Edukira joan

Juillan

Juillan
Frantziako udalerria
Administrazioa
Estatu burujabe Frantzia
Frantziaren banaketa administratiboametropolitar Frantzia
Eskualdea Okzitania
Departamendua Pirinio Garaiak
Izen ofizialaJuillan
Posta kodea65290
Geografia
Koordenatuak43°12′05″N 0°01′24″E / 43.2014°N 0.0233°E / 43.2014; 0.0233
Mapa
Azalera8,2 km²
Altitudea342 m, 309 m, 437 m eta 329 m
MugakideakIbos, Azereix, Louey, Odos eta Tarbe
Demografia
Biztanleria3.999 (2023ko urtarrilaren 1a)
alt_left 2.087 (%51,9) (%48,1) 1.936 alt_right
Dentsitatea488 bizt/km²
juillan.fr

Juillan (frantsesez eta ofizialki: Juillan) Okzitaniako udalerri bat da. Administratiboki Frantziako Pirinio Garaiak departamenduan dago, Okzitania eskualdean. Azken erroldaren arabera 3.999 biztanle zituen 8,2 km²-ko azaleran.

Udalerri mugakideak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Honako udalerri hauek ditu mugakide: Ibos, Azereix, Louey, Odos eta Tarbe.

Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.

Herri batzuen distantzia eta kokapen erlatiboa
Herri batzuen distantzia eta kokapen erlatiboa
JuillanJuillan
Població amb 950 habitants (2000)Azereix (2,8 km)
Població amb 974 habitants (2000)Louey (2,8 km)
Població amb 3247 habitants (2000)Odos (2,9 km)
Població amb 2718 habitants (2000)Ibos (3,9 km)
Població amb 584 habitants (2000)Lanne (3,9 km)
Població amb 220 habitants (2000)Hibarette (4,0 km)
Població amb 1842 habitants (2000)Laloubère (4,3 km)
Població amb 2263 habitants (2000)Ossun (4,5 km)
Població amb 496 habitants (2000)Bénac (5,1 km)
Població amb 1090 habitants (2000)Horgues (5,3 km)
Població amb 44973 habitants (2000)Tarbes (5,5 km)

CNRSk 2010ean egindako Joly ikerketaren arabera, udalerriak klima ozeaniko aldatua du[1]. Köppen-Geiger sailkapenaren arabera, Cfb motakoa da: klima epela, uda freskoa, sasoi lehorrik gabe[2]. Météo-Franceren 2020ko tipologiaren arabera, udalerria mendiko klima du, eta Pirinio zentraletako klima-eskualdean kokatuta dago (ezaugarri nagusiak: urteko prezipitazioa 1000-1200 mm artekoa)[3]. RE2020 araudiaren arabera, eraikuntza berrietarako, udalerria H2c zonan dago[4].

1971-2000 aldiko batez besteko urteko tenperatura 12,4 °C-koa da, 14 °C-ko anplitude termikoarekin. Urteko batez besteko prezipitazio-metaketa 1203 mm-koa da, urtarrilean 10,7 euri-egun eta uztailean 7,9 egun izanik[1]. 1991-2020 aldirako, hurbilen dagoen Météo-France estazioa Ossun udalerrian dago, 2,4 km-ra, eta bertan neurtutako batez besteko urteko tenperatura 12,8 °C-koa da eta prezipitazio-metaketa 1081 mm-koa delarik[5]. Estazio horretan erregistratutako tenperatura maximoa 40,2 °C-koa da, 2026ko uztailaren 29an lortua; tenperatura minimoa, berriz, -17,9 °C-koa da, 1985ko urtarrilaren 8an lortua[oh 1][5].

Météo-Franceren SIM analisiaren arabera, udalerriari dagokion sare-puntuan 1991–2020 aldiko urteko batez besteko tenperatura 12,3 °C-koa da.[oh 2] Hilabeterik beroena abuztua da (20,0 °C) eta hotzena urtarrila (5,2 °C). Urteko prezipitazioa 1222 mm-koa da; hilabeterik euritsuena azaroa da (139 mm) eta lehorrena abuztua (71 mm).[6]

1959–2025 aldian, urteko batez besteko tenperaturak hamarkadako 0,27 °C-ko gorako joera izan du. Azken hamar urteak (2016–2025) 1961–1990 aldiko batez bestekoa (11,6 °C) baino 1,5 °C beroagoak izan dira. Seriako bost urte beroenetatik lau 2000tik aurrerakoak dira (2020, 2022, 2023 eta 2025). Urterik beroena 2022 izan zen (13,9 °C) eta hotzena 1963 (10,6 °C).[6]

