Edukira joan

Lortet

Lortet
Lortet
Frantziako udalerria
Administrazioa
Estatu burujabe Frantzia
Frantziaren banaketa administratiboametropolitar Frantzia
Eskualdea Okzitania
Departamendua Pirinio Garaiak
BarrutiBanhèras de Bigòrra barrutia
Kantonamenducanton of Barthe-de-Neste
Izen ofizialaLortet
Jatorrizko izenaLortet
Posta kodea65250
Geografia
Koordenatuak43°02′35″N 0°22′45″E / 43.0431°N 0.3792°E / 43.0431; 0.3792
Mapa
Azalera3,63 km²
Altitudea624 m, 545 m, 809 m eta 615 m
MugakideakIzaux, Bazus-Neste, Hèches, Labastide eta Saint-Arroman
Demografia
Biztanleria210 (2023ko urtarrilaren 1a)
alt_left 110 (%51,2) (%48,8) 105 alt_right
Dentsitatea58 bizt/km²

Lortet (frantsesez eta ofizialki: Lortet) Okzitaniako udalerri bat da. Administratiboki Frantziako Pirinio Garaiak departamenduan dago, Okzitania eskualdean. Azken erroldaren arabera 210 biztanle zituen 3,6 km²-ko azaleran.

Udalerri mugakideak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Honako udalerri hauek ditu mugakide: Izaux, Bazus-Neste, Hèches, Labastide eta Saint-Arroman.

Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.

Herri batzuen distantzia eta kokapen erlatiboa
Herri batzuen distantzia eta kokapen erlatiboa
LortetLortet
Població amb 41 habitants (2000)Bazus-Neste (0,8 km)
Població amb 99 habitants (2000)Saint-Arroman (1,9 km)
Població amb 15 habitants (2000)Mazouau (1,9 km)
Població amb 183 habitants (2000)Izaux (2,2 km)
Població amb 160 habitants (2000)Labastide (2,4 km)
Població amb 620 habitants (2000)Hèches (2,7 km)
Població amb 71 habitants (2000)Gazave (3,2 km)
Població amb 219 habitants (2000)Montoussé (3,9 km)

CNRSk 2010ean egindako Joly ikerketaren arabera, udalerriak klima erdikontinental eta mendi-ertzetako klima du[1]. Köppen-Geiger sailkapenaren arabera, Cfb motakoa da: klima epela, uda freskoa, sasoi lehorrik gabe[2]. Météo-Franceren 2020ko tipologiaren arabera, udalerria mendiko klima du, eta Pirinio zentraletako klima-eskualdean kokatuta dago (ezaugarri nagusiak: urteko prezipitazioa 1000-1200 mm artekoa)[3]. RE2020 araudiaren arabera, eraikuntza berrietarako, udalerria H2c zonan dago[4].

1971-2000 aldiko batez besteko urteko tenperatura 11,6 °C-koa da, 15 °C-ko anplitude termikoarekin. Urteko batez besteko prezipitazio-metaketa 1099 mm-koa da, urtarrilean 10,4 euri-egun eta uztailean 7,9 egun izanik[1]. 1991-2020 aldirako, hurbilen dagoen Météo-France estazioa Lomné udalerrian dago, 6,6 km-ra, eta bertan neurtutako batez besteko urteko tenperatura 12,6 °C-koa da eta prezipitazio-metaketa 1247,7 mm-koa delarik[5]. Estazio horretan erregistratutako tenperatura maximoa 40,7 °C-koa da, 2026ko uztailaren 29an lortua; tenperatura minimoa, berriz, -13,4 °C-koa da, 2012ko otsailaren 8an lortua[oh 1][5].

