Edukira joan

La Martyre

La Martyre
Frantziako udalerria
Administrazioa
Estatu burujabe Frantzia
Frantziaren banaketa administratiboametropolitar Frantzia
Eskualdea Bretainia
Departamendua Finistère
BarrutiBresteko barrutia
Kantonamenducanton of Ploudiry
AlkateaChantal Soudon (en) Itzuli
Izen ofizialaLa Martyre
Posta kodea29800
Geografia
Koordenatuak48°26′54″N 4°09′33″W / 48.4483°N 4.1592°W / 48.4483; -4.1592
Mapa
Azalera18,01 km²
Altitudea49 m, 191 m eta 134 m
MugakideakLa Roche-Maurice, Pencran, Ploudiry, Saint-Urbain, Tréflévénez eta Le Tréhou
Demografia
Biztanleria751 (2023ko urtarrilaren 1a)
alt_left 379 (%50,1) (%49,9) 377 alt_right
Dentsitatea42 bizt/km²
lamartyre.fr

La Martyre (bretainieraz Ar Merzer-Salaun) Bretainiako Finistère departamenduko udalerria da. Azken erroldaren arabera 751 biztanle zituen 18 km²-ko azaleran.

Udalerri mugakideak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Honako udalerri hauek ditu mugakide: La Roche-Maurice, Pencran, Ploudiry, Saint-Urbain, Tréflévénez eta Le Tréhou.

CNRSk 2010ean egindako Joly ikerketaren arabera, udalerriak klima ozeaniko garbia du[1]. Köppen-Geiger sailkapenaren arabera, Cfb motakoa da: klima epela, uda freskoa, sasoi lehorrik gabe[2]. Météo-Franceren 2020ko tipologiaren arabera, udalerria klima ozeanikoa du, eta Bretainiako klima-sailkapenaren arabera « Littoral doux » zonan dago[3]. RE2020 araudiaren arabera, eraikuntza berrietarako, udalerria H2a zonan dago[4].

1971-2000 aldiko batez besteko urteko tenperatura 10,8 °C-koa da, 11 °C-ko anplitude termikoarekin. Urteko batez besteko prezipitazio-metaketa 1283 mm-koa da, urtarrilean 17,3 euri-egun eta uztailean 9,4 egun izanik[1]. 1991-2020 aldirako, hurbilen dagoen Météo-France estazioa Saint-Servais_(Bretainia) udalerrian dago, 9,3 km-ra, eta bertan neurtutako batez besteko urteko tenperatura 11,6 °C-koa da eta prezipitazio-metaketa 1160,4 mm-koa delarik[5]. Estazio horretan erregistratutako tenperatura maximoa 39,3 °C-koa da, 2022ko uztailaren 18an lortua; tenperatura minimoa, berriz, -9,1 °C-koa da, 1987ko urtarrilaren 13an lortua[oh 1][5].

Météo-Franceren SIM analisiaren arabera, udalerriari dagokion sare-puntuan 1991–2020 aldiko urteko batez besteko tenperatura 11,3 °C-koa da.[oh 2] Hilabeterik beroena uztaila da (16,5 °C) eta hotzena otsaila (6,8 °C). Urteko prezipitazioa 1146 mm-koa da; hilabeterik euritsuena abendua da (147 mm) eta lehorrena ekaina (62 mm).[6]

1959–2025 aldian, urteko batez besteko tenperaturak hamarkadako 0,24 °C-ko gorako joera izan du. Azken hamar urteak (2016–2025) 1961–1990 aldiko batez bestekoa (10,5 °C) baino 1,3 °C beroagoak izan dira. Seriako bost urte beroenak 2000tik aurrerakoak dira: 2014, 2020, 2022, 2023 eta 2025. Urterik beroena 2022 izan zen (12,4 °C) eta hotzena 1963 (9,5 °C).[6]

