Izeste
| Izeste Izeste | |||||||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Frantziako udalerria | |||||||||||
| Administrazioa | |||||||||||
| Estatu burujabe | |||||||||||
| Frantziaren banaketa administratiboa | metropolitar Frantzia | ||||||||||
| Eskualdea | |||||||||||
| Departamendua | |||||||||||
| Barruti | Oloroe-Donamariako barrutia | ||||||||||
| Kantonamendu | canton of Arudy | ||||||||||
| Izen ofiziala | Izeste | ||||||||||
| Jatorrizko izena | Izeste | ||||||||||
| Posta kodea | 64260 | ||||||||||
| Geografia | |||||||||||
| Koordenatuak | 43°05′31″N 0°25′33″W / 43.0919°N 0.4258°W | ||||||||||
![]() | |||||||||||
| Azalera | 6,84 km² | ||||||||||
| Altitudea | 411 m, 1.368 m eta 707 m | ||||||||||
| Mugakideak | Bielle, Arudy, Bilhères eta Louvie-Juzon | ||||||||||
| Demografia | |||||||||||
| Biztanleria | 442 (2023ko urtarrilaren 1a) | ||||||||||
| |||||||||||
| Dentsitatea | 65 bizt/km² | ||||||||||
Izeste Frantziako Pirinio Atlantikoak departamenduan dagoen udalerria da. Azken erroldaren arabera 442 biztanle zituen 6,8 km²-ko azaleran.
Geografia
[aldatu | aldatu iturburu kodea]Udalerri mugakideak
[aldatu | aldatu iturburu kodea]Honako udalerri hauek ditu mugakide: Bielle, Arudy, Bilhères eta Louvie-Juzon.
Klima
[aldatu | aldatu iturburu kodea]CNRSk 2010ean egindako Joly ikerketaren arabera, udalerriak klima ozeaniko aldatua du[1]. Köppen-Geiger sailkapenaren arabera, Cfb motakoa da: klima epela, uda freskoa, sasoi lehorrik gabe[2]. Météo-Franceren 2020ko tipologiaren arabera, udalerria mendiko klima du, eta Pirinio Atlantikoetako klima-eskualdean kokatuta dago (ezaugarri nagusiak: prezipitazio handiak (>1200 mm/urte) urte osoan; negu oso epela (7,5 °C lautadan), haize ahulak)[3]. RE2020 araudiaren arabera, eraikuntza berrietarako, udalerria H2c zonan dago[4].
1971-2000 aldiko batez besteko urteko tenperatura 12,4 °C-koa da, 14 °C-ko anplitude termikoarekin. Urteko batez besteko prezipitazio-metaketa 1503 mm-koa da, urtarrilean 11,3 euri-egun eta uztailean 9,7 egun izanik[1]. 1991-2020 aldirako, hurbilen dagoen Météo-France estazioa Asson udalerrian dago, 13 km-ra, eta bertan neurtutako batez besteko urteko tenperatura 13,2 °C-koa da eta prezipitazio-metaketa 1376,5 mm-koa delarik[5]. Estazio horretan erregistratutako tenperatura maximoa 42,1 °C-koa da, 2003ko abuztuaren 13an lortua; tenperatura minimoa, berriz, -17,6 °C-koa da, 1985ko urtarrilaren 15an lortua[oh 1][5].
