Jaligny-sur-Besbre

Biztanleria-piramidea 2022; Guztira: 275 gizon, 285 emakume
	Iturria: INSEEren datuetatik eratorritako grafikoa. Biztanleria txikia duten herrietako biztanleria borobildu da bertan eskainitako zenbakietan oinarrituta.

Jaligny-sur-Besbre
	Frantziako udalerria
	Irudi gehiago
Administrazioa
Estatu burujabe	Frantzia
Frantziaren banaketa administratiboa	metropolitar Frantzia
Eskualdea	Auvernia-Rodano-Alpeak
Departamendua	Allier
Frantziako kantonamendu	Moulins-2 kantonamendua
Izen ofiziala	Jaligny-sur-Besbre; Jaligny
Posta kodea	03220
Geografia
Koordenatuak	46°22′47″N 3°35′31″E / 46.3797°N 3.5919°E
Azalera	9,63 km²
Altitudea	245 m, 239 m, 307 m eta 273 m
Mugakideak	Châtelperron, Chavroches, Thionne eta Treteau
Demografia
Biztanleria	559 (2023ko urtarrilaren 1a)
Dentsitatea	58 bizt/km²
	jaligny-sur-besbre.fr

Jaligny-sur-Besbre Frantziako udalerri bat da Allier departamenduan dagoena, Auvernia-Rodano-Alpeak eskualdean. Azken erroldaren arabera 559 biztanle zituen 9,6 km²-ko azaleran.

Geografia

Udalerri mugakideak

Honako udalerri hauek ditu mugakide: Châtelperron, Chavroches, Thionne eta Treteau.

Mapa — Jaligny-sur-Besbre eta ondokoen arteko muga administratiboak.

Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.

Jaligny-sur-Besbre

Chavroches (2,7 km)

Thionne (3,1 km)

Châtelperron (4,2 km)

Treteau (5,3 km)

Sorbier (5,5 km)

Trézelles (5,7 km)

Klima

CNRSk 2010ean egindako Joly ikerketaren arabera, udalerriak Erdialdeko eta Iparraldeko lautaden klima ozeaniko degradatua du^[1]. Köppen-Geiger sailkapenaren arabera, Cfb motakoa da: klima epela, uda freskoa, sasoi lehorrik gabe^[2]. Météo-Franceren 2020ko tipologiaren arabera, udalerria klima ozeaniko aldatua du, eta Massif Centraleko erdialdea eta ipar-hegal aurrekoetako klima-eskualdean kokatuta dago (ezaugarri nagusiak: aire lehorra udan, eguzkialdi ona)^[3]. RE2020 araudiaren arabera, eraikuntza berrietarako, udalerria H1c zonan dago^[4].

1971-2000 aldiko batez besteko urteko tenperatura 11,1 °C-koa da, 4,2 °C-ko anplitude termikoarekin. Urteko batez besteko prezipitazio-metaketa 819 mm-koa da, urtarrilean 10,8 euri-egun eta uztailean 7,6 egun izanik^[1]. 1991-2020 aldirako, hurbilen dagoen Météo-France estazioa Saint-Léon_(Allier) udalerrian dago, 7,6 km-ra, eta bertan neurtutako batez besteko urteko tenperatura 11,7 °C-koa da eta prezipitazio-metaketa 857,2 mm-koa delarik^[5]. Estazio horretan erregistratutako tenperatura maximoa 42 °C-koa da, 1983ko uztailaren 31an lortua; tenperatura minimoa, berriz, -19 °C-koa da, 1985ko urtarrilaren 16an lortua^{[oh 1]}^[5].

Demografia

Biztanleria

Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:^[6]

Datu hauek Wikimedia Commonsetik eskuratu dira. Aldaketarik behar izanez gero, han egin dezakezu. 1962 eta 1999 artean kontatze bikoitz gabeko biztanleria; hortik aurrera, udalerriko biztanleria. Iturriak: Ldh/EHESS/Cassini 1999ra arte. 2006tik aurrera INSEEren datuak.

