Edukira joan

Jasses

Jasses
Frantziako udalerria
Administrazioa
Estatu burujabe Frantzia
Frantziaren banaketa administratiboametropolitar Frantzia
Eskualdea Akitania Berria
Departamendua Pirinio Atlantikoak
BarrutiOloroe-Donamariako barrutia
KantonamenduNabarrengoseko kantonamendua
Izen ofizialaJasses
Posta kodea64190
Geografia
Koordenatuak43°18′39″N 0°44′50″W / 43.3108°N 0.7472°W / 43.3108; -0.7472
Mapa
Azalera5,22 km²
Altitudea119 m, 271 m eta 166 m
MugakideakDognen, Gurs, Nabarrengose, Ogenne-Camptort eta Xütxe
Demografia
Biztanleria142 (2023ko urtarrilaren 1a)
alt_left 73 (%51,8) (%48,2) 68 alt_right
Dentsitatea27 bizt/km²

Jasses Frantziako Pirinio Atlantikoak departamenduan dagoen udalerria da. Azken erroldaren arabera 142 biztanle zituen 5,2 km²-ko azaleran.

Udalerri mugakideak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Honako udalerri hauek ditu mugakide: Dognen, Gurs, Nabarrengose, Ogenne-Camptort eta Xütxe.

CNRSk 2010ean egindako Joly ikerketaren arabera, udalerriak klima erdikontinental eta mendi-ertzetako klima du[1]. Köppen-Geiger sailkapenaren arabera, Cfb motakoa da: klima epela, uda freskoa, sasoi lehorrik gabe[2]. Météo-Franceren 2020ko tipologiaren arabera, udalerria mendiko klima du, eta Pirinio Atlantikoetako klima-eskualdean kokatuta dago (ezaugarri nagusiak: prezipitazio handiak (>1200 mm/urte) urte osoan; negu oso epela (7,5 °C lautadan), haize ahulak)[3]. RE2020 araudiaren arabera, eraikuntza berrietarako, udalerria H2c zonan dago[4].

1971-2000 aldiko batez besteko urteko tenperatura 13,4 °C-koa da, 13,8 °C-ko anplitude termikoarekin. Urteko batez besteko prezipitazio-metaketa 1215 mm-koa da, urtarrilean 11,5 euri-egun eta uztailean 8,3 egun izanik[1]. 1991-2020 aldirako, hurbilen dagoen Météo-France estazioa Muneiñe udalerrian dago, 17,9 km-ra, eta bertan neurtutako batez besteko urteko tenperatura 14,2 °C-koa da eta prezipitazio-metaketa 1228,6 mm-koa delarik[5]. Estazio horretan erregistratutako tenperatura maximoa 41,5 °C-koa da, 2022ko ekainaren 18an lortua; tenperatura minimoa, berriz, -13,5 °C-koa da, 1985ko urtarrilaren 15an lortua[oh 1][5].

Météo-Franceren SIM analisiaren arabera, udalerriari dagokion sare-puntuan 1991–2020 aldiko urteko batez besteko tenperatura 13,6 °C-koa da.[oh 2] Hilabeterik beroena uztaila da (21,0 °C) eta hotzena urtarrila (6,7 °C). Urteko prezipitazioa 1255 mm-koa da; hilabeterik euritsuena azaroa da (143 mm) eta lehorrena abuztua (78 mm).[6]

1959–2025 aldian, urteko batez besteko tenperaturak hamarkadako 0,27 °C-ko gorako joera izan du. Azken hamar urteak (2016–2025) 1961–1990 aldiko batez bestekoa (12,7 °C) baino 1,4 °C beroagoak izan dira. Seriako bost urte beroenak 2000tik aurrerakoak dira: 2003, 2020, 2022, 2023 eta 2025. Urterik beroena 2022 izan zen (14,9 °C) eta hotzena 1963 (11,8 °C).[6]

    Datu klimatikoak (Jasses)    
 Hila   Urt   Ots   Mar   Api   Mai   Eka   Uzt   Abu   Ira   Urr   Aza   Abe   Urtekoa 
Batez besteko tenperatura (ºC) 6.7 7.4 10.2 12.2 15.9 19.1 21.0 21.0 17.8 14.3 9.8 7.4 13.6
Pilatutako prezipitazioa (mm) 115 98 98 123 122 99 82 78 87 102 143 108 1255
Iturria: Météo-France, SIM: 1991–2020 normalak, udalerriari dagokion sare-puntua
Berotze-marrak, 1959–2025
Marra bakoitza urte bat da; kolorea, urteko batez besteko tenperatura 1961–1990 aldiko batez bestekoarekiko (12,7 °C).
195919922025
hotzagoabatez bestekoaberoagoa
Hileko batez besteko tenperatura: lehen eta orain
UrtOtsMarApiMaiEkaUztAbuIraUrrAzaAbe
+0,6+0,1+1,3+1,1+1,4+1,4+0,8+1,30,0+0,5+0,7+0,8
1961–19901991–2020Behekoa: aldea (°C). Eskala: 0 / 25 °C.
Urteko tenperaturaren anomalia, 1959–2025
°C, 1961–1990 aldiko batez bestekoarekiko (12,7 °C)
+3 °C−3 °C
195919922025
batez bestekoa baino beroagoahotzagoa

