Edukira joan

Liverdun

Liverdun
Liverdun
Frantziako udalerria
Administrazioa
Estatu burujabe Frantzia
Frantziaren banaketa administratiboametropolitar Frantzia
Eskualdea Ekialde Handia
Departamendua Meurthe eta Mosela
Izen ofizialaLiverdun
Jatorrizko izenaLiverdun
Posta kodea54460
Geografia
Koordenatuak48°45′01″N 6°03′43″E / 48.7503°N 6.0619°E / 48.7503; 6.0619
Mapa
Azalera25,23 km²
Altitudea264 m, 187 m, 340 m eta 264 m
MugakideakAingeray, Champigneulles, Frouard, Jaillon, Marbache, Pompey, Rosières-en-Haye, Saizerais, Villey-Saint-Étienne eta Bois-de-Haye
Demografia
Biztanleria5.580 (2023ko urtarrilaren 1a)
alt_left 2.981 (%52,8) (%47,2) 2.663 alt_right
Dentsitatea221 bizt/km²
Informazio gehigarria
Hiri senidetuakWeingarten (Baden)
liverdun.com eta liverdun.fr

Liverdun Frantziako udalerri bat da, Meurthe eta Mosela departamenduan dagoena, Ekialde Handia eskualdean. Azken erroldaren arabera 5.580 biztanle zituen 25,2 km²-ko azaleran.

Udalerri mugakideak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Honako udalerri hauek ditu mugakide: Aingeray, Champigneulles, Frouard, Jaillon, Marbache, Pompey, Rosières-en-Haye, Saizerais, Villey-Saint-Étienne eta Bois-de-Haye.

Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.

Herri batzuen distantzia eta kokapen erlatiboa
Herri batzuen distantzia eta kokapen erlatiboa
LiverdunLiverdun
Població amb 6660 habitants (2000)Frouard (4,4 km)
Població amb 1455 habitants (2000)Saizerais (4,5 km)
Població amb 587 habitants (2000)Aingeray (4,8 km)
Població amb 5119 habitants (2000)Pompey (5,0 km)
Població amb 1763 habitants (2000)Marbache (5,9 km)

CNRSk 2010ean egindako Joly ikerketaren arabera, udalerriak klima erdikontinental eta mendi-ertzetako klima du[1]. Köppen-Geiger sailkapenaren arabera, Cfb motakoa da: klima epela, uda freskoa, sasoi lehorrik gabe[2]. Météo-Franceren 2020ko tipologiaren arabera, udalerria klima kontinental du, eta Lorena, Langres goi-lautada eta Morvaneko klima-eskualdean kokatuta dago (ezaugarri nagusiak: negu gogorra (1,5 °C); haize moderatuak; laino maiz udazkenean eta neguan)[3]. RE2020 araudiaren arabera, eraikuntza berrietarako, udalerria H1b zonan dago[4].

1971-2000 aldiko batez besteko urteko tenperatura 9,8 °C-koa da, 16,7 °C-ko anplitude termikoarekin. Urteko batez besteko prezipitazio-metaketa 838 mm-koa da, urtarrilean 12,7 euri-egun eta uztailean 9,4 egun izanik[1]. 1991-2020 aldirako, hurbilen dagoen Météo-France estazioa Tomblaine udalerrian dago, 13,6 km-ra, eta bertan neurtutako batez besteko urteko tenperatura 11 °C-koa da eta prezipitazio-metaketa 746,3 mm-koa delarik[5]. Estazio horretan erregistratutako tenperatura maximoa 40,4 °C-koa da, 2026ko ekainaren 27an lortua; tenperatura minimoa, berriz, -24,8 °C-koa da, 1956ko otsailaren 21an lortua[oh 1][5].

Météo-Franceren SIM analisiaren arabera, udalerriari dagokion sare-puntuan 1991–2020 aldiko urteko batez besteko tenperatura 10,3 °C-koa da.[oh 2] Hilabeterik beroena uztaila da (19,3 °C) eta hotzena urtarrila (2,2 °C). Urteko prezipitazioa 808 mm-koa da; hilabeterik euritsuena abendua da (89 mm) eta lehorrena apirila (48 mm).[6]