    Datu klimatikoak (Juillan)    
 Hila   Urt   Ots   Mar   Api   Mai   Eka   Uzt   Abu   Ira   Urr   Aza   Abe   Urtekoa 
Batez besteko tenperatura (ºC) 5.2 6.0 8.8 11.0 14.8 18.2 20.0 20.0 16.8 13.1 8.4 5.9 12.3
Pilatutako prezipitazioa (mm) 114 97 98 124 124 92 80 71 80 94 139 110 1222
Iturria: Météo-France, SIM: 1991–2020 normalak, udalerriari dagokion sare-puntua
Berotze-marrak, 1959–2025
Marra bakoitza urte bat da; kolorea, urteko batez besteko tenperatura 1961–1990 aldiko batez bestekoarekiko (11,6 °C).
195919922025
hotzagoabatez bestekoaberoagoa
Hileko batez besteko tenperatura: lehen eta orain
UrtOtsMarApiMaiEkaUztAbuIraUrrAzaAbe
+0,3+0,1+1,2+1,1+1,6+1,5+0,8+1,3−0,1+0,4+0,4+0,5
1961–19901991–2020Behekoa: aldea (°C). Eskala: 0 / 25 °C.
Urteko tenperaturaren anomalia, 1959–2025
°C, 1961–1990 aldiko batez bestekoarekiko (11,6 °C)
+3 °C−3 °C
195919922025
batez bestekoa baino beroagoahotzagoa

Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:[7]

BiztanleriaUrtea500100015002000250030003500400045001750180018501900195020002050BiztanleriaBiztanleriaren eboluzioa Datu hauek Wikimedia Commonsetik eskuratu dira. Aldaketarik behar izanez gero, han egin dezakezu. 1962 eta 1999 artean kontatze bikoitz gabeko biztanleria; hortik aurrera, udalerriko biztanleria. Iturriak: Ldh/EHESS/Cassini 1999ra arte. 2006tik aurrera INSEEren datuak.

Biztanleria-piramidea 2022
Guztira: 1.936 gizon, 2.087 emakume
%GizonakAdinaEmakumeak%
0.00
 
95+
 
0.24
0.77
 
90-94
 
1.92
1.34
 
85-89
 
4.02
3.72
 
80-84
 
3.79
4.29
 
75-79
 
3.98
6.87
 
70-74
 
8.67
6.35
 
65-69
 
6.47
5.53
 
60-64
 
7.62
7.80
 
55-59
 
6.18
8.78
 
50-54
 
7.43
6.71
 
45-49
 
8.24
4.75
 
40-44
 
3.88
5.32
 
35-39
 
5.80
5.32
 
30-34
 
5.32
4.91
 
25-29
 
3.74
3.93
 
20-24
 
3.31
6.15
 
15-19
 
2.73
8.57
 
10-14
 
5.41
4.80
 
5-9
 
4.79
4.08
 
0-4
 
6.47
Iturria: INSEEren datuetatik eratorritako grafikoa. Biztanleria txikia duten herrietako biztanleria borobildu da bertan eskainitako zenbakietan oinarrituta[8].

Familiak eta etxeguneak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2023 erroldaren arabera, Juillan udalerrian 3.964 biztanle zeuden eta 1.813 elkarbizitza unitate[oh 3], hau da, 2,19 lagun elkarbizitza unitate bakoitzeko (Metropolitar Frantzian 2,13). Talderik handiena etxean seme-alabarik ez zuten bikoteak ziren (% 35,4). Kide bakarreko elkarbizitza-unitateak % 29,4 ziren, Metropolitar Frantziako batez bestekoaren azpitik (% 39,2).[10]

3.964biztanle
1.813elkarbizitza-unitate
2,19lagun elkarbizitza-unitateko
1.269familia
Udalerria
% 26
% 35
% 8
% 29
Metropolitar Frantzia
% 24
% 26
% 10
% 39
Bikotea seme-alabekinBikotea seme-alabarik gabe etxeanGuraso bakarrekoakKide bakarrekoaBestelakoak

