Edukira joan

Mondavezan

Mondavezan
Frantziako udalerria
Administrazioa
Estatu burujabe Frantzia
Frantziaren banaketa administratiboametropolitar Frantzia
Eskualdea Okzitania
Departamendua Garona Garaia
Izen ofizialaMondavezan
Posta kodea31220
Geografia
Koordenatuak43°14′21″N 1°02′04″E / 43.2392°N 1.0344°E / 43.2392; 1.0344
Mapa
Azalera21,09 km²
Altitudea252 m, 374 m eta 283 m
MugakideakMontoussin, Cazères, Le Fousseret, Francon, Lescuns, Martres-Tolosane, Palaminy eta Sana
Demografia
Biztanleria880 (2023ko urtarrilaren 1a)
alt_left 477 (%53,2) (%46,8) 420 alt_right
Dentsitatea42 bizt/km²
mondavezan.fr

Mondavezan (frantsesez eta ofizialki: Mondavezan) Okzitaniako udalerri bat da. Administratiboki Frantziako Garona Garaia departamenduan dago, Okzitania eskualdean. Azken erroldaren arabera 880 biztanle zituen 21,1 km²-ko azaleran.

Udalerri mugakideak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Honako udalerri hauek ditu mugakide: Montoussin, Cazères, Le Fousseret, Francon, Lescuns, Martres-Tolosane, Palaminy eta Sana.

Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.

Herri batzuen distantzia eta kokapen erlatiboa
Herri batzuen distantzia eta kokapen erlatiboa
MondavezanMondavezan
Població amb 54 habitants (2000)Lescuns (2,1 km)
Població amb 205 habitants (2000)Sana (2,7 km)
Població amb 109 habitants (2000)Montoussin (4,5 km)
Població amb 782 habitants (2000)Palaminy (4,9 km)
Població amb 4129 habitants (2000)Cazères (4,9 km)
Població amb 1591 habitants (2000)Le Fousseret (5,1 km)
Població amb 167 habitants (2000)Mauran (5,7 km)
Població amb 190 habitants (2000)Francon (5,9 km)
Població amb 427 habitants (2000)Couladère (5,9 km)

CNRSk 2010ean egindako Joly ikerketaren arabera, udalerriak klima ozeaniko aldatua du[1]. Köppen-Geiger sailkapenaren arabera, Csa motakoa da: Mediterraneoko klima epela, uda bero eta lehorrarekin[2]. Météo-Franceren 2020ko tipologiaren arabera, udalerria klima ozeaniko aldatua du, eta Akitania eta Gaskoiniako klima-eskualdean kokatuta dago (ezaugarri nagusiak: prezipitazio ugariak udaberrian; uda beroa (19,5 °C); haize ahulak; ekaitzak maiz udan)[3]. RE2020 araudiaren arabera, eraikuntza berrietarako, udalerria H2c zonan dago[4].

1971-2000 aldiko batez besteko urteko tenperatura 12,7 °C-koa da, 15 °C-ko anplitude termikoarekin. Urteko batez besteko prezipitazio-metaketa 825 mm-koa da, urtarrilean 9,5 euri-egun eta uztailean 6,3 egun izanik[1]. 1991-2020 aldirako, hurbilen dagoen Météo-France estazioa Palaminy udalerrian dago, 4,5 km-ra, eta bertan neurtutako batez besteko urteko tenperatura 13,2 °C-koa da eta prezipitazio-metaketa 715,2 mm-koa delarik[5]. Estazio horretan erregistratutako tenperatura maximoa 41,8 °C-koa da, 2023ko abuztuaren 23an lortua; tenperatura minimoa, berriz, -13,1 °C-koa da, 2012ko otsailaren 9an lortua[oh 1][5].

