Edukira joan

La Chaumusse

La Chaumusse
Frantziako udalerria
Administrazioa
Estatu burujabe Frantzia
Frantziaren banaketa administratiboametropolitar Frantzia
Eskualdea Borgoina-Franche-Comté
Departamendua Jura
Izen ofizialaLa Chaumusse
Posta kodea39150
Geografia
Koordenatuak46°35′37″N 5°57′22″E / 46.5936°N 5.9561°E / 46.5936; 5.9561
Mapa
Azalera10,62 km²
Altitudea790 m, 958 m eta 885 m
MugakideakLa Chaux-du-Dombief, Fort-du-Plasne, Saint-Laurent-en-Grandvaux eta Saint-Pierre
Demografia
Biztanleria389 (2023ko urtarrilaren 1a)
alt_left 195 (%50) (%50) 195 alt_right
Dentsitatea37 bizt/km²

La Chaumusse Frantziako udalerria da, Jura departamenduan dagoena, Borgoina-Franche-Comté eskualdean. Azken erroldaren arabera 389 biztanle zituen 10,6 km²-ko azaleran.

Udalerri mugakideak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Honako udalerri hauek ditu mugakide: La Chaux-du-Dombief, Fort-du-Plasne, Saint-Laurent-en-Grandvaux eta Saint-Pierre.

Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.

Herri batzuen distantzia eta kokapen erlatiboa
Herri batzuen distantzia eta kokapen erlatiboa
La ChaumusseLa Chaumusse
Població amb 319 habitants (2000)Saint-Pierre (2,6 km)
Població amb 154 habitants (2000)Le Frasnois (6,4 km)
Població amb 241 habitants (2000)Bonlieu (6,9 km)

CNRSk 2010ean egindako Joly ikerketaren arabera, udalerriak mendiko klima du[1]. Köppen-Geiger sailkapenaren arabera, Cfb motakoa da: klima epela, uda freskoa, sasoi lehorrik gabe[2]. Météo-Franceren 2020ko tipologiaren arabera, udalerria mendiko klima du, eta Jurako klima-eskualdean kokatuta dago (ezaugarri nagusiak: prezipitazio handiak urte osoan (1000-1500 mm/urte); negu gogorra; eguzkialdi eskasa)[3]. RE2020 araudiaren arabera, eraikuntza berrietarako, udalerria H1c zonan dago[4].

1971-2000 aldiko batez besteko urteko tenperatura 7,3 °C-koa da, 16,1 °C-ko anplitude termikoarekin. Urteko batez besteko prezipitazio-metaketa 1781 mm-koa da, urtarrilean 13,4 euri-egun eta uztailean 10,8 egun izanik[1]. 1991-2020 aldirako, hurbilen dagoen Météo-France estazioa Cogna udalerrian dago, 14,7 km-ra, eta bertan neurtutako batez besteko urteko tenperatura 10,8 °C-koa da eta prezipitazio-metaketa 1557,5 mm-koa delarik[5]. Estazio horretan erregistratutako tenperatura maximoa 39 °C-koa da, 2003ko abuztuaren 12an lortua; tenperatura minimoa, berriz, -18,5 °C-koa da, 2012ko otsailaren 6an lortua[oh 1][5].

Météo-Franceren SIM analisiaren arabera, udalerriari dagokion sare-puntuan 1991–2020 aldiko urteko batez besteko tenperatura 7,4 °C-koa da.[oh 2] Hilabeterik beroena uztaila da (16,4 °C) eta hotzena urtarrila (−0,7 °C). Urteko prezipitazioa 1843 mm-koa da; hilabeterik euritsuena abendua da (199 mm) eta lehorrena uztaila (136 mm).[6]

1959–2025 aldian, urteko batez besteko tenperaturak hamarkadako 0,04 °C-ko gorako joera izan du. Azken hamar urteak (2016–2025) 1961–1990 aldiko batez bestekoa (7,5 °C) baino 0,4 °C beroagoak izan dira. Urterik beroena 1982 izan zen (8,9 °C) eta hotzena 1998 (6,2 °C).[6]

    Datu klimatikoak (La Chaumusse)    
 Hila   Urt   Ots   Mar   Api   Mai   Eka   Uzt   Abu   Ira   Urr   Aza   Abe   Urtekoa 
Batez besteko tenperatura (ºC) -0.7 -0.4 2.9 6.5 10.7 14.5 16.4 15.7 11.5 8.0 3.2 0.2 7.4
Pilatutako prezipitazioa (mm) 163 140 143 137 161 142 136 137 139 166 181 199 1843
Iturria: Météo-France, SIM: 1991–2020 normalak, udalerriari dagokion sare-puntua
Berotze-marrak, 1959–2025
Marra bakoitza urte bat da; kolorea, urteko batez besteko tenperatura 1961–1990 aldiko batez bestekoarekiko (7,5 °C).
195919922025
hotzagoabatez bestekoaberoagoa
Hileko batez besteko tenperatura: lehen eta orain
UrtOtsMarApiMaiEkaUztAbuIraUrrAzaAbe
0,0−0,9+0,1+0,3+0,3+0,8+0,10,0−1,5−0,8−0,10,0
1961–19901991–2020Behekoa: aldea (°C). Eskala: −5 / 20 °C.
Urteko tenperaturaren anomalia, 1959–2025
°C, 1961–1990 aldiko batez bestekoarekiko (7,5 °C)
+2 °C−2 °C
195919922025
batez bestekoa baino beroagoahotzagoa

Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:[7]

BiztanleriaUrtea1002003004005006001750180018501900195020002050BiztanleriaBiztanleriaren eboluzioa Datu hauek Wikimedia Commonsetik eskuratu dira. Aldaketarik behar izanez gero, han egin dezakezu. 1962 eta 1999 artean kontatze bikoitz gabeko biztanleria; hortik aurrera, udalerriko biztanleria. Iturriak: Ldh/EHESS/Cassini 1999ra arte. 2006tik aurrera INSEEren datuak.

Biztanleria-piramidea 2022
Guztira: 195 gizon, 195 emakume
%GizonakAdinaEmakumeak%
0.00
 
95+
 
0.00
0.00
 
90-94
 
0.00
2.56
 
85-89
 
0.00
0.00
 
80-84
 
2.56
5.13
 
75-79
 
0.00
5.13
 
70-74
 
2.56
10.26
 
65-69
 
7.69
5.13
 
60-64
 
5.13
2.56
 
55-59
 
7.69
7.69
 
50-54
 
5.13
2.56
 
45-49
 
5.13
5.64
 
40-44
 
7.69
10.77
 
35-39
 
10.77
7.69
 
30-34
 
10.77
15.90
 
25-29
 
2.56
0.00
 
20-24
 
2.56
2.56
 
15-19
 
2.56
2.56
 
10-14
 
8.21
5.64
 
5-9
 
8.21
8.21
 
0-4
 
10.77
Iturria: INSEEren datuetatik eratorritako grafikoa. Biztanleria txikia duten herrietako biztanleria borobildu da bertan eskainitako zenbakietan oinarrituta[8].

Familiak eta etxeguneak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2023 erroldaren arabera, La Chaumusse udalerrian 389 biztanle zeuden eta 168 elkarbizitza unitate[oh 3], hau da, 2,32 lagun elkarbizitza unitate bakoitzeko (Metropolitar Frantzian 2,13). Talderik handiena etxean seme-alabarik ez zuten bikoteak ziren (% 33,3). Kide bakarreko elkarbizitza-unitateak % 26,8 ziren, Metropolitar Frantziako batez bestekoaren azpitik (% 39,2).[10]

389biztanle
168elkarbizitza-unitate
2,32lagun elkarbizitza-unitateko
123familia
Udalerria
% 31
% 33
% 9
% 27
Metropolitar Frantzia
% 24
% 26
% 10
% 39
Bikotea seme-alabekinBikotea seme-alabarik gabe etxeanGuraso bakarrekoakKide bakarrekoaBestelakoak

Udalerrian 123 familia zeuden, eta horien artean etxean seme-alabarik ez zuten bikoteak ziren ugarienak (56). Guraso bakarreko 15 familietatik 5etan ama zen guraso bakarra. 66 familiek ez zuten 25 urtetik beherako seme-alabarik etxean.[10]

56
52
15
Bikotea seme-alabarik gabeBikotea seme-alabekinGuraso bakarra

Elkarbizitza-unitatearen erreferentziazko pertsonaren lanbide-kategoriari dagokionez, nagusiak hauek ziren: eskulangileak (% 27,4), erretiratuak (% 26,8), enplegatuak (% 21,4), artisau, merkatari eta enpresa-buruak (% 15,5). Talde nagusia (eskulangileak, % 27,4) Jura departamenduko batez bestekoaren (% 18,1) gainetik dago. Ez zen nekazaririk erregistratu erreferentziazko pertsona gisa.[10]

Udalerria
% 15
% 21
% 27
% 27
Jura
% 16
% 13
% 18
% 36
Metropolitar Frantzia
% 13
% 16
% 15
% 14
% 30
NekazariakArtisau, merkatari eta enpresa-buruakGoi-mailako langileakErdi-mailako lanbideakEnplegatuakEskulangileakErretiratuakBestelakoak

2023 erroldaren arabera, udalerrian 202 etxebizitza zeuden. Horietatik 163 egoitza nagusi ziren, 23 bigarren egoitza edo noizbehinkakoak eta 17 hutsik zeuden. Etxebizitza gehienak etxeak ziren (175), eta apartamentuak gutxi ziren (27). Egoitza nagusietatik 137 beren jabearen bizilekuak ziren, 24 alokairuan zeuden, 0 errenta moderatuko etxebizitza gisa alokatuta eta 2 doan lagata.[11]

202etxebizitza
163egoitza nagusi
175etxe
27apartamentu

Etxebizitza multzoa

163
23
17
Egoitza nagusia (163)Bigarren egoitza edo noizbehinkakoa (23)Hutsik (17)

Etxe mota

175
27
Etxea (175)Apartamentua (27)

Jabetza egoera

137
24
Jabeak (137)Alokairuan (24)Doan lagata (2)

Eraikuntza garaiari dagokionez, 1971-1990 artean eraikitako egoitza nagusiak ziren ugarienak (36).[11]

Eraikuntza garaia

1919 aurretik26
1919-194512
1946-197026
1971-199036
1991-200526
2006-202034

Egoitza nagusien artean gehienek 5 gela edo gehiago zituzten (108). 86 etxebizitzatan berogailu mota "bestelakoa" erabiltzen zen, INSEEk gehiago zehazten ez duena. 144 egoitza nagusik beren aparkalekua zuten: 51 etxebizitzatan auto bakarra zegoen eta 106tan bi edo gehiago.[11]

Gela kopurua

1 gela1
2 gela6
3 gela14
4 gela34
5 gela edo gehiago108

Berogailu mota

47
26
86
Fuel-olioa (47)Elektrizitatea (26)Gas botila (4)Bestelakoak (86)

Aparkalekua eta ibilgailuak

144aparkalekua
51ibilgailu 1
106ibilgailu 2+

Enplegua

2023 urtean 15-64 urteko 250 biztanleetatik 213 aktibo ziren (% 85,2), horietako 207 lanean (% 82,8) eta 6 langabezian (aktiboen % 2,8).

25015-64 urteko biztanle
% 85,2aktibo
% 82,8lanean
% 2,8langabezia-tasa

Jarduera-tasa: talde bakoitzeko biztanleen artean zenbat diren aktibo (lanean edo langabezian).

15-24 urte% 56,0
25-54 urte% 97,7
55-64 urte% 59,3
Gizonak% 86,9
Emakumeak% 83,2

Langabezia-tasa hezkuntza-mailaren arabera

Titulurik gabe% 9,5
BEPC, brebeta% 0,0
CAP-BEP% 3,4
Batxilergoa% 0,0
Goi-mailako +2% 2,3
Goi-mailako +3/4% 0,0
Goi-mailako +5% 6,2

Marratxo bertikala: udalerriko langabezia-tasa orokorra (% 2,8). Zabalerak eskala finko batean daude (0-% 50), udalerri artean konparagarriak izan daitezen.

37 ez-aktibotik 8 ikasle edo ordaindu gabeko praktiketan ari ziren (% 21,6), 20 erretiraturik zeuden (% 54,1) eta 9 bestelako ez-aktibo ziren (% 24,3).

Ez-aktiboak

% 22
% 54
% 24
Ikasle edo praktikanErretiratuakBestelakoak

Lanbide-kategoria[oh 4]

% 19
% 14
% 30
% 32
NekazariakArtisau/merkatariakGoi-mailako langileakErdi-mailakoakEnplegatuakEskulangileak

Udalerrian 44 enplegu zeuden 2023 urtean. Udalerriko biztanle landunak 207 ziren; beraz, udalerria langile-erakarlea da.[oh 5]

44enplegu udalerrian
% 47,7soldatapeko
% 52,3ez-soldatapeko

Diru sarrerak

2023 urtean, diru-sarreren mediana 33.740 eurokoa zen.

33.740 €diru-sarreren mediana▲ Dep.: 26.090 €

Ekonomia jarduerak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2007an zeuden 21 komertzioetatik, 4 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresak ziren, 5 eraikuntza enpresak ziren, 4 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 3 ostalaritza eta jatetxe enpresak ziren, 1 higiezinen enpresa zen, 1 zerbitzu enpresa zen, 1 administrazio publikoko enpresa zen eta 2 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresak ziren.[12]

2009an zeuden norbanakoentzako 7 zerbitzu publikoetatik, 1 margolaria zen, 1 zurgina, 1 iturgina, 1 argiketaria, 2 jatetxeak eta 1 higiezinen agentzia.[13]

2000. urtean La Chaumusse udalerrian 4 nekazaritza-ustiategi zeuden, 412 hektarea erabiltzen.[14]

Hezkuntza eta osasun ekipamenduak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2009an inguruko herriekin osatutako haur-eskola bat zegoen.

  1. ↑ Estazioko erregistroak 1998ko ekainaren 1an eta 2026ko irailaren 20an artekoak dira.
  2. ↑ Météo-Franceren SIM (Safran-Isba) analisiak Frantzia metropolitarra 8 km-ko sareta batean hartzen du. Hemengo balioak udalerriaren erditik 0,8 km-ra dagoen sare-puntukoak dira, ez estazio jakin batekoak. Serie hauek ez daude homogeneizatuta: estazio-sarearen aldaketek joera luzeetan eragina izan dezakete.
  3. ↑ INSEEren ménage kontzeptua (elkarbizitza-unitatea / etxegunea) etxebizitza berean bizi diren pertsonak dira, ahaidetuta egon edo ez. Famille kontzeptua (familia), aldiz, elkarbizitza-unitate BATEN BARRUAN dagoen bikote bat (seme-alabekin edo gabe) edo guraso bakar bat da. Kide bakarreko etxegune batek ez du familiarik: hortik dator udalerri bakoitzean elkarbizitza-unitate kopurua familia kopurua baino handiagoa izatea beti.
  4. ↑ Frantziako lanbide-sailkapen ofiziala (PCS) darabil: goi-mailako langileak zuzendariak eta goi-mailako lanbide intelektualak dira (ingeniariak, irakasle unibertsitarioak, medikuak...); erdi-mailakoak irakasleak, teknikariak eta erdi-mailako kudeatzaileak; enplegatuak bulego- eta zerbitzu-langileak (administrazio-langileak, saltzaileak...); eskulangileak eskulanezko lanbideak, kalifikatuak zein ez.
  5. ↑ Atal hau lantokiaren arabera neurtzen da, ez bizilekuaren arabera: udalerriko enplegu kopuruak eta bertako biztanle langileen kopuruak ez datoz bat.

Erreferentziak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
  1. 1 2 Joly, Daniel; Brossard, Thierry; Cardot, Hervé; Cavailhes, Jean; Hilal, Mohamed; Wavresky, Pierre (2010eko ekainaren 18a), «Les types de climats en France, une construction spatiale», Cybergéo : revue européenne de géographie (Frantsesez), 501, doi:10.4000/cybergeo.23155.
  2. ↑ Dubreuil, Vincent (2022ko otsaila), «Le changement climatique en France illustré par la classification de Köppen», La Météorologie (Frantsesez), 116, doi:10.37053/lameteorologie-2022-0012.
  3. ↑ «Le climat en France hexagonale et Corse», meteofrance.com (Frantsesez).
  4. ↑ «Réglementation environnementale RE2020», ecologie.gouv.fr (Frantsesez), 2020ko azaroaren 18a.
  5. 1 2 «Station Météo-France « Cogna », fiche climatologique» (PDF), data.gouv.fr (Frantsesez).
  6. 1 2 «Données changement climatique - SIM quotidienne», data.gouv.fr (Frantsesez), Météo-France.
  7. ↑ Population et logements par commune depuis le recensement de 1962 (1961 pour les Dom) à 1999
  8. ↑ «Population selon le sexe et l'âge quinquennal de 1968 à 2022 (1990 à 2022 pour les DOM) | Insee», www.insee.fr. 2026ko uztailaren 27an kontsultatua.
  9. ↑ «Naissances de 2008 à 2025», Insee (Frantsesez). 2016ko abuztuaren 10ean kontsultatua.
  10. 1 2 3 «Couples-Familles-Ménages en 2023», Recensement de la population (Frantsesez), INSEE, 2023.
  11. 1 2 3 «Logement en 2023», Recensement de la population (Frantsesez), INSEE, 2023.
  12. ↑ Créations et stock d'établissements par commune en 2009
  13. ↑ Nombre d'équipements des services aux particuliers
  14. ↑ Exploitations agricoles

Kanpo estekak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]