Edukira joan

Lembeye

Lembeye
Lembeye
Frantziako udalerria
Administrazioa
Estatu burujabe Frantzia
Frantziaren banaketa administratiboametropolitar Frantzia
Eskualdea Akitania Berria
Departamendua Pirinio Atlantikoak
BarrutiPaueko barrutia
Kantonamenducanton of Lembeye
Izen ofizialaLembeye
Jatorrizko izenaLembeye
Posta kodea64350
Geografia
Koordenatuak43°26′59″N 0°06′36″W / 43.4497°N 0.11°W / 43.4497; -0.11
Mapa
Azalera8,39 km²
Altitudea255 m, 175 m, 322 m eta 262 m
MugakideakBassillon-Vauzé, Corbère-Abères, Escurès, Luc-Armau, Peyrelongue-Abos, Samsons-Lion, Simacourbe eta Maspie-Lalonquère-Juillacq
Demografia
Biztanleria838 (2023ko urtarrilaren 1a)
alt_left 468 (%57,7) (%42,3) 343 alt_right
Dentsitatea100 bizt/km²
mairie-lembeye.fr

Lembeye (gaskoieraz Lenveja [lemˈbeʒɔ, lemˈbejɔ]) Pirinio Atlantikoak departamenduko eta Akitania eskualdeko udalerria da, Bearnon dagoena. Azken erroldaren arabera 838 biztanle zituen 8,4 km²-ko azaleran. Vic-Bilh eskualdeko hiriburua izan zen.

Udalerri mugakideak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Honako udalerri hauek ditu mugakide: Bassillon-Vauzé, Corbère-Abères, Escurès, Luc-Armau, Peyrelongue-Abos, Samsons-Lion, Simacourbe eta Maspie-Lalonquère-Juillacq.

CNRSk 2010ean egindako Joly ikerketaren arabera, udalerriak klima ozeaniko aldatua du[1]. Köppen-Geiger sailkapenaren arabera, Cfb motakoa da: klima epela, uda freskoa, sasoi lehorrik gabe[2]. Météo-Franceren 2020ko tipologiaren arabera, udalerria klima ozeanikoaren eta mendiko klimaren arteko trantsizio-eremuan dago, eta Akitania eta Gaskoiniako klima-eskualdean kokatuta dago (ezaugarri nagusiak: prezipitazio ugariak udaberrian; uda beroa (19,5 °C); haize ahulak; ekaitzak maiz udan)[3]. RE2020 araudiaren arabera, eraikuntza berrietarako, udalerria H2c zonan dago[4].

1971-2000 aldiko batez besteko urteko tenperatura 12,7 °C-koa da, 14,2 °C-ko anplitude termikoarekin. Urteko batez besteko prezipitazio-metaketa 1121 mm-koa da, urtarrilean 11,5 euri-egun eta uztailean 0,8 egun izanik[1]. 1991-2020 aldirako, hurbilen dagoen Météo-France estazioa Maubourguet udalerrian dago, 12,6 km-ra, eta bertan neurtutako batez besteko urteko tenperatura 13,5 °C-koa da eta prezipitazio-metaketa 904,3 mm-koa delarik[5]. Estazio horretan erregistratutako tenperatura maximoa 44 °C-koa da, 1947ko abuztuaren 1an lortua; tenperatura minimoa, berriz, -15,5 °C-koa da, 1956ko otsailaren 21an lortua[oh 1][5].

Météo-Franceren SIM analisiaren arabera, udalerriari dagokion sare-puntuan 1991–2020 aldiko urteko batez besteko tenperatura 12,9 °C-koa da.[oh 2] Hilabeterik beroena abuztua da (20,3 °C) eta hotzena urtarrila (6,0 °C). Urteko prezipitazioa 1112 mm-koa da; hilabeterik euritsuena azaroa da (131 mm) eta lehorrena uztaila (66 mm).[6]

1959–2025 aldian, urteko batez besteko tenperaturak hamarkadako 0,34 °C-ko gorako joera izan du. Azken hamar urteak (2016–2025) 1961–1990 aldiko batez bestekoa (11,9 °C) baino 1,8 °C beroagoak izan dira. Seriako bost urte beroenetatik lau 2000tik aurrerakoak dira (2020, 2022, 2023 eta 2025). Urterik beroena 2022 izan zen (14,6 °C) eta hotzena 1963 (10,9 °C).[6]

