 | 6 | % 20,7 |
| Bigarren hezkuntzako bigarren etapa | 23 | % 30,3 | 16 | % 34,0 | 7 | % 24,1 |
| Bigarren hezkuntzako lehen etapa (DBH) | 20 | % 26,3 | 14 | % 29,8 | 6 | % 20,7 |
| Lehen hezkuntza edo gutxiago | 20 | % 26,3 | 10 | % 21,3 | 10 | % 34,5 |
| Guztira | 76 | % 100,0 | 47 | % 100,0 | 29 | % 100,0 |
| Urtea | Goi-mailakoak | Batx. / erdi LH | DBH | Lehen H. edo gutx. | 15 urte edo + |
|---|---|---|---|---|---|
| 2021 | % 16,0 | % 25,3 | % 30,7 | % 28,0 | 75 |
| 2022 | % 14,5 | % 26,3 | % 30,3 | % 28,9 | 76 |
| 2023 | % 17,6 | % 27,0 | % 28,4 | % 27,0 | 74 |
| 2024 | % 17,1 | % 30,3 | % 26,3 | % 26,3 | 76 |
Ekonomia
[aldatu | aldatu iturburu kodea]Diru-sarrerak
[aldatu | aldatu iturburu kodea]2024. urtean, biztanle bakoitzeko batez besteko errenta garbia 15.782 euro-koa zen[7], eta etxegune bakoitzeko 31.045 euro-koa. Balio hori probintziako batez bestekoaren (15.458 euro) gainetik dago, eta Espainiako batez bestekoaren (15.948 euro) parean. Kontsumo-unitateko errentaren mediana (etxeguneen tamaina eta osaera kontuan hartzen dituen neurria) — zen. Errenta gordina 18.477 euro-koa izan zen pertsonako.
Desberdintasuna
Errentaren banaketaren desberdintasuna neurtzeko Gini indizea erabiltzen da[8][oh 1].
Jarduera ekonomikoa
[aldatu | aldatu iturburu kodea]INEren 2024ko Biztanleria eta Etxebizitza Zentsuaren arabera, Moronta udalerrian biztanleria aktiboa (okupatuak eta langabeak) 31 pertsona ziren, hau da, 16 urte edo gehiagoko biztanleriaren % 40,8; gainerako % 59,2 inaktibo zeuden.[9] Aktiboen artean, langabezia-tasa % 3,2 zen. Sexuaren arabera, gizonezkoen jarduera-tasa % 46,8 zen eta emakumezkoena % 31,0; langabezia-tasa, aldiz, % 4,5 eta % 0,0 zen, hurrenez hurren.[9]
Okupatuen kopurua 29 zen 2023ean, 2021eko 28etik gora.[10] Emakumeek okupatuen % 20,7 osatzen dute, eta gizonek % 79,3.
| Egoera | Guztira | % | Gizonak | % | Emakumeak | % |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Okupatuak | 30 | % 39,5 | 21 | % 44,7 | 9 | % 31,0 |
| Langabeak | 1 | % 1,3 | 1 | % 2,1 | 0 | % 0,0 |
| Inaktiboak | 45 | % 59,2 | 25 | % 53,2 | 20 | % 69,0 |
| Guztira | 76 | % 100,0 | 47 | % 100,0 | 29 | % 100,0 |
Jarduera-sektoreak
Jarduera-sektoreei dagokienez, okupatuak honela banatzen dira: nekazaritza, abeltzaintza eta arrantza (% 62,1), zerbitzuak (% 34,5) eta industria (% 3,4).[10]
Okupazioa eta lan-egoera
Okupazio-mailari dagokionez, langile kualifikatuak eta maila baxuko ofizialak dira talderik ugariena, okupatuen % 82,8; ondoren, zuzendariak eta goi eta erdi mailako teknikariak daude (% 10,3), eta oinarrizko okupazioak % 3,4.[11] Bi sexuetan langile kualifikatuak dira nagusi (gizonen % 82,6 eta emakumeen % 83,3).
| Okupazioa | Guztira | % | Gizonak | % | Emakumeak | % |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Zuzendariak eta goi eta erdi mailako teknikariak | 3 | % 10,3 | 2 | % 8,7 | 1 | % 16,7 |
| Langile kualifikatuak eta maila baxuko ofizialak | 24 | % 82,8 | 19 | % 82,6 | 5 | % 83,3 |
| Oinarrizko okupazioak | 1 | % 3,4 | 1 | % 4,3 | 0 | % 0,0 |
| Ez dago jasota | 1 | % 3,4 | 1 | % 4,3 | 0 | % 0,0 |
| Guztira | 29 | % 100,0 | 23 | % 100,0 | 6 | % 100,0 |
Okupatuen % 37,9 besteren konturako langileak dira, eta % 62,1 norberaren konturakoak.[12]
| Lan-egoera | Guztira | % | Gizonak | % | Emakumeak | % |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Norberaren kontura | 18 | % 62,1 | 16 | % 69,6 | 2 | % 33,3 |
| Besteren kontura | 11 | % 37,9 | 7 | % 30,4 | 4 | % 66,7 |
| Guztira | 29 | % 100,0 | 23 | % 100,0 | 6 | % 100,0 |
Lehen sektorea
[aldatu | aldatu iturburu kodea]Nekazaritza
2020ko Nekazaritza Erroldaren arabera, udalerrian 15 nekazaritza-ustiategi zeuden, eta guztira 2.624 hektarea nekazaritzako azalera erabilgarri (NAE) lantzen zuten[13][oh 2]. Udalerriaren azalera 27,7 km² denez, NAE lurraldearen % 94,7 da[14]. Lur-erabileraren arabera, NAEren % 82,5 larre iraunkorrak (2.165 ha, 15 ustiategitan), % 17,4 lur goldagarria (458 ha, 13 ustiategitan) eta arbolak (1,2 ha, ustiategi batean)[oh 3].
