Malpartida
| Malpartida | |||||||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Espainiako udalerria | |||||||||||
| Administrazioa | |||||||||||
| Estatu burujabe | |||||||||||
| Autonomia | |||||||||||
| Probintzia | |||||||||||
| Alkatea | Abilio Bautista Hernández | ||||||||||
| Izen ofiziala | Malpartida | ||||||||||
| Posta kodea | 37313 | ||||||||||
| INEk ezarritako kodea | 37178 | ||||||||||
| Herriburua | Malpartida | ||||||||||
| Geografia | |||||||||||
| Koordenatuak | 40°45′46″N 5°14′00″W / 40.762777777778°N 5.2333333333333°W | ||||||||||
![]() | |||||||||||
| Azalera | 10,3 km² | ||||||||||
| Altitudea | 899 m | ||||||||||
| Demografia | |||||||||||
| Biztanleria | 74 (2025) | ||||||||||
| |||||||||||
| Dentsitatea | 7 bizt/km² | ||||||||||
| Matrikula | SA | ||||||||||
| aytomalpartida.es | |||||||||||
Malpartida Salamancako udalerria da, Peñaranda de Bracamonte eskualdean dagoena.
Azken erroldaren arabera 74 biztanle zituen 10,3 km²-ko azaleran.
Geografia
[aldatu | aldatu iturburu kodea]Udalerri mugakideak
[aldatu | aldatu iturburu kodea]Honako udalerri hauek ditu mugakide: .
Demografia
[aldatu | aldatu iturburu kodea]| Biztanleria-piramidea 2025 Guztira: 38 gizon, 36 emakume | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| Iturria: Instituto Nacional de Estadística[1] | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
Jatorria
[aldatu | aldatu iturburu kodea]Jaiolekuari dagokionez, 2025. urtean biztanleen % 64,9 udalerri berean jaioak ziren[2], probintziako batez bestekoaren (% 41,7) gainetik. Beste erkidego batzuetan jaiotakoak % 5,4 dira, eta espainiar estatutik kanpo jaiotakoak % 0 —probintzian % 10,6—.
Etxebizitza
[aldatu | aldatu iturburu kodea]INEren 2021eko Biztanleria eta Etxebizitza Zentsuaren arabera, udalerrian 177 etxebizitza zeuden: 55 (% 31,1) nagusiak eta 122 (% 68,9) ez-nagusiak.[3]
Etxebizitza multzoa
Salamancako mapa
Guztira 55 etxegune zeuden, eta horietatik 29 (% 52,7) pertsona bakarrekoak ziren.[4]
Etxeguneak tamainaren arabera
Hezkuntza-maila
[aldatu | aldatu iturburu kodea]INEren 2024ko Biztanleria eta Etxebizitza Zentsuaren arabera, udalerrian 15 urte edo gehiagoko 80 biztanle zeuden. Lortutako ikasketa-mailarik altuenari dagokionez, goi-mailako ikasketak zituztenak % 13,8 ziren; bigarren hezkuntzako bigarren etapa (batxilergoa edo erdi-mailako lanbide-heziketa) zutenak % 13,8; bigarren hezkuntzako lehen etapa (DBH edo antzekoa) zutenak % 28,8; eta lehen hezkuntza edo gutxiago zutenak % 43,8.[5] Goi-mailako ikasketak zituztenen proportzioa % 11,5 zen 2021ean eta % 13,8 2024an; beraz, 2,3 puntu igo zen 3 urtean. Lehen hezkuntza edo gutxiago zutenena, berriz, % 49,0 izatetik % 43,8 izatera pasatu zen. Sexuaren arabera, goi-mailako ikasketak zituztenak emakumeen artean % 17,9 ziren, eta gizonen artean % 9,8; 8,2 puntuko aldea, emakumeen alde. Lehen hezkuntza edo gutxiago zutenak, berriz, emakumeen % 48,7 eta gizonen % 39,0 ziren. Azken alde hori, neurri handi batean, adin-egituraren isla izan ohi da: adineko biztanleen artean emakumeak gehiago dira, eta belaunaldi horietan ohikoagoa zen ikasketak goiz uztea.