Météo-Franceren SIM analisiaren arabera, udalerriari dagokion sare-puntuan 1991–2020 aldiko urteko batez besteko tenperatura 12,1 °C-koa da.[oh 2] Hilabeterik beroena uztaila da (20,5 °C) eta hotzena urtarrila (4,6 °C). Urteko prezipitazioa 796 mm-koa da; hilabeterik euritsuena maiatza da (89 mm) eta lehorrena abuztua (51 mm).[6]

1959–2025 aldian, urteko batez besteko tenperaturak hamarkadako 0,16 °C-ko gorako joera izan du. Azken hamar urteak (2016–2025) 1961–1990 aldiko batez bestekoa (11,7 °C) baino 1,0 °C beroagoak izan dira. Seriako bost urte beroenak 2000tik aurrerakoak dira: 2003, 2018, 2020, 2022 eta 2023. Urterik beroena 2022 izan zen (13,5 °C) eta hotzena 1972 (10,8 °C).[6]

    Datu klimatikoak (Mondavezan)    
 Hila   Urt   Ots   Mar   Api   Mai   Eka   Uzt   Abu   Ira   Urr   Aza   Abe   Urtekoa 
Batez besteko tenperatura (ºC) 4.6 5.5 8.5 10.9 14.8 18.5 20.5 20.4 16.7 12.6 7.8 5.1 12.1
Pilatutako prezipitazioa (mm) 71 58 61 84 89 63 53 51 55 61 83 68 796
Iturria: Météo-France, SIM: 1991–2020 normalak, udalerriari dagokion sare-puntua
Berotze-marrak, 1959–2025
Marra bakoitza urte bat da; kolorea, urteko batez besteko tenperatura 1961–1990 aldiko batez bestekoarekiko (11,7 °C).
195919922025
hotzagoabatez bestekoaberoagoa
Hileko batez besteko tenperatura: lehen eta orain
UrtOtsMarApiMaiEkaUztAbuIraUrrAzaAbe
−0,1−0,5+0,6+0,6+1,1+1,4+0,9+1,3−0,1+0,10,00,0
1961–19901991–2020Behekoa: aldea (°C). Eskala: 0 / 25 °C.
Urteko tenperaturaren anomalia, 1959–2025
°C, 1961–1990 aldiko batez bestekoarekiko (11,7 °C)
+2 °C−2 °C
195919922025
batez bestekoa baino beroagoahotzagoa

Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:[7]

BiztanleriaUrtea40050060070080090010001750180018501900195020002050BiztanleriaBiztanleriaren eboluzioa Datu hauek Wikimedia Commonsetik eskuratu dira. Aldaketarik behar izanez gero, han egin dezakezu. 1962 eta 1999 artean kontatze bikoitz gabeko biztanleria; hortik aurrera, udalerriko biztanleria. Iturriak: Ldh/EHESS/Cassini 1999ra arte. 2006tik aurrera INSEEren datuak.

Biztanleria-piramidea 2022
Guztira: 420 gizon, 477 emakume
%GizonakAdinaEmakumeak%
0.00
 
95+
 
0.00
2.38
 
90-94
 
1.05
0.00
 
85-89
 
2.10
1.19
 
80-84
 
1.05
3.57
 
75-79
 
2.10
5.00
 
70-74
 
7.55
2.38
 
65-69
 
4.40
9.76
 
60-64
 
6.50
5.00
 
55-59
 
9.85
6.19
 
50-54
 
6.50
10.00
 
45-49
 
10.06
13.81
 
40-44
 
3.35
2.62
 
35-39
 
7.76
2.62
 
30-34
 
4.40
6.19
 
25-29
 
4.40
0.00
 
20-24
 
1.05
5.00
 
15-19
 
7.76
11.43
 
10-14
 
5.45
10.24
 
5-9
 
9.01
2.62
 
0-4
 
5.66
Iturria: INSEEren datuetatik eratorritako grafikoa. Biztanleria txikia duten herrietako biztanleria borobildu da bertan eskainitako zenbakietan oinarrituta[8].

Familiak eta etxeguneak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2023 erroldaren arabera, Mondavezan udalerrian 880 biztanle zeuden eta 379 elkarbizitza unitate[oh 3], hau da, 2,32 lagun elkarbizitza unitate bakoitzeko (Metropolitar Frantzian 2,13). Talderik handiena etxean seme-alabarik ez zuten bikoteak ziren (% 29,6). Kide bakarreko elkarbizitza-unitateak % 26,6 ziren, Metropolitar Frantziako batez bestekoaren azpitik (% 39,2).[10]

880biztanle
379elkarbizitza-unitate
2,32lagun elkarbizitza-unitateko
267familia
Udalerria
% 27
% 30
% 13
% 27
Metropolitar Frantzia
% 24
% 26
% 10
% 39
Bikotea seme-alabekinBikotea seme-alabarik gabe etxeanGuraso bakarrekoakKide bakarrekoaBestelakoak