    Datu klimatikoak (Lembeye)    
 Hila   Urt   Ots   Mar   Api   Mai   Eka   Uzt   Abu   Ira   Urr   Aza   Abe   Urtekoa 
Batez besteko tenperatura (ºC) 6.0 6.6 9.5 11.6 15.3 18.5 20.2 20.3 17.2 13.7 9.0 6.7 12.9
Pilatutako prezipitazioa (mm) 107 85 90 107 103 85 66 67 79 90 131 102 1112
Iturria: Météo-France, SIM: 1991–2020 normalak, udalerriari dagokion sare-puntua
Berotze-marrak, 1959–2025
Marra bakoitza urte bat da; kolorea, urteko batez besteko tenperatura 1961–1990 aldiko batez bestekoarekiko (11,9 °C).
195919922025
hotzagoabatez bestekoaberoagoa
Hileko batez besteko tenperatura: lehen eta orain
UrtOtsMarApiMaiEkaUztAbuIraUrrAzaAbe
+0,6+0,2+1,5+1,3+1,7+1,6+0,9+1,6+0,3+0,8+0,8+0,9
1961–19901991–2020Behekoa: aldea (°C). Eskala: 0 / 25 °C.
Urteko tenperaturaren anomalia, 1959–2025
°C, 1961–1990 aldiko batez bestekoarekiko (11,9 °C)
+3 °C−3 °C
195919922025
batez bestekoa baino beroagoahotzagoa

BiztanleriaUrtea60080010001200140016001750180018501900195020002050BiztanleriaBiztanleriaren eboluzioa Datu hauek Wikimedia Commonsetik eskuratu dira. Aldaketarik behar izanez gero, han egin dezakezu. 1962 eta 1999 artean kontatze bikoitz gabeko biztanleria; hortik aurrera, udalerriko biztanleria. Iturriak: Ldh/EHESS/Cassini 1999ra arte. 2006tik aurrera INSEEren datuak.

Biztanleria-piramidea 2022
Guztira: 343 gizon, 468 emakume
%GizonakAdinaEmakumeak%
0.00
 
95+
 
2.14
0.58
 
90-94
 
2.78
8.75
 
85-89
 
9.19
0.00
 
80-84
 
3.63
4.37
 
75-79
 
8.12
7.58
 
70-74
 
2.56
11.66
 
65-69
 
7.48
2.92
 
60-64
 
4.27
7.29
 
55-59
 
7.48
2.92
 
50-54
 
4.27
8.75
 
45-49
 
2.14
7.29
 
40-44
 
7.48
7.29
 
35-39
 
7.48
5.83
 
30-34
 
5.34
0.00
 
25-29
 
1.07
4.37
 
20-24
 
1.07
5.83
 
15-19
 
4.27
5.83
 
10-14
 
8.55
5.83
 
5-9
 
5.34
2.92
 
0-4
 
5.34
Iturria: INSEEren datuetatik eratorritako grafikoa. Biztanleria txikia duten herrietako biztanleria borobildu da bertan eskainitako zenbakietan oinarrituta[7].

Familiak eta etxeguneak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2023 erroldaren arabera, Lembeye udalerrian 793 biztanle zeuden eta 402 elkarbizitza unitate[oh 3], hau da, 1,97 lagun elkarbizitza unitate bakoitzeko (Metropolitar Frantzian 2,13). Talderik handiena kide bakarreko elkarbizitza-unitateak ziren (% 45,0), Metropolitar Frantziako batez bestekoaren gainetik (% 39,2).[9]

793biztanle
402elkarbizitza-unitate
1,97lagun elkarbizitza-unitateko
221familia
Udalerria
% 20
% 22
% 12
% 45
Metropolitar Frantzia
% 24
% 26
% 10
% 39
Bikotea seme-alabekinBikotea seme-alabarik gabe etxeanGuraso bakarrekoakKide bakarrekoaBestelakoak

Udalerrian 221 familia zeuden, eta horien artean etxean seme-alabarik ez zuten bikoteak ziren ugarienak (90). Guraso bakarreko 50 familietatik 35etan ama zen guraso bakarra. 105 familiek ez zuten 25 urtetik beherako seme-alabarik etxean. 60k seme-alaba bakarra zuten etxean, 45k bi, eta 10k hiru edo gehiago.[9]

90
80
50
Bikotea seme-alabarik gabeBikotea seme-alabekinGuraso bakarra
25 urtez azpiko seme-alabarik ez etxean105
Seme-alaba bat60
Bi seme-alaba45
Hiru seme-alaba5
Lau edo gehiago5

15 urte edo gehiago zituzten 702 biztanle zeuden. Horien artean 15-24 urtekoen % 10,6 bizi zen bakarrik eta 80 urte edo gehiagokoen % 39,2. Bikotean bizitzea ohikoagoa zen talde guztietan, 40-54 urteko taldean jotzen zuen gailurra (% 71,3). 80 urte edo gehiagoko 120 biztanleetatik 84 baino ez ziren elkarbizitza-unitateetan bizi; gainerako 36 kolektibitateren batean.[9]

