Edukira joan

Loperhet

Loperhet
Frantziako udalerria
Administrazioa
Estatu burujabe Frantzia
Frantziaren banaketa administratiboametropolitar Frantzia
Eskualdea Bretainia
Departamendua Finistère
BarrutiBresteko barrutia
Kantonamenducanton of Daoulas
AlkateaJean-Paul Morvan (en) Itzuli
Izen ofizialaLoperhet
Posta kodea29470
HerriburuaLoperhet (en) Itzuli
Geografia
Koordenatuak48°22′29″N 4°18′19″W / 48.3747°N 4.3053°W / 48.3747; -4.3053
Mapa
Azalera20,31 km²
Altitudea0 m, 162 m eta 80 m
MugakideakDirinon eta Plougastel-Daoulas
Demografia
Biztanleria3.959 (2023ko urtarrilaren 1a)
alt_left 1.940 (%49,2) (%50,8) 2.004 alt_right
Dentsitatea195 bizt/km²
loperhet.bzh

Loperhet (bretainieraz Loperc'hed) Bretainiako Finistère departamenduko udalerria da. Azken erroldaren arabera 3.959 biztanle zituen 20,3 km²-ko azaleran.

Udalerri mugakideak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Honako udalerri hauek ditu mugakide: Dirinon eta Plougastel-Daoulas.

CNRSk 2010ean egindako Joly ikerketaren arabera, udalerriak klima ozeaniko garbia du[1]. Köppen-Geiger sailkapenaren arabera, Cfb motakoa da: klima epela, uda freskoa, sasoi lehorrik gabe[2]. Météo-Franceren 2020ko tipologiaren arabera, udalerria klima ozeanikoa du, eta Bretainiako klima-sailkapenaren arabera « Littoral doux » zonan dago[3]. RE2020 araudiaren arabera, eraikuntza berrietarako, udalerria H2a zonan dago[4].

1971-2000 aldiko batez besteko urteko tenperatura 11,3 °C-koa da, 10,2 °C-ko anplitude termikoarekin. Urteko batez besteko prezipitazio-metaketa 1035 mm-koa da, urtarrilean 15,8 euri-egun eta uztailean 0,8 egun izanik[1]. 1991-2020 aldirako, hurbilen dagoen Météo-France estazioa Guipavas udalerrian dago, 10,8 km-ra, eta bertan neurtutako batez besteko urteko tenperatura 11,7 °C-koa da eta prezipitazio-metaketa 1229,8 mm-koa delarik[5]. Estazio horretan erregistratutako tenperatura maximoa 39,3 °C-koa da, 2022ko uztailaren 18an lortua; tenperatura minimoa, berriz, -14 °C-koa da, 1947ko urtarrilaren 28an lortua[oh 1][5].

Météo-Franceren SIM analisiaren arabera, udalerriari dagokion sare-puntuan 1991–2020 aldiko urteko batez besteko tenperatura 12,1 °C-koa da.[oh 2] Hilabeterik beroena uztaila da (17,3 °C) eta hotzena otsaila (7,5 °C). Urteko prezipitazioa 874 mm-koa da; hilabeterik euritsuena azaroa da (109 mm) eta lehorrena ekaina (45 mm).[6]

1959–2025 aldian, urteko batez besteko tenperaturak hamarkadako 0,19 °C-ko gorako joera izan du. Azken hamar urteak (2016–2025) 1961–1990 aldiko batez bestekoa (11,5 °C) baino 1,1 °C beroagoak izan dira. Seriako bost urte beroenetatik lau 2000tik aurrerakoak dira (2020, 2022, 2023 eta 2025). Urterik beroena 2023 izan zen (13,2 °C) eta hotzena 1963 (10,4 °C).[6]

    Datu klimatikoak (Loperhet)    
 Hila   Urt   Ots   Mar   Api   Mai   Eka   Uzt   Abu   Ira   Urr   Aza   Abe   Urtekoa 
Batez besteko tenperatura (ºC) 7.7 7.5 8.8 10.3 13.2 15.8 17.3 17.2 15.5 13.1 10.3 8.3 12.1
Pilatutako prezipitazioa (mm) 101 84 62 64 53 45 48 55 57 90 109 106 874
Iturria: Météo-France, SIM: 1991–2020 normalak, udalerriari dagokion sare-puntua
Berotze-marrak, 1959–2025
Marra bakoitza urte bat da; kolorea, urteko batez besteko tenperatura 1961–1990 aldiko batez bestekoarekiko (11,5 °C).
195919922025
hotzagoabatez bestekoaberoagoa
Hileko batez besteko tenperatura: lehen eta orain
UrtOtsMarApiMaiEkaUztAbuIraUrrAzaAbe
+0,6+0,6+0,8+0,8+0,9+0,9+0,5+0,5+0,1+0,1+0,6+0,3
1961–19901991–2020Behekoa: aldea (°C). Eskala: 0 / 20 °C.
Urteko tenperaturaren anomalia, 1959–2025
°C, 1961–1990 aldiko batez bestekoarekiko (11,5 °C)
+2 °C−2 °C
195919922025
batez bestekoa baino beroagoahotzagoa