Udalerrian 267 familia zeuden, eta horien artean etxean seme-alabarik ez zuten bikoteak ziren ugarienak (112). Guraso bakarreko 51 familietatik 41etan ama zen guraso bakarra. 123 familiek ez zuten 25 urtetik beherako seme-alabarik etxean. 62k seme-alaba bakarra zuten etxean, 67k bi, eta 15k hiru edo gehiago.[10]

112
104
51
Bikotea seme-alabarik gabeBikotea seme-alabekinGuraso bakarra
25 urtez azpiko seme-alabarik ez etxean123
Seme-alaba bat62
Bi seme-alaba67
Hiru seme-alaba5
Lau edo gehiago10

15 urte edo gehiago zituzten 697 biztanle zeuden. Horien artean 15-24 urtekoen % 0,0 bizi zen bakarrik eta 80 urte edo gehiagokoen % 52,6. Bikotean bizitzea ohikoagoa zen talde guztietan, 25-39 urteko taldean jotzen zuen gailurra (% 88,0).[10]

Bakarrik bizi da
15-24% 0
25-39% 2
40-54% 10
55-64% 16
65-79% 24
80 +% 53
Bikotean bizi da
15-24% 13
25-39% 88
40-54% 81
55-64% 80
65-79% 71
80 +% 32

15 urte edo gehiagoko biztanleen % 47,2 ezkonduta zegoen, eta beste % 24,5 bikotean bizi zen ezkondu gabe (% 13,3 izatezko bikotean eta % 11,2 PACS bidez lotuta). % 15,5 ezkongabeak ziren, % 6,5 alargunak eta % 6,0 dibortziatuak.[10]

Ezkonduta% 47,2
Ezkongabea% 15,5
Izatezko bikotean% 13,3
PACS bidez lotuta% 11,2
Alarguna% 6,5
Dibortziatuta% 6,0

Elkarbizitza-unitatearen erreferentziazko pertsonaren lanbide-kategoriari dagokionez, nagusiak hauek ziren: erretiratuak (% 28,2), erdi-mailako lanbideak (% 23,0), enplegatuak (% 17,7), eskulangileak (% 16,4). Talde nagusia (erretiratuak, % 28,2) Garona Garaia departamenduko batez bestekoaren (% 22,7) gainetik dago. 5 elkarbizitza-unitatetan nekazari bat zen erreferentziazko pertsona (% 1,3).[10]

Udalerria
% 23
% 18
% 16
% 28
Garona Garaia
% 20
% 18
% 15
% 10
% 23
% 9
Metropolitar Frantzia
% 13
% 16
% 15
% 14
% 30
NekazariakArtisau, merkatari eta enpresa-buruakGoi-mailako langileakErdi-mailako lanbideakEnplegatuakEskulangileakErretiratuakBestelakoak

2023 erroldaren arabera, udalerrian 432 etxebizitza zeuden. Horietatik 376 egoitza nagusi ziren, 15 bigarren egoitza edo noizbehinkakoak eta 40 hutsik zeuden. Etxebizitza gehienak etxeak ziren (390), eta apartamentuak gutxi ziren (41). Egoitza nagusietatik 310 beren jabearen bizilekuak ziren, 61 alokairuan zeuden, 13 errenta moderatuko etxebizitza gisa alokatuta eta 5 doan lagata.[11]

432etxebizitza
376egoitza nagusi
390etxe
41apartamentu

Etxebizitza multzoa

376
40
Egoitza nagusia (376)Bigarren egoitza edo noizbehinkakoa (15)Hutsik (40)

Etxe mota

390
41
Etxea (390)Apartamentua (41)

Jabetza egoera

310
61
Jabeak (310)Alokairuan (61)HLM (13)Doan lagata (5)

Eraikuntza garaiari dagokionez, 1991-2005 artean eraikitako egoitza nagusiak ziren ugarienak (83).[11]

Eraikuntza garaia

1919 aurretik72
1919-194521
1946-197031
1971-199079
1991-200583
2006-202080

Egoitza nagusien artean gehienek 5 gela edo gehiago zituzten (227). Elektrizitatea zen berogailu mota nagusia (168 etxebizitzatan). 324 egoitza nagusik beren aparkalekua zuten: 124 etxebizitzatan auto bakarra zegoen eta 233tan bi edo gehiago.[11]

