Edukira joan

Landudal

Landudal
Frantziako udalerria
Administrazioa
Estatu burujabe Frantzia
Frantziaren banaketa administratiboametropolitar Frantzia
Eskualdea Bretainia
Departamendua Finistère
AlkateaRaymond Messager (en) Itzuli
Izen ofizialaLandudal
Posta kodea29510
HerriburuaLandudal (en) Itzuli
Geografia
Koordenatuak48°03′46″N 3°58′42″W / 48.0628°N 3.9783°W / 48.0628; -3.9783
Mapa
Azalera16,69 km²
Altitudea62 m, 165 m eta 117 m
MugakideakEdern, Briec, Elliant, Ergué-Gabéric eta Langolen
Demografia
Biztanleria930 (2023ko urtarrilaren 1a)
alt_left 453 (%49,7) (%50,3) 458 alt_right
Dentsitatea56 bizt/km²
Informazio gehigarria
Hiri senidetuakRuthin
landudal.fr

Landudal (bretainieraz Landudal) Bretainiako Finistère departamenduko udalerria da. Azken erroldaren arabera 930 biztanle zituen 16,7 km²-ko azaleran.

Udalerri mugakideak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Honako udalerri hauek ditu mugakide: Edern, Briec, Elliant, Ergué-Gabéric eta Langolen.

CNRSk 2010ean egindako Joly ikerketaren arabera, udalerriak klima ozeaniko garbia du[1]. Köppen-Geiger sailkapenaren arabera, Cfb motakoa da: klima epela, uda freskoa, sasoi lehorrik gabe[2]. Météo-Franceren 2020ko tipologiaren arabera, udalerria klima ozeanikoa du, eta Bretainiako klima-sailkapenaren arabera « Littoral doux » zonan dago[3]. RE2020 araudiaren arabera, eraikuntza berrietarako, udalerria H2a zonan dago[4].

1971-2000 aldiko batez besteko urteko tenperatura 11,3 °C-koa da, 11 °C-ko anplitude termikoarekin. Urteko batez besteko prezipitazio-metaketa 1176 mm-koa da, urtarrilean 15,8 euri-egun eta uztailean 8,8 egun izanik[1]. 1991-2020 aldirako, hurbilen dagoen Météo-France estazioa Coray udalerrian dago, 11,4 km-ra, eta bertan neurtutako batez besteko urteko tenperatura 11,3 °C-koa da eta prezipitazio-metaketa 1423,1 mm-koa delarik[5]. Estazio horretan erregistratutako tenperatura maximoa 37,6 °C-koa da, 2026ko ekainaren 24an lortua; tenperatura minimoa, berriz, -10,7 °C-koa da, 1997ko urtarrilaren 2an lortua[oh 1][5].

Météo-Franceren SIM analisiaren arabera, udalerriari dagokion sare-puntuan 1991–2020 aldiko urteko batez besteko tenperatura 11,1 °C-koa da.[oh 2] Hilabeterik beroena uztaila da (17,0 °C) eta hotzena otsaila (6,2 °C). Urteko prezipitazioa 1344 mm-koa da; hilabeterik euritsuena abendua da (176 mm) eta lehorrena ekaina (68 mm).[6]

1959–2025 aldian, urteko batez besteko tenperaturak hamarkadako 0,20 °C-ko gorako joera izan du. Azken hamar urteak (2016–2025) 1961–1990 aldiko batez bestekoa (10,6 °C) baino 1,3 °C beroagoak izan dira. Seriako bost urte beroenak 2000tik aurrerakoak dira: 2020, 2022, 2023, 2024 eta 2025. Urterik beroena 2022 izan zen (12,4 °C) eta hotzena 1963 (9,5 °C).[6]

    Datu klimatikoak (Landudal)    
 Hila   Urt   Ots   Mar   Api   Mai   Eka   Uzt   Abu   Ira   Urr   Aza   Abe   Urtekoa 
Batez besteko tenperatura (ºC) 6.2 6.2 7.8 9.5 12.7 15.4 17.0 16.8 14.6 11.9 8.8 6.7 11.1
Pilatutako prezipitazioa (mm) 165 130 94 94 82 68 74 79 87 138 158 176 1344
Iturria: Météo-France, SIM: 1991–2020 normalak, udalerriari dagokion sare-puntua
Berotze-marrak, 1959–2025
Marra bakoitza urte bat da; kolorea, urteko batez besteko tenperatura 1961–1990 aldiko batez bestekoarekiko (10,6 °C).
195919922025
hotzagoabatez bestekoaberoagoa
Hileko batez besteko tenperatura: lehen eta orain
UrtOtsMarApiMaiEkaUztAbuIraUrrAzaAbe
+0,4+0,4+0,8+0,8+1,1+1,1+0,7+0,70,00,0+0,40,0
1961–19901991–2020Behekoa: aldea (°C). Eskala: 0 / 20 °C.
Urteko tenperaturaren anomalia, 1959–2025
°C, 1961–1990 aldiko batez bestekoarekiko (10,6 °C)
+2 °C−2 °C
195919922025
batez bestekoa baino beroagoahotzagoa