Bakarrik bizi da
15-24% 11
25-39% 16
40-54% 13
55-64% 31
65-79% 35
80 +% 39
Bikotean bizi da
15-24% 12
25-39% 64
40-54% 71
55-64% 65
65-79% 55
80 +% 29

15 urte edo gehiagoko biztanleen % 35,9 ezkonduta zegoen, eta beste % 19,2 bikotean bizi zen ezkondu gabe (% 12,7 izatezko bikotean eta % 6,6 PACS bidez lotuta). % 23,6 ezkongabeak ziren, % 14,5 alargunak eta % 6,8 dibortziatuak.[9]

Ezkonduta% 35,9
Ezkongabea% 23,6
Alarguna% 14,5
Izatezko bikotean% 12,7
Dibortziatuta% 6,8
PACS bidez lotuta% 6,6

Elkarbizitza-unitatearen erreferentziazko pertsonaren lanbide-kategoriari dagokionez, nagusiak hauek ziren: erretiratuak (% 42,5), eskulangileak (% 17,4), erdi-mailako lanbideak (% 12,4), enplegatuak (% 12,4). Talde nagusia (erretiratuak, % 42,5) Pirinio Atlantikoak departamenduko batez bestekoaren (% 34,1) gainetik dago. 5 elkarbizitza-unitatetan nekazari bat zen erreferentziazko pertsona (% 1,2).[9]

Udalerria
% 12
% 12
% 17
% 43
Pirinio Atlantikoak
% 11
% 16
% 15
% 12
% 34
Metropolitar Frantzia
% 13
% 16
% 15
% 14
% 30
NekazariakArtisau, merkatari eta enpresa-buruakGoi-mailako langileakErdi-mailako lanbideakEnplegatuakEskulangileakErretiratuakBestelakoak

2023 erroldaren arabera, udalerrian 487 etxebizitza zeuden. Horietatik 396 egoitza nagusi ziren, 32 bigarren egoitza edo noizbehinkakoak eta 59 hutsik zeuden. Etxebizitza gehienak etxeak ziren (371), eta apartamentuak gutxi ziren (114). Egoitza nagusietatik 258 beren jabearen bizilekuak ziren, 131 alokairuan zeuden, 1 errenta moderatuko etxebizitza gisa alokatuta eta 7 doan lagata.[10]

487etxebizitza
396egoitza nagusi
371etxe
114apartamentu

Etxebizitza multzoa

396
59
Egoitza nagusia (396)Bigarren egoitza edo noizbehinkakoa (32)Hutsik (59)

Etxe mota

371
114
Etxea (371)Apartamentua (114)

Jabetza egoera

258
131
Jabeak (258)Alokairuan (131)HLM (1)Doan lagata (7)

Eraikuntza garaiari dagokionez, 1919 aurretik artean eraikitako egoitza nagusiak ziren ugarienak (101).[10]

Eraikuntza garaia

1919 aurretik101
1919-194537
1946-197067
1971-199072
1991-200568
2006-202045

Egoitza nagusien artean gehienek 5 gela edo gehiago zituzten (203). Elektrizitatea zen berogailu mota nagusia (212 etxebizitzatan). 263 egoitza nagusik beren aparkalekua zuten: 177 etxebizitzatan auto bakarra zegoen eta 160tan bi edo gehiago.[10]

Gela kopurua

1 gela25
2 gela21
3 gela68
4 gela80
5 gela edo gehiago203

Berogailu mota

41
212
34
106
Gas sarea (2)Fuel-olioa (41)Elektrizitatea (212)Gas botila (34)Bestelakoak (106)

Aparkalekua eta ibilgailuak

263aparkalekua
177ibilgailu 1
160ibilgailu 2+

Enplegua

2023 urtean 15-64 urteko 431 biztanleetatik 342 aktibo ziren (% 79,4), horietako 302 lanean (% 70,1) eta 40 langabezian (aktiboen % 11,7).

43115-64 urteko biztanle
% 79,4aktibo
% 70,1lanean
% 11,7langabezia-tasa

Jarduera-tasa: talde bakoitzeko biztanleen artean zenbat diren aktibo (lanean edo langabezian).

15-24 urte% 45,5
25-54 urte% 90,9
55-64 urte% 71,0
Gizonak% 79,4
Emakumeak% 79,3

Langabezia-tasa hezkuntza-mailaren arabera

Titulurik gabe% 36,4
BEPC, brebeta% 27,3
CAP-BEP% 14,5
Batxilergoa% 7,9
Goi-mailako +2% 8,8
Goi-mailako +3/4% 2,7
Goi-mailako +5% 6,9

Marratxo bertikala: udalerriko langabezia-tasa orokorra (% 11,7). Zabalerak eskala finko batean daude (0-% 50), udalerri artean konparagarriak izan daitezen.