Hazkunde begetatiboa

Urtea	2008	2009	2010	2011	2012	2013	2014	2015	2016	2017	2018	2019	2020	2021	2022	2023	2024	2025
Hazkunde begetatiboa	0	−4	−1	7	−10	−8	−2	0	−5	−6	−10	−6	−4	−4	0	−2	−6	−2
Jaiotzak	5	4	4	12	1	4	5	3	7	7	3	5	2	2	6	6	2	4
Heriotzak	5	8	5	5	11	12	7	3	12	13	13	11	6	6	6	8	8	6

Honakoa hazkunde begetatiboa erakusten duen grafiko bat da, hau da, urte batean jaiotakoei hildakoak kentzearen emaitza. Datuak INSEE erakundeak eskaintzen ditu^[8] eta Wikimedia Commonsen daude eskuragarri. Aldaketaren bat egin behar bada, bertan egin beharko da.

Familiak eta etxeguneak

2023 erroldaren arabera, Jaligny-sur-Besbre udalerrian 536 biztanle zeuden eta 269 elkarbizitza unitate^{[oh 2]}, hau da, 1,99 lagun elkarbizitza unitate bakoitzeko (Metropolitar Frantzian 2,13). Talderik handiena kide bakarreko elkarbizitza-unitateak ziren (% 39,8), Metropolitar Frantziako batez bestekoaren gainetik (% 39,2).^[9]

536biztanle

269elkarbizitza-unitate

1,99lagun elkarbizitza-unitateko

162familia

Udalerria

% 16

% 33

% 11

% 40

Metropolitar Frantzia

% 24

% 26

% 10

% 39

Bikotea seme-alabekinBikotea seme-alabarik gabe etxeanGuraso bakarrekoakKide bakarrekoaBestelakoak

Udalerrian 162 familia zeuden, eta horien artean etxean seme-alabarik ez zuten bikoteak ziren ugarienak (88). Guraso bakarreko 29 familietatik 25etan ama zen guraso bakarra. 113 familiek ez zuten 25 urtetik beherako seme-alabarik etxean. 15k seme-alaba bakarra zuten etxean, 20k bi, eta 15k hiru edo gehiago.^[9]

88

44

29

Bikotea seme-alabarik gabeBikotea seme-alabekinGuraso bakarra

25 urtez azpiko seme-alabarik ez etxean113

Seme-alaba bat15

Bi seme-alaba20

Hiru seme-alaba10

Lau edo gehiago5

Elkarbizitza-unitatearen erreferentziazko pertsonaren lanbide-kategoriari dagokionez, nagusiak hauek ziren: erretiratuak (% 50,9), eskulangileak (% 14,5), erdi-mailako lanbideak (% 11,2), artisau, merkatari eta enpresa-buruak (% 10,8). Talde nagusia (erretiratuak, % 50,9) Allier departamenduko batez bestekoaren (% 39,9) gainetik dago. 5 elkarbizitza-unitatetan nekazari bat zen erreferentziazko pertsona (% 1,9).^[9]

Udalerria

% 11

% 14

% 51

Allier

% 12

% 15

% 40

Metropolitar Frantzia

% 13

% 16

% 15

% 14

% 30

NekazariakArtisau, merkatari eta enpresa-buruakGoi-mailako langileakErdi-mailako lanbideakEnplegatuakEskulangileakErretiratuakBestelakoak