Udalerrian 1.269 familia zeuden, eta horien artean etxean seme-alabarik ez zuten bikoteak ziren ugarienak (642). Guraso bakarreko 151 familietatik 105etan ama zen guraso bakarra. 722 familiek ez zuten 25 urtetik beherako seme-alabarik etxean. 264k seme-alaba bakarra zuten etxean, 230k bi, eta 54k hiru edo gehiago. Seme-alabadun 477 bikoteetatik 47tan (% 9,9) seme-alabaren bat bikotekide baten aurreko harreman batekoa zen.[10]

642
477
151
Bikotea seme-alabarik gabeBikotea seme-alabekinGuraso bakarra
25 urtez azpiko seme-alabarik ez etxean722
Seme-alaba bat264
Bi seme-alaba230
Hiru seme-alaba43
Lau edo gehiago11

15 urte edo gehiago zituzten 3.415 biztanle zeuden. Horien artean 15-24 urtekoen % 2,2 bizi zen bakarrik eta 80 urte edo gehiagokoen % 33,2. Bikotean bizitzea ohikoagoa zen talde guztietan, 40-54 urteko taldean jotzen zuen gailurra (% 76,9). 80 urte edo gehiagoko 343 biztanleetatik 314 baino ez ziren elkarbizitza-unitateetan bizi; gainerako 29 kolektibitateren batean.[10]

Bakarrik bizi da
15-24% 2
25-39% 8
40-54% 11
55-64% 18
65-79% 23
80 +% 33
Bikotean bizi da
15-24% 6
25-39% 73
40-54% 77
55-64% 74
65-79% 74
80 +% 53

15 urte edo gehiagoko biztanleen % 46,9 ezkonduta zegoen, eta beste % 18,7 bikotean bizi zen ezkondu gabe (% 10,5 izatezko bikotean eta % 8,2 PACS bidez lotuta). % 20,6 ezkongabeak ziren, % 7,3 alargunak eta % 6,6 dibortziatuak.[10]

Ezkonduta% 46,9
Ezkongabea% 20,6
Izatezko bikotean% 10,5
PACS bidez lotuta% 8,2
Alarguna% 7,3
Dibortziatuta% 6,6

Elkarbizitza-unitatearen erreferentziazko pertsonaren lanbide-kategoriari dagokionez, nagusiak hauek ziren: erretiratuak (% 35,9), enplegatuak (% 18,0), erdi-mailako lanbideak (% 16,4), eskulangileak (% 13,1). Talde nagusia (erretiratuak, % 35,9) Pirinio Garaiak departamenduko batez bestekoaren (% 37,6) azpitik dago. Ez zen nekazaririk erregistratu erreferentziazko pertsona gisa.[10]

Udalerria
% 9
% 16
% 18
% 13
% 36
Pirinio Garaiak
% 13
% 17
% 12
% 38
Metropolitar Frantzia
% 13
% 16
% 15
% 14
% 30
NekazariakArtisau, merkatari eta enpresa-buruakGoi-mailako langileakErdi-mailako lanbideakEnplegatuakEskulangileakErretiratuakBestelakoak

2023 erroldaren arabera, udalerrian 1.984 etxebizitza zeuden. Horietatik 1.808 egoitza nagusi ziren, 41 bigarren egoitza edo noizbehinkakoak eta 135 hutsik zeuden. Etxebizitza gehienak etxeak ziren (1.864), eta apartamentuak gutxi ziren (111). Egoitza nagusietatik 1.465 beren jabearen bizilekuak ziren, 303 alokairuan zeuden, 15 errenta moderatuko etxebizitza gisa alokatuta eta 40 doan lagata.[11]

1.984etxebizitza
1.808egoitza nagusi
1.864etxe
111apartamentu

Etxebizitza multzoa

1.808
Egoitza nagusia (1.808)Bigarren egoitza edo noizbehinkakoa (41)Hutsik (135)

Etxe mota

1.864
Etxea (1.864)Apartamentua (111)

Jabetza egoera

1.465
303
Jabeak (1.465)Alokairuan (303)HLM (15)Doan lagata (40)

Eraikuntza garaiari dagokionez, 1971-1990 artean eraikitako egoitza nagusiak ziren ugarienak (652).[11]

Eraikuntza garaia

1919 aurretik137
1919-194542
1946-1970253
1971-1990652
1991-2005358
2006-2020315

Egoitza nagusien artean gehienek 5 gela edo gehiago zituzten (996). Elektrizitatea zen berogailu mota nagusia (874 etxebizitzatan). 1.459 egoitza nagusik beren aparkalekua zuten: 721 etxebizitzatan auto bakarra zegoen eta 1.006tan bi edo gehiago.[11]