BiztanleriaUrtea1002003004005006001750180018501900195020002050BiztanleriaBiztanleriaren eboluzioa Datu hauek Wikimedia Commonsetik eskuratu dira. Aldaketarik behar izanez gero, han egin dezakezu. 1962 eta 1999 artean kontatze bikoitz gabeko biztanleria; hortik aurrera, udalerriko biztanleria. Iturriak: Ldh/EHESS/Cassini 1999ra arte. 2006tik aurrera INSEEren datuak.

Biztanleria-piramidea 2022
Guztira: 68 gizon, 73 emakume
%GizonakAdinaEmakumeak%
0.00
 
95+
 
0.00
0.00
 
90-94
 
15.07
0.00
 
85-89
 
0.00
16.18
 
80-84
 
0.00
16.18
 
75-79
 
6.85
7.35
 
70-74
 
6.85
7.35
 
65-69
 
0.00
7.35
 
60-64
 
6.85
16.18
 
55-59
 
0.00
7.35
 
50-54
 
15.07
0.00
 
45-49
 
6.85
7.35
 
40-44
 
6.85
0.00
 
35-39
 
0.00
0.00
 
30-34
 
0.00
7.35
 
25-29
 
0.00
0.00
 
20-24
 
15.07
0.00
 
15-19
 
6.85
7.35
 
10-14
 
0.00
0.00
 
5-9
 
6.85
0.00
 
0-4
 
6.85
Iturria: INSEEren datuetatik eratorritako grafikoa. Biztanleria txikia duten herrietako biztanleria borobildu da bertan eskainitako zenbakietan oinarrituta[7].

Familiak eta etxeguneak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2023 erroldaren arabera, Jasses udalerrian 141 biztanle zeuden eta 64 elkarbizitza unitate[oh 3], hau da, 2,20 lagun elkarbizitza unitate bakoitzeko (Metropolitar Frantzian 2,13). Horietatik 23 kide bakarrekoak ziren, 23 etxean seme-alabarik ez zuten bikoteek osatuak eta 18 seme-alabekin bizi ziren bikoteek. Datuok erroldaren laginketan oinarritzen direnez, udalerri honetako kopuruak biribilduta daude eta zehaztasun mugatukoak dira.[9]

141biztanle
64elkarbizitza-unitate
2,20lagun elkarbizitza-unitateko
41familia
18Bikotea seme-alabekin
23Bikotea seme-alabarik gabe etxean
23Kide bakarrekoa
Laginketan oinarritutako datuak, biribilduta; ez dira ehunekotan adierazten.

Udalerrian 41 familia zeuden, eta horien artean etxean seme-alabarik ez zuten bikoteak ziren ugarienak (23). 23 familiek ez zuten 25 urtetik beherako seme-alabarik etxean.[9]

23
18
Bikotea seme-alabarik gabeBikotea seme-alabekin

2023 erroldaren arabera, udalerrian 92 etxebizitza zeuden. Horietatik 69 egoitza nagusi ziren, 14 bigarren egoitza edo noizbehinkakoak eta 9 hutsik zeuden. Etxebizitza gehienak etxeak ziren (90), eta apartamentuak gutxi ziren (2). Egoitza nagusietatik 60 beren jabearen bizilekuak ziren, 10 alokairuan zeuden, 0 errenta moderatuko etxebizitza gisa alokatuta eta 0 doan lagata.[10]

92etxebizitza
69egoitza nagusi
90etxe
2apartamentu

Etxebizitza multzoa

69
14
9
Egoitza nagusia (69)Bigarren egoitza edo noizbehinkakoa (14)Hutsik (9)

Etxe mota

90
Etxea (90)Apartamentua (2)

Jabetza egoera

60
10
Jabeak (60)Alokairuan (10)

Eraikuntza garaia

1919 aurretik34
1919-19453
1946-197012
1971-199011
1991-20053
2006-20205

Egoitza nagusien artean gehienek 5 gela edo gehiago zituzten (54). Gas sarea zen berogailu mota nagusia (34 etxebizitzatan). 57 egoitza nagusik beren aparkalekua zuten: 30 etxebizitzatan auto bakarra zegoen eta 35tan bi edo gehiago.[10]