    Datu klimatikoak (La Martyre)    
 Hila   Urt   Ots   Mar   Api   Mai   Eka   Uzt   Abu   Ira   Urr   Aza   Abe   Urtekoa 
Batez besteko tenperatura (ºC) 6.9 6.8 8.1 9.5 12.3 14.8 16.5 16.5 14.7 12.3 9.4 7.5 11.3
Pilatutako prezipitazioa (mm) 132 111 80 83 72 62 63 67 73 119 136 147 1146
Iturria: Météo-France, SIM: 1991–2020 normalak, udalerriari dagokion sare-puntua
Berotze-marrak, 1959–2025
Marra bakoitza urte bat da; kolorea, urteko batez besteko tenperatura 1961–1990 aldiko batez bestekoarekiko (10,5 °C).
195919922025
hotzagoabatez bestekoaberoagoa
Hileko batez besteko tenperatura: lehen eta orain
UrtOtsMarApiMaiEkaUztAbuIraUrrAzaAbe
+0,8+0,8+0,9+1,0+1,0+0,9+0,6+0,7+0,3+0,4+0,9+0,4
1961–19901991–2020Behekoa: aldea (°C). Eskala: 0 / 20 °C.
Urteko tenperaturaren anomalia, 1959–2025
°C, 1961–1990 aldiko batez bestekoarekiko (10,5 °C)
+2 °C−2 °C
195919922025
batez bestekoa baino beroagoahotzagoa

BiztanleriaUrtea50060070080090010001100180018501900195020002050BiztanleriaBiztanleriaren eboluzioa Datu hauek Wikimedia Commonsetik eskuratu dira. Aldaketarik behar izanez gero, han egin dezakezu. 1962 eta 1999 artean kontatze bikoitz gabeko biztanleria; hortik aurrera, udalerriko biztanleria. Iturriak: Ldh/EHESS/Cassini 1999ra arte. 2006tik aurrera INSEEren datuak.

Biztanleria-piramidea 2022
Guztira: 377 gizon, 379 emakume
%GizonakAdinaEmakumeak%
0.00
 
95+
 
0.00
0.00
 
90-94
 
0.00
1.33
 
85-89
 
2.64
2.65
 
80-84
 
5.28
3.98
 
75-79
 
3.96
2.65
 
70-74
 
2.64
2.65
 
65-69
 
5.28
2.65
 
60-64
 
2.64
13.53
 
55-59
 
9.23
11.94
 
50-54
 
10.82
6.63
 
45-49
 
2.64
10.88
 
40-44
 
8.18
12.20
 
35-39
 
5.54
3.98
 
30-34
 
6.86
0.00
 
25-29
 
1.32
4.24
 
20-24
 
2.90
3.98
 
15-19
 
8.18
4.24
 
10-14
 
9.50
6.90
 
5-9
 
5.54
5.57
 
0-4
 
6.86
Iturria: INSEEren datuetatik eratorritako grafikoa. Biztanleria txikia duten herrietako biztanleria borobildu da bertan eskainitako zenbakietan oinarrituta[7].

Familiak eta etxeguneak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2023 erroldaren arabera, La Martyre udalerrian 751 biztanle zeuden eta 328 elkarbizitza unitate[oh 3], hau da, 2,29 lagun elkarbizitza unitate bakoitzeko (Metropolitar Frantzian 2,13). Talderik handiena kide bakarreko elkarbizitza-unitateak ziren (% 32,0), Metropolitar Frantziako batez bestekoaren azpitik (% 39,2).[9]

751biztanle
328elkarbizitza-unitate
2,29lagun elkarbizitza-unitateko
223familia
Udalerria
% 31
% 29
% 32
Metropolitar Frantzia
% 24
% 26
% 10
% 39
Bikotea seme-alabekinBikotea seme-alabarik gabe etxeanGuraso bakarrekoakKide bakarrekoaBestelakoak

Udalerrian 223 familia zeuden, eta horien artean seme-alabak etxean zituzten bikoteak ziren ugarienak (102). Guraso bakarreko 26 familietatik 10etan ama zen guraso bakarra. 96 familiek ez zuten 25 urtetik beherako seme-alabarik etxean. 56k seme-alaba bakarra zuten etxean, 67k bi, eta 5k hiru edo gehiago.[9]

96
102
26
Bikotea seme-alabarik gabeBikotea seme-alabekinGuraso bakarra
25 urtez azpiko seme-alabarik ez etxean96
Seme-alaba bat56
Bi seme-alaba67
Hiru seme-alaba5
Lau edo gehiago0

15 urte edo gehiago zituzten 606 biztanle zeuden. Horien artean 15-24 urtekoen % 0,0 bizi zen bakarrik eta 80 urte edo gehiagokoen % 44,8. Bikotean bizitzea ohikoagoa zen talde guztietan, 25-39 urteko taldean jotzen zuen gailurra (% 83,8).[9]

Bakarrik bizi da
15-24% 0
25-39% 11
40-54% 17
55-64% 20
65-79% 24
80 +% 45
Bikotean bizi da
15-24% 1
25-39% 84
40-54% 74
55-64% 73
65-79% 77
80 +% 48