Gela kopurua

1 gela4
2 gela30
3 gela196
4 gela583
5 gela edo gehiago996

Berogailu mota

478
874
408
Gas sarea (478)Fuel-olioa (40)Elektrizitatea (874)Gas botila (8)Bestelakoak (408)

Aparkalekua eta ibilgailuak

1.459aparkalekua
721ibilgailu 1
1.006ibilgailu 2+

Enplegua

2023 urtean 15-64 urteko 2.265 biztanleetatik 1.775 aktibo ziren (% 78,4), horietako 1.637 lanean (% 72,3) eta 138 langabezian (aktiboen % 7,8).

2.26515-64 urteko biztanle
% 78,4aktibo
% 72,3lanean
% 7,8langabezia-tasa

Jarduera-tasa: talde bakoitzeko biztanleen artean zenbat diren aktibo (lanean edo langabezian).

15-24 urte% 41,0
25-54 urte% 94,8
55-64 urte% 64,1
Gizonak% 79,6
Emakumeak% 77,1

Langabezia-tasa hezkuntza-mailaren arabera

Titulurik gabe% 15,1
BEPC, brebeta% 4,8
CAP-BEP% 9,0
Batxilergoa% 8,7
Goi-mailako +2% 7,0
Goi-mailako +3/4% 5,6
Goi-mailako +5% 4,8

Marratxo bertikala: udalerriko langabezia-tasa orokorra (% 7,8). Zabalerak eskala finko batean daude (0-% 50), udalerri artean konparagarriak izan daitezen.

491 ez-aktibotik 203 ikasle edo ordaindu gabeko praktiketan ari ziren (% 41,3), 158 erretiraturik zeuden (% 32,2) eta 130 bestelako ez-aktibo ziren (% 26,5).

Ez-aktiboak

% 41
% 32
% 26
Ikasle edo praktikanErretiratuakBestelakoak

Lanbide-kategoria[oh 4]

% 15
% 25
% 33
% 21
NekazariakArtisau/merkatariakGoi-mailako langileakErdi-mailakoakEnplegatuakEskulangileak

Udalerrian 1.684 enplegu zeuden 2023 urtean. Udalerriko biztanle landunak 1.637 ziren; beraz, udalerria langile-erakarlea da.[oh 5]

1.684enplegu udalerrian
% 89,8soldatapeko
% 10,2ez-soldatapeko
NekazaritzaIndustriaEraikuntzaMerkataritza/zerbitzuakAdministrazioa/hezkuntza/osasuna

Diru sarrerak

2023 urtean, diru-sarreren mediana 26.660 eurokoa zen, eta biztanleen % 6 pobrezian bizi zen (bizimoduaren medianaren % 60tik behera).

26.660 €diru-sarreren mediana▲ Dep.: 24.320 €
% 6,0pobrezia-tasa▼ Dep.: % 16,6

Ekonomia jarduerak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2007an zeuden 185 komertzioetatik, 2 erauzte enpresak ziren, 4 janari enpresak ziren, 8 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresak ziren, 27 eraikuntza enpresak ziren, 52 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 8 garraio enpresak ziren, 7 ostalaritza eta jatetxe enpresak ziren, 5 informazio eta komunikazio enpresak ziren, 3 finantziazio enpresak ziren, 4 higiezinen enpresak ziren, 20 zerbitzu enpresak ziren, 28 administrazio publikoko enpresak ziren eta 17 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresak ziren.[12]

2009an zeuden norbanakoentzako 49 zerbitzu publikoetatik, 1 posta bulegoa zen, 5 ibilgailuen konpontzeko eta nekazaritza tresnetako lantokiak, 2 ibilgailuen ikuskaritza teknikoko lekuak, 1 ibilgailuen alokairu bulegoa, 1 autoeskola, 3 igeltseroak, 4 margolariak, 6 zurginak, 5 iturginak, 4 argiketariak, 1 eraikuntza enpresa, 7 ile apaindegiak, 1 albaitaria, 1 aldi baterako lan enpresa, 3 jatetxeak, 1 higiezinen agentzia, 1 tintoreria eta 2 apaindegiak.[13]

2009an zeuden 18 establezimendu komertzialetatik, 1 supermerkatu zen, 4 okindegiak, 2 harategiak, 4 altzari dendak, 1 kirol-denda zen, 3 drogeria eta 3 lore-dendak ziren.[14]

2000. urtean Juillan udalerrian 43 nekazaritza-ustiategi zeuden, 374 hektarea erabiltzen.[15]

Hezkuntza eta osasun ekipamenduak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2009an botika 1 eta anbulantzia 1 bat zegoen.