1959–2025 aldian, urteko batez besteko tenperaturak hamarkadako 0,34 °C-ko gorako joera izan du. Azken hamar urteak (2016–2025) 1961–1990 aldiko batez bestekoa (9,4 °C) baino 1,6 °C beroagoak izan dira. Seriako bost urte beroenak 2000tik aurrerakoak dira: 2014, 2020, 2022, 2023 eta 2024. Urterik beroena 2023 izan zen (12,0 °C) eta hotzena 1963 (7,9 °C).[6]

    Datu klimatikoak (Liverdun)    
 Hila   Urt   Ots   Mar   Api   Mai   Eka   Uzt   Abu   Ira   Urr   Aza   Abe   Urtekoa 
Batez besteko tenperatura (ºC) 2.2 2.9 6.2 9.7 13.8 17.3 19.3 18.8 14.5 10.4 5.8 3.0 10.3
Pilatutako prezipitazioa (mm) 70 63 60 48 66 58 67 72 66 73 76 89 808
Iturria: Météo-France, SIM: 1991–2020 normalak, udalerriari dagokion sare-puntua
Berotze-marrak, 1959–2025
Marra bakoitza urte bat da; kolorea, urteko batez besteko tenperatura 1961–1990 aldiko batez bestekoarekiko (9,4 °C).
195919922025
hotzagoabatez bestekoaberoagoa
Hileko batez besteko tenperatura: lehen eta orain
UrtOtsMarApiMaiEkaUztAbuIraUrrAzaAbe
+1,0+0,6+1,1+1,2+1,2+1,5+1,4+1,5+0,2+0,3+0,9+1,0
1961–19901991–2020Behekoa: aldea (°C). Eskala: 0 / 20 °C.
Urteko tenperaturaren anomalia, 1959–2025
°C, 1961–1990 aldiko batez bestekoarekiko (9,4 °C)
+3 °C−3 °C
195919922025
batez bestekoa baino beroagoahotzagoa

Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:[7]

BiztanleriaUrtea010002000300040005000600070001750180018501900195020002050BiztanleriaBiztanleriaren eboluzioa Datu hauek Wikimedia Commonsetik eskuratu dira. Aldaketarik behar izanez gero, han egin dezakezu. 1962 eta 1999 artean kontatze bikoitz gabeko biztanleria; hortik aurrera, udalerriko biztanleria. Iturriak: Ldh/EHESS/Cassini 1999ra arte. 2006tik aurrera INSEEren datuak.

Biztanleria-piramidea 2022
Guztira: 2.663 gizon, 2.981 emakume
%GizonakAdinaEmakumeak%
0.00
 
95+
 
0.00
0.38
 
90-94
 
1.04
0.19
 
85-89
 
1.07
1.35
 
80-84
 
2.82
4.58
 
75-79
 
3.49
6.16
 
70-74
 
5.50
7.89
 
65-69
 
8.96
7.59
 
60-64
 
8.22
7.96
 
55-59
 
7.78
8.00
 
50-54
 
7.08
8.94
 
45-49
 
7.55
5.60
 
40-44
 
6.94
4.02
 
35-39
 
5.97
3.87
 
30-34
 
3.92
2.78
 
25-29
 
3.86
5.86
 
20-24
 
4.76
6.31
 
15-19
 
6.54
5.82
 
10-14
 
5.60
7.13
 
5-9
 
5.13
5.60
 
0-4
 
3.76
Iturria: INSEEren datuetatik eratorritako grafikoa. Biztanleria txikia duten herrietako biztanleria borobildu da bertan eskainitako zenbakietan oinarrituta[8].

Familiak eta etxeguneak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2023 erroldaren arabera, Liverdun udalerrian 5.514 biztanle zeuden eta 2.387 elkarbizitza unitate[oh 3], hau da, 2,31 lagun elkarbizitza unitate bakoitzeko (Metropolitar Frantzian 2,13). Talderik handiena etxean seme-alabarik ez zuten bikoteak ziren (% 34,4). Kide bakarreko elkarbizitza-unitateak % 26,5 ziren, Metropolitar Frantziako batez bestekoaren azpitik (% 39,2).[10]

5.514biztanle
2.387elkarbizitza-unitate
2,31lagun elkarbizitza-unitateko
1.743familia
Udalerria
% 27
% 34
% 11
% 27
Metropolitar Frantzia
% 24
% 26
% 10
% 39
Bikotea seme-alabekinBikotea seme-alabarik gabe etxeanGuraso bakarrekoakKide bakarrekoaBestelakoak

