Edukira joan

Izaourt

Izaourt
Frantziako udalerria
Administrazioa
Estatu burujabe Frantzia
Frantziaren banaketa administratiboametropolitar Frantzia
Eskualdea Okzitania
Departamendua Pirinio Garaiak
BarrutiBanhèras de Bigòrra barrutia
KantonamenduMaulion de Varossa kantonamendua
Izen ofizialaIzaourt
Posta kodea65370
Geografia
Koordenatuak43°00′58″N 0°35′59″E / 43.0161°N 0.5997°E / 43.0161; 0.5997
Mapa
Azalera2,41 km²
Altitudea444 m, 746 m eta 482 m
MugakideakLoures-Barousse, Luscan, Valcabrère, Anla, Bertren eta Sarp
Demografia
Biztanleria256 (2023ko urtarrilaren 1a)
alt_left 126 (%50) (%50) 126 alt_right
Dentsitatea106 bizt/km²

Izaourt (frantsesez eta ofizialki: Izaourt) Okzitaniako udalerri bat da. Administratiboki Frantziako Pirinio Garaiak departamenduan dago, Okzitania eskualdean. Azken erroldaren arabera 256 biztanle zituen 2,4 km²-ko azaleran.

Udalerri mugakideak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Honako udalerri hauek ditu mugakide: Loures-Barousse, Luscan, Valcabrère, Anla, Bertren eta Sarp.

Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.

Herri batzuen distantzia eta kokapen erlatiboa
Herri batzuen distantzia eta kokapen erlatiboa
IzaourtIzaourt
Població amb 108 habitants (2000)Sarp (0,8 km)
Població amb 63 habitants (2000)Luscan (1,9 km)
Població amb 40 habitants (2000)Ilheu (2,0 km)
Població amb 73 habitants (2000)Anla (2,1 km)
Població amb 209 habitants (2000)Bertren (2,3 km)
Població amb 157 habitants (2000)Valcabrère (2,4 km)
Població amb 54 habitants (2000)Aveux (2,4 km)
Població amb 36 habitants (2000)Créchets (2,5 km)
Població amb 298 habitants (2000)Labroquère (2,6 km)
Població amb 30 habitants (2000)Antichan (2,7 km)
Població amb 445 habitants (2000)Barbazan (2,8 km)
Població amb 17 habitants (2000)Samuran (3,1 km)
Població amb 63 habitants (2000)Gembrie (3,5 km)
Població amb 47 habitants (2000)Gaudent (3,7 km)
Població amb 85 habitants (2000)Galié (4,0 km)

CNRSk 2010ean egindako Joly ikerketaren arabera, udalerriak klima erdikontinental eta mendi-ertzetako klima du[1]. Köppen-Geiger sailkapenaren arabera, Cfb motakoa da: klima epela, uda freskoa, sasoi lehorrik gabe[2]. Météo-Franceren 2020ko tipologiaren arabera, udalerria mendiko klima du, eta Pirinio zentraletako klima-eskualdean kokatuta dago (ezaugarri nagusiak: urteko prezipitazioa 1000-1200 mm artekoa)[3]. RE2020 araudiaren arabera, eraikuntza berrietarako, udalerria H2c zonan dago[4].

1971-2000 aldiko batez besteko urteko tenperatura 11,5 °C-koa da, 14,9 °C-ko anplitude termikoarekin. Urteko batez besteko prezipitazio-metaketa 992 mm-koa da, urtarrilean 9,1 euri-egun eta uztailean 7,1 egun izanik[1]. 1991-2020 aldirako, hurbilen dagoen Météo-France estazioa Clarac_(Garona_Garaia) udalerrian dago, 10,1 km-ra, eta bertan neurtutako batez besteko urteko tenperatura 12,5 °C-koa da eta prezipitazio-metaketa 804,9 mm-koa delarik[5]. Estazio horretan erregistratutako tenperatura maximoa 40,2 °C-koa da, 2023ko abuztuaren 24an lortua; tenperatura minimoa, berriz, -12,5 °C-koa da, 2001ko abenduaren 25an lortua[oh 1][5].

