Edukira joan

Maslacq

Maslacq
Frantziako udalerria
Administrazioa
Estatu burujabe Frantzia
Frantziaren banaketa administratiboametropolitar Frantzia
Eskualdea Akitania Berria
Departamendua Pirinio Atlantikoak
BarrutiPaueko barrutia
Kantonamenducanton of Lagor
Izen ofizialaMaslacq
Posta kodea64300
Geografia
Koordenatuak43°26′24″N 0°41′44″W / 43.44°N 0.6956°W / 43.44; -0.6956
Mapa
Azalera13,33 km²
Altitudea67 m, 197 m eta 101 m
MugakideakArgagnon, Castetner, Lagor, Loubieng, Mont, Sarpourenx eta Sauvelade
Demografia
Biztanleria891 (2023ko urtarrilaren 1a)
alt_left 436 (%49) (%51) 453 alt_right
Dentsitatea67 bizt/km²
maslacq.fr

Maslacq (okzitanieraz Marslac) Frantziako Pirinio Atlantikoak departamenduan dagoen udalerria da. Azken erroldaren arabera 891 biztanle zituen 13,3 km²-ko azaleran.

Udalerri mugakideak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Honako udalerri hauek ditu mugakide: Argagnon, Castetner, Lagor, Loubieng, Mont, Sarpourenx eta Sauvelade.

CNRSk 2010ean egindako Joly ikerketaren arabera, udalerriak klima erdikontinental eta mendi-ertzetako klima du[1]. Köppen-Geiger sailkapenaren arabera, Cfb motakoa da: klima epela, uda freskoa, sasoi lehorrik gabe[2]. Météo-Franceren 2020ko tipologiaren arabera, udalerria mendiko klima du, eta Pirinio Atlantikoetako klima-eskualdean kokatuta dago (ezaugarri nagusiak: prezipitazio handiak (>1200 mm/urte) urte osoan; negu oso epela (7,5 °C lautadan), haize ahulak)[3]. RE2020 araudiaren arabera, eraikuntza berrietarako, udalerria H2c zonan dago[4].

1971-2000 aldiko batez besteko urteko tenperatura 13,6 °C-koa da, 14 °C-ko anplitude termikoarekin. Urteko batez besteko prezipitazio-metaketa 1189 mm-koa da, urtarrilean 11,8 euri-egun eta uztailean 7,9 egun izanik[1]. 1991-2020 aldirako, hurbilen dagoen Météo-France estazioa Orthez udalerrian dago, 8,3 km-ra, eta bertan neurtutako batez besteko urteko tenperatura 14,1 °C-koa da eta prezipitazio-metaketa 1211,5 mm-koa delarik[5]. Estazio horretan erregistratutako tenperatura maximoa 41,3 °C-koa da, 2026ko ekainaren 23an lortua; tenperatura minimoa, berriz, -10,7 °C-koa da, 2012ko otsailaren 12an lortua[oh 1][5].

Météo-Franceren SIM analisiaren arabera, udalerriari dagokion sare-puntuan 1991–2020 aldiko urteko batez besteko tenperatura 13,6 °C-koa da.[oh 2] Hilabeterik beroena uztaila da (21,1 °C) eta hotzena urtarrila (6,5 °C). Urteko prezipitazioa 1053 mm-koa da; hilabeterik euritsuena azaroa da (124 mm) eta lehorrena uztaila (63 mm).[6]

1959–2025 aldian, urteko batez besteko tenperaturak hamarkadako 0,31 °C-ko gorako joera izan du. Azken hamar urteak (2016–2025) 1961–1990 aldiko batez bestekoa (12,7 °C) baino 1,7 °C beroagoak izan dira. Seriako bost urte beroenak 2000tik aurrerakoak dira: 2003, 2020, 2022, 2023 eta 2025. Urterik beroena 2022 izan zen (15,2 °C) eta hotzena 1963 (11,7 °C).[6]