Taula osoa: elkarbizitza-unitateak eta familiak, 2023

	Kopurua	%
Elkarbizitza-unitateak
Seme-alabekin bizi ziren bikoteak	44	% 16,4
Etxean seme-alabarik ez zuten bikoteak	88	% 32,7
Guraso bakarrekoak	29	% 10,8
Kide bakarrekoak	107	% 39,8
Bestelakoak	0	% 0,0
Familiak
Seme-alabarik gabeko bikoteak	88	% 54,3
Seme-alabadun bikoteak	44	% 27,2
Guraso bakarrekoak	29	% 17,9
25 urtez azpiko seme-alabarik ez etxean	113	% 69,8
Seme-alaba bat	15	% 9,3
Bi seme-alaba	20	% 12,3
Hiru seme-alaba	10	% 6,2
Lau seme-alaba edo gehiago	5	% 3,1
Egoera zibila (15 urte edo gehiago)
Ezkonduta	189	% 39,3
Izatezko bikotean	62	% 12,9
PACS bidez lotuta	22	% 4,6
Ezkongabea	105	% 21,8
Alarguna	70	% 14,6
Dibortziatuta	33	% 6,9
Erreferentziazko pertsonaren lanbidea
Nekazariak	5	% 1,9
Artisau, merkatari eta enpresa-buruak	29	% 10,8
Goi-mailako langileak	10	% 3,7
Erdi-mailako lanbideak	30	% 11,2
Enplegatuak	15	% 5,6
Eskulangileak	39	% 14,5
Erretiratuak	137	% 50,9
Bestelakoak	5	% 1,9
Iturria: INSEE, RP2023.

Etxebizitza

2023 erroldaren arabera, udalerrian 404 etxebizitza zeuden. Horietatik 268 egoitza nagusi ziren, 45 bigarren egoitza edo noizbehinkakoak eta 91 hutsik zeuden. Etxebizitza gehienak etxeak ziren (359), eta apartamentuak gutxi ziren (44). Egoitza nagusietatik 197 beren jabearen bizilekuak ziren, 61 alokairuan zeuden, 10 errenta moderatuko etxebizitza gisa alokatuta eta 10 doan lagata.^[10]

404etxebizitza

268egoitza nagusi

359etxe

44apartamentu

Etxebizitza multzoa

268

45

91

Egoitza nagusia (268)Bigarren egoitza edo noizbehinkakoa (45)Hutsik (91)

Etxe mota

359

44

Etxea (359)Apartamentua (44)

Jabetza egoera

197

61

Jabeak (197)Alokairuan (61)HLM (10)Doan lagata (10)

Eraikuntza garaiari dagokionez, 1919 aurretik artean eraikitako egoitza nagusiak ziren ugarienak (74).^[10]

Eraikuntza garaia

1919 aurretik74

1919-194536

1946-197061

1971-199069

1991-200510

2006-202017

Egoitza nagusien artean gehienek 5 gela edo gehiago zituzten (143). Elektrizitatea zen berogailu mota nagusia (98 etxebizitzatan). 194 egoitza nagusik beren aparkalekua zuten: 132 etxebizitzatan auto bakarra zegoen eta 117tan bi edo gehiago.^[10]

Gela kopurua

1 gela0

2 gela10

3 gela50

4 gela65

5 gela edo gehiago143

Berogailu mota

81

98

88

Fuel-olioa (81)Elektrizitatea (98)Gas botila (1)Bestelakoak (88)

Aparkalekua eta ibilgailuak

194aparkalekua

132ibilgailu 1

117ibilgailu 2+

Taula osoa: etxebizitzak, 2023

	Kopurua	%
Etxebizitza multzoa
Egoitza nagusia	268	% 66,3
Bigarren egoitza edo noizbehinkakoa	45	% 11,1
Hutsik	91	% 22,5
Etxe mota
Etxeak	359	% 88,9
Apartamentuak	44	% 10,9
Gela kopurua (egoitza nagusiak)
1 gela	0	% 0,0
2 gela	10	% 3,7
3 gela	50	% 18,7
4 gela	65	% 24,3
5 gela edo gehiago	143	% 53,4
Eraikuntza garaia (egoitza nagusiak)
1919 aurretik	74	% 27,6
1919-1945	36	% 13,4
1946-1970	61	% 22,8
1971-1990	69	% 25,7
1991-2005	10	% 3,7
2006-2020	17	% 6,3
Jabetza egoera (egoitza nagusiak)
Jabeak	197	% 73,5
Alokairuan	61	% 22,8
HLM	10	% 3,7
Doan lagata	10	% 3,7
Berogailu mota (egoitza nagusiak)
Gas sarea	0	% 0,0
Fuel-olioa	81	% 30,2
Elektrizitatea	98	% 36,6
Gas botila	1	% 0,4
Bestelakoak	88	% 32,8
Aparkalekua eta ibilgailuak (egoitza nagusiak)
Aparkalekua	194	% 72,4
Ibilgailu bat	132	% 49,3
Bi ibilgailu edo gehiago	117	% 43,7
Iturria: INSEE, RP2023.

