Edukira joan

La Chailleuse

La Chailleuse
Frantziako udalerria
Administrazioa
Estatu burujabe Frantzia
Frantziaren banaketa administratiboametropolitar Frantzia
Eskualdea Borgoina-Franche-Comté
Departamendua Jura
BarrutiLons-le-Sauniereko barrutia
Izen ofizialaLa Chailleuse
Posta kodea39270 eta 39570
Geografia
Koordenatuak46°35′12″N 5°31′51″E / 46.5867°N 5.5308°E / 46.5867; 5.5308
Mapa
Azalera24,53 km²
MugakideakGevingey, Geruge, Bornay, Courbette, Alièze, Reithouse, Beffia, Rothonay, Augisey, Rotalier, Cesancey eta Val-Sonnette
Demografia
Biztanleria587 (2023ko urtarrilaren 1a)
alt_left 289 (%49,2) (%50,8) 298 alt_right
Dentsitatea24 bizt/km²
Informazio gehigarria
Sorrera2016ko urtarrilaren 1a
lachailleuse.fr

La Chailleuse Frantziako udalerri bat da, Jura eskualdeko Lons-le-Sauniereko barrutia departamenduan. 2016an sortu zen Arthenas, Essia (Jura), Saint-Laurent-la-Roche eta Varessia herriak batuta. Azken zentsuaren arabera 587 biztanle zituen, eta 24,53 kilometro koadro.

Udalerri mugakideak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Honako udalerri hauek ditu mugakide: Gevingey, Geruge, Bornay, Courbette, Alièze, Reithouse, Beffia, Rothonay, Augisey, Rotalier, Cesancey eta Val-Sonnette.

CNRSk 2010ean egindako Joly ikerketaren arabera, udalerriak mendiko klima du[1]. Köppen-Geiger sailkapenaren arabera, Cfb motakoa da: klima epela, uda freskoa, sasoi lehorrik gabe[2]. Météo-Franceren 2020ko tipologiaren arabera, udalerria klima kontinental du, eta Jurako klima-eskualdean kokatuta dago (ezaugarri nagusiak: prezipitazio handiak urte osoan (1000-1500 mm/urte); negu gogorra; eguzkialdi eskasa)[3]. RE2020 araudiaren arabera, eraikuntza berrietarako, udalerria H1c zonan dago[4].

1971-2000 aldiko batez besteko urteko tenperatura 9,9 °C-koa da, 17 °C-ko anplitude termikoarekin. Urteko batez besteko prezipitazio-metaketa 1362 mm-koa da, urtarrilean 13,8 euri-egun eta uztailean 0,9 egun izanik[1]. 1991-2020 aldirako, hurbilen dagoen Météo-France estazioa Pimorin udalerrian dago, 9,5 km-ra, eta bertan neurtutako batez besteko urteko tenperatura 10 °C-koa da eta prezipitazio-metaketa 1517,6 mm-koa delarik[5]. Estazio horretan erregistratutako tenperatura maximoa 39 °C-koa da, 2003ko abuztuaren 12an lortua; tenperatura minimoa, berriz, -26,5 °C-koa da, 2009ko abenduaren 20an lortua[oh 1][5].

Météo-Franceren SIM analisiaren arabera, udalerriari dagokion sare-puntuan 1991–2020 aldiko urteko batez besteko tenperatura 9,7 °C-koa da.[oh 2] Hilabeterik beroena uztaila da (18,7 °C) eta hotzena urtarrila (1,5 °C). Urteko prezipitazioa 1544 mm-koa da; hilabeterik euritsuena azaroa da (160 mm) eta lehorrena ekaina (112 mm).[6]

1959–2025 aldian, urteko batez besteko tenperaturak hamarkadako 0,23 °C-ko gorako joera izan du. Azken hamar urteak (2016–2025) 1961–1990 aldiko batez bestekoa (9,1 °C) baino 1,7 °C beroagoak izan dira. Seriako bost urte beroenak 2000tik aurrerakoak dira: 2018, 2020, 2022, 2023 eta 2024. Urterik beroena 2022 izan zen (11,8 °C) eta hotzena 1963 (8,2 °C).[6]