Météo-Franceren SIM analisiaren arabera, udalerriari dagokion sare-puntuan 1991–2020 aldiko urteko batez besteko tenperatura 10,6 °C-koa da.[oh 2] Hilabeterik beroena uztaila da (18,4 °C) eta hotzena urtarrila (3,3 °C). Urteko prezipitazioa 1137 mm-koa da; hilabeterik euritsuena azaroa da (125 mm) eta lehorrena abuztua (71 mm).[6]

1959–2025 aldian, urteko batez besteko tenperaturak hamarkadako 0,16 °C-ko gorako joera izan du. Azken hamar urteak (2016–2025) 1961–1990 aldiko batez bestekoa (10,3 °C) baino 0,9 °C beroagoak izan dira. Seriako bost urte beroenetatik lau 2000tik aurrerakoak dira (2022, 2023, 2024 eta 2025). Urterik beroena 2022 izan zen (12,3 °C) eta hotzena 1963 (9,2 °C).[6]

    Datu klimatikoak (Izaourt)    
 Hila   Urt   Ots   Mar   Api   Mai   Eka   Uzt   Abu   Ira   Urr   Aza   Abe   Urtekoa 
Batez besteko tenperatura (ºC) 3.3 4.0 7.2 9.4 13.1 16.4 18.4 18.4 14.9 11.5 6.6 3.9 10.6
Pilatutako prezipitazioa (mm) 105 92 91 113 118 85 77 71 75 82 125 102 1137
Iturria: Météo-France, SIM: 1991–2020 normalak, udalerriari dagokion sare-puntua
Berotze-marrak, 1959–2025
Marra bakoitza urte bat da; kolorea, urteko batez besteko tenperatura 1961–1990 aldiko batez bestekoarekiko (10,3 °C).
195919922025
hotzagoabatez bestekoaberoagoa
Hileko batez besteko tenperatura: lehen eta orain
UrtOtsMarApiMaiEkaUztAbuIraUrrAzaAbe
−0,2−0,3+1,1+1,0+1,2+1,0+0,3+0,6−0,7+0,20,0−0,1
1961–19901991–2020Behekoa: aldea (°C). Eskala: 0 / 20 °C.
Urteko tenperaturaren anomalia, 1959–2025
°C, 1961–1990 aldiko batez bestekoarekiko (10,3 °C)
+3 °C−3 °C
195919922025
batez bestekoa baino beroagoahotzagoa

Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:[7]

BiztanleriaUrtea1502002503003504004501750180018501900195020002050BiztanleriaBiztanleriaren eboluzioa Datu hauek Wikimedia Commonsetik eskuratu dira. Aldaketarik behar izanez gero, han egin dezakezu. 1962 eta 1999 artean kontatze bikoitz gabeko biztanleria; hortik aurrera, udalerriko biztanleria. Iturriak: Ldh/EHESS/Cassini 1999ra arte. 2006tik aurrera INSEEren datuak.

Biztanleria-piramidea 2022
Guztira: 126 gizon, 126 emakume
%GizonakAdinaEmakumeak%
0.00
 
95+
 
7.94
0.00
 
90-94
 
0.00
0.00
 
85-89
 
7.94
0.00
 
80-84
 
3.97
11.90
 
75-79
 
7.94
0.00
 
70-74
 
3.97
3.97
 
65-69
 
7.94
16.67
 
60-64
 
16.67
3.97
 
55-59
 
3.97
11.90
 
50-54
 
11.90
7.94
 
45-49
 
11.90
7.94
 
40-44
 
7.94
3.97
 
35-39
 
3.97
0.00
 
30-34
 
0.00
3.97
 
25-29
 
0.00
3.97
 
20-24
 
0.00
11.90
 
15-19
 
0.00
7.94
 
10-14
 
0.00
3.97
 
5-9
 
3.97
0.00
 
0-4
 
0.00
Iturria: INSEEren datuetatik eratorritako grafikoa. Biztanleria txikia duten herrietako biztanleria borobildu da bertan eskainitako zenbakietan oinarrituta[8].