Ekonomia

Enplegua

2023 urtean 15-64 urteko 284 biztanleetatik 214 aktibo ziren (% 75,4), horietako 188 lanean (% 66,2) eta 27 langabezian (aktiboen % 12,6).

28415-64 urteko biztanle

% 75,4aktibo

% 66,2lanean

% 12,6langabezia-tasa

Jarduera-tasa: talde bakoitzeko biztanleen artean zenbat diren aktibo (lanean edo langabezian).

15-24 urte% 54,5

25-54 urte% 90,8

55-64 urte% 54,5

Gizonak% 76,4

Emakumeak% 74,3

Langabezia-tasa hezkuntza-mailaren arabera

Titulurik gabe% 28,0

BEPC, brebeta% 7,7

CAP-BEP% 12,3

Batxilergoa% 12,2

Goi-mailako +2% 7,0

Goi-mailako +3/4% 8,3

Goi-mailako +5% 12,5

Marratxo bertikala: udalerriko langabezia-tasa orokorra (% 12,6). Zabalerak eskala finko batean daude (0-% 50), udalerri artean konparagarriak izan daitezen.

70 ez-aktibotik 16 ikasle edo ordaindu gabeko praktiketan ari ziren (% 22,9), 22 erretiraturik zeuden (% 31,4) eta 32 bestelako ez-aktibo ziren (% 45,7).

Ez-aktiboak

% 23

% 31

% 46

Ikasle edo praktikanErretiratuakBestelakoak

Lanbide-kategoria^{[oh 3]}

% 15

% 13

% 21

% 15

% 31

NekazariakArtisau/merkatariakGoi-mailako langileakErdi-mailakoakEnplegatuakEskulangileak

Udalerrian 188 enplegu zeuden 2023 urtean. Udalerriko biztanle landunak 188 ziren; beraz, udalerria langile-erakarlea da.^{[oh 4]}

188enplegu udalerrian

% 74,5soldatapeko

% 25,5ez-soldatapeko

NekazaritzaIndustriaEraikuntzaMerkataritza/zerbitzuakAdministrazioa/hezkuntza/osasuna

Diru sarrerak

2023 urtean, diru-sarreren mediana 23.550 eurokoa zen.

23.550 €diru-sarreren mediana▼ Dep.: 24.430 €

Departamenduarekiko konparaketa xehea

Pobrezia-tasa adinaren arabera (departamendua)

18 urtez azpiko% 25,2

18-29 urte% 20,0

30-39 urte% 17,2

40-49 urte% 17,1

50-64 urte% 15,0

65-74 urte% 10,5

75 urte eta gehiago% 10,0

Pobrezia-tasa etxebizitza-erregimenaren arabera (departamendua)

Jabeak% 8,4

Errentariak% 33,5

Eskuragarri dagoen errentaren osaera (departamendua)

INSEEk «eskuragarri dagoen errenta» horrela eraikitzen du: jarduera-errenta + pentsioak + ondarea + gizarte-prestazioak (batuz % 100 baino gehiago ematen dute) ken zuzeneko zergak (batez ere errentaren gaineko zerga).

Jarduera-errenta% 59,3

Pentsio/erretiroak% 36,4

Ondarea, bestelakoak% 12,2

Gizarte-prestazioak% 5,7

Zuzeneko zergak−% 13,5

Jarduera-errenta zatitzen bada: soldatak % 51,8, ez-soldatapekoen errenta % 5,4, langabezia-sariak % 2,0.