BiztanleriaUrtea600700800900100011001200130019001920194019601980200020202040BiztanleriaBiztanleriaren eboluzioa Datu hauek Wikimedia Commonsetik eskuratu dira. Aldaketarik behar izanez gero, han egin dezakezu. 1962 eta 1999 artean kontatze bikoitz gabeko biztanleria; hortik aurrera, udalerriko biztanleria. Iturriak: Ldh/EHESS/Cassini 1999ra arte. 2006tik aurrera INSEEren datuak.

Biztanleria-piramidea 2022
Guztira: 458 gizon, 453 emakume
%GizonakAdinaEmakumeak%
0.00
 
95+
 
0.00
0.00
 
90-94
 
1.10
1.09
 
85-89
 
2.21
1.09
 
80-84
 
2.21
1.09
 
75-79
 
5.74
8.95
 
70-74
 
6.84
3.28
 
65-69
 
3.31
4.59
 
60-64
 
3.31
8.95
 
55-59
 
5.74
11.14
 
50-54
 
4.64
14.63
 
45-49
 
15.89
4.59
 
40-44
 
5.74
6.77
 
35-39
 
3.31
4.59
 
30-34
 
5.74
1.09
 
25-29
 
3.31
2.18
 
20-24
 
4.64
4.59
 
15-19
 
7.95
8.95
 
10-14
 
6.84
5.68
 
5-9
 
6.84
6.77
 
0-4
 
4.64
Iturria: INSEEren datuetatik eratorritako grafikoa. Biztanleria txikia duten herrietako biztanleria borobildu da bertan eskainitako zenbakietan oinarrituta[7].

Familiak eta etxeguneak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2023 erroldaren arabera, Landudal udalerrian 930 biztanle zeuden eta 397 elkarbizitza unitate[oh 3], hau da, 2,34 lagun elkarbizitza unitate bakoitzeko (Metropolitar Frantzian 2,13). Talderik handiena kide bakarreko elkarbizitza-unitateak ziren (% 31,5), Metropolitar Frantziako batez bestekoaren azpitik (% 39,2).[9]

930biztanle
397elkarbizitza-unitate
2,34lagun elkarbizitza-unitateko
268familia
Udalerria
% 31
% 29
% 31
Metropolitar Frantzia
% 24
% 26
% 10
% 39
Bikotea seme-alabekinBikotea seme-alabarik gabe etxeanGuraso bakarrekoakKide bakarrekoaBestelakoak

Udalerrian 268 familia zeuden, eta horien artean seme-alabak etxean zituzten bikoteak ziren ugarienak (124). Guraso bakarreko 28 familietatik 28etan ama zen guraso bakarra. 125 familiek ez zuten 25 urtetik beherako seme-alabarik etxean. 52k seme-alaba bakarra zuten etxean, 64k bi, eta 26k hiru edo gehiago.[9]

115
124
28
Bikotea seme-alabarik gabeBikotea seme-alabekinGuraso bakarra
25 urtez azpiko seme-alabarik ez etxean125
Seme-alaba bat52
Bi seme-alaba64
Hiru seme-alaba26
Lau edo gehiago0

15 urte edo gehiago zituzten 724 biztanle zeuden. Horien artean 15-24 urtekoen % 1,4 bizi zen bakarrik eta 80 urte edo gehiagokoen % 59,4. Bikotean bizitzea ohikoagoa zen talde guztietan, 25-39 urteko taldean jotzen zuen gailurra (% 85,3).[9]

Bakarrik bizi da
15-24% 1
25-39% 7
40-54% 14
55-64% 22
65-79% 26
80 +% 59
Bikotean bizi da
15-24% 4
25-39% 85
40-54% 77
55-64% 75
65-79% 74
80 +% 28