    Datu klimatikoak (Maslacq)    
 Hila   Urt   Ots   Mar   Api   Mai   Eka   Uzt   Abu   Ira   Urr   Aza   Abe   Urtekoa 
Batez besteko tenperatura (ºC) 6.5 7.2 10.1 12.4 16.1 19.4 21.1 21.1 17.9 14.3 9.6 7.1 13.6
Pilatutako prezipitazioa (mm) 101 81 86 101 98 80 63 63 75 86 124 97 1053
Iturria: Météo-France, SIM: 1991–2020 normalak, udalerriari dagokion sare-puntua
Berotze-marrak, 1959–2025
Marra bakoitza urte bat da; kolorea, urteko batez besteko tenperatura 1961–1990 aldiko batez bestekoarekiko (12,7 °C).
195919922025
hotzagoabatez bestekoaberoagoa
Hileko batez besteko tenperatura: lehen eta orain
UrtOtsMarApiMaiEkaUztAbuIraUrrAzaAbe
+0,40,0+1,2+1,2+1,6+1,6+1,0+1,5+0,3+0,6+0,7+0,7
1961–19901991–2020Behekoa: aldea (°C). Eskala: 0 / 25 °C.
Urteko tenperaturaren anomalia, 1959–2025
°C, 1961–1990 aldiko batez bestekoarekiko (12,7 °C)
+3 °C−3 °C
195919922025
batez bestekoa baino beroagoahotzagoa

BiztanleriaUrtea50060070080090010001750180018501900195020002050BiztanleriaBiztanleriaren eboluzioa Datu hauek Wikimedia Commonsetik eskuratu dira. Aldaketarik behar izanez gero, han egin dezakezu. 1962 eta 1999 artean kontatze bikoitz gabeko biztanleria; hortik aurrera, udalerriko biztanleria. Iturriak: Ldh/EHESS/Cassini 1999ra arte. 2006tik aurrera INSEEren datuak.

Biztanleria-piramidea 2022
Guztira: 453 gizon, 436 emakume
%GizonakAdinaEmakumeak%
0.00
 
95+
 
0.00
0.00
 
90-94
 
2.29
3.31
 
85-89
 
2.29
4.42
 
80-84
 
6.65
4.42
 
75-79
 
4.59
5.52
 
70-74
 
6.65
4.42
 
65-69
 
5.73
6.62
 
60-64
 
6.88
10.82
 
55-59
 
6.88
5.52
 
50-54
 
6.88
3.31
 
45-49
 
6.88
3.31
 
40-44
 
2.29
6.62
 
35-39
 
9.40
6.62
 
30-34
 
4.59
3.31
 
25-29
 
5.73
1.10
 
20-24
 
1.15
4.64
 
15-19
 
1.15
7.95
 
10-14
 
6.88
12.36
 
5-9
 
7.11
5.74
 
0-4
 
5.96
Iturria: INSEEren datuetatik eratorritako grafikoa. Biztanleria txikia duten herrietako biztanleria borobildu da bertan eskainitako zenbakietan oinarrituta[7].

Familiak eta etxeguneak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2023 erroldaren arabera, Maslacq udalerrian 891 biztanle zeuden eta 378 elkarbizitza unitate[oh 3], hau da, 2,36 lagun elkarbizitza unitate bakoitzeko (Metropolitar Frantzian 2,13). Talderik handiena etxean seme-alabarik ez zuten bikoteak ziren (% 41,3). Kide bakarreko elkarbizitza-unitateak % 24,1 ziren, Metropolitar Frantziako batez bestekoaren azpitik (% 39,2).[9]

891biztanle
378elkarbizitza-unitate
2,36lagun elkarbizitza-unitateko
292familia
Udalerria
% 25
% 41
% 24
Metropolitar Frantzia
% 24
% 26
% 10
% 39
Bikotea seme-alabekinBikotea seme-alabarik gabe etxeanGuraso bakarrekoakKide bakarrekoaBestelakoak

Udalerrian 292 familia zeuden, eta horien artean etxean seme-alabarik ez zuten bikoteak ziren ugarienak (156). Guraso bakarreko 40 familietatik 35etan ama zen guraso bakarra. 166 familiek ez zuten 25 urtetik beherako seme-alabarik etxean. 65k seme-alaba bakarra zuten etxean, 30k bi, eta 30k hiru edo gehiago.[9]

156
96
40
Bikotea seme-alabarik gabeBikotea seme-alabekinGuraso bakarra
25 urtez azpiko seme-alabarik ez etxean166
Seme-alaba bat65
Bi seme-alaba30
Hiru seme-alaba20
Lau edo gehiago10

15 urte edo gehiago zituzten 733 biztanle zeuden. Horien artean 15-24 urtekoen % 1,3 bizi zen bakarrik eta 80 urte edo gehiagokoen % 30,5. Bikotean bizitzea ohikoagoa zen talde guztietan, 55-64 urteko taldean jotzen zuen gailurra (% 81,6).[9]

Bakarrik bizi da
15-24% 1
25-39% 8
40-54% 9
55-64% 13
65-79% 17
80 +% 31
Bikotean bizi da
15-24% 3
25-39% 74
40-54% 81
55-64% 82
65-79% 76
80 +% 54