BiztanleriaUrtea10001500200025003000350040001750180018501900195020002050BiztanleriaBiztanleriaren eboluzioa Datu hauek Wikimedia Commonsetik eskuratu dira. Aldaketarik behar izanez gero, han egin dezakezu. 1962 eta 1999 artean kontatze bikoitz gabeko biztanleria; hortik aurrera, udalerriko biztanleria. Iturriak: Ldh/EHESS/Cassini 1999ra arte. 2006tik aurrera INSEEren datuak.

Biztanleria-piramidea 2022
Guztira: 2.004 gizon, 1.940 emakume
%GizonakAdinaEmakumeak%
0.25
 
95+
 
0.77
0.50
 
90-94
 
0.77
0.25
 
85-89
 
1.80
1.00
 
80-84
 
1.80
4.04
 
75-79
 
2.11
2.54
 
70-74
 
4.74
6.09
 
65-69
 
5.77
8.88
 
60-64
 
5.77
6.84
 
55-59
 
7.11
6.59
 
50-54
 
6.80
6.84
 
45-49
 
7.32
9.38
 
40-44
 
7.32
6.34
 
35-39
 
9.69
5.59
 
30-34
 
6.03
3.54
 
25-29
 
3.14
1.25
 
20-24
 
4.18
6.84
 
15-19
 
4.43
8.83
 
10-14
 
5.77
7.34
 
5-9
 
7.84
7.09
 
0-4
 
6.80
Iturria: INSEEren datuetatik eratorritako grafikoa. Biztanleria txikia duten herrietako biztanleria borobildu da bertan eskainitako zenbakietan oinarrituta[7].

Familiak eta etxeguneak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2023 erroldaren arabera, Loperhet udalerrian 3.809 biztanle zeuden eta 1.552 elkarbizitza unitate[oh 3], hau da, 2,45 lagun elkarbizitza unitate bakoitzeko (Metropolitar Frantzian 2,13). Talderik handiena seme-alabekin bizi ziren bikoteak ziren (% 37,4). Kide bakarreko elkarbizitza-unitateak % 25,0 ziren, Metropolitar Frantziako batez bestekoaren azpitik (% 39,2).[9]

3.809biztanle
1.552elkarbizitza-unitate
2,45lagun elkarbizitza-unitateko
1.159familia
Udalerria
% 37
% 31
% 25
Metropolitar Frantzia
% 24
% 26
% 10
% 39
Bikotea seme-alabekinBikotea seme-alabarik gabe etxeanGuraso bakarrekoakKide bakarrekoaBestelakoak

Udalerrian 1.159 familia zeuden, eta horien artean seme-alabak etxean zituzten bikoteak ziren ugarienak (580). Guraso bakarreko 101 familietatik 62etan ama zen guraso bakarra. 523 familiek ez zuten 25 urtetik beherako seme-alabarik etxean. 253k seme-alaba bakarra zuten etxean, 286k bi, eta 97k hiru edo gehiago. Seme-alabadun 580 bikoteetatik 55tan (% 9,5) seme-alabaren bat bikotekide baten aurreko harreman batekoa zen.[9]

478
580
101
Bikotea seme-alabarik gabeBikotea seme-alabekinGuraso bakarra
25 urtez azpiko seme-alabarik ez etxean523
Seme-alaba bat253
Bi seme-alaba286
Hiru seme-alaba91
Lau edo gehiago6

15 urte edo gehiago zituzten 3.176 biztanle zeuden. Horien artean 15-24 urtekoen % 0,8 bizi zen bakarrik eta 80 urte edo gehiagokoen % 30,8. Bikotean bizitzea ohikoagoa zen talde guztietan, 40-54 urteko taldean jotzen zuen gailurra (% 81,0). 80 urte edo gehiagoko 195 biztanleetatik 143 baino ez ziren elkarbizitza-unitateetan bizi; gainerako 52 kolektibitateren batean.[9]

Bakarrik bizi da
15-24% 1
25-39% 6
40-54% 9
55-64% 16
65-79% 20
80 +% 31
Bikotean bizi da
15-24% 2
25-39% 78
40-54% 81
55-64% 77
65-79% 74
80 +% 39