Météo-Franceren SIM analisiaren arabera, udalerriari dagokion sare-puntuan 1991–2020 aldiko urteko batez besteko tenperatura 11,1 °C-koa da.[oh 2] Hilabeterik beroena abuztua da (18,5 °C) eta hotzena urtarrila (4,4 °C). Urteko prezipitazioa 1350 mm-koa da; hilabeterik euritsuena azaroa da (154 mm) eta lehorrena abuztua (79 mm).[6]

1959–2025 aldian, urteko batez besteko tenperaturak hamarkadako 0,28 °C-ko gorako joera izan du. Azken hamar urteak (2016–2025) 1961–1990 aldiko batez bestekoa (10,4 °C) baino 1,5 °C beroagoak izan dira. Seriako bost urte beroenetatik lau 2000tik aurrerakoak dira (2022, 2023, 2024 eta 2025). Urterik beroena 2022 izan zen (13,1 °C) eta hotzena 1963 (9,3 °C).[6]

    Datu klimatikoak (Lortet)    
 Hila   Urt   Ots   Mar   Api   Mai   Eka   Uzt   Abu   Ira   Urr   Aza   Abe   Urtekoa 
Batez besteko tenperatura (ºC) 4.4 4.9 7.7 9.7 13.3 16.5 18.4 18.5 15.4 12.2 7.5 5.3 11.1
Pilatutako prezipitazioa (mm) 126 107 108 137 137 102 89 79 88 104 154 121 1350
Iturria: Météo-France, SIM: 1991–2020 normalak, udalerriari dagokion sare-puntua
Berotze-marrak, 1959–2025
Marra bakoitza urte bat da; kolorea, urteko batez besteko tenperatura 1961–1990 aldiko batez bestekoarekiko (10,4 °C).
195919922025
hotzagoabatez bestekoaberoagoa
Hileko batez besteko tenperatura: lehen eta orain
UrtOtsMarApiMaiEkaUztAbuIraUrrAzaAbe
+0,6+0,3+1,5+1,3+1,5+1,2+0,3+0,9−0,4+0,6+0,7+0,9
1961–19901991–2020Behekoa: aldea (°C). Eskala: 0 / 20 °C.
Urteko tenperaturaren anomalia, 1959–2025
°C, 1961–1990 aldiko batez bestekoarekiko (10,4 °C)
+3 °C−3 °C
195919922025
batez bestekoa baino beroagoahotzagoa

Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:[7]

BiztanleriaUrtea1002003004005006007001750180018501900195020002050BiztanleriaBiztanleriaren eboluzioa Datu hauek Wikimedia Commonsetik eskuratu dira. Aldaketarik behar izanez gero, han egin dezakezu. 1962 eta 1999 artean kontatze bikoitz gabeko biztanleria; hortik aurrera, udalerriko biztanleria. Iturriak: Ldh/EHESS/Cassini 1999ra arte. 2006tik aurrera INSEEren datuak.

Biztanleria-piramidea 2022
Guztira: 105 gizon, 110 emakume
%GizonakAdinaEmakumeak%
0.00
 
95+
 
4.55
4.76
 
90-94
 
0.00
0.00
 
85-89
 
4.55
9.52
 
80-84
 
4.55
4.76
 
75-79
 
4.55
4.76
 
70-74
 
18.18
4.76
 
65-69
 
4.55
4.76
 
60-64
 
0.00
14.29
 
55-59
 
4.55
0.00
 
50-54
 
9.09
19.05
 
45-49
 
13.64
4.76
 
40-44
 
0.00
4.76
 
35-39
 
4.55
4.76
 
30-34
 
4.55
0.00
 
25-29
 
0.00
4.76
 
20-24
 
4.55
4.76
 
15-19
 
9.09
4.76
 
10-14
 
4.55
0.00
 
5-9
 
4.55
4.76
 
0-4
 
0.00
Iturria: INSEEren datuetatik eratorritako grafikoa. Biztanleria txikia duten herrietako biztanleria borobildu da bertan eskainitako zenbakietan oinarrituta[8].