15 urte edo gehiagoko biztanleen % 52,8 ezkonduta zegoen, eta beste % 16,4 bikotean bizi zen ezkondu gabe (% 8,6 izatezko bikotean eta % 7,8 PACS bidez lotuta). % 20,3 ezkongabeak ziren, % 5,5 alargunak eta % 5,0 dibortziatuak.[9]

Ezkonduta% 52,8
Ezkongabea% 20,3
Izatezko bikotean% 8,6
PACS bidez lotuta% 7,8
Alarguna% 5,5
Dibortziatuta% 5,0

Elkarbizitza-unitatearen erreferentziazko pertsonaren lanbide-kategoriari dagokionez, nagusiak hauek ziren: erretiratuak (% 37,3), erdi-mailako lanbideak (% 20,1), enplegatuak (% 13,2), eskulangileak (% 11,9). Talde nagusia (erretiratuak, % 37,3) Pirinio Atlantikoak departamenduko batez bestekoaren (% 34,1) gainetik dago. Ez zen nekazaririk erregistratu erreferentziazko pertsona gisa.[9]

Udalerria
% 20
% 13
% 12
% 37
Pirinio Atlantikoak
% 11
% 16
% 15
% 12
% 34
Metropolitar Frantzia
% 13
% 16
% 15
% 14
% 30
NekazariakArtisau, merkatari eta enpresa-buruakGoi-mailako langileakErdi-mailako lanbideakEnplegatuakEskulangileakErretiratuakBestelakoak

2023 erroldaren arabera, udalerrian 411 etxebizitza zeuden. Horietatik 372 egoitza nagusi ziren, 13 bigarren egoitza edo noizbehinkakoak eta 26 hutsik zeuden. Etxebizitza gehienak etxeak ziren (389), eta apartamentuak gutxi ziren (22). Egoitza nagusietatik 314 beren jabearen bizilekuak ziren, 52 alokairuan zeuden, 1 errenta moderatuko etxebizitza gisa alokatuta eta 6 doan lagata.[10]

411etxebizitza
372egoitza nagusi
389etxe
22apartamentu

Etxebizitza multzoa

372
Egoitza nagusia (372)Bigarren egoitza edo noizbehinkakoa (13)Hutsik (26)

Etxe mota

389
Etxea (389)Apartamentua (22)

Jabetza egoera

314
52
Jabeak (314)Alokairuan (52)HLM (1)Doan lagata (6)

Eraikuntza garaiari dagokionez, 2006-2020 artean eraikitako egoitza nagusiak ziren ugarienak (81).[10]

Eraikuntza garaia

1919 aurretik73
1919-194520
1946-197047
1971-199073
1991-200571
2006-202081

Egoitza nagusien artean gehienek 5 gela edo gehiago zituzten (239). Gas sarea zen berogailu mota nagusia (132 etxebizitzatan). 306 egoitza nagusik beren aparkalekua zuten: 123 etxebizitzatan auto bakarra zegoen eta 229tan bi edo gehiago.[10]

Gela kopurua

1 gela1
2 gela6
3 gela25
4 gela101
5 gela edo gehiago239

Berogailu mota

132
126
95
Gas sarea (132)Fuel-olioa (11)Elektrizitatea (126)Gas botila (8)Bestelakoak (95)

Aparkalekua eta ibilgailuak

306aparkalekua
123ibilgailu 1
229ibilgailu 2+

Enplegua

2023 urtean 15-64 urteko 542 biztanleetatik 408 aktibo ziren (% 75,3), horietako 376 lanean (% 69,4) eta 32 langabezian (aktiboen % 7,8).

54215-64 urteko biztanle
% 75,3aktibo
% 69,4lanean
% 7,8langabezia-tasa

Jarduera-tasa: talde bakoitzeko biztanleen artean zenbat diren aktibo (lanean edo langabezian).

15-24 urte% 37,2
25-54 urte% 93,4
55-64 urte% 56,5
Gizonak% 79,2
Emakumeak% 71,7

Langabezia-tasa hezkuntza-mailaren arabera

Titulurik gabe% 8,0
BEPC, brebeta% 28,6
CAP-BEP% 6,2
Batxilergoa% 12,0
Goi-mailako +2% 5,5
Goi-mailako +3/4% 2,7
Goi-mailako +5% 3,2

Marratxo bertikala: udalerriko langabezia-tasa orokorra (% 7,8). Zabalerak eskala finko batean daude (0-% 50), udalerri artean konparagarriak izan daitezen.