Familiak eta etxeguneak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2023 erroldaren arabera, Izaourt udalerrian 256 biztanle zeuden eta 134 elkarbizitza unitate[oh 3], hau da, 1,91 lagun elkarbizitza unitate bakoitzeko (Metropolitar Frantzian 2,13). Horietatik 52 kide bakarrekoak ziren, 46 etxean seme-alabarik ez zuten bikoteek osatuak eta 25 seme-alabekin bizi ziren bikoteek. Datuok erroldaren laginketan oinarritzen direnez, udalerri honetako kopuruak biribilduta daude eta zehaztasun mugatukoak dira.[10]

256biztanle
134elkarbizitza-unitate
1,91lagun elkarbizitza-unitateko
82familia
25Bikotea seme-alabekin
46Bikotea seme-alabarik gabe etxean
10Guraso bakarrekoak
52Kide bakarrekoa
Laginketan oinarritutako datuak, biribilduta; ez dira ehunekotan adierazten.

Udalerrian 82 familia zeuden, eta horien artean etxean seme-alabarik ez zuten bikoteak ziren ugarienak (46). Guraso bakarreko 10 familietatik 10etan ama zen guraso bakarra. 57 familiek ez zuten 25 urtetik beherako seme-alabarik etxean.[10]

46
25
10
Bikotea seme-alabarik gabeBikotea seme-alabekinGuraso bakarra

2023 erroldaren arabera, udalerrian 186 etxebizitza zeuden. Horietatik 133 egoitza nagusi ziren, 43 bigarren egoitza edo noizbehinkakoak eta 10 hutsik zeuden. Etxebizitza gehienak etxeak ziren (182), eta apartamentuak gutxi ziren (4). Egoitza nagusietatik 121 beren jabearen bizilekuak ziren, 9 alokairuan zeuden, 0 errenta moderatuko etxebizitza gisa alokatuta eta 3 doan lagata.[11]

186etxebizitza
133egoitza nagusi
182etxe
4apartamentu

Etxebizitza multzoa

133
43
Egoitza nagusia (133)Bigarren egoitza edo noizbehinkakoa (43)Hutsik (10)

Etxe mota

182
Etxea (182)Apartamentua (4)

Jabetza egoera

121
Jabeak (121)Alokairuan (9)Doan lagata (3)

Eraikuntza garaia

1919 aurretik23
1919-19458
1946-197026
1971-199028
1991-200520
2006-202028

Egoitza nagusien artean gehienek 5 gela edo gehiago zituzten (79). 41 etxebizitzatan berogailu mota "bestelakoa" erabiltzen zen, INSEEk gehiago zehazten ez duena. 103 egoitza nagusik beren aparkalekua zuten: 58 etxebizitzatan auto bakarra zegoen eta 67tan bi edo gehiago.[11]

Gela kopurua

1 gela0
2 gela2
3 gela14
4 gela38
5 gela edo gehiago79

Berogailu mota

40
19
28
41
Gas sarea (40)Fuel-olioa (19)Elektrizitatea (28)Gas botila (5)Bestelakoak (41)

Aparkalekua eta ibilgailuak

103aparkalekua
58ibilgailu 1
67ibilgailu 2+

Enplegua

2023 urtean 15-64 urteko 136 biztanleetatik 101 aktibo ziren (% 74,3), horietako 93 lanean (% 68,4) eta 8 langabezian (aktiboen % 7,9).

13615-64 urteko biztanle
% 74,3aktibo
% 68,4lanean
% 7,9langabezia-tasa

35 ez-aktibotik 7 ikasle edo ordaindu gabeko praktiketan ari ziren (% 20,0), 19 erretiraturik zeuden (% 54,3) eta 9 bestelako ez-aktibo ziren (% 25,7).

Ez-aktiboak

% 20
% 54
% 26
Ikasle edo praktikanErretiratuakBestelakoak

Udalerrian 76 enplegu zeuden 2023 urtean. Udalerriko biztanle landunak 93 ziren; beraz, udalerria langile-erakarlea da.[oh 4]

76enplegu udalerrian
% 84,2soldatapeko
% 15,8ez-soldatapeko

Diru sarrerak

2023 urtean, diru-sarreren mediana 25.620 eurokoa zen.