Udalerrian 1.743 familia zeuden, eta horien artean etxean seme-alabarik ez zuten bikoteak ziren ugarienak (825). Guraso bakarreko 269 familietatik 218etan ama zen guraso bakarra. 910 familiek ez zuten 25 urtetik beherako seme-alabarik etxean. 334k seme-alaba bakarra zuten etxean, 394k bi, eta 105k hiru edo gehiago. Seme-alabadun 649 bikoteetatik 82tan (% 12,6) seme-alabaren bat bikotekide baten aurreko harreman batekoa zen.[10]

825
649
269
Bikotea seme-alabarik gabeBikotea seme-alabekinGuraso bakarra
25 urtez azpiko seme-alabarik ez etxean910
Seme-alaba bat334
Bi seme-alaba394
Hiru seme-alaba80
Lau edo gehiago25

15 urte edo gehiago zituzten 4.630 biztanle zeuden. Horien artean 15-24 urtekoen % 3,1 bizi zen bakarrik eta 80 urte edo gehiagokoen % 47,3. Bikotean bizitzea ohikoagoa zen talde guztietan, 55-64 urteko taldean jotzen zuen gailurra (% 78,1).[10]

Bakarrik bizi da
15-24% 3
25-39% 7
40-54% 8
55-64% 14
65-79% 21
80 +% 47
Bikotean bizi da
15-24% 6
25-39% 74
40-54% 77
55-64% 78
65-79% 77
80 +% 48

15 urte edo gehiagoko biztanleen % 50,9 ezkonduta zegoen, eta beste % 15,9 bikotean bizi zen ezkondu gabe (% 9,2 izatezko bikotean eta % 6,7 PACS bidez lotuta). % 21,0 ezkongabeak ziren, % 6,9 alargunak eta % 5,2 dibortziatuak.[10]

Ezkonduta% 50,9
Ezkongabea% 21,0
Izatezko bikotean% 9,2
Alarguna% 6,9
PACS bidez lotuta% 6,7
Dibortziatuta% 5,2

Elkarbizitza-unitatearen erreferentziazko pertsonaren lanbide-kategoriari dagokionez, nagusiak hauek ziren: erretiratuak (% 34,9), erdi-mailako lanbideak (% 20,2), enplegatuak (% 17,0), eskulangileak (% 11,0). Talde nagusia (erretiratuak, % 34,9) Meurthe eta Mosela departamenduko batez bestekoaren (% 29,2) gainetik dago. Ez zen nekazaririk erregistratu erreferentziazko pertsona gisa.[10]

Udalerria
% 10
% 20
% 17
% 11
% 35
Meurthe eta Mosela
% 11
% 16
% 16
% 15
% 29
% 9
Metropolitar Frantzia
% 13
% 16
% 15
% 14
% 30
NekazariakArtisau, merkatari eta enpresa-buruakGoi-mailako langileakErdi-mailako lanbideakEnplegatuakEskulangileakErretiratuakBestelakoak

2023 erroldaren arabera, udalerrian 2.575 etxebizitza zeuden. Horietatik 2.374 egoitza nagusi ziren, 7 bigarren egoitza edo noizbehinkakoak eta 194 hutsik zeuden. Etxebizitza gehienak etxeak ziren (2.180), eta apartamentuak gutxi ziren (390). Egoitza nagusietatik 1.885 beren jabearen bizilekuak ziren, 450 alokairuan zeuden, 231 errenta moderatuko etxebizitza gisa alokatuta eta 39 doan lagata.[11]

2.575etxebizitza
2.374egoitza nagusi
2.180etxe
390apartamentu

Etxebizitza multzoa

2.374
Egoitza nagusia (2.374)Bigarren egoitza edo noizbehinkakoa (7)Hutsik (194)

Etxe mota

2.180
390
Etxea (2.180)Apartamentua (390)

Jabetza egoera

1.885
450
231
Jabeak (1.885)Alokairuan (450)HLM (231)Doan lagata (39)

Eraikuntza garaiari dagokionez, 1971-1990 artean eraikitako egoitza nagusiak ziren ugarienak (878).[11]

Eraikuntza garaia

1919 aurretik237
1919-1945126
1946-1970647
1971-1990878
1991-2005214
2006-2020272

Egoitza nagusien artean gehienek 5 gela edo gehiago zituzten (1.353). Gas sarea zen berogailu mota nagusia (1.640 etxebizitzatan). 1.826 egoitza nagusik beren aparkalekua zuten: 1.027 etxebizitzatan auto bakarra zegoen eta 1.155tan bi edo gehiago.[11]