| Ikasketa-maila | Guztira | % | Gizonak | % | Emakumeak | % |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Goi-mailako ikasketak | 11 | % 13,8 | 4 | % 9,8 | 7 | % 17,9 |
| Bigarren hezkuntzako bigarren etapa | 11 | % 13,8 | 6 | % 14,6 | 5 | % 12,8 |
| Bigarren hezkuntzako lehen etapa (DBH) | 23 | % 28,8 | 15 | % 36,6 | 8 | % 20,5 |
| Lehen hezkuntza edo gutxiago | 35 | % 43,8 | 16 | % 39,0 | 19 | % 48,7 |
| Guztira | 80 | % 100,0 | 41 | % 100,0 | 39 | % 100,0 |
| Urtea | Goi-mailakoak | Batx. / erdi LH | DBH | Lehen H. edo gutx. | 15 urte edo + |
|---|---|---|---|---|---|
| 2021 | % 11,5 | % 11,5 | % 28,1 | % 49,0 | 96 |
| 2022 | % 11,1 | % 13,3 | % 26,7 | % 48,9 | 90 |
| 2023 | % 12,2 | % 15,6 | % 25,6 | % 46,7 | 90 |
| 2024 | % 13,8 | % 13,8 | % 28,8 | % 43,8 | 80 |
Ekonomia
[aldatu | aldatu iturburu kodea]Diru-sarrerak
[aldatu | aldatu iturburu kodea]2021. urtean, biztanle bakoitzeko batez besteko errenta garbia 12.745 euro-koa zen[6], eta etxegune bakoitzeko 24.158 euro-koa. Balio hori probintziako batez bestekoaren (12.920 euro) parean dago, eta Espainiako batez bestekoaren (13.268 euro) azpitik. Kontsumo-unitateko errentaren mediana (etxeguneen tamaina eta osaera kontuan hartzen dituen neurria) 11.550 euro zen. Errenta gordina 14.752 euro-koa izan zen pertsonako.
Diru-sarreren iturri nagusia soldata da, guztizkoaren % 29,2[7]. Gainerako iturriak: pentsioak (% 43,7), beste diru-sarrerak (% 17,2), langabezia-prestazioak (% 1,4), beste prestazioak (% 8,5).
Desberdintasuna
Errentaren banaketaren desberdintasuna neurtzeko Gini indizea erabiltzen da[8][oh 1]. Udalerrian indizea 32,7 da, probintziakoaren (32,4;
Salamancako mapa) parean. P80/P20 zatidurak, hau da errenta-banaketaren 80. eta 20. pertzentilen arteko zatidura, 2,2 da, probintziakoaren (2,6;
Salamancako mapa) azpitik.
Jarduera ekonomikoa
[aldatu | aldatu iturburu kodea]INEren 2024ko Biztanleria eta Etxebizitza Zentsuaren arabera, Malpartida udalerrian biztanleria aktiboa (okupatuak eta langabeak) 31 pertsona ziren, hau da, 16 urte edo gehiagoko biztanleriaren % 38,8; gainerako % 61,3 inaktibo zeuden.[9] Aktiboen artean, langabezia-tasa % 16,1 zen. Sexuaren arabera, gizonezkoen jarduera-tasa % 48,8 zen eta emakumezkoena % 28,2; langabezia-tasa, aldiz, % 10,0 eta % 27,3 zen, hurrenez hurren.[9]
Okupatuen kopurua 27 zen 2023ean, 2021eko 27etik gora.[10] Emakumeek okupatuen % 29,6 osatzen dute, eta gizonek % 70,4.