15 urte edo gehiagoko biztanleen % 43,5 ezkonduta zegoen, eta beste % 25,3 bikotean bizi zen ezkondu gabe (% 12,6 izatezko bikotean eta % 12,7 PACS bidez lotuta). % 20,4 ezkongabeak ziren, % 5,5 alargunak eta % 5,4 dibortziatuak.[9]

Ezkonduta% 43,5
Ezkongabea% 20,4
PACS bidez lotuta% 12,7
Izatezko bikotean% 12,6
Alarguna% 5,5
Dibortziatuta% 5,4

Elkarbizitza-unitatearen erreferentziazko pertsonaren lanbide-kategoriari dagokionez, nagusiak hauek ziren: erretiratuak (% 26,2), erdi-mailako lanbideak (% 24,9), enplegatuak (% 19,1), eskulangileak (% 17,9). Talde nagusia (erretiratuak, % 26,2) Finistère departamenduko batez bestekoaren (% 35,9) azpitik dago. Ez zen nekazaririk erregistratu erreferentziazko pertsona gisa.[9]

Udalerria
% 25
% 19
% 18
% 26
Finistère
% 10
% 15
% 14
% 14
% 36
Metropolitar Frantzia
% 13
% 16
% 15
% 14
% 30
NekazariakArtisau, merkatari eta enpresa-buruakGoi-mailako langileakErdi-mailako lanbideakEnplegatuakEskulangileakErretiratuakBestelakoak

2023 erroldaren arabera, udalerrian 461 etxebizitza zeuden. Horietatik 394 egoitza nagusi ziren, 22 bigarren egoitza edo noizbehinkakoak eta 45 hutsik zeuden. Etxebizitza gehienak etxeak ziren (450), eta apartamentuak gutxi ziren (7). Egoitza nagusietatik 332 beren jabearen bizilekuak ziren, 55 alokairuan zeuden, 11 errenta moderatuko etxebizitza gisa alokatuta eta 7 doan lagata.[10]

461etxebizitza
394egoitza nagusi
450etxe
7apartamentu

Etxebizitza multzoa

394
45
Egoitza nagusia (394)Bigarren egoitza edo noizbehinkakoa (22)Hutsik (45)

Etxe mota

450
Etxea (450)Apartamentua (7)

Jabetza egoera

332
55
Jabeak (332)Alokairuan (55)HLM (11)Doan lagata (7)

Eraikuntza garaiari dagokionez, 1971-1990 artean eraikitako egoitza nagusiak ziren ugarienak (99).[10]

Eraikuntza garaia

1919 aurretik53
1919-194537
1946-197043
1971-199099
1991-200556
2006-202079

Egoitza nagusien artean gehienek 5 gela edo gehiago zituzten (249). Elektrizitatea zen berogailu mota nagusia (177 etxebizitzatan). 339 egoitza nagusik beren aparkalekua zuten: 150 etxebizitzatan auto bakarra zegoen eta 234tan bi edo gehiago.[10]

Gela kopurua

1 gela7
2 gela10
3 gela45
4 gela83
5 gela edo gehiago249

Berogailu mota

53
177
158
Gas sarea (1)Fuel-olioa (53)Elektrizitatea (177)Gas botila (5)Bestelakoak (158)

Aparkalekua eta ibilgailuak

339aparkalekua
150ibilgailu 1
234ibilgailu 2+

Enplegua

2023 urtean 15-64 urteko 579 biztanleetatik 469 aktibo ziren (% 81,0), horietako 426 lanean (% 73,6) eta 43 langabezian (aktiboen % 9,2).

57915-64 urteko biztanle
% 81,0aktibo
% 73,6lanean
% 9,2langabezia-tasa

Jarduera-tasa: talde bakoitzeko biztanleen artean zenbat diren aktibo (lanean edo langabezian).

15-24 urte% 40,8
25-54 urte% 95,6
55-64 urte% 58,5
Gizonak% 81,4
Emakumeak% 80,9

Langabezia-tasa hezkuntza-mailaren arabera

Titulurik gabe% 9,5
BEPC, brebeta% 27,3
CAP-BEP% 7,8
Batxilergoa% 12,8
Goi-mailako +2% 7,8
Goi-mailako +3/4% 3,1
Goi-mailako +5% 11,4

Marratxo bertikala: udalerriko langabezia-tasa orokorra (% 9,2). Zabalerak eskala finko batean daude (0-% 50), udalerri artean konparagarriak izan daitezen.