Ekonomia jarduerak

2007an zeuden 46 komertzioetatik, 1 janari enpresa zen, 1 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresa zen, 5 eraikuntza enpresak ziren, 14 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 3 garraio enpresak ziren, 4 ostalaritza eta jatetxe enpresak ziren, 4 finantziazio enpresak ziren, 1 higiezinen enpresa zen, 3 zerbitzu enpresak ziren, 7 administrazio publikoko enpresak ziren eta 3 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresak ziren.^[11]

2009an zeuden norbanakoentzako 16 zerbitzu publikoetatik, 1 jendarmeria zen, 1 posta bulegoa, 3 banku bulegoak, 2 ibilgailuen konpontzeko eta nekazaritza tresnetako lantokiak, 2 margolariak, 2 iturginak, 2 argiketariak, 2 ile apaindegiak eta 1 albaitaria.^[12]

2009an zeuden 6 establezimendu komertzialetatik, 2 120 m² baino gehiagoko dendak, 1 120 m² baino gutxiagoko denda zen, 1 okindegi zen, 1 liburu denda zen eta 1 lore-denda zen.^[13]

2000. urtean Jaligny-sur-Besbre udalerrian 11 nekazaritza-ustiategi zeuden, 1.038 hektarea erabiltzen.^[14]

Hezkuntza eta osasun ekipamenduak

2009an zegoen osasun-ekipamendu bakarra botika zen.

2009an haur-eskola 1 eta lehen-hezkuntzako eskola 1 zegoen. Jaligny-sur-Besbre udalerrian Bigarren Hezkuntzako ikastetxe bat zegoen 133 ikaslekin.

Oharrak

↑ Estazioko erregistroak 1964ko urtarrilaren 1an eta 2025ko urriaren 2an artekoak dira.
↑ INSEEren ménage kontzeptua (elkarbizitza-unitatea / etxegunea) etxebizitza berean bizi diren pertsonak dira, ahaidetuta egon edo ez. Famille kontzeptua (familia), aldiz, elkarbizitza-unitate BATEN BARRUAN dagoen bikote bat (seme-alabekin edo gabe) edo guraso bakar bat da. Kide bakarreko etxegune batek ez du familiarik: hortik dator udalerri bakoitzean elkarbizitza-unitate kopurua familia kopurua baino handiagoa izatea beti.
↑ Frantziako lanbide-sailkapen ofiziala (PCS) darabil: goi-mailako langileak zuzendariak eta goi-mailako lanbide intelektualak dira (ingeniariak, irakasle unibertsitarioak, medikuak...); erdi-mailakoak irakasleak, teknikariak eta erdi-mailako kudeatzaileak; enplegatuak bulego- eta zerbitzu-langileak (administrazio-langileak, saltzaileak...); eskulangileak eskulanezko lanbideak, kalifikatuak zein ez.
↑ Atal hau lantokiaren arabera neurtzen da, ez bizilekuaren arabera: udalerriko enplegu kopuruak eta bertako biztanle langileen kopuruak ez datoz bat.

Erreferentziak

1 2 (Frantsesez) Joly, Daniel; Brossard, Thierry; Cardot, Hervé; Cavailhes, Jean; Hilal, Mohamed; Wavresky, Pierre. (2010-06-18). «Les types de climats en France, une construction spatiale» Cybergéo : revue européenne de géographie 501 doi:10.4000/cybergeo.23155..
↑ (Frantsesez) Dubreuil, Vincent. (2022-02). «Le changement climatique en France illustré par la classification de Köppen» La Météorologie 116 doi:10.37053/lameteorologie-2022-0012..
↑ (Frantsesez) Le climat en France hexagonale et Corse. .
↑ (Frantsesez) Réglementation environnementale RE2020. 2020-11-18.
1 2 (Frantsesez) Station Météo-France « Saint-Léon », fiche climatologique. .
↑ Population et logements par commune depuis le recensement de 1962 (1961 pour les Dom) à 1999
↑ «Population selon le sexe et l'âge quinquennal de 1968 à 2022 (1990 à 2022 pour les DOM) | Insee» www.insee.fr (kontsulta data: 2026-07-27).
↑ (Frantsesez) «Naissances de 2008 à 2025» Insee (kontsulta data: Txantiloi:Gaurko data).
1 2 3 (Frantsesez) «Couples-Familles-Ménages en 2023» Recensement de la population (INSEE).
1 2 3 (Frantsesez) «Logement en 2023» Recensement de la population (INSEE).
↑ Créations et stock d'établissements par commune en 2009
↑ Nombre d'équipements des services aux particuliers
↑ Nombre d'équipements et de services dans le domaine du commerce en 2009
↑ Exploitations agricoles

Kanpo estekak

(Frantsesez)Résumé statistique^{[Betiko hautsitako esteka]} INSEEren udalerriko estatistiken laburpena.
(Frantsesez)Évolution et structure de la population^{[Betiko hautsitako esteka]} INSEEren udalerriko datuen fitxa.
(Frantsesez)France par comune Frantziako udalerri guztietako datu zehatzak mapa baten bitartez eskuragarri.