25.620 €diru-sarreren mediana▲ Dep.: 24.320 €

Ekonomia jarduerak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2007an zeuden 8 komertzioetatik, 1 erauzte enpresa zen, 1 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresa zen, 1 eraikuntza enpresa zen, 1 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresa zen, 1 garraio enpresa zen, 2 zerbitzu enpresak ziren eta 1 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresa zen.[12]

2009an zeuden norbanakoentzako 2 zerbitzu publikoetatik, 1 ibilgailuen konpontzeko eta nekazaritza tresnetako lantokia zen eta 1 iturgina.[13]

2000. urtean Izaourt udalerrian 5 nekazaritza-ustiategi zeuden.

Hezkuntza eta osasun ekipamenduak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2009an inguruko herriekin osatutako barreiatutako lehen-hezkuntzako eskola bat zegoen.

  1. ↑ Estazioko erregistroak 1994ko maiatzaren 1an eta 2026ko irailaren 20an artekoak dira.
  2. ↑ Météo-Franceren SIM (Safran-Isba) analisiak Frantzia metropolitarra 8 km-ko sareta batean hartzen du. Hemengo balioak udalerriaren erditik 4,3 km-ra dagoen sare-puntukoak dira, ez estazio jakin batekoak. Serie hauek ez daude homogeneizatuta: estazio-sarearen aldaketek joera luzeetan eragina izan dezakete.
  3. ↑ INSEEren ménage kontzeptua (elkarbizitza-unitatea / etxegunea) etxebizitza berean bizi diren pertsonak dira, ahaidetuta egon edo ez. Famille kontzeptua (familia), aldiz, elkarbizitza-unitate BATEN BARRUAN dagoen bikote bat (seme-alabekin edo gabe) edo guraso bakar bat da. Kide bakarreko etxegune batek ez du familiarik: hortik dator udalerri bakoitzean elkarbizitza-unitate kopurua familia kopurua baino handiagoa izatea beti.
  4. ↑ Atal hau lantokiaren arabera neurtzen da, ez bizilekuaren arabera: udalerriko enplegu kopuruak eta bertako biztanle langileen kopuruak ez datoz bat.

Erreferentziak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
  1. 1 2 Joly, Daniel; Brossard, Thierry; Cardot, Hervé; Cavailhes, Jean; Hilal, Mohamed; Wavresky, Pierre (2010eko ekainaren 18a), «Les types de climats en France, une construction spatiale», Cybergéo : revue européenne de géographie (Frantsesez), 501, doi:10.4000/cybergeo.23155.
  2. ↑ Dubreuil, Vincent (2022ko otsaila), «Le changement climatique en France illustré par la classification de Köppen», La Météorologie (Frantsesez), 116, doi:10.37053/lameteorologie-2022-0012.
  3. ↑ «Le climat en France hexagonale et Corse», meteofrance.com (Frantsesez).
  4. ↑ «Réglementation environnementale RE2020», ecologie.gouv.fr (Frantsesez), 2020ko azaroaren 18a.
  5. 1 2 «Station Météo-France « Clarac », fiche climatologique» (PDF), data.gouv.fr (Frantsesez).
  6. 1 2 «Données changement climatique - SIM quotidienne», data.gouv.fr (Frantsesez), Météo-France.
  7. ↑ Population et logements par commune depuis le recensement de 1962 (1961 pour les Dom) à 1999
  8. ↑ «Population selon le sexe et l'âge quinquennal de 1968 à 2022 (1990 à 2022 pour les DOM) | Insee», www.insee.fr. 2026ko uztailaren 27an kontsultatua.
  9. ↑ «Naissances de 2008 à 2025», Insee (Frantsesez). 2016ko abuztuaren 10ean kontsultatua.
  10. 1 2 «Couples-Familles-Ménages en 2023», Recensement de la population (Frantsesez), INSEE, 2023.
  11. 1 2 «Logement en 2023», Recensement de la population (Frantsesez), INSEE, 2023.
  12. ↑ Créations et stock d'établissements par commune en 2009
  13. ↑ Nombre d'équipements des services aux particuliers

Kanpo estekak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]