Météo-Franceren SIM analisiaren arabera, udalerriari dagokion sare-puntuan 1991–2020 aldiko urteko batez besteko tenperatura 11,2 °C-koa da.[oh 2] Hilabeterik beroena abuztua da (18,3 °C) eta hotzena urtarrila (5,1 °C). Urteko prezipitazioa 1508 mm-koa da; hilabeterik euritsuena azaroa da (172 mm) eta lehorrena abuztua (94 mm).[6]
1959–2025 aldian, urteko batez besteko tenperaturak hamarkadako 0,28 °C-ko gorako joera izan du. Azken hamar urteak (2016–2025) 1961–1990 aldiko batez bestekoa (10,4 °C) baino 1,4 °C beroagoak izan dira. Seriako bost urte beroenetatik lau 2000tik aurrerakoak dira (2020, 2022, 2023 eta 2025). Urterik beroena 2022 izan zen (12,8 °C) eta hotzena 1963 (9,4 °C).[6]
| | |||||||||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Hila | Urt | Ots | Mar | Api | Mai | Eka | Uzt | Abu | Ira | Urr | Aza | Abe | Urtekoa |
| Batez besteko tenperatura (ºC) | 5.1 | 5.3 | 7.8 | 9.5 | 13.1 | 16.2 | 18.1 | 18.3 | 15.3 | 12.3 | 7.8 | 5.9 | 11.2 |
| Pilatutako prezipitazioa (mm) | 138 | 118 | 118 | 148 | 147 | 119 | 99 | 94 | 104 | 123 | 172 | 130 | 1508 |
| Iturria: Météo-France, SIM: 1991–2020 normalak, udalerriari dagokion sare-puntua | |||||||||||||
Demografia
[aldatu | aldatu iturburu kodea]| Biztanleria-piramidea 2022 Guztira: 216 gizon, 225 emakume | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| Iturria: INSEEren datuetatik eratorritako grafikoa. Biztanleria txikia duten herrietako biztanleria borobildu da bertan eskainitako zenbakietan oinarrituta[7]. | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
Hazkunde begetatiboa | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
|
Familiak eta etxeguneak
[aldatu | aldatu iturburu kodea]2023 erroldaren arabera, Izeste udalerrian 442 biztanle zeuden eta 226 elkarbizitza unitate[oh 3], hau da, 1,96 lagun elkarbizitza unitate bakoitzeko (Metropolitar Frantzian 2,13). Talderik handiena kide bakarreko elkarbizitza-unitateak ziren (% 42,9), Metropolitar Frantziako batez bestekoaren gainetik (% 39,2).[9]
Udalerrian 129 familia zeuden, eta horien artean etxean seme-alabarik ez zuten bikoteak ziren ugarienak (61). Guraso bakarreko 20 familietatik 20etan ama zen guraso bakarra. 76 familiek ez zuten 25 urtetik beherako seme-alabarik etxean.[9]
Elkarbizitza-unitatearen erreferentziazko pertsonaren lanbide-kategoriari dagokionez, nagusiak hauek ziren: erretiratuak (% 43,4), erdi-mailako lanbideak (% 20,8), eskulangileak (% 15,9), artisau, merkatari eta enpresa-buruak (% 7,1). Talde nagusia (erretiratuak, % 43,4) Pirinio Atlantikoak departamenduko batez bestekoaren (% 34,1) gainetik dago. 5 elkarbizitza-unitatetan nekazari bat zen erreferentziazko pertsona (% 2,2).[9]
Taula osoa: elkarbizitza-unitateak eta familiak, 2023 | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
Etxebizitza
[aldatu | aldatu iturburu kodea]2023 erroldaren arabera, udalerrian 268 etxebizitza zeuden. Horietatik 221 egoitza nagusi ziren, 29 bigarren egoitza edo noizbehinkakoak eta 18 hutsik zeuden. Etxebizitza gehienak etxeak ziren (211), eta apartamentuak gutxi ziren (57). Egoitza nagusietatik 158 beren jabearen bizilekuak ziren, 60 alokairuan zeuden, 0 errenta moderatuko etxebizitza gisa alokatuta eta 4 doan lagata.[10]
Etxebizitza multzoa
Etxe mota
Jabetza egoera
Eraikuntza garaiari dagokionez, 1946-1970 artean eraikitako egoitza nagusiak ziren ugarienak (58).[10]
Eraikuntza garaia
Egoitza nagusien artean gehienek 5 gela edo gehiago zituzten (130). Gas sarea zen berogailu mota nagusia (92 etxebizitzatan). 163 egoitza nagusik beren aparkalekua zuten: 87 etxebizitzatan auto bakarra zegoen eta 108tan bi edo gehiago.[10]
Gela kopurua
Berogailu mota
Aparkalekua eta ibilgailuak
Taula osoa: etxebizitzak, 2023 | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
Ekonomia
[aldatu | aldatu iturburu kodea]Enplegua
2023 urtean 15-64 urteko 249 biztanleetatik 201 aktibo ziren (% 80,7), horietako 184 lanean (% 73,9) eta 17 langabezian (aktiboen % 8,5).
Jarduera-tasa: talde bakoitzeko biztanleen artean zenbat diren aktibo (lanean edo langabezian).
Langabezia-tasa hezkuntza-mailaren arabera
Marratxo bertikala: udalerriko langabezia-tasa orokorra (% 8,5). Zabalerak eskala finko batean daude (0-% 50), udalerri artean konparagarriak izan daitezen.
48 ez-aktibotik 19 ikasle edo ordaindu gabeko praktiketan ari ziren (% 39,6), 13 erretiraturik zeuden (% 27,1) eta 17 bestelako ez-aktibo ziren (% 35,4).