134 ez-aktibotik 42 ikasle edo ordaindu gabeko praktiketan ari ziren (% 31,3), 43 erretiraturik zeuden (% 32,1) eta 49 bestelako ez-aktibo ziren (% 36,6).

Ez-aktiboak

% 31
% 32
% 37
Ikasle edo praktikanErretiratuakBestelakoak

Lanbide-kategoria[oh 4]

% 8
% 11
% 37
% 21
% 23
NekazariakArtisau/merkatariakGoi-mailako langileakErdi-mailakoakEnplegatuakEskulangileak

Udalerrian 102 enplegu zeuden 2023 urtean. Udalerriko biztanle landunak 376 ziren; beraz, udalerria langile-erakarlea da.[oh 5]

102enplegu udalerrian
% 67,6soldatapeko
% 32,4ez-soldatapeko

Diru sarrerak

2023 urtean, diru-sarreren mediana 25.880 eurokoa zen.

25.880 €diru-sarreren mediana▼ Dep.: 26.300 €
  1. ↑ Estazioko erregistroak 1994ko urriaren 1an eta 2026ko irailaren 20an artekoak dira.
  2. ↑ Météo-Franceren SIM (Safran-Isba) analisiak Frantzia metropolitarra 8 km-ko sareta batean hartzen du. Hemengo balioak udalerriaren erditik 3,8 km-ra dagoen sare-puntukoak dira, ez estazio jakin batekoak. Serie hauek ez daude homogeneizatuta: estazio-sarearen aldaketek joera luzeetan eragina izan dezakete.
  3. ↑ INSEEren ménage kontzeptua (elkarbizitza-unitatea / etxegunea) etxebizitza berean bizi diren pertsonak dira, ahaidetuta egon edo ez. Famille kontzeptua (familia), aldiz, elkarbizitza-unitate BATEN BARRUAN dagoen bikote bat (seme-alabekin edo gabe) edo guraso bakar bat da. Kide bakarreko etxegune batek ez du familiarik: hortik dator udalerri bakoitzean elkarbizitza-unitate kopurua familia kopurua baino handiagoa izatea beti.
  4. ↑ Frantziako lanbide-sailkapen ofiziala (PCS) darabil: goi-mailako langileak zuzendariak eta goi-mailako lanbide intelektualak dira (ingeniariak, irakasle unibertsitarioak, medikuak...); erdi-mailakoak irakasleak, teknikariak eta erdi-mailako kudeatzaileak; enplegatuak bulego- eta zerbitzu-langileak (administrazio-langileak, saltzaileak...); eskulangileak eskulanezko lanbideak, kalifikatuak zein ez.
  5. ↑ Atal hau lantokiaren arabera neurtzen da, ez bizilekuaren arabera: udalerriko enplegu kopuruak eta bertako biztanle langileen kopuruak ez datoz bat.

Erreferentziak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
  1. 1 2 Joly, Daniel; Brossard, Thierry; Cardot, Hervé; Cavailhes, Jean; Hilal, Mohamed; Wavresky, Pierre (2010eko ekainaren 18a), «Les types de climats en France, une construction spatiale», Cybergéo : revue européenne de géographie (Frantsesez), 501, doi:10.4000/cybergeo.23155.
  2. ↑ Dubreuil, Vincent (2022ko otsaila), «Le changement climatique en France illustré par la classification de Köppen», La Météorologie (Frantsesez), 116, doi:10.37053/lameteorologie-2022-0012.
  3. ↑ «Le climat en France hexagonale et Corse», meteofrance.com (Frantsesez).
  4. ↑ «Réglementation environnementale RE2020», ecologie.gouv.fr (Frantsesez), 2020ko azaroaren 18a.
  5. 1 2 «Station Météo-France « Orthez », fiche climatologique» (PDF), data.gouv.fr (Frantsesez).
  6. 1 2 «Données changement climatique - SIM quotidienne», data.gouv.fr (Frantsesez), Météo-France.
  7. ↑ «Population selon le sexe et l'âge quinquennal de 1968 à 2022 (1990 à 2022 pour les DOM) | Insee», www.insee.fr. 2026ko uztailaren 27an kontsultatua.
  8. ↑ «Naissances de 2008 à 2025», Insee (Frantsesez). 2016ko abuztuaren 10ean kontsultatua.
  9. 1 2 3 4 5 «Couples-Familles-Ménages en 2023», Recensement de la population (Frantsesez), INSEE, 2023.
  10. 1 2 3 «Logement en 2023», Recensement de la population (Frantsesez), INSEE, 2023.

Ikus, gainera

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Kanpo estekak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]