89 ez-aktibotik 34 ikasle edo ordaindu gabeko praktiketan ari ziren (% 38,2), 20 erretiraturik zeuden (% 22,5) eta 34 bestelako ez-aktibo ziren (% 38,2).

Ez-aktiboak

% 38
% 22
% 38
Ikasle edo praktikanErretiratuakBestelakoak

Lanbide-kategoria[oh 4]

% 12
% 30
% 24
% 26
NekazariakArtisau/merkatariakGoi-mailako langileakErdi-mailakoakEnplegatuakEskulangileak

Udalerrian 369 enplegu zeuden 2023 urtean. Udalerriko biztanle landunak 302 ziren; beraz, udalerria langile-erakarlea da.[oh 5]

369enplegu udalerrian
% 76,7soldatapeko
% 23,3ez-soldatapeko
NekazaritzaIndustriaEraikuntzaMerkataritza/zerbitzuakAdministrazioa/hezkuntza/osasuna

Diru sarrerak

2023 urtean, diru-sarreren mediana 24.610 eurokoa zen.

24.610 €diru-sarreren mediana▼ Dep.: 26.300 €

Herri eta hiri senidetuak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
  1. ↑ Estazioko erregistroak 1886ko uztailaren 1an eta 2026ko irailaren 20an artekoak dira.
  2. ↑ Météo-Franceren SIM (Safran-Isba) analisiak Frantzia metropolitarra 8 km-ko sareta batean hartzen du. Hemengo balioak udalerriaren erditik 3,3 km-ra dagoen sare-puntukoak dira, ez estazio jakin batekoak. Serie hauek ez daude homogeneizatuta: estazio-sarearen aldaketek joera luzeetan eragina izan dezakete.
  3. ↑ INSEEren ménage kontzeptua (elkarbizitza-unitatea / etxegunea) etxebizitza berean bizi diren pertsonak dira, ahaidetuta egon edo ez. Famille kontzeptua (familia), aldiz, elkarbizitza-unitate BATEN BARRUAN dagoen bikote bat (seme-alabekin edo gabe) edo guraso bakar bat da. Kide bakarreko etxegune batek ez du familiarik: hortik dator udalerri bakoitzean elkarbizitza-unitate kopurua familia kopurua baino handiagoa izatea beti.
  4. ↑ Frantziako lanbide-sailkapen ofiziala (PCS) darabil: goi-mailako langileak zuzendariak eta goi-mailako lanbide intelektualak dira (ingeniariak, irakasle unibertsitarioak, medikuak...); erdi-mailakoak irakasleak, teknikariak eta erdi-mailako kudeatzaileak; enplegatuak bulego- eta zerbitzu-langileak (administrazio-langileak, saltzaileak...); eskulangileak eskulanezko lanbideak, kalifikatuak zein ez.
  5. ↑ Atal hau lantokiaren arabera neurtzen da, ez bizilekuaren arabera: udalerriko enplegu kopuruak eta bertako biztanle langileen kopuruak ez datoz bat.

Erreferentziak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
  1. 1 2 Joly, Daniel; Brossard, Thierry; Cardot, Hervé; Cavailhes, Jean; Hilal, Mohamed; Wavresky, Pierre (2010eko ekainaren 18a), «Les types de climats en France, une construction spatiale», Cybergéo : revue européenne de géographie (Frantsesez), 501, doi:10.4000/cybergeo.23155.
  2. ↑ Dubreuil, Vincent (2022ko otsaila), «Le changement climatique en France illustré par la classification de Köppen», La Météorologie (Frantsesez), 116, doi:10.37053/lameteorologie-2022-0012.
  3. ↑ «Le climat en France hexagonale et Corse», meteofrance.com (Frantsesez).
  4. ↑ «Réglementation environnementale RE2020», ecologie.gouv.fr (Frantsesez), 2020ko azaroaren 18a.
  5. 1 2 «Station Météo-France « Maubourguet », fiche climatologique» (PDF), data.gouv.fr (Frantsesez).
  6. 1 2 «Données changement climatique - SIM quotidienne», data.gouv.fr (Frantsesez), Météo-France.
  7. ↑ «Population selon le sexe et l'âge quinquennal de 1968 à 2022 (1990 à 2022 pour les DOM) | Insee», www.insee.fr. 2026ko uztailaren 27an kontsultatua.
  8. ↑ «Naissances de 2008 à 2025», Insee (Frantsesez). 2016ko abuztuaren 10ean kontsultatua.
  9. 1 2 3 4 5 «Couples-Familles-Ménages en 2023», Recensement de la population (Frantsesez), INSEE, 2023.
  10. 1 2 3 «Logement en 2023», Recensement de la population (Frantsesez), INSEE, 2023.
Geografia
Frantzia
Artikulu hau Frantziako geografiari buruzko zirriborroa da. Wikipedia lagun dezakezu edukia osatuz.

Kanpo estekak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]