109 ez-aktibotik 38 ikasle edo ordaindu gabeko praktiketan ari ziren (% 34,9), 43 erretiraturik zeuden (% 39,4) eta 28 bestelako ez-aktibo ziren (% 25,7).

Ez-aktiboak

% 35
% 39
% 26
Ikasle edo praktikanErretiratuakBestelakoak

Lanbide-kategoria[oh 4]

% 12
% 30
% 28
% 27
NekazariakArtisau/merkatariakGoi-mailako langileakErdi-mailakoakEnplegatuakEskulangileak

Udalerrian 69 enplegu zeuden 2023 urtean. Udalerriko biztanle landunak 426 ziren; beraz, udalerria langile-erakarlea da.[oh 5]

69enplegu udalerrian
% 60,9soldatapeko
% 39,1ez-soldatapeko

Diru sarrerak

2023 urtean, diru-sarreren mediana 25.430 eurokoa zen.

25.430 €diru-sarreren mediana▼ Dep.: 26.210 €
  1. ↑ Estazioko erregistroak 1990ko irailaren 1an eta 2026ko irailaren 20an artekoak dira.
  2. ↑ Météo-Franceren SIM (Safran-Isba) analisiak Frantzia metropolitarra 8 km-ko sareta batean hartzen du. Hemengo balioak udalerriaren erditik 3,4 km-ra dagoen sare-puntukoak dira, ez estazio jakin batekoak. Serie hauek ez daude homogeneizatuta: estazio-sarearen aldaketek joera luzeetan eragina izan dezakete.
  3. ↑ INSEEren ménage kontzeptua (elkarbizitza-unitatea / etxegunea) etxebizitza berean bizi diren pertsonak dira, ahaidetuta egon edo ez. Famille kontzeptua (familia), aldiz, elkarbizitza-unitate BATEN BARRUAN dagoen bikote bat (seme-alabekin edo gabe) edo guraso bakar bat da. Kide bakarreko etxegune batek ez du familiarik: hortik dator udalerri bakoitzean elkarbizitza-unitate kopurua familia kopurua baino handiagoa izatea beti.
  4. ↑ Frantziako lanbide-sailkapen ofiziala (PCS) darabil: goi-mailako langileak zuzendariak eta goi-mailako lanbide intelektualak dira (ingeniariak, irakasle unibertsitarioak, medikuak...); erdi-mailakoak irakasleak, teknikariak eta erdi-mailako kudeatzaileak; enplegatuak bulego- eta zerbitzu-langileak (administrazio-langileak, saltzaileak...); eskulangileak eskulanezko lanbideak, kalifikatuak zein ez.
  5. ↑ Atal hau lantokiaren arabera neurtzen da, ez bizilekuaren arabera: udalerriko enplegu kopuruak eta bertako biztanle langileen kopuruak ez datoz bat.

Erreferentziak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
  1. 1 2 Joly, Daniel; Brossard, Thierry; Cardot, Hervé; Cavailhes, Jean; Hilal, Mohamed; Wavresky, Pierre (2010eko ekainaren 18a), «Les types de climats en France, une construction spatiale», Cybergéo : revue européenne de géographie (Frantsesez), 501, doi:10.4000/cybergeo.23155.
  2. ↑ Dubreuil, Vincent (2022ko otsaila), «Le changement climatique en France illustré par la classification de Köppen», La Météorologie (Frantsesez), 116, doi:10.37053/lameteorologie-2022-0012.
  3. ↑ «Le climat en France hexagonale et Corse», meteofrance.com (Frantsesez).
  4. ↑ «Réglementation environnementale RE2020», ecologie.gouv.fr (Frantsesez), 2020ko azaroaren 18a.
  5. 1 2 «Station Météo-France « Coray Chat Eau », fiche climatologique» (PDF), data.gouv.fr (Frantsesez).
  6. 1 2 «Données changement climatique - SIM quotidienne», data.gouv.fr (Frantsesez), Météo-France.
  7. ↑ «Population selon le sexe et l'âge quinquennal de 1968 à 2022 (1990 à 2022 pour les DOM) | Insee», www.insee.fr. 2026ko uztailaren 27an kontsultatua.
  8. ↑ «Naissances de 2008 à 2025», Insee (Frantsesez). 2016ko abuztuaren 10ean kontsultatua.
  9. 1 2 3 4 5 «Couples-Familles-Ménages en 2023», Recensement de la population (Frantsesez), INSEE, 2023.
  10. 1 2 3 «Logement en 2023», Recensement de la population (Frantsesez), INSEE, 2023.

Kanpo estekak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]