| Egoera | Guztira | % | Gizonak | % | Emakumeak | % |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Okupatuak | 26 | % 32,5 | 18 | % 43,9 | 8 | % 20,5 |
| Langabeak | 5 | % 6,3 | 2 | % 4,9 | 3 | % 7,7 |
| Inaktiboak | 49 | % 61,3 | 21 | % 51,2 | 28 | % 71,8 |
| Guztira | 80 | % 100,0 | 41 | % 100,0 | 39 | % 100,0 |
Jarduera-sektoreak
Jarduera-sektoreei dagokienez, okupatuak honela banatzen dira: zerbitzuak (% 44,4), nekazaritza, abeltzaintza eta arrantza (% 37,0), industria (% 11,1) eta eraikuntza (% 7,4).[10]
Okupazioa eta lan-egoera
Okupazio-mailari dagokionez, langile kualifikatuak eta maila baxuko ofizialak dira talderik ugariena, okupatuen % 74,1; ondoren, oinarrizko okupazioak daude (% 11,1), eta zuzendariak eta goi eta erdi mailako teknikariak % 11,1.[11] Bi sexuetan langile kualifikatuak dira nagusi (gizonen % 78,9 eta emakumeen % 62,5).
| Okupazioa | Guztira | % | Gizonak | % | Emakumeak | % |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Zuzendariak eta goi eta erdi mailako teknikariak | 3 | % 11,1 | 1 | % 5,3 | 2 | % 25,0 |
| Langile kualifikatuak eta maila baxuko ofizialak | 20 | % 74,1 | 15 | % 78,9 | 5 | % 62,5 |
| Oinarrizko okupazioak | 3 | % 11,1 | 3 | % 15,8 | 0 | % 0,0 |
| Ez dago jasota | 1 | % 3,7 | 0 | % 0,0 | 1 | % 12,5 |
| Guztira | 27 | % 100,0 | 19 | % 100,0 | 8 | % 100,0 |
Okupatuen % 59,3 besteren konturako langileak dira, eta % 40,7 norberaren konturakoak.[12]
| Lan-egoera | Guztira | % | Gizonak | % | Emakumeak | % |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Norberaren kontura | 11 | % 40,7 | 7 | % 36,8 | 4 | % 50,0 |
| Besteren kontura | 16 | % 59,3 | 12 | % 63,2 | 4 | % 50,0 |
| Guztira | 27 | % 100,0 | 19 | % 100,0 | 8 | % 100,0 |
Lehen sektorea
[aldatu | aldatu iturburu kodea]Nekazaritza
2020ko Nekazaritza Erroldaren arabera, udalerrian 27 nekazaritza-ustiategi zeuden, eta guztira 673 hektarea nekazaritzako azalera erabilgarri (NAE) lantzen zuten[13][oh 2]. Udalerriaren azalera 10,3 km² denez, NAE lurraldearen % 65,4 da[14]. Lur-erabileraren arabera, NAEren % 70,9 lur goldagarria (477 ha, 27 ustiategitan), % 29,1 larre iraunkorrak (196 ha, 17 ustiategitan) eta norberaren kontsumorako baratzeak (0,04 ha, ustiategi batean)[oh 3].
Abeltzaintza
2020ko Nekazaritza Erroldaren arabera, udalerriko abeltzaintza-ustiategietan 544 behi, 213 ardi eta ahuntz eta 1.028 txerri zeuden[15].
Ibilgailu-parkea
[aldatu | aldatu iturburu kodea]Trafikoko Zuzendaritza Nagusiaren (DGT) 2025eko datuen arabera, udalerrian 37 gidari zeuden erroldatuta: 28 gizon (% 75,7) eta 9 emakume (% 24,3)[16]. Biztanleen % 50 gidatzeko gai zen.
Ibilgailu-parkea 83 ibilgailuk osatzen zuten: 55 turismo, 11 furgoneta, 5 ziklomotor, 5 motozikleta eta 3 kamioi[16]. Motorizazio-tasa 1.000 biztanleko 743 turismokoa zen, probintziako (559) eta Espainiako (525) batez bestekoen gainetik.
Turismoen batez besteko adina 17,2 urtekoa zen; turismoen % 0k 4 urte baino gutxiago zituen, eta % 21,8k 25 urte baino gehiago[16]. Erregaiari dagokionez, ibilgailuen % 64,6 diesel zen eta % 35,4 gasolinazko. Ingurumen-bereizgarriari dagokionez, ibilgailuen % 1,2k zuen 0 edo ECO etiketa, eta % 48,8k ez zuen etiketarik[oh 4].