15 urte edo gehiagoko biztanleen % 47,2 ezkonduta zegoen, eta beste % 19,6 bikotean bizi zen ezkondu gabe (% 10,1 izatezko bikotean eta % 9,6 PACS bidez lotuta). % 23,1 ezkongabeak ziren, % 4,6 alargunak eta % 5,6 dibortziatuak.[9]

Ezkonduta% 47,2
Ezkongabea% 23,1
Izatezko bikotean% 10,1
PACS bidez lotuta% 9,6
Dibortziatuta% 5,6
Alarguna% 4,6

Elkarbizitza-unitatearen erreferentziazko pertsonaren lanbide-kategoriari dagokionez, nagusiak hauek ziren: erretiratuak (% 27,4), eskulangileak (% 26,2), erdi-mailako lanbideak (% 18,6), enplegatuak (% 14,0). Talde nagusia (erretiratuak, % 27,4) Finistère departamenduko batez bestekoaren (% 35,9) azpitik dago. 5 elkarbizitza-unitatetan nekazari bat zen erreferentziazko pertsona (% 1,5).[9]

Udalerria
% 19
% 14
% 26
% 27
Finistère
% 10
% 15
% 14
% 14
% 36
Metropolitar Frantzia
% 13
% 16
% 15
% 14
% 30
NekazariakArtisau, merkatari eta enpresa-buruakGoi-mailako langileakErdi-mailako lanbideakEnplegatuakEskulangileakErretiratuakBestelakoak

2023 erroldaren arabera, udalerrian 351 etxebizitza zeuden. Horietatik 322 egoitza nagusi ziren, 8 bigarren egoitza edo noizbehinkakoak eta 20 hutsik zeuden. Etxebizitza gehienak etxeak ziren (344), eta apartamentuak gutxi ziren (7). Egoitza nagusietatik 284 beren jabearen bizilekuak ziren, 38 alokairuan zeuden, 15 errenta moderatuko etxebizitza gisa alokatuta eta 1 doan lagata.[10]

351etxebizitza
322egoitza nagusi
344etxe
7apartamentu

Etxebizitza multzoa

322
Egoitza nagusia (322)Bigarren egoitza edo noizbehinkakoa (8)Hutsik (20)

Etxe mota

344
Etxea (344)Apartamentua (7)

Jabetza egoera

284
38
Jabeak (284)Alokairuan (38)HLM (15)Doan lagata (1)

Eraikuntza garaiari dagokionez, 1971-1990 artean eraikitako egoitza nagusiak ziren ugarienak (92).[10]

Eraikuntza garaia

1919 aurretik37
1919-194515
1946-197029
1971-199092
1991-200588
2006-202056

Egoitza nagusien artean gehienek 5 gela edo gehiago zituzten (215). Elektrizitatea zen berogailu mota nagusia (153 etxebizitzatan). 291 egoitza nagusik beren aparkalekua zuten: 134 etxebizitzatan auto bakarra zegoen eta 180tan bi edo gehiago.[10]

Gela kopurua

1 gela3
2 gela8
3 gela36
4 gela61
5 gela edo gehiago215

Berogailu mota

40
153
124
Fuel-olioa (40)Elektrizitatea (153)Gas botila (5)Bestelakoak (124)

Aparkalekua eta ibilgailuak

291aparkalekua
134ibilgailu 1
180ibilgailu 2+

Enplegua

2023 urtean 15-64 urteko 484 biztanleetatik 396 aktibo ziren (% 81,8), horietako 368 lanean (% 76,0) eta 27 langabezian (aktiboen % 6,8).

48415-64 urteko biztanle
% 81,8aktibo
% 76,0lanean
% 6,8langabezia-tasa

Jarduera-tasa: talde bakoitzeko biztanleen artean zenbat diren aktibo (lanean edo langabezian).

15-24 urte% 45,5
25-54 urte% 96,4
55-64 urte% 65,0
Gizonak% 84,9
Emakumeak% 78,0

Langabezia-tasa hezkuntza-mailaren arabera

Titulurik gabe% 17,4
BEPC, brebeta% 18,8
CAP-BEP% 0,9
Batxilergoa% 11,8
Goi-mailako +2% 5,2
Goi-mailako +3/4% 7,3
Goi-mailako +5% 0,0

Marratxo bertikala: udalerriko langabezia-tasa orokorra (% 6,8). Zabalerak eskala finko batean daude (0-% 50), udalerri artean konparagarriak izan daitezen.

89 ez-aktibotik 40 ikasle edo ordaindu gabeko praktiketan ari ziren (% 44,9), 26 erretiraturik zeuden (% 29,2) eta 23 bestelako ez-aktibo ziren (% 25,8).