Ez-aktiboak
Lanbide-kategoria[oh 4]
Udalerrian 77 enplegu zeuden 2023 urtean. Udalerriko biztanle landunak 184 ziren; beraz, udalerria langile-erakarlea da.[oh 5]
Diru sarrerak
2023 urtean, diru-sarreren mediana 23.710 eurokoa zen.
Departamenduarekiko konparaketa xehea |
|---|
|
Pobrezia-tasa adinaren arabera (departamendua) Pobrezia-tasa etxebizitza-erregimenaren arabera (departamendua) Eskuragarri dagoen errentaren osaera (departamendua) INSEEk «eskuragarri dagoen errenta» horrela eraikitzen du: jarduera-errenta + pentsioak + ondarea + gizarte-prestazioak (batuz % 100 baino gehiago ematen dute) ken zuzeneko zergak (batez ere errentaren gaineko zerga). Jarduera-errenta zatitzen bada: soldatak % 57,3, ez-soldatapekoen errenta % 5,5, langabezia-sariak % 2,3. |
Oharrak
[aldatu | aldatu iturburu kodea]- ↑ Estazioko erregistroak 1970ko urtarrilaren 1an eta 2026ko irailaren 20an artekoak dira.
- ↑ Météo-Franceren SIM (Safran-Isba) analisiak Frantzia metropolitarra 8 km-ko sareta batean hartzen du. Hemengo balioak udalerriaren erditik 2,0 km-ra dagoen sare-puntukoak dira, ez estazio jakin batekoak. Serie hauek ez daude homogeneizatuta: estazio-sarearen aldaketek joera luzeetan eragina izan dezakete.
- ↑ INSEEren ménage kontzeptua (elkarbizitza-unitatea / etxegunea) etxebizitza berean bizi diren pertsonak dira, ahaidetuta egon edo ez. Famille kontzeptua (familia), aldiz, elkarbizitza-unitate BATEN BARRUAN dagoen bikote bat (seme-alabekin edo gabe) edo guraso bakar bat da. Kide bakarreko etxegune batek ez du familiarik: hortik dator udalerri bakoitzean elkarbizitza-unitate kopurua familia kopurua baino handiagoa izatea beti.
- ↑ Frantziako lanbide-sailkapen ofiziala (PCS) darabil: goi-mailako langileak zuzendariak eta goi-mailako lanbide intelektualak dira (ingeniariak, irakasle unibertsitarioak, medikuak...); erdi-mailakoak irakasleak, teknikariak eta erdi-mailako kudeatzaileak; enplegatuak bulego- eta zerbitzu-langileak (administrazio-langileak, saltzaileak...); eskulangileak eskulanezko lanbideak, kalifikatuak zein ez.
- ↑ Atal hau lantokiaren arabera neurtzen da, ez bizilekuaren arabera: udalerriko enplegu kopuruak eta bertako biztanle langileen kopuruak ez datoz bat.
Erreferentziak
[aldatu | aldatu iturburu kodea]- 1 2 Joly, Daniel; Brossard, Thierry; Cardot, Hervé; Cavailhes, Jean; Hilal, Mohamed; Wavresky, Pierre (2010eko ekainaren 18a), «Les types de climats en France, une construction spatiale», Cybergéo : revue européenne de géographie (Frantsesez), 501, doi:10.4000/cybergeo.23155.
- ↑ Dubreuil, Vincent (2022ko otsaila), «Le changement climatique en France illustré par la classification de Köppen», La Météorologie (Frantsesez), 116, doi:10.37053/lameteorologie-2022-0012.
- ↑ «Le climat en France hexagonale et Corse», meteofrance.com (Frantsesez).
- ↑ «Réglementation environnementale RE2020», ecologie.gouv.fr (Frantsesez), 2020ko azaroaren 18a.
- 1 2 «Station Météo-France « Asson », fiche climatologique» (PDF), data.gouv.fr (Frantsesez).
- 1 2 «Données changement climatique - SIM quotidienne», data.gouv.fr (Frantsesez), Météo-France.
- ↑ «Population selon le sexe et l'âge quinquennal de 1968 à 2022 (1990 à 2022 pour les DOM) | Insee», www.insee.fr. 2026ko uztailaren 27an kontsultatua.
- ↑ «Naissances de 2008 à 2025», Insee (Frantsesez). 2016ko abuztuaren 10ean kontsultatua.
- 1 2 3 «Couples-Familles-Ménages en 2023», Recensement de la population (Frantsesez), INSEE, 2023.
- 1 2 3 «Logement en 2023», Recensement de la population (Frantsesez), INSEE, 2023.