15 urte edo gehiagoko biztanleen % 48,0 ezkonduta zegoen, eta beste % 19,4 bikotean bizi zen ezkondu gabe (% 7,3 izatezko bikotean eta % 12,1 PACS bidez lotuta). % 22,5 ezkongabeak ziren, % 5,9 alargunak eta % 4,3 dibortziatuak.[9]

Ezkonduta% 48,0
Ezkongabea% 22,5
PACS bidez lotuta% 12,1
Izatezko bikotean% 7,3
Alarguna% 5,9
Dibortziatuta% 4,3

Elkarbizitza-unitatearen erreferentziazko pertsonaren lanbide-kategoriari dagokionez, nagusiak hauek ziren: erretiratuak (% 28,6), erdi-mailako lanbideak (% 19,3), goi-mailako langileak (% 15,9), eskulangileak (% 13,5). Talde nagusia (erretiratuak, % 28,6) Finistère departamenduko batez bestekoaren (% 35,9) azpitik dago. 24 elkarbizitza-unitatetan nekazari bat zen erreferentziazko pertsona (% 1,5).[9]

Udalerria
% 16
% 19
% 13
% 13
% 29
Finistère
% 10
% 15
% 14
% 14
% 36
Metropolitar Frantzia
% 13
% 16
% 15
% 14
% 30
NekazariakArtisau, merkatari eta enpresa-buruakGoi-mailako langileakErdi-mailako lanbideakEnplegatuakEskulangileakErretiratuakBestelakoak

2023 erroldaren arabera, udalerrian 1.733 etxebizitza zeuden. Horietatik 1.547 egoitza nagusi ziren, 92 bigarren egoitza edo noizbehinkakoak eta 94 hutsik zeuden. Etxebizitza gehienak etxeak ziren (1.633), eta apartamentuak gutxi ziren (89). Egoitza nagusietatik 1.295 beren jabearen bizilekuak ziren, 239 alokairuan zeuden, 97 errenta moderatuko etxebizitza gisa alokatuta eta 13 doan lagata.[10]

1.733etxebizitza
1.547egoitza nagusi
1.633etxe
89apartamentu

Etxebizitza multzoa

1.547
Egoitza nagusia (1.547)Bigarren egoitza edo noizbehinkakoa (92)Hutsik (94)

Etxe mota

1.633
Etxea (1.633)Apartamentua (89)

Jabetza egoera

1.295
239
Jabeak (1.295)Alokairuan (239)HLM (97)Doan lagata (13)

Eraikuntza garaiari dagokionez, 1971-1990 artean eraikitako egoitza nagusiak ziren ugarienak (567).[10]

Eraikuntza garaia

1919 aurretik84
1919-194561
1946-1970153
1971-1990567
1991-2005275
2006-2020351

Egoitza nagusien artean gehienek 5 gela edo gehiago zituzten (1.147). Elektrizitatea zen berogailu mota nagusia (677 etxebizitzatan). 1.392 egoitza nagusik beren aparkalekua zuten: 518 etxebizitzatan auto bakarra zegoen eta 980tan bi edo gehiago.[10]

Gela kopurua

1 gela4
2 gela45
3 gela136
4 gela215
5 gela edo gehiago1.147

Berogailu mota

258
166
677
405
Gas sarea (258)Fuel-olioa (166)Elektrizitatea (677)Gas botila (41)Bestelakoak (405)

Aparkalekua eta ibilgailuak

1.392aparkalekua
518ibilgailu 1
980ibilgailu 2+

Enplegua

2023 urtean 15-64 urteko 2.432 biztanleetatik 1.882 aktibo ziren (% 77,4), horietako 1.745 lanean (% 71,8) eta 138 langabezian (aktiboen % 7,3).

2.43215-64 urteko biztanle
% 77,4aktibo
% 71,8lanean
% 7,3langabezia-tasa

Jarduera-tasa: talde bakoitzeko biztanleen artean zenbat diren aktibo (lanean edo langabezian).

15-24 urte% 36,3
25-54 urte% 95,8
55-64 urte% 57,2
Gizonak% 77,4
Emakumeak% 77,4

Langabezia-tasa hezkuntza-mailaren arabera

Titulurik gabe% 15,0
BEPC, brebeta% 12,0
CAP-BEP% 8,7
Batxilergoa% 9,4
Goi-mailako +2% 5,9
Goi-mailako +3/4% 5,7
Goi-mailako +5% 5,3

Marratxo bertikala: udalerriko langabezia-tasa orokorra (% 7,3). Zabalerak eskala finko batean daude (0-% 50), udalerri artean konparagarriak izan daitezen.

549 ez-aktibotik 224 ikasle edo ordaindu gabeko praktiketan ari ziren (% 40,8), 192 erretiraturik zeuden (% 35,0) eta 134 bestelako ez-aktibo ziren (% 24,4).