Gela kopurua

1 gela9
2 gela86
3 gela245
4 gela682
5 gela edo gehiago1.353

Berogailu mota

1.640
392
237
Gas sarea (1.640)Fuel-olioa (92)Elektrizitatea (392)Gas botila (13)Bestelakoak (237)

Aparkalekua eta ibilgailuak

1.826aparkalekua
1.027ibilgailu 1
1.155ibilgailu 2+

Enplegua

2023 urtean 15-64 urteko 3.330 biztanleetatik 2.552 aktibo ziren (% 76,6), horietako 2.311 lanean (% 69,4) eta 241 langabezian (aktiboen % 9,4).

3.33015-64 urteko biztanle
% 76,6aktibo
% 69,4lanean
% 9,4langabezia-tasa

Jarduera-tasa: talde bakoitzeko biztanleen artean zenbat diren aktibo (lanean edo langabezian).

15-24 urte% 40,6
25-54 urte% 94,4
55-64 urte% 58,4
Gizonak% 78,2
Emakumeak% 75,1

Langabezia-tasa hezkuntza-mailaren arabera

Titulurik gabe% 15,4
BEPC, brebeta% 14,7
CAP-BEP% 10,6
Batxilergoa% 10,9
Goi-mailako +2% 7,1
Goi-mailako +3/4% 3,6
Goi-mailako +5% 5,4

Marratxo bertikala: udalerriko langabezia-tasa orokorra (% 9,4). Zabalerak eskala finko batean daude (0-% 50), udalerri artean konparagarriak izan daitezen.

778 ez-aktibotik 317 ikasle edo ordaindu gabeko praktiketan ari ziren (% 40,7), 272 erretiraturik zeuden (% 35,0) eta 189 bestelako ez-aktibo ziren (% 24,3).

Ez-aktiboak

% 41
% 35
% 24
Ikasle edo praktikanErretiratuakBestelakoak

Lanbide-kategoria[oh 4]

% 14
% 32
% 28
% 19
NekazariakArtisau/merkatariakGoi-mailako langileakErdi-mailakoakEnplegatuakEskulangileak

Udalerrian 975 enplegu zeuden 2023 urtean. Udalerriko biztanle landunak 2.311 ziren; beraz, udalerria langile-erakarlea da.[oh 5]

975enplegu udalerrian
% 86,2soldatapeko
% 13,7ez-soldatapeko
NekazaritzaIndustriaEraikuntzaMerkataritza/zerbitzuakAdministrazioa/hezkuntza/osasuna

Diru sarrerak

2023 urtean, diru-sarreren mediana 27.740 eurokoa zen, eta biztanleen % 9 pobrezian bizi zen (bizimoduaren medianaren % 60tik behera).

27.740 €diru-sarreren mediana▲ Dep.: 25.910 €
% 9,0pobrezia-tasa▼ Dep.: % 16,1

Ekonomia jarduerak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2007an zeuden 188 komertzioetatik, 1 erauzte enpresa zen, 5 janari enpresak ziren, 1 material elektrikoaren fabrikazioko enpresa zen, 10 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresak ziren, 30 eraikuntza enpresak ziren, 32 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 8 garraio enpresak ziren, 6 ostalaritza eta jatetxe enpresak ziren, 7 informazio eta komunikazio enpresak ziren, 10 finantziazio enpresak ziren, 8 higiezinen enpresak ziren, 25 zerbitzu enpresak ziren, 31 administrazio publikoko enpresak ziren eta 14 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresak ziren.[12]

2009an zeuden norbanakoentzako 45 zerbitzu publikoetatik, 1 jendarmeria zen, 1 posta bulegoa, 1 banku bulegoa, 6 ibilgailuen konpontzeko eta nekazaritza tresnetako lantokiak, 1 autoeskola, 6 igeltseroak, 7 margolariak, 3 zurginak, 4 iturginak, 1 argiketaria, 3 eraikuntza enpresak, 4 ile apaindegiak, 5 jatetxeak eta 2 apaindegiak.[13]

2009an zeuden 12 establezimendu komertzialetatik, 2 supermerkatuak, 1 120 m2 baino gutxiagoko denda zen, 4 okindegiak, 1 harategi zen, 1 liburu denda zen, 1 arropa denda zen eta 2 lore-dendak ziren.[14]

2000. urtean Liverdun udalerrian 3 nekazaritza-ustiategi zeuden.