Datuak: Q325549
Multimedia: Jaligny-sur-Besbre / Q325549

[6] Estazioko erregistroak 1964ko urtarrilaren 1an eta 2025ko urriaren 2an artekoak dira.

[10] INSEEren ménage kontzeptua (elkarbizitza-unitatea / etxegunea) etxebizitza berean bizi diren pertsonak dira, ahaidetuta egon edo ez. Famille kontzeptua (familia), aldiz, elkarbizitza-unitate BATEN BARRUAN dagoen bikote bat (seme-alabekin edo gabe) edo guraso bakar bat da. Kide bakarreko etxegune batek ez du familiarik: hortik dator udalerri bakoitzean elkarbizitza-unitate kopurua familia kopurua baino handiagoa izatea beti.

[13] Frantziako lanbide-sailkapen ofiziala (PCS) darabil: goi-mailako langileak zuzendariak eta goi-mailako lanbide intelektualak dira (ingeniariak, irakasle unibertsitarioak, medikuak...); erdi-mailakoak irakasleak, teknikariak eta erdi-mailako kudeatzaileak; enplegatuak bulego- eta zerbitzu-langileak (administrazio-langileak, saltzaileak...); eskulangileak eskulanezko lanbideak, kalifikatuak zein ez.

[14] Atal hau lantokiaren arabera neurtzen da, ez bizilekuaren arabera: udalerriko enplegu kopuruak eta bertako biztanle langileen kopuruak ez datoz bat.

[Joly-1] 1 2 (Frantsesez) Joly, Daniel; Brossard, Thierry; Cardot, Hervé; Cavailhes, Jean; Hilal, Mohamed; Wavresky, Pierre. (2010-06-18). «Les types de climats en France, une construction spatiale» Cybergéo : revue européenne de géographie 501 doi:10.4000/cybergeo.23155..

[Dubreuil2022-2] (Frantsesez) Dubreuil, Vincent. (2022-02). «Le changement climatique en France illustré par la classification de Köppen» La Météorologie 116 doi:10.37053/lameteorologie-2022-0012..

[MFTipologia-3] (Frantsesez) Le climat en France hexagonale et Corse. .

[RE2020-4] (Frantsesez) Réglementation environnementale RE2020. 2020-11-18.

[FICHECLIM03240001-5] 1 2 (Frantsesez) Station Météo-France « Saint-Léon », fiche climatologique. .

[7] Population et logements par commune depuis le recensement de 1962 (1961 pour les Dom) à 1999

[8] «Population selon le sexe et l'âge quinquennal de 1968 à 2022 (1990 à 2022 pour les DOM) | Insee» www.insee.fr (kontsulta data: 2026-07-27).

[9] (Frantsesez) «Naissances de 2008 à 2025» Insee (kontsulta data: Txantiloi:Gaurko data).

[menages-11] 1 2 3 (Frantsesez) «Couples-Familles-Ménages en 2023» Recensement de la population (INSEE).

[etxebizitzak-12] 1 2 3 (Frantsesez) «Logement en 2023» Recensement de la population (INSEE).

[15] Créations et stock d'établissements par commune en 2009

[16] Nombre d'équipements des services aux particuliers

[17] Nombre d'équipements et de services dans le domaine du commerce en 2009

[18] Exploitations agricoles

[1]

[2]

[3]

[4]

[5]

[oh 1]

[6]

[7]

[8]

[oh 2]

[9]

[10]

[oh 3]

[oh 4]

[11]

[12]

[13]

[14]