Gela kopurua

1 gela2
2 gela9
3 gela32
4 gela106
5 gela edo gehiago227

Berogailu mota

67
168
127
Gas sarea (1)Fuel-olioa (67)Elektrizitatea (168)Gas botila (13)Bestelakoak (127)

Aparkalekua eta ibilgailuak

324aparkalekua
124ibilgailu 1
233ibilgailu 2+

Enplegua

2023 urtean 15-64 urteko 505 biztanleetatik 418 aktibo ziren (% 82,8), horietako 390 lanean (% 77,2) eta 29 langabezian (aktiboen % 6,9).

50515-64 urteko biztanle
% 82,8aktibo
% 77,2lanean
% 6,9langabezia-tasa

Jarduera-tasa: talde bakoitzeko biztanleen artean zenbat diren aktibo (lanean edo langabezian).

15-24 urte% 37,7
25-54 urte% 96,3
55-64 urte% 66,7
Gizonak% 86,7
Emakumeak% 79,3

Langabezia-tasa hezkuntza-mailaren arabera

Titulurik gabe% 5,3
BEPC, brebeta% 8,7
CAP-BEP% 7,5
Batxilergoa% 12,0
Goi-mailako +2% 3,6
Goi-mailako +3/4% 3,7
Goi-mailako +5% 4,2

Marratxo bertikala: udalerriko langabezia-tasa orokorra (% 6,9). Zabalerak eskala finko batean daude (0-% 50), udalerri artean konparagarriak izan daitezen.

87 ez-aktibotik 32 ikasle edo ordaindu gabeko praktiketan ari ziren (% 36,8), 31 erretiraturik zeuden (% 35,6) eta 23 bestelako ez-aktibo ziren (% 26,4).

Ez-aktiboak

% 37
% 36
% 26
Ikasle edo praktikanErretiratuakBestelakoak

Lanbide-kategoria[oh 4]

% 9
% 39
% 24
% 19
NekazariakArtisau/merkatariakGoi-mailako langileakErdi-mailakoakEnplegatuakEskulangileak

Udalerrian 278 enplegu zeuden 2023 urtean. Udalerriko biztanle landunak 390 ziren; beraz, udalerria langile-erakarlea da.[oh 5]

278enplegu udalerrian
% 83,5soldatapeko
% 16,5ez-soldatapeko
NekazaritzaIndustriaEraikuntzaMerkataritza/zerbitzuakAdministrazioa/hezkuntza/osasuna

Diru sarrerak

2023 urtean, diru-sarreren mediana 26.420 eurokoa zen.

26.420 €diru-sarreren mediana▼ Dep.: 27.040 €

2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 502 ziren, horien artean 376 aktiboak ziren eta 126 inaktiboak ziren. 376 pertsona aktiboetatik 348 lanean zeuden (189 gizon eta 159 emakume) eta 28 langabezian zeuden (8 gizon eta 20 emakume). 126 pertsona inaktiboetatik 45 erretiraturik zeuden, 27 ikasten zeuden eta 54 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.[12]

Diru sarrerak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2009an Mondavezan udalerrian 332 unitate fiskal zeuden, 783,5 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 17.839 euro zen.[13]

Ekonomia jarduerak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2007an zeuden 45 komertzioetatik, 2 erauzte enpresak ziren, 1 janari enpresa zen, 5 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresak ziren, 16 eraikuntza enpresak ziren, 7 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 2 garraio enpresak ziren, 3 ostalaritza eta jatetxe enpresak ziren, 2 finantziazio enpresak ziren, 3 zerbitzu enpresak ziren, 1 administrazio publikoko enpresa zen eta 3 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresak ziren.[14]

2009an zeuden norbanakoentzako 14 zerbitzu publikoetatik, 5 margolariak ziren, 1 zurgina, 1 iturgina, 4 argiketariak, 1 eraikuntza enpresa eta 2 jatetxeak.[15]

2009an zegoen establezimendu komertzial bakarra okindegi bat zen.[16]

2000. urtean Mondavezan udalerrian 38 nekazaritza-ustiategi zeuden, 969 hektarea erabiltzen.[17]

Hezkuntza eta osasun ekipamenduak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2009an lehen-hezkuntzako eskola bat zegoen.