Abeltzaintza
2020ko Nekazaritza Erroldaren arabera, udalerriko abeltzaintza-ustiategietan 2.572 behi eta 1.577 ardi eta ahuntz zeuden[15].
Ibilgailu-parkea
[aldatu | aldatu iturburu kodea]Trafikoko Zuzendaritza Nagusiaren (DGT) 2025eko datuen arabera, udalerrian 33 gidari zeuden erroldatuta: 26 gizon (% 78,8) eta 7 emakume (% 21,2)[16]. Biztanleen % 44,6 gidatzeko gai zen.
Ibilgailu-parkea 74 ibilgailuk osatzen zuten: 43 turismo, 14 furgoneta, 9 kamioi, 4 ziklomotor eta 3 motozikleta[16]. Motorizazio-tasa 1.000 biztanleko 581 turismokoa zen, probintziako (559) eta Espainiako (525) batez bestekoen gainetik.
Turismoen batez besteko adina 13,9 urtekoa zen; turismoen % 7k 4 urte baino gutxiago zituen, eta % 20,9k 25 urte baino gehiago[16]. Erregaiari dagokionez, ibilgailuen % 75,7 diesel zen eta % 24,3 gasolinazko. Ingurumen-bereizgarriari dagokionez, ibilgailuen % 2,7k zuen 0 edo ECO etiketa, eta % 43,2k ez zuen etiketarik[oh 4].
Oharrak
[aldatu | aldatu iturburu kodea]- ↑ 0 balioak berdintasun osoa adierazten du eta 100 balioak desberdintasun handiena; zenbat eta baxuagoa, orduan eta banaketa berdinagoa.
- ↑ INEk ustiategi baten lur guztiak ustiategia kokatuta dagoen udalerriari egozten dizkio, nahiz eta lur horietako batzuk beste udalerri batzuetan egon. Horregatik, udalerri batzuetan NAE udalerriaren azalera baino handiagoa izan daiteke.
- ↑ Ustiategi batek lur-erabilera bat baino gehiago izan ditzake; horregatik, erabilera bakoitzeko ustiategi-kopuruen batura ustiategi guztien kopurua baino handiagoa izan daiteke.
- ↑ DGTren ingurumen-etiketak ibilgailuen isurien araberakoak dira: 0 (elektrikoak eta autonomia handiko entxufagarriak), ECO (hibridoak eta gasezkoak), C (Euro 4tik aurrerako gasolina-ibilgailuak eta Euro 6ko dieselak), B (Euro 3ko gasolina-ibilgailuak eta Euro 4-5eko dieselak); zaharrenek ez dute etiketarik.
Erreferentziak
[aldatu | aldatu iturburu kodea]- ↑ «Población por sexo, edad (grupos quinquenales) y nacionalidad (española/extranjera)(68535)», INE (Gaztelaniaz). 2026ko uztailaren 31n kontsultatua.
- ↑ INE, «Población por relación entre lugar de nacimiento y de residencia» (Padroia), Jatorria Salamanca.tab.
- ↑ INE, «Población por país de nacimiento» (Padroia), Jaioterria Salamanca.tab.
- ↑ «Etxebizitzak udalerrika eta motaren arabera», 2021eko Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (Gaztelaniaz), Espainiako Estatistika Institutua, 2021.
- ↑ «Etxeguneak udalerrika eta tamainaren arabera», 2021eko Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (Gaztelaniaz), Espainiako Estatistika Institutua, 2021.
- ↑ «Población de 15 y más años por sexo y nivel de estudios (agregado) (Municipios entre 50 y 500 habitantes)», Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (Gaztelaniaz), INE.
- ↑ INE, «Indicadores de renta media y mediana» (ADRH), ADRH errenta Salamanca.tab.
- ↑ INE, «Índice de Gini y distribución de la renta P80/P20» (ADRH), ADRH gini erreferentziak.tab.
- 1 2 «Población de 16 y más años por sexo y relación con la actividad (agrupado) (Municipios entre 50 y 500 habitantes)», Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (Gaztelaniaz), INE.
- 1 2 «Ocupados de 16 y más años por sexo y rama de actividad (Municipios entre 50 y 500 habitantes)», Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (Gaztelaniaz), INE.
- ↑ «Ocupados de 16 y más años por sexo y ocupación (agregada) (Municipios entre 50 y 500 habitantes)», Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (Gaztelaniaz), INE.
- ↑ «Ocupados de 16 y más años por sexo y situación profesional (agregada) (Municipios entre 50 y 500 habitantes)», Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (Gaztelaniaz), INE.
- ↑ INE, «Explotaciones por tipo de cultivo», Nekazaritza Errolda 2020. Datuak: INE nekazaritza-azalera Salamanca.tab (Wikimedia Commons).
- ↑ Udalerriaren azalera: Wikidata, Q1768571.
- ↑ INE, «Explotaciones ganaderas por tipo de ganado», Nekazaritza Errolda 2020. Datuak: INE abeltzaintza Salamanca.tab (Wikimedia Commons).
- 1 2 3 DGT, «Datos municipales general» (2025). Datuak: DGT ibilgailuak Salamanca.tab (Wikimedia Commons).
Ikus, gainera
[aldatu | aldatu iturburu kodea]Kanpo estekak
[aldatu | aldatu iturburu kodea]| Artikulu hau Gaztela eta Leongo geografiari buruzko zirriborroa da. Wikipedia lagun dezakezu edukia osatuz. |