Familiak eta etxeguneak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2023 erroldaren arabera, Lortet udalerrian 210 biztanle zeuden eta 103 elkarbizitza unitate[oh 3], hau da, 2,04 lagun elkarbizitza unitate bakoitzeko (Metropolitar Frantzian 2,13). Horietatik 35 kide bakarrekoak ziren, 34 etxean seme-alabarik ez zuten bikoteek osatuak eta 24 seme-alabekin bizi ziren bikoteek. Datuok erroldaren laginketan oinarritzen direnez, udalerri honetako kopuruak biribilduta daude eta zehaztasun mugatukoak dira.[10]

210biztanle
103elkarbizitza-unitate
2,04lagun elkarbizitza-unitateko
68familia
24Bikotea seme-alabekin
34Bikotea seme-alabarik gabe etxean
10Guraso bakarrekoak
35Kide bakarrekoa
Laginketan oinarritutako datuak, biribilduta; ez dira ehunekotan adierazten.

Udalerrian 68 familia zeuden, eta horien artean etxean seme-alabarik ez zuten bikoteak ziren ugarienak (34). 39 familiek ez zuten 25 urtetik beherako seme-alabarik etxean.[10]

34
24
10
Bikotea seme-alabarik gabeBikotea seme-alabekinGuraso bakarra

2023 erroldaren arabera, udalerrian 155 etxebizitza zeuden. Horietatik 102 egoitza nagusi ziren, 42 bigarren egoitza edo noizbehinkakoak eta 11 hutsik zeuden. Etxebizitza gehienak etxeak ziren (154), eta apartamentuak gutxi ziren (0). Egoitza nagusietatik 86 beren jabearen bizilekuak ziren, 10 alokairuan zeuden, 0 errenta moderatuko etxebizitza gisa alokatuta eta 6 doan lagata.[11]

155etxebizitza
102egoitza nagusi
154etxe
0apartamentu

Etxebizitza multzoa

102
42
Egoitza nagusia (102)Bigarren egoitza edo noizbehinkakoa (42)Hutsik (11)

Etxe mota

154
Etxea (154)

Jabetza egoera

86
10
Jabeak (86)Alokairuan (10)Doan lagata (6)

Eraikuntza garaia

1919 aurretik34
1919-19458
1946-197018
1971-199014
1991-20059
2006-202017

Egoitza nagusien artean gehienek 5 gela edo gehiago zituzten (56). 49 etxebizitzatan berogailu mota "bestelakoa" erabiltzen zen, INSEEk gehiago zehazten ez duena. 82 egoitza nagusik beren aparkalekua zuten: 39 etxebizitzatan auto bakarra zegoen eta 56tan bi edo gehiago.[11]

Gela kopurua

1 gela0
2 gela1
3 gela16
4 gela28
5 gela edo gehiago56

Berogailu mota

25
20
49
Fuel-olioa (25)Elektrizitatea (20)Gas botila (7)Bestelakoak (49)

Aparkalekua eta ibilgailuak

82aparkalekua
39ibilgailu 1
56ibilgailu 2+

Enplegua

2023 urtean 15-64 urteko 125 biztanleetatik 100 aktibo ziren (% 80,0), horietako 91 lanean (% 72,8) eta 9 langabezian (aktiboen % 9,0).

12515-64 urteko biztanle
% 80,0aktibo
% 72,8lanean
% 9,0langabezia-tasa

25 ez-aktibotik 10 ikasle edo ordaindu gabeko praktiketan ari ziren (% 40,0), 10 erretiraturik zeuden (% 40,0) eta 5 bestelako ez-aktibo ziren (% 20,0).

Ez-aktiboak

% 40
% 40
% 20
Ikasle edo praktikanErretiratuakBestelakoak

Udalerrian 18 enplegu zeuden 2023 urtean. Udalerriko biztanle landunak 91 ziren; beraz, udalerria langile-erakarlea da.[oh 4]

18enplegu udalerrian
% 22,2soldatapeko
% 77,8ez-soldatapeko

Diru sarrerak

2023 urtean, diru-sarreren mediana 26.300 eurokoa zen.