2009an haur-eskola 1 eta 2 lehen-hezkuntzako eskola zegoen.

  1. ↑ Estazioko erregistroak 1946ko urtarrilaren 1an eta 2026ko irailaren 20an artekoak dira.
  2. ↑ Météo-Franceren SIM (Safran-Isba) analisiak Frantzia metropolitarra 8 km-ko sareta batean hartzen du. Hemengo balioak udalerriaren erditik 1,5 km-ra dagoen sare-puntukoak dira, ez estazio jakin batekoak. Serie hauek ez daude homogeneizatuta: estazio-sarearen aldaketek joera luzeetan eragina izan dezakete.
  3. ↑ INSEEren ménage kontzeptua (elkarbizitza-unitatea / etxegunea) etxebizitza berean bizi diren pertsonak dira, ahaidetuta egon edo ez. Famille kontzeptua (familia), aldiz, elkarbizitza-unitate BATEN BARRUAN dagoen bikote bat (seme-alabekin edo gabe) edo guraso bakar bat da. Kide bakarreko etxegune batek ez du familiarik: hortik dator udalerri bakoitzean elkarbizitza-unitate kopurua familia kopurua baino handiagoa izatea beti.
  4. ↑ Frantziako lanbide-sailkapen ofiziala (PCS) darabil: goi-mailako langileak zuzendariak eta goi-mailako lanbide intelektualak dira (ingeniariak, irakasle unibertsitarioak, medikuak...); erdi-mailakoak irakasleak, teknikariak eta erdi-mailako kudeatzaileak; enplegatuak bulego- eta zerbitzu-langileak (administrazio-langileak, saltzaileak...); eskulangileak eskulanezko lanbideak, kalifikatuak zein ez.
  5. ↑ Atal hau lantokiaren arabera neurtzen da, ez bizilekuaren arabera: udalerriko enplegu kopuruak eta bertako biztanle langileen kopuruak ez datoz bat.

Erreferentziak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
  1. 1 2 Joly, Daniel; Brossard, Thierry; Cardot, Hervé; Cavailhes, Jean; Hilal, Mohamed; Wavresky, Pierre (2010eko ekainaren 18a), «Les types de climats en France, une construction spatiale», Cybergéo : revue européenne de géographie (Frantsesez), 501, doi:10.4000/cybergeo.23155.
  2. ↑ Dubreuil, Vincent (2022ko otsaila), «Le changement climatique en France illustré par la classification de Köppen», La Météorologie (Frantsesez), 116, doi:10.37053/lameteorologie-2022-0012.
  3. ↑ «Le climat en France hexagonale et Corse», meteofrance.com (Frantsesez).
  4. ↑ «Réglementation environnementale RE2020», ecologie.gouv.fr (Frantsesez), 2020ko azaroaren 18a.
  5. 1 2 «Station Météo-France « Tarbes-Lourdes-Pyrénées », fiche climatologique» (PDF), data.gouv.fr (Frantsesez).
  6. 1 2 «Données changement climatique - SIM quotidienne», data.gouv.fr (Frantsesez), Météo-France.
  7. ↑ Population et logements par commune depuis le recensement de 1962 (1961 pour les Dom) à 1999
  8. ↑ «Population selon le sexe et l'âge quinquennal de 1968 à 2022 (1990 à 2022 pour les DOM) | Insee», www.insee.fr. 2026ko uztailaren 27an kontsultatua.
  9. ↑ «Naissances de 2008 à 2025», Insee (Frantsesez). 2016ko abuztuaren 10ean kontsultatua.
  10. 1 2 3 4 5 «Couples-Familles-Ménages en 2023», Recensement de la population (Frantsesez), INSEE, 2023.
  11. 1 2 3 «Logement en 2023», Recensement de la population (Frantsesez), INSEE, 2023.
  12. ↑ Créations et stock d'établissements par commune en 2009
  13. ↑ Nombre d'équipements des services aux particuliers
  14. ↑ Nombre d'équipements et de services dans le domaine du commerce en 2009
  15. ↑ Exploitations agricoles

Kanpo estekak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]