Ez-aktiboak

% 45
% 29
% 26
Ikasle edo praktikanErretiratuakBestelakoak

Lanbide-kategoria[oh 4]

% 8
% 26
% 29
% 29
NekazariakArtisau/merkatariakGoi-mailako langileakErdi-mailakoakEnplegatuakEskulangileak

Udalerrian 196 enplegu zeuden 2023 urtean. Udalerriko biztanle landunak 368 ziren; beraz, udalerria langile-erakarlea da.[oh 5]

196enplegu udalerrian
% 73,0soldatapeko
% 27,6ez-soldatapeko
NekazaritzaIndustriaEraikuntzaMerkataritza/zerbitzuakAdministrazioa/hezkuntza/osasuna

Diru sarrerak

2023 urtean, diru-sarreren mediana 25.090 eurokoa zen.

25.090 €diru-sarreren mediana▼ Dep.: 26.210 €
  1. ↑ Estazioko erregistroak 1966ko maiatzaren 1an eta 2026ko irailaren 20an artekoak dira.
  2. ↑ Météo-Franceren SIM (Safran-Isba) analisiak Frantzia metropolitarra 8 km-ko sareta batean hartzen du. Hemengo balioak udalerriaren erditik 2,9 km-ra dagoen sare-puntukoak dira, ez estazio jakin batekoak. Serie hauek ez daude homogeneizatuta: estazio-sarearen aldaketek joera luzeetan eragina izan dezakete.
  3. ↑ INSEEren ménage kontzeptua (elkarbizitza-unitatea / etxegunea) etxebizitza berean bizi diren pertsonak dira, ahaidetuta egon edo ez. Famille kontzeptua (familia), aldiz, elkarbizitza-unitate BATEN BARRUAN dagoen bikote bat (seme-alabekin edo gabe) edo guraso bakar bat da. Kide bakarreko etxegune batek ez du familiarik: hortik dator udalerri bakoitzean elkarbizitza-unitate kopurua familia kopurua baino handiagoa izatea beti.
  4. ↑ Frantziako lanbide-sailkapen ofiziala (PCS) darabil: goi-mailako langileak zuzendariak eta goi-mailako lanbide intelektualak dira (ingeniariak, irakasle unibertsitarioak, medikuak...); erdi-mailakoak irakasleak, teknikariak eta erdi-mailako kudeatzaileak; enplegatuak bulego- eta zerbitzu-langileak (administrazio-langileak, saltzaileak...); eskulangileak eskulanezko lanbideak, kalifikatuak zein ez.
  5. ↑ Atal hau lantokiaren arabera neurtzen da, ez bizilekuaren arabera: udalerriko enplegu kopuruak eta bertako biztanle langileen kopuruak ez datoz bat.

Erreferentziak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
  1. 1 2 Joly, Daniel; Brossard, Thierry; Cardot, Hervé; Cavailhes, Jean; Hilal, Mohamed; Wavresky, Pierre (2010eko ekainaren 18a), «Les types de climats en France, une construction spatiale», Cybergéo : revue européenne de géographie (Frantsesez), 501, doi:10.4000/cybergeo.23155.
  2. ↑ Dubreuil, Vincent (2022ko otsaila), «Le changement climatique en France illustré par la classification de Köppen», La Météorologie (Frantsesez), 116, doi:10.37053/lameteorologie-2022-0012.
  3. ↑ «Le climat en France hexagonale et Corse», meteofrance.com (Frantsesez).
  4. ↑ «Réglementation environnementale RE2020», ecologie.gouv.fr (Frantsesez), 2020ko azaroaren 18a.
  5. 1 2 «Station Météo-France « Landivisiau », fiche climatologique» (PDF), data.gouv.fr (Frantsesez).
  6. 1 2 «Données changement climatique - SIM quotidienne», data.gouv.fr (Frantsesez), Météo-France.
  7. ↑ «Population selon le sexe et l'âge quinquennal de 1968 à 2022 (1990 à 2022 pour les DOM) | Insee», www.insee.fr. 2026ko uztailaren 27an kontsultatua.
  8. ↑ «Naissances de 2008 à 2025», Insee (Frantsesez). 2016ko abuztuaren 10ean kontsultatua.
  9. 1 2 3 4 5 «Couples-Familles-Ménages en 2023», Recensement de la population (Frantsesez), INSEE, 2023.
  10. 1 2 3 «Logement en 2023», Recensement de la population (Frantsesez), INSEE, 2023.

Kanpo estekak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]