Hezkuntza eta osasun ekipamenduak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2009an 3 botika eta anbulantzia 1 bat zegoen.

2009an 3 haur-eskola eta 3 lehen-hezkuntzako eskola zegoen. Liverdun udalerrian Bigarren Hezkuntzako ikastetxe bat zegoen 468 ikaslekin.

  1. ↑ Estazioko erregistroak 1927ko irailaren 1an eta 2026ko irailaren 20an artekoak dira.
  2. ↑ Météo-Franceren SIM (Safran-Isba) analisiak Frantzia metropolitarra 8 km-ko sareta batean hartzen du. Hemengo balioak udalerriaren erditik 3,2 km-ra dagoen sare-puntukoak dira, ez estazio jakin batekoak. Serie hauek ez daude homogeneizatuta: estazio-sarearen aldaketek joera luzeetan eragina izan dezakete.
  3. ↑ INSEEren ménage kontzeptua (elkarbizitza-unitatea / etxegunea) etxebizitza berean bizi diren pertsonak dira, ahaidetuta egon edo ez. Famille kontzeptua (familia), aldiz, elkarbizitza-unitate BATEN BARRUAN dagoen bikote bat (seme-alabekin edo gabe) edo guraso bakar bat da. Kide bakarreko etxegune batek ez du familiarik: hortik dator udalerri bakoitzean elkarbizitza-unitate kopurua familia kopurua baino handiagoa izatea beti.
  4. ↑ Frantziako lanbide-sailkapen ofiziala (PCS) darabil: goi-mailako langileak zuzendariak eta goi-mailako lanbide intelektualak dira (ingeniariak, irakasle unibertsitarioak, medikuak...); erdi-mailakoak irakasleak, teknikariak eta erdi-mailako kudeatzaileak; enplegatuak bulego- eta zerbitzu-langileak (administrazio-langileak, saltzaileak...); eskulangileak eskulanezko lanbideak, kalifikatuak zein ez.
  5. ↑ Atal hau lantokiaren arabera neurtzen da, ez bizilekuaren arabera: udalerriko enplegu kopuruak eta bertako biztanle langileen kopuruak ez datoz bat.

Erreferentziak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
  1. 1 2 Joly, Daniel; Brossard, Thierry; Cardot, Hervé; Cavailhes, Jean; Hilal, Mohamed; Wavresky, Pierre (2010eko ekainaren 18a), «Les types de climats en France, une construction spatiale», Cybergéo : revue européenne de géographie (Frantsesez), 501, doi:10.4000/cybergeo.23155.
  2. ↑ Dubreuil, Vincent (2022ko otsaila), «Le changement climatique en France illustré par la classification de Köppen», La Météorologie (Frantsesez), 116, doi:10.37053/lameteorologie-2022-0012.
  3. ↑ «Le climat en France hexagonale et Corse», meteofrance.com (Frantsesez).
  4. ↑ «Réglementation environnementale RE2020», ecologie.gouv.fr (Frantsesez), 2020ko azaroaren 18a.
  5. 1 2 «Station Météo-France « Nancy-Essey », fiche climatologique» (PDF), data.gouv.fr (Frantsesez).
  6. 1 2 «Données changement climatique - SIM quotidienne», data.gouv.fr (Frantsesez), Météo-France.
  7. ↑ Population et logements par commune depuis le recensement de 1962 (1961 pour les Dom) à 1999
  8. ↑ «Population selon le sexe et l'âge quinquennal de 1968 à 2022 (1990 à 2022 pour les DOM) | Insee», www.insee.fr. 2026ko uztailaren 27an kontsultatua.
  9. ↑ «Naissances de 2008 à 2025», Insee (Frantsesez). 2016ko abuztuaren 10ean kontsultatua.
  10. 1 2 3 4 5 «Couples-Familles-Ménages en 2023», Recensement de la population (Frantsesez), INSEE, 2023.
  11. 1 2 3 «Logement en 2023», Recensement de la population (Frantsesez), INSEE, 2023.
  12. ↑ Créations et stock d'établissements par commune en 2009
  13. ↑ Nombre d'équipements des services aux particuliers
  14. ↑ Nombre d'équipements et de services dans le domaine du commerce en 2009

Kanpo estekak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]