Ez-aktiboak

% 41
% 35
% 24
Ikasle edo praktikanErretiratuakBestelakoak

Lanbide-kategoria[oh 4]

% 23
% 30
% 24
% 15
NekazariakArtisau/merkatariakGoi-mailako langileakErdi-mailakoakEnplegatuakEskulangileak

Udalerrian 1.339 enplegu zeuden 2023 urtean. Udalerriko biztanle landunak 1.745 ziren; beraz, udalerria langile-erakarlea da.[oh 5]

1.339enplegu udalerrian
% 88,3soldatapeko
% 11,7ez-soldatapeko
NekazaritzaIndustriaEraikuntzaMerkataritza/zerbitzuakAdministrazioa/hezkuntza/osasuna

Diru sarrerak

2023 urtean, diru-sarreren mediana 29.230 eurokoa zen, eta biztanleen % 6 pobrezian bizi zen (bizimoduaren medianaren % 60tik behera).

29.230 €diru-sarreren mediana▲ Dep.: 26.210 €
% 6,0pobrezia-tasa▼ Dep.: % 11,4
  1. ↑ Estazioko erregistroak 1945ko urtarrilaren 1an eta 2026ko irailaren 20an artekoak dira.
  2. ↑ Météo-Franceren SIM (Safran-Isba) analisiak Frantzia metropolitarra 8 km-ko sareta batean hartzen du. Hemengo balioak udalerriaren erditik 3,3 km-ra dagoen sare-puntukoak dira, ez estazio jakin batekoak. Serie hauek ez daude homogeneizatuta: estazio-sarearen aldaketek joera luzeetan eragina izan dezakete.
  3. ↑ INSEEren ménage kontzeptua (elkarbizitza-unitatea / etxegunea) etxebizitza berean bizi diren pertsonak dira, ahaidetuta egon edo ez. Famille kontzeptua (familia), aldiz, elkarbizitza-unitate BATEN BARRUAN dagoen bikote bat (seme-alabekin edo gabe) edo guraso bakar bat da. Kide bakarreko etxegune batek ez du familiarik: hortik dator udalerri bakoitzean elkarbizitza-unitate kopurua familia kopurua baino handiagoa izatea beti.
  4. ↑ Frantziako lanbide-sailkapen ofiziala (PCS) darabil: goi-mailako langileak zuzendariak eta goi-mailako lanbide intelektualak dira (ingeniariak, irakasle unibertsitarioak, medikuak...); erdi-mailakoak irakasleak, teknikariak eta erdi-mailako kudeatzaileak; enplegatuak bulego- eta zerbitzu-langileak (administrazio-langileak, saltzaileak...); eskulangileak eskulanezko lanbideak, kalifikatuak zein ez.
  5. ↑ Atal hau lantokiaren arabera neurtzen da, ez bizilekuaren arabera: udalerriko enplegu kopuruak eta bertako biztanle langileen kopuruak ez datoz bat.

Erreferentziak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
  1. 1 2 Joly, Daniel; Brossard, Thierry; Cardot, Hervé; Cavailhes, Jean; Hilal, Mohamed; Wavresky, Pierre (2010eko ekainaren 18a), «Les types de climats en France, une construction spatiale», Cybergéo : revue européenne de géographie (Frantsesez), 501, doi:10.4000/cybergeo.23155.
  2. ↑ Dubreuil, Vincent (2022ko otsaila), «Le changement climatique en France illustré par la classification de Köppen», La Météorologie (Frantsesez), 116, doi:10.37053/lameteorologie-2022-0012.
  3. ↑ «Le climat en France hexagonale et Corse», meteofrance.com (Frantsesez).
  4. ↑ «Réglementation environnementale RE2020», ecologie.gouv.fr (Frantsesez), 2020ko azaroaren 18a.
  5. 1 2 «Station Météo-France « Brest-Guipavas », fiche climatologique» (PDF), data.gouv.fr (Frantsesez).
  6. 1 2 «Données changement climatique - SIM quotidienne», data.gouv.fr (Frantsesez), Météo-France.
  7. ↑ «Population selon le sexe et l'âge quinquennal de 1968 à 2022 (1990 à 2022 pour les DOM) | Insee», www.insee.fr. 2026ko uztailaren 27an kontsultatua.
  8. ↑ «Naissances de 2008 à 2025», Insee (Frantsesez). 2016ko abuztuaren 10ean kontsultatua.
  9. 1 2 3 4 5 «Couples-Familles-Ménages en 2023», Recensement de la population (Frantsesez), INSEE, 2023.
  10. 1 2 3 «Logement en 2023», Recensement de la population (Frantsesez), INSEE, 2023.

Kanpo estekak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]