Gela kopurua

1 gela0
2 gela2
3 gela3
4 gela10
5 gela edo gehiago54

Berogailu mota

34
17
13
Gas sarea (34)Fuel-olioa (3)Elektrizitatea (17)Gas botila (2)Bestelakoak (13)

Aparkalekua eta ibilgailuak

57aparkalekua
30ibilgailu 1
35ibilgailu 2+

Enplegua

2023 urtean 15-64 urteko 74 biztanleetatik 60 aktibo ziren (% 81,1), horietako 53 lanean (% 71,6) eta 6 langabezian (aktiboen % 10,0).

7415-64 urteko biztanle
% 81,1aktibo
% 71,6lanean
% 10,0langabezia-tasa

14 ez-aktibotik 4 ikasle edo ordaindu gabeko praktiketan ari ziren (% 28,6), 6 erretiraturik zeuden (% 42,9) eta 3 bestelako ez-aktibo ziren (% 21,4).

Ez-aktiboak

% 29
% 43
% 21
Ikasle edo praktikanErretiratuakBestelakoak

Udalerrian 12 enplegu zeuden 2023 urtean. Udalerriko biztanle landunak 53 ziren; beraz, udalerria langile-erakarlea da.[oh 4]

12enplegu udalerrian
% 50,0soldatapeko
% 41,7ez-soldatapeko

Diru sarrerak

2023 urtean, diru-sarreren mediana 24.480 eurokoa zen.

24.480 €diru-sarreren mediana▼ Dep.: 26.300 €
  1. ↑ Estazioko erregistroak 1971ko martxoaren 1an eta 2022ko abenduaren 31an artekoak dira.
  2. ↑ Météo-Franceren SIM (Safran-Isba) analisiak Frantzia metropolitarra 8 km-ko sareta batean hartzen du. Hemengo balioak udalerriaren erditik 2,4 km-ra dagoen sare-puntukoak dira, ez estazio jakin batekoak. Serie hauek ez daude homogeneizatuta: estazio-sarearen aldaketek joera luzeetan eragina izan dezakete.
  3. ↑ INSEEren ménage kontzeptua (elkarbizitza-unitatea / etxegunea) etxebizitza berean bizi diren pertsonak dira, ahaidetuta egon edo ez. Famille kontzeptua (familia), aldiz, elkarbizitza-unitate BATEN BARRUAN dagoen bikote bat (seme-alabekin edo gabe) edo guraso bakar bat da. Kide bakarreko etxegune batek ez du familiarik: hortik dator udalerri bakoitzean elkarbizitza-unitate kopurua familia kopurua baino handiagoa izatea beti.
  4. ↑ Atal hau lantokiaren arabera neurtzen da, ez bizilekuaren arabera: udalerriko enplegu kopuruak eta bertako biztanle langileen kopuruak ez datoz bat.

Erreferentziak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
  1. 1 2 Joly, Daniel; Brossard, Thierry; Cardot, Hervé; Cavailhes, Jean; Hilal, Mohamed; Wavresky, Pierre (2010eko ekainaren 18a), «Les types de climats en France, une construction spatiale», Cybergéo : revue européenne de géographie (Frantsesez), 501, doi:10.4000/cybergeo.23155.
  2. ↑ Dubreuil, Vincent (2022ko otsaila), «Le changement climatique en France illustré par la classification de Köppen», La Météorologie (Frantsesez), 116, doi:10.37053/lameteorologie-2022-0012.
  3. ↑ «Le climat en France hexagonale et Corse», meteofrance.com (Frantsesez).
  4. ↑ «Réglementation environnementale RE2020», ecologie.gouv.fr (Frantsesez), 2020ko azaroaren 18a.
  5. 1 2 «Station Météo-France « Monein », fiche climatologique» (PDF), data.gouv.fr (Frantsesez).
  6. 1 2 «Données changement climatique - SIM quotidienne», data.gouv.fr (Frantsesez), Météo-France.
  7. ↑ «Population selon le sexe et l'âge quinquennal de 1968 à 2022 (1990 à 2022 pour les DOM) | Insee», www.insee.fr. 2026ko uztailaren 27an kontsultatua.
  8. ↑ «Naissances de 2008 à 2025», Insee (Frantsesez). 2016ko abuztuaren 10ean kontsultatua.
  9. 1 2 «Couples-Familles-Ménages en 2023», Recensement de la population (Frantsesez), INSEE, 2023.
  10. 1 2 «Logement en 2023», Recensement de la population (Frantsesez), INSEE, 2023.

Ikus, gainera

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Kanpo estekak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]