26.300 €diru-sarreren mediana▲ Dep.: 24.320 €

Ekonomia jarduerak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2007an zeuden 8 komertzioetatik, 1 eraikuntza enpresa zen, 1 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresa zen, 2 ostalaritza eta jatetxe enpresak ziren, 2 zerbitzu enpresak ziren eta 2 administrazio publikoko enpresak ziren.[12]

2009an norbanakoentzat zegoen zerbitzu bakarra zurgina zen.[13]

2000. urtean Lortet udalerrian 15 nekazaritza-ustiategi zeuden, 150 hektarea erabiltzen.[14]

  1. ↑ Estazioko erregistroak 2007ko urtarrilaren 1an eta 2026ko irailaren 20an artekoak dira.
  2. ↑ Météo-Franceren SIM (Safran-Isba) analisiak Frantzia metropolitarra 8 km-ko sareta batean hartzen du. Hemengo balioak udalerriaren erditik 4,2 km-ra dagoen sare-puntukoak dira, ez estazio jakin batekoak. Serie hauek ez daude homogeneizatuta: estazio-sarearen aldaketek joera luzeetan eragina izan dezakete.
  3. ↑ INSEEren ménage kontzeptua (elkarbizitza-unitatea / etxegunea) etxebizitza berean bizi diren pertsonak dira, ahaidetuta egon edo ez. Famille kontzeptua (familia), aldiz, elkarbizitza-unitate BATEN BARRUAN dagoen bikote bat (seme-alabekin edo gabe) edo guraso bakar bat da. Kide bakarreko etxegune batek ez du familiarik: hortik dator udalerri bakoitzean elkarbizitza-unitate kopurua familia kopurua baino handiagoa izatea beti.
  4. ↑ Atal hau lantokiaren arabera neurtzen da, ez bizilekuaren arabera: udalerriko enplegu kopuruak eta bertako biztanle langileen kopuruak ez datoz bat.

Erreferentziak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
  1. 1 2 Joly, Daniel; Brossard, Thierry; Cardot, Hervé; Cavailhes, Jean; Hilal, Mohamed; Wavresky, Pierre (2010eko ekainaren 18a), «Les types de climats en France, une construction spatiale», Cybergéo : revue européenne de géographie (Frantsesez), 501, doi:10.4000/cybergeo.23155.
  2. ↑ Dubreuil, Vincent (2022ko otsaila), «Le changement climatique en France illustré par la classification de Köppen», La Météorologie (Frantsesez), 116, doi:10.37053/lameteorologie-2022-0012.
  3. ↑ «Le climat en France hexagonale et Corse», meteofrance.com (Frantsesez).
  4. ↑ «Réglementation environnementale RE2020», ecologie.gouv.fr (Frantsesez), 2020ko azaroaren 18a.
  5. 1 2 «Station Météo-France « Lomne_sapc », fiche climatologique» (PDF), data.gouv.fr (Frantsesez).
  6. 1 2 «Données changement climatique - SIM quotidienne», data.gouv.fr (Frantsesez), Météo-France.
  7. ↑ Population et logements par commune depuis le recensement de 1962 (1961 pour les Dom) à 1999
  8. ↑ «Population selon le sexe et l'âge quinquennal de 1968 à 2022 (1990 à 2022 pour les DOM) | Insee», www.insee.fr. 2026ko uztailaren 27an kontsultatua.
  9. ↑ «Naissances de 2008 à 2025», Insee (Frantsesez). 2016ko abuztuaren 10ean kontsultatua.
  10. 1 2 «Couples-Familles-Ménages en 2023», Recensement de la population (Frantsesez), INSEE, 2023.
  11. 1 2 «Logement en 2023», Recensement de la population (Frantsesez), INSEE, 2023.
  12. ↑ Créations et stock d'établissements par commune en 2009
  13. ↑ Nombre d'équipements des services aux particuliers
  14. ↑ Exploitations agricoles

Kanpo estekak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]