Jol


Jol izena erabiltzea proposatzen da, behin behinean behintzat, izendatzeko bi mastako belaontziak aurreko masta (masta nagusia) atzekoa (mesana) baino handiagoa dutenean eta azken hau lema zaintzeko tokia baino atzerago kokatuta dagoenean.
Atzeko masta lema zaintzeko tokia baino atzerago kokatua egoteak bereizten ditu jolak hura lema zaintzeko tokia baino aurrerago eramaten duten ketxetatik.
Jolen eta ketxen aparailuak antzekoak dira, baina azken hauetan atzeko mastak, lema zaintzeko tokia baino aurrerago egoteaz gain, jolenak baino handiagoak izaten dira.
Jol izena proposatzen da ingelesez eta, ingelesetik hartuta, portugesez, frantsesez, nederlanderaz, alemanez eta Europako beste hizkuntza batzuetan yawl izendatutako belaontzietarako; ez nahastuteko ingelesez eta franzesez yole izendatutako iola txalupekin.
Ingelesez yawl izena irizpide ezberdinen arabera txalupa mota ezberdinak izendatzeko erabiltzen da, baina hemen polonieraz eta serbo-kroazieraz ere erabilten den jol izena goian deskribatutako belaontziak izendatzeko bakarrik proposatzen da.
Euskaraz erabilitako izenak aurkitu ez direnez, izen hau proposatzeko kontuan hartu dira Europako beste hizkuntza batzuetan honelako belaontziak izendatzeko erabiltzen diren izenak; tartean gaur egungo itsas armadak eratzen lehenetarikoak izan ziren estatu batzuenak. (Portugal 1. 1317, Espainia 2. 1479, Herbehereak 3. 1488, Erresuma Batua 6. 1546 eta Frantzia 8. 1624)
Hurrengo atalean ikusten dira kontuan hartutako izenak.
Belaontzi motak
[aldatu | aldatu iturburu kodea]Hurrengo taulan agertzen diren itsasontzien izenak hiru sailetakoak dira:
- izenaren ostean inolako ikurrik ez daukatenak Euskaltzaindiaren hiztegian edo Euskaltermeko hiztegiren batean agertzen dira (azken kasu honetan 4ko edo goragoko sailkapenarekin).
- izenaren ostean galde ikur bakarra daramatenak, goian esandako tokietan agertu ez arren, beste tokiren batean aurkitutakoak dira (Wikipedia, Elhuyar hiztegia, Labayru hiztegia...).
- izenaren ostean bi galdera ikur daramatzatenak, inon aurkitu ez diren arren, Europako beste toki batzuetan nola izendatzen diren ikusita, hemen proposatutako izenak dira.
Kontuan izan azken bi sailetako izenak azkenean beste era batera izendatzea erabakitzen bada, izenak itsasontziaren sarreran eta taula honetan aldatzeaz gain "Ontzi terminologiaren aurkibidea" txantiloian ere aldatu beharko direla.

