Oharrak
[aldatu | aldatu iturburu kodea]- ↑ 0 balioak berdintasun osoa adierazten du eta 100 balioak desberdintasun handiena; zenbat eta baxuagoa, orduan eta banaketa berdinagoa.
- ↑ INEk ustiategi baten lur guztiak ustiategia kokatuta dagoen udalerriari egozten dizkio, nahiz eta lur horietako batzuk beste udalerri batzuetan egon. Horregatik, udalerri batzuetan NAE udalerriaren azalera baino handiagoa izan daiteke.
- ↑ Ustiategi batek lur-erabilera bat baino gehiago izan ditzake; horregatik, erabilera bakoitzeko ustiategi-kopuruen batura ustiategi guztien kopurua baino handiagoa izan daiteke.
- ↑ DGTren ingurumen-etiketak ibilgailuen isurien araberakoak dira: 0 (elektrikoak eta autonomia handiko entxufagarriak), ECO (hibridoak eta gasezkoak), C (Euro 4tik aurrerako gasolina-ibilgailuak eta Euro 6ko dieselak), B (Euro 3ko gasolina-ibilgailuak eta Euro 4-5eko dieselak); zaharrenek ez dute etiketarik.
Erreferentziak
[aldatu | aldatu iturburu kodea]- ↑ «Población por sexo, edad (grupos quinquenales) y nacionalidad (española/extranjera)(68535)», INE (Gaztelaniaz). 2026ko uztailaren 31n kontsultatua.
- ↑ INE, «Población por relación entre lugar de nacimiento y de residencia» (Padroia), Jatorria Salamanca.tab.
- ↑ «Etxebizitzak udalerrika eta motaren arabera», 2021eko Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (Gaztelaniaz), Espainiako Estatistika Institutua, 2021.
- ↑ «Etxeguneak udalerrika eta tamainaren arabera», 2021eko Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (Gaztelaniaz), Espainiako Estatistika Institutua, 2021.
- ↑ «Población de 15 y más años por sexo y nivel de estudios (agregado) (Municipios entre 50 y 500 habitantes)», Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (Gaztelaniaz), INE.
- ↑ INE, «Indicadores de renta media y mediana» (ADRH), ADRH errenta Salamanca.tab.
- ↑ INE, «Distribución por fuente de ingresos» (ADRH), ADRH fuente Salamanca.tab.
- ↑ INE, «Índice de Gini y distribución de la renta P80/P20» (ADRH), ADRH gini erreferentziak.tab.
- 1 2 «Población de 16 y más años por sexo y relación con la actividad (agrupado) (Municipios entre 50 y 500 habitantes)», Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (Gaztelaniaz), INE.
- 1 2 «Ocupados de 16 y más años por sexo y rama de actividad (Municipios entre 50 y 500 habitantes)», Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (Gaztelaniaz), INE.
- ↑ «Ocupados de 16 y más años por sexo y ocupación (agregada) (Municipios entre 50 y 500 habitantes)», Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (Gaztelaniaz), INE.
- ↑ «Ocupados de 16 y más años por sexo y situación profesional (agregada) (Municipios entre 50 y 500 habitantes)», Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (Gaztelaniaz), INE.
- ↑ INE, «Explotaciones por tipo de cultivo», Nekazaritza Errolda 2020. Datuak: INE nekazaritza-azalera Salamanca.tab (Wikimedia Commons).
- ↑ Udalerriaren azalera: Wikidata, Q930465.
- ↑ INE, «Explotaciones ganaderas por tipo de ganado», Nekazaritza Errolda 2020. Datuak: INE abeltzaintza Salamanca.tab (Wikimedia Commons).
- 1 2 3 DGT, «Datos municipales general» (2025). Datuak: DGT ibilgailuak Salamanca.tab (Wikimedia Commons).
Ikus, gainera
[aldatu | aldatu iturburu kodea]Kanpo estekak
[aldatu | aldatu iturburu kodea]| Artikulu hau Gaztela eta Leongo geografiari buruzko zirriborroa da. Wikipedia lagun dezakezu edukia osatuz. |