  1. ↑ Estazioko erregistroak 2002ko maiatzaren 1an eta 2026ko irailaren 20an artekoak dira.
  2. ↑ Météo-Franceren SIM (Safran-Isba) analisiak Frantzia metropolitarra 8 km-ko sareta batean hartzen du. Hemengo balioak udalerriaren erditik 4,7 km-ra dagoen sare-puntukoak dira, ez estazio jakin batekoak. Serie hauek ez daude homogeneizatuta: estazio-sarearen aldaketek joera luzeetan eragina izan dezakete.
  3. ↑ INSEEren ménage kontzeptua (elkarbizitza-unitatea / etxegunea) etxebizitza berean bizi diren pertsonak dira, ahaidetuta egon edo ez. Famille kontzeptua (familia), aldiz, elkarbizitza-unitate BATEN BARRUAN dagoen bikote bat (seme-alabekin edo gabe) edo guraso bakar bat da. Kide bakarreko etxegune batek ez du familiarik: hortik dator udalerri bakoitzean elkarbizitza-unitate kopurua familia kopurua baino handiagoa izatea beti.
  4. ↑ Frantziako lanbide-sailkapen ofiziala (PCS) darabil: goi-mailako langileak zuzendariak eta goi-mailako lanbide intelektualak dira (ingeniariak, irakasle unibertsitarioak, medikuak...); erdi-mailakoak irakasleak, teknikariak eta erdi-mailako kudeatzaileak; enplegatuak bulego- eta zerbitzu-langileak (administrazio-langileak, saltzaileak...); eskulangileak eskulanezko lanbideak, kalifikatuak zein ez.
  5. ↑ Atal hau lantokiaren arabera neurtzen da, ez bizilekuaren arabera: udalerriko enplegu kopuruak eta bertako biztanle langileen kopuruak ez datoz bat.

Erreferentziak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
  1. 1 2 Joly, Daniel; Brossard, Thierry; Cardot, Hervé; Cavailhes, Jean; Hilal, Mohamed; Wavresky, Pierre (2010eko ekainaren 18a), «Les types de climats en France, une construction spatiale», Cybergéo : revue européenne de géographie (Frantsesez), 501, doi:10.4000/cybergeo.23155.
  2. ↑ Dubreuil, Vincent (2022ko otsaila), «Le changement climatique en France illustré par la classification de Köppen», La Météorologie (Frantsesez), 116, doi:10.37053/lameteorologie-2022-0012.
  3. ↑ «Le climat en France hexagonale et Corse», meteofrance.com (Frantsesez).
  4. ↑ «Réglementation environnementale RE2020», ecologie.gouv.fr (Frantsesez), 2020ko azaroaren 18a.
  5. 1 2 «Station Météo-France « Palaminy », fiche climatologique» (PDF), data.gouv.fr (Frantsesez).
  6. 1 2 «Données changement climatique - SIM quotidienne», data.gouv.fr (Frantsesez), Météo-France.
  7. ↑ Population et logements par commune depuis le recensement de 1962 (1961 pour les Dom) à 1999
  8. ↑ «Population selon le sexe et l'âge quinquennal de 1968 à 2022 (1990 à 2022 pour les DOM) | Insee», www.insee.fr. 2026ko uztailaren 27an kontsultatua.
  9. ↑ «Naissances de 2008 à 2025», Insee (Frantsesez). 2016ko abuztuaren 10ean kontsultatua.
  10. 1 2 3 4 5 «Couples-Familles-Ménages en 2023», Recensement de la population (Frantsesez), INSEE, 2023.
  11. 1 2 3 «Logement en 2023», Recensement de la population (Frantsesez), INSEE, 2023.
  12. ↑ Emploi et population active 1999 et 2007
  13. ↑ Revenus fiscaux des ménages en 2008
  14. ↑ Créations et stock d'établissements par commune en 2009
  15. ↑ Nombre d'équipements des services aux particuliers
  16. ↑ Nombre d'équipements et de services dans le domaine du commerce en 2009
  17. ↑ Exploitations agricoles

Kanpo estekak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]