    Datu klimatikoak (La Chailleuse)    
 Hila   Urt   Ots   Mar   Api   Mai   Eka   Uzt   Abu   Ira   Urr   Aza   Abe   Urtekoa 
Batez besteko tenperatura (ºC) 1.5 2.0 5.5 8.9 13.0 16.8 18.7 18.1 13.9 10.2 5.2 2.2 9.7
Pilatutako prezipitazioa (mm) 134 115 117 118 138 112 113 114 120 146 160 159 1544
Iturria: Météo-France, SIM: 1991–2020 normalak, udalerriari dagokion sare-puntua
Berotze-marrak, 1959–2025
Marra bakoitza urte bat da; kolorea, urteko batez besteko tenperatura 1961–1990 aldiko batez bestekoarekiko (9,1 °C).
195919922025
hotzagoabatez bestekoaberoagoa
Hileko batez besteko tenperatura: lehen eta orain
UrtOtsMarApiMaiEkaUztAbuIraUrrAzaAbe
+0,7−0,1+0,8+0,8+0,8+1,2+0,6+0,7−0,70,0+0,6+0,8
1961–19901991–2020Behekoa: aldea (°C). Eskala: 0 / 20 °C.
Urteko tenperaturaren anomalia, 1959–2025
°C, 1961–1990 aldiko batez bestekoarekiko (9,1 °C)
+3 °C−3 °C
195919922025
batez bestekoa baino beroagoahotzagoa

BiztanleriaUrtea585590595600605610201420162018202020222024BiztanleriaBiztanleriaren eboluzioa Datu hauek Wikimedia Commonsetik eskuratu dira. Aldaketarik behar izanez gero, han egin dezakezu. 1962 eta 1999 artean kontatze bikoitz gabeko biztanleria; hortik aurrera, udalerriko biztanleria. Iturriak: Ldh/EHESS/Cassini 1999ra arte. 2006tik aurrera INSEEren datuak.

Biztanleria-piramidea 2022
Guztira: 298 gizon, 289 emakume
%GizonakAdinaEmakumeak%
0.00
 
95+
 
0.00
0.00
 
90-94
 
0.00
1.68
 
85-89
 
3.46
0.00
 
80-84
 
4.84
4.70
 
75-79
 
4.84
8.05
 
70-74
 
10.03
13.09
 
65-69
 
4.84
9.73
 
60-64
 
10.38
8.05
 
55-59
 
8.30
8.05
 
50-54
 
10.03
6.38
 
45-49
 
0.00
5.03
 
40-44
 
8.65
5.03
 
35-39
 
3.46
8.39
 
30-34
 
6.92
3.36
 
25-29
 
3.46
0.00
 
20-24
 
1.73
0.00
 
15-19
 
1.73
3.36
 
10-14
 
3.46
8.39
 
5-9
 
8.65
6.71
 
0-4
 
5.19
Iturria: INSEEren datuetatik eratorritako grafikoa. Biztanleria txikia duten herrietako biztanleria borobildu da bertan eskainitako zenbakietan oinarrituta[7].

Familiak eta etxeguneak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2023 erroldaren arabera, La Chailleuse udalerrian 587 biztanle zeuden eta 274 elkarbizitza unitate[oh 3], hau da, 2,14 lagun elkarbizitza unitate bakoitzeko (Metropolitar Frantzian 2,13). Talderik handiena etxean seme-alabarik ez zuten bikoteak ziren (% 39,4). Kide bakarreko elkarbizitza-unitateak % 33,9 ziren, Metropolitar Frantziako batez bestekoaren azpitik (% 39,2).[9]

587biztanle
274elkarbizitza-unitate
2,14lagun elkarbizitza-unitateko
186familia
Udalerria
% 25
% 39
% 34
Metropolitar Frantzia
% 24
% 26
% 10
% 39
Bikotea seme-alabekinBikotea seme-alabarik gabe etxeanGuraso bakarrekoakKide bakarrekoaBestelakoak

Udalerrian 186 familia zeuden, eta horien artean etxean seme-alabarik ez zuten bikoteak ziren ugarienak (113). 132 familiek ez zuten 25 urtetik beherako seme-alabarik etxean. 10k seme-alaba bakarra zuten etxean, 34k bi, eta 10k hiru edo gehiago.[9]

113
68
Bikotea seme-alabarik gabeBikotea seme-alabekinGuraso bakarra
25 urtez azpiko seme-alabarik ez etxean132
Seme-alaba bat10
Bi seme-alaba34
Hiru seme-alaba10
Lau edo gehiago0

Elkarbizitza-unitatearen erreferentziazko pertsonaren lanbide-kategoriari dagokionez, nagusiak hauek ziren: erretiratuak (% 48,2), enplegatuak (% 12,4), erdi-mailako lanbideak (% 10,6), eskulangileak (% 10,6). Talde nagusia (erretiratuak, % 48,2) Jura departamenduko batez bestekoaren (% 35,8) gainetik dago. 10 elkarbizitza-unitatetan nekazari bat zen erreferentziazko pertsona (% 3,6).[9]

Udalerria
% 11
% 12
% 11
% 48
Jura
% 16
% 13
% 18
% 36
Metropolitar Frantzia
% 13
% 16
% 15
% 14
% 30
NekazariakArtisau, merkatari eta enpresa-buruakGoi-mailako langileakErdi-mailako lanbideakEnplegatuakEskulangileakErretiratuakBestelakoak

2023 erroldaren arabera, udalerrian 334 etxebizitza zeuden. Horietatik 279 egoitza nagusi ziren, 38 bigarren egoitza edo noizbehinkakoak eta 17 hutsik zeuden. Etxebizitza gehienak etxeak ziren (314), eta apartamentuak gutxi ziren (18). Egoitza nagusietatik 236 beren jabearen bizilekuak ziren, 35 alokairuan zeuden, 0 errenta moderatuko etxebizitza gisa alokatuta eta 8 doan lagata.[10]

334etxebizitza
279egoitza nagusi
314etxe
18apartamentu

Etxebizitza multzoa

279
38
Egoitza nagusia (279)Bigarren egoitza edo noizbehinkakoa (38)Hutsik (17)

Etxe mota

314
Etxea (314)Apartamentua (18)

Jabetza egoera

236
35
Jabeak (236)Alokairuan (35)Doan lagata (8)

Eraikuntza garaiari dagokionez, 1919 aurretik artean eraikitako egoitza nagusiak ziren ugarienak (112).[10]

Eraikuntza garaia

1919 aurretik112
1919-194515
1946-197018
1971-199051
1991-200541
2006-202039

Egoitza nagusien artean gehienek 5 gela edo gehiago zituzten (146). 173 etxebizitzatan berogailu mota "bestelakoa" erabiltzen zen, INSEEk gehiago zehazten ez duena. 250 egoitza nagusik beren aparkalekua zuten: 96 etxebizitzatan auto bakarra zegoen eta 166tan bi edo gehiago.[10]

Gela kopurua

1 gela1
2 gela17
3 gela42
4 gela73
5 gela edo gehiago146

Berogailu mota

54
48
173
Gas sarea (1)Fuel-olioa (54)Elektrizitatea (48)Gas botila (3)Bestelakoak (173)

Aparkalekua eta ibilgailuak

250aparkalekua
96ibilgailu 1
166ibilgailu 2+

Enplegua

2023 urtean 15-64 urteko 339 biztanleetatik 269 aktibo ziren (% 79,4), horietako 255 lanean (% 75,2) eta 14 langabezian (aktiboen % 5,2).

33915-64 urteko biztanle
% 79,4aktibo
% 75,2lanean
% 5,2langabezia-tasa

Jarduera-tasa: talde bakoitzeko biztanleen artean zenbat diren aktibo (lanean edo langabezian).

15-24 urte% 46,9
25-54 urte% 93,0
55-64 urte% 63,2
Gizonak% 81,5
Emakumeak% 77,0

Langabezia-tasa hezkuntza-mailaren arabera

Titulurik gabe% 10,0
BEPC, brebeta% 0,0
CAP-BEP% 4,7
Batxilergoa% 8,1
Goi-mailako +2% 5,9
Goi-mailako +3/4% 0,0
Goi-mailako +5% 4,3

Marratxo bertikala: udalerriko langabezia-tasa orokorra (% 5,2). Zabalerak eskala finko batean daude (0-% 50), udalerri artean konparagarriak izan daitezen.

70 ez-aktibotik 14 ikasle edo ordaindu gabeko praktiketan ari ziren (% 20,0), 31 erretiraturik zeuden (% 44,3) eta 25 bestelako ez-aktibo ziren (% 35,7).

Ez-aktiboak

% 20
% 44
% 36
Ikasle edo praktikanErretiratuakBestelakoak

Lanbide-kategoria[oh 4]

% 10
% 30
% 28
% 22
NekazariakArtisau/merkatariakGoi-mailako langileakErdi-mailakoakEnplegatuakEskulangileak

Udalerrian 87 enplegu zeuden 2023 urtean. Udalerriko biztanle landunak 255 ziren; beraz, udalerria langile-erakarlea da.[oh 5]

87enplegu udalerrian
% 56,3soldatapeko
% 43,7ez-soldatapeko

Diru sarrerak

2023 urtean, diru-sarreren mediana 27.820 eurokoa zen.

27.820 €diru-sarreren mediana▲ Dep.: 26.090 €
  1. ↑ Estazioko erregistroak 1988ko urtarrilaren 1an eta 2021ko abenduaren 31an artekoak dira.
  2. ↑ Météo-Franceren SIM (Safran-Isba) analisiak Frantzia metropolitarra 8 km-ko sareta batean hartzen du. Hemengo balioak udalerriaren erditik 3,7 km-ra dagoen sare-puntukoak dira, ez estazio jakin batekoak. Serie hauek ez daude homogeneizatuta: estazio-sarearen aldaketek joera luzeetan eragina izan dezakete.
  3. ↑ INSEEren ménage kontzeptua (elkarbizitza-unitatea / etxegunea) etxebizitza berean bizi diren pertsonak dira, ahaidetuta egon edo ez. Famille kontzeptua (familia), aldiz, elkarbizitza-unitate BATEN BARRUAN dagoen bikote bat (seme-alabekin edo gabe) edo guraso bakar bat da. Kide bakarreko etxegune batek ez du familiarik: hortik dator udalerri bakoitzean elkarbizitza-unitate kopurua familia kopurua baino handiagoa izatea beti.
  4. ↑ Frantziako lanbide-sailkapen ofiziala (PCS) darabil: goi-mailako langileak zuzendariak eta goi-mailako lanbide intelektualak dira (ingeniariak, irakasle unibertsitarioak, medikuak...); erdi-mailakoak irakasleak, teknikariak eta erdi-mailako kudeatzaileak; enplegatuak bulego- eta zerbitzu-langileak (administrazio-langileak, saltzaileak...); eskulangileak eskulanezko lanbideak, kalifikatuak zein ez.
  5. ↑ Atal hau lantokiaren arabera neurtzen da, ez bizilekuaren arabera: udalerriko enplegu kopuruak eta bertako biztanle langileen kopuruak ez datoz bat.

Erreferentziak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
  1. 1 2 Joly, Daniel; Brossard, Thierry; Cardot, Hervé; Cavailhes, Jean; Hilal, Mohamed; Wavresky, Pierre (2010eko ekainaren 18a), «Les types de climats en France, une construction spatiale», Cybergéo : revue européenne de géographie (Frantsesez), 501, doi:10.4000/cybergeo.23155.
  2. ↑ Dubreuil, Vincent (2022ko otsaila), «Le changement climatique en France illustré par la classification de Köppen», La Météorologie (Frantsesez), 116, doi:10.37053/lameteorologie-2022-0012.
  3. ↑ «Le climat en France hexagonale et Corse», meteofrance.com (Frantsesez).
  4. ↑ «Réglementation environnementale RE2020», ecologie.gouv.fr (Frantsesez), 2020ko azaroaren 18a.
  5. 1 2 «Station Météo-France « Pimorin », fiche climatologique» (PDF), data.gouv.fr (Frantsesez).
  6. 1 2 «Données changement climatique - SIM quotidienne», data.gouv.fr (Frantsesez), Météo-France.
  7. ↑ «Population selon le sexe et l'âge quinquennal de 1968 à 2022 (1990 à 2022 pour les DOM) | Insee», www.insee.fr. 2026ko uztailaren 27an kontsultatua.
  8. ↑ «Naissances de 2008 à 2025», Insee (Frantsesez). 2016ko abuztuaren 10ean kontsultatua.
  9. 1 2 3 «Couples-Familles-Ménages en 2023», Recensement de la population (Frantsesez), INSEE, 2023.
  10. 1 2 3 «Logement en 2023», Recensement de la population (Frantsesez), INSEE, 2023.

Kanpo estekak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]