Edukira joan

Lanas

Lanas
Frantziako udalerria
Administrazioa
Estatu burujabe Frantzia
Frantziaren banaketa administratiboametropolitar Frantzia
Eskualdea Auvernia-Rodano-Alpeak
Departamendua Ardèche
BarrutiLargentièreko barrutia
Kantonamenducanton of Villeneuve-de-Berg
Izen ofizialaLanas
Posta kodea07200
Geografia
Koordenatuak44°31′52″N 4°23′59″E / 44.5311°N 4.3997°E / 44.5311; 4.3997
Mapa
Azalera9,85 km²
Altitudea127 m, 318 m eta 238 m
MugakideakBalazuc, Lachapelle-sous-Aubenas, Saint-Maurice-d'Ardèche, Vinezac eta Vogüé
Demografia
Biztanleria429 (2023ko urtarrilaren 1a)
alt_left 204 (%48) (%52) 221 alt_right
Dentsitatea44 bizt/km²
Informazio gehigarria
Sorrera1846ko ekainaren 5a
lanas.fr

Lanas Frantziako udalerri bat da Ardeche departamenduan dagoena, Auvernia-Rodano-Alpeak eskualdean. Azken erroldaren arabera 429 biztanle zituen 9,8 km²-ko azaleran.

Udalerri mugakideak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Honako udalerri hauek ditu mugakide: Balazuc, Lachapelle-sous-Aubenas, Saint-Maurice-d'Ardèche, Vinezac eta Vogüé.

Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.

Herri batzuen distantzia eta kokapen erlatiboa
Herri batzuen distantzia eta kokapen erlatiboa
LanasLanas
Població amb 886 habitants (2000)Vogüé (2,5 km)
Població amb 217 habitants (2000)Rochecolombe (3,2 km)
Població amb 330 habitants (2000)Balazuc (3,2 km)
Població amb 1453 habitants (2000)Saint-Sernin (4,5 km)
Població amb 613 habitants (2000)Saint-Germain (4,8 km)
Població amb 1144 habitants (2000)Vinezac (5,9 km)
Població amb 317 habitants (2000)Chauzon (5,9 km)
Població amb 393 habitants (2000)Uzer (5,9 km)

CNRSk 2010ean egindako Joly ikerketaren arabera, udalerriak klima mediterraneo garbia du[1]. Météo-Franceren 2020ko tipologiaren arabera, udalerria mendiko klima du, eta Proventza eta Lengadoka-Roselloneko klima-eskualdean kokatuta dago (ezaugarri nagusiak: prezipitazio urriak udan; eguzkialdi oso ona (2600 ordu/urte); uda beroa (21,5 °C); haize gogorrak; laino gutxi)[2].

1971-2000 aldiko batez besteko urteko tenperatura 13 °C-koa da, 17,7 °C-ko anplitude termikoarekin. Urteko batez besteko prezipitazio-metaketa 1011 mm-koa da, urtarrilean 7 euri-egun eta uztailean 4,2 egun izanik[1]. 1991-2020 aldirako, udalerrian bertan dagoen Météo-France estazioan neurtutako batez besteko urteko tenperatura 13,7 °C-koa da eta prezipitazio-metaketa 1066,6 mm-koa delarik[3]. Estazio horretan erregistratutako tenperatura maximoa 41,8 °C-koa da, 2023ko abuztuaren 23an lortua; tenperatura minimoa, berriz, -10,6 °C-koa da, 2012ko otsailaren 5an lortua[oh 1][3].

Météo-Franceren SIM analisiaren arabera, udalerriari dagokion sare-puntuan 1991–2020 aldiko urteko batez besteko tenperatura 13,2 °C-koa da.[oh 2] Hilabeterik beroena uztaila da (23,0 °C) eta hotzena urtarrila (4,7 °C). Urteko prezipitazioa 1038 mm-koa da; hilabeterik euritsuena urria da (144 mm) eta lehorrena uztaila (50 mm).[4]

1959–2025 aldian, urteko batez besteko tenperaturak hamarkadako 0,34 °C-ko gorako joera izan du. Azken hamar urteak (2016–2025) 1961–1990 aldiko batez bestekoa (12,1 °C) baino 1,8 °C beroagoak izan dira. Seriako bost urte beroenak 2000tik aurrerakoak dira: 2019, 2020, 2022, 2023 eta 2025. Urterik beroena 2022 izan zen (15,0 °C) eta hotzena 1963 (11,1 °C).[4]

    Datu klimatikoak (Lanas)    
 Hila   Urt   Ots   Mar   Api   Mai   Eka   Uzt   Abu   Ira   Urr   Aza   Abe   Urtekoa 
Batez besteko tenperatura (ºC) 4.7 5.5 9.0 12.1 16.2 20.5 23.0 22.3 17.7 13.3 8.4 5.3 13.2
Pilatutako prezipitazioa (mm) 82 51 59 79 88 61 50 65 138 144 142 80 1038
Iturria: Météo-France, SIM: 1991–2020 normalak, udalerriari dagokion sare-puntua
Berotze-marrak, 1959–2025
Marra bakoitza urte bat da; kolorea, urteko batez besteko tenperatura 1961–1990 aldiko batez bestekoarekiko (12,1 °C).
195919922025
hotzagoabatez bestekoaberoagoa
Hileko batez besteko tenperatura: lehen eta orain
UrtOtsMarApiMaiEkaUztAbuIraUrrAzaAbe
+0,8+0,3+1,4+1,4+1,6+1,9+1,3+1,60,0+0,4+0,8+0,8
1961–19901991–2020Behekoa: aldea (°C). Eskala: 0 / 25 °C.
Urteko tenperaturaren anomalia, 1959–2025
°C, 1961–1990 aldiko batez bestekoarekiko (12,1 °C)
+3 °C−3 °C
195919922025
batez bestekoa baino beroagoahotzagoa

Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:[5]

BiztanleriaUrtea10020030040050060070018301860189019201950198020102040BiztanleriaBiztanleriaren eboluzioa Datu hauek Wikimedia Commonsetik eskuratu dira. Aldaketarik behar izanez gero, han egin dezakezu. 1962 eta 1999 artean kontatze bikoitz gabeko biztanleria; hortik aurrera, udalerriko biztanleria. Iturriak: Ldh/EHESS/Cassini 1999ra arte. 2006tik aurrera INSEEren datuak.

Biztanleria-piramidea 2022
Guztira: 221 gizon, 204 emakume
%GizonakAdinaEmakumeak%
0.00
 
95+
 
0.00
0.00
 
90-94
 
0.00
2.26
 
85-89
 
2.45
2.26
 
80-84
 
0.00
9.50
 
75-79
 
7.84
11.76
 
70-74
 
15.20
0.00
 
65-69
 
4.90
4.52
 
60-64
 
7.84
11.76
 
55-59
 
10.29
9.50
 
50-54
 
12.75
4.98
 
45-49
 
7.84
4.98
 
40-44
 
2.45
7.24
 
35-39
 
5.39
2.26
 
30-34
 
4.90
7.24
 
25-29
 
7.84
4.98
 
20-24
 
2.45
2.26
 
15-19
 
5.39
7.24
 
10-14
 
2.45
2.26
 
5-9
 
0.00
4.98
 
0-4
 
0.00
Iturria: INSEEren datuetatik eratorritako grafikoa. Biztanleria txikia duten herrietako biztanleria borobildu da bertan eskainitako zenbakietan oinarrituta[6].

Familiak eta etxeguneak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2023 erroldaren arabera, Lanas udalerrian 426 biztanle zeuden eta 220 elkarbizitza unitate[oh 3], hau da, 1,94 lagun elkarbizitza unitate bakoitzeko (Metropolitar Frantzian 2,13). Talderik handiena kide bakarreko elkarbizitza-unitateak ziren (% 42,7), Metropolitar Frantziako batez bestekoaren gainetik (% 39,2).[8]

426biztanle
220elkarbizitza-unitate
1,94lagun elkarbizitza-unitateko
132familia
Udalerria
% 17
% 31
% 10
% 43
Metropolitar Frantzia
% 24
% 26
% 10
% 39
Bikotea seme-alabekinBikotea seme-alabarik gabe etxeanGuraso bakarrekoakKide bakarrekoaBestelakoak

Udalerrian 132 familia zeuden, eta horien artean etxean seme-alabarik ez zuten bikoteak ziren ugarienak (74). Guraso bakarreko 21 familietatik 21etan ama zen guraso bakarra. 89 familiek ez zuten 25 urtetik beherako seme-alabarik etxean.[8]

74
37
21
Bikotea seme-alabarik gabeBikotea seme-alabekinGuraso bakarra

Elkarbizitza-unitatearen erreferentziazko pertsonaren lanbide-kategoriari dagokionez, nagusiak hauek ziren: erretiratuak (% 35,9), erdi-mailako lanbideak (% 26,4), eskulangileak (% 11,8), enplegatuak (% 9,5). Talde nagusia (erretiratuak, % 35,9) Ardèche departamenduko batez bestekoaren (% 36,8) azpitik dago. Ez zen nekazaririk erregistratu erreferentziazko pertsona gisa.[8]

Udalerria
% 26
% 10
% 12
% 36
Ardèche
% 15
% 15
% 15
% 37
Metropolitar Frantzia
% 13
% 16
% 15
% 14
% 30
NekazariakArtisau, merkatari eta enpresa-buruakGoi-mailako langileakErdi-mailako lanbideakEnplegatuakEskulangileakErretiratuakBestelakoak

2023 erroldaren arabera, udalerrian 310 etxebizitza zeuden. Horietatik 210 egoitza nagusi ziren, 83 bigarren egoitza edo noizbehinkakoak eta 17 hutsik zeuden. Etxebizitza gehienak etxeak ziren (268), eta apartamentuak gutxi ziren (41). Egoitza nagusietatik 149 beren jabearen bizilekuak ziren, 58 alokairuan zeuden, 14 errenta moderatuko etxebizitza gisa alokatuta eta 3 doan lagata.[9]

310etxebizitza
210egoitza nagusi
268etxe
41apartamentu

Etxebizitza multzoa

210
83
Egoitza nagusia (210)Bigarren egoitza edo noizbehinkakoa (83)Hutsik (17)

Etxe mota

268
41
Etxea (268)Apartamentua (41)

Jabetza egoera

149
58
Jabeak (149)Alokairuan (58)HLM (14)Doan lagata (3)

Eraikuntza garaiari dagokionez, 1919 aurretik artean eraikitako egoitza nagusiak ziren ugarienak (52).[9]

Eraikuntza garaia

1919 aurretik52
1919-194510
1946-197013
1971-199043
1991-200539
2006-202039

Egoitza nagusien artean gehienek 5 gela edo gehiago zituzten (91). Elektrizitatea zen berogailu mota nagusia (98 etxebizitzatan). 146 egoitza nagusik beren aparkalekua zuten: 104 etxebizitzatan auto bakarra zegoen eta 91tan bi edo gehiago.[9]

Gela kopurua

1 gela2
2 gela13
3 gela42
4 gela62
5 gela edo gehiago91

Berogailu mota

37
98
72
Gas sarea (1)Fuel-olioa (37)Elektrizitatea (98)Gas botila (2)Bestelakoak (72)

Aparkalekua eta ibilgailuak

146aparkalekua
104ibilgailu 1
91ibilgailu 2+

Enplegua

2023 urtean 15-64 urteko 253 biztanleetatik 196 aktibo ziren (% 77,5), horietako 175 lanean (% 69,2) eta 21 langabezian (aktiboen % 10,7).

25315-64 urteko biztanle
% 77,5aktibo
% 69,2lanean
% 10,7langabezia-tasa

Jarduera-tasa: talde bakoitzeko biztanleen artean zenbat diren aktibo (lanean edo langabezian).

15-24 urte% 32,4
25-54 urte% 93,9
55-64 urte% 66,7
Gizonak% 79,8
Emakumeak% 75,2

Langabezia-tasa hezkuntza-mailaren arabera

Titulurik gabe% 28,6
BEPC, brebeta% 22,2
CAP-BEP% 4,7
Batxilergoa% 15,8
Goi-mailako +2% 14,7
Goi-mailako +3/4% 0,0
Goi-mailako +5% 0,0

Marratxo bertikala: udalerriko langabezia-tasa orokorra (% 10,7). Zabalerak eskala finko batean daude (0-% 50), udalerri artean konparagarriak izan daitezen.

57 ez-aktibotik 25 ikasle edo ordaindu gabeko praktiketan ari ziren (% 43,9), 17 erretiraturik zeuden (% 29,8) eta 15 bestelako ez-aktibo ziren (% 26,3).

Ez-aktiboak

% 44
% 30
% 26
Ikasle edo praktikanErretiratuakBestelakoak

Lanbide-kategoria[oh 4]

% 15
% 15
% 30
% 21
% 18
NekazariakArtisau/merkatariakGoi-mailako langileakErdi-mailakoakEnplegatuakEskulangileak

Udalerrian 98 enplegu zeuden 2023 urtean. Udalerriko biztanle landunak 175 ziren; beraz, udalerria langile-erakarlea da.[oh 5]

98enplegu udalerrian
% 70,4soldatapeko
% 29,6ez-soldatapeko

Diru sarrerak

2023 urtean, diru-sarreren mediana 24.720 eurokoa zen.

24.720 €diru-sarreren mediana▼ Dep.: 24.820 €

Ekonomia jarduerak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2007an zeuden 21 komertzioetatik, 1 garraiorako elementuen fabrikazioko enpresa zen, 1 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresa zen, 3 eraikuntza enpresak ziren, 3 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 3 ostalaritza eta jatetxe enpresak ziren, 2 informazio eta komunikazio enpresak ziren, 1 finantziazio enpresa zen, 1 higiezinen enpresa zen, 4 administrazio publikoko enpresak ziren eta 2 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresak ziren.[10]

2009an zeuden norbanakoentzako 7 zerbitzu publikoetatik, 4 autoeskolak ziren, 1 igeltseroa, 1 margolaria eta 1 jatetxe.[11]

2000. urtean Lanas udalerrian 13 nekazaritza-ustiategi zeuden, 40 hektarea erabiltzen.[12]

  1. ↑ Estazioko erregistroak 1990ko azaroaren 1an eta 2026ko irailaren 20an artekoak dira.
  2. ↑ Météo-Franceren SIM (Safran-Isba) analisiak Frantzia metropolitarra 8 km-ko sareta batean hartzen du. Hemengo balioak udalerriaren erditik 3,1 km-ra dagoen sare-puntukoak dira, ez estazio jakin batekoak. Serie hauek ez daude homogeneizatuta: estazio-sarearen aldaketek joera luzeetan eragina izan dezakete.
  3. ↑ INSEEren ménage kontzeptua (elkarbizitza-unitatea / etxegunea) etxebizitza berean bizi diren pertsonak dira, ahaidetuta egon edo ez. Famille kontzeptua (familia), aldiz, elkarbizitza-unitate BATEN BARRUAN dagoen bikote bat (seme-alabekin edo gabe) edo guraso bakar bat da. Kide bakarreko etxegune batek ez du familiarik: hortik dator udalerri bakoitzean elkarbizitza-unitate kopurua familia kopurua baino handiagoa izatea beti.
  4. ↑ Frantziako lanbide-sailkapen ofiziala (PCS) darabil: goi-mailako langileak zuzendariak eta goi-mailako lanbide intelektualak dira (ingeniariak, irakasle unibertsitarioak, medikuak...); erdi-mailakoak irakasleak, teknikariak eta erdi-mailako kudeatzaileak; enplegatuak bulego- eta zerbitzu-langileak (administrazio-langileak, saltzaileak...); eskulangileak eskulanezko lanbideak, kalifikatuak zein ez.
  5. ↑ Atal hau lantokiaren arabera neurtzen da, ez bizilekuaren arabera: udalerriko enplegu kopuruak eta bertako biztanle langileen kopuruak ez datoz bat.

Erreferentziak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
  1. 1 2 Joly, Daniel; Brossard, Thierry; Cardot, Hervé; Cavailhes, Jean; Hilal, Mohamed; Wavresky, Pierre (2010eko ekainaren 18a), «Les types de climats en France, une construction spatiale», Cybergéo : revue européenne de géographie (Frantsesez), 501, doi:10.4000/cybergeo.23155.
  2. ↑ «Le climat en France hexagonale et Corse», meteofrance.com (Frantsesez).
  3. 1 2 «Station Météo-France « Lanas Syn », fiche climatologique» (PDF), data.gouv.fr (Frantsesez).
  4. 1 2 «Données changement climatique - SIM quotidienne», data.gouv.fr (Frantsesez), Météo-France.
  5. ↑ Population et logements par commune depuis le recensement de 1962 (1961 pour les Dom) à 1999
  6. ↑ «Population selon le sexe et l'âge quinquennal de 1968 à 2022 (1990 à 2022 pour les DOM) | Insee», www.insee.fr. 2026ko uztailaren 27an kontsultatua.
  7. ↑ «Naissances de 2008 à 2025», Insee (Frantsesez). 2016ko abuztuaren 10ean kontsultatua.
  8. 1 2 3 «Couples-Familles-Ménages en 2023», Recensement de la population (Frantsesez), INSEE, 2023.
  9. 1 2 3 «Logement en 2023», Recensement de la population (Frantsesez), INSEE, 2023.
  10. ↑ Créations et stock d'établissements par commune en 2009
  11. ↑ Nombre d'équipements des services aux particuliers
  12. ↑ Exploitations agricoles